Kalpadrumāvadānamālā · Verses 441-460

maitrī hi jagatāṃ mātā pitā śāstā guruḥ prabhuḥ
patir mitraḥ suhṛd bandhus tasmān maitrī prasādhyatām+ //

maitrīṃ vinā na jāyeta karuṇā svātmaje 'pi ca
na muditā na copekṣā tasmān maitrī pradhīyatām* //

etā brahmavihārākhyāḥ saṃbodhipadasādhakāḥ
trailokyabhartṛkā nāthāḥ sarvasatvānupālakāḥ //

etā vinā na śobhanti mahābhijñās tapasvinaḥ
kalpakoṭisahasrāṇi taptvāpi duṣkaraṃ tapaḥ //

etā hi paramācāryāḥ saddharmaguṇadāyakāḥ
etā vinā na sidhyanti sarvapāramitāratāḥ //

yāvanti sukhabhogyāni puṇyasiddhāni sarvathā
tāni sarvāṇi jānīta maitrīmūlodbhavāni hi //

tasmāt sarvaprayatnena krodhaṃ jitvāṃvarair api
maitrīṃ citte samādhāya kurudhvaṃ prāṇiṣu kṣamām* //

tato dharmaprabhāveṇa yūyaṃ sarve 'numoditāḥ
yāvajjīvaṃ sukhaṃ bhuktvā saukhāvatīṃ gamiṣyatha //

iti śrutvā vacas tasya nāgāś ca garuḍā yateḥ
vairānuśayatāṃ tyaktvā babhūvur maitricāriṇaḥ //

iti dṛṣṭvā ca te satvā vismayaharṣasaṃyutāḥ
dharmānumodanaṃ kṛtvā babhūvur maitricāriṇaḥ //

evaṃ subhūtinā tena nāgāś ca garuḍāś ca te
maitrīdharmopadeśena vinītā dharmasatpathe //

atha śrībhagavān buddhaḥ sarvadarśī vināyakaḥ
bhikṣūn āmantrayāmāsa saṃvṛticārakān api //

paśyadhvaṃ bhikṣavo yūyaṃ subhūtiṃ brahmacāriṇam*
yenaite garuḍā nāgā vinītā dharmasatpathe //

eṣa me śrāvakāṇāṃ ca bhikṣūṇāṃ brahmacāriṇām*
subhūtiḥ kulaputro 'yam agro 'raṇāvihāriṇām* //

iti tena munīndreṇa subhūtir eva sadyatiḥ
nirdiṣṭaḥ sarvabhikṣūṇām agro 'raṇāvihāriṇām* //

atha te bhikṣavaḥ sarve saṃśayoddhatamānasāḥ
cchetāraṃ saṃśayānāṃ taṃ papracchur evam īśvaram* //

kāni bhadanta karmāṇi kṛtāny api subhūtinā
nirdiṣṭo bhavatā yena jyeṣṭho 'raṇāvihāriṇām* //

iti tair bhikṣubhiḥ pṛṣṭo bhagavān ity udāharat*
śṛṇudhvaṃ bhikṣavaḥ sarve tat kṛtaṃ yat subhūtinā //

subhūtinā kṛtaṃ karma tat ko 'nyaḥ paribhokṣyate
yenaiva yat kṛtaṃ karma tenaiva tat prabhujyate //

bhūtapūrvam atīte 'dhvany asmin* kalpe ca bhadrake
varṣasahasram āyuṣ ca viṃśatiguṇitaṃ yadā //