Kalpadrumāvadānamālā · Verses 401-420
dānaśīlādisaddharma vṛttaiś ca yadi bhūṣitaḥ
krodhavān na vibhāty eva ahipūrṇo yathā hradaḥ //
sarvavidyākalājño 'pi samṛddhaḥ śilpavān api
astramantrādyabhijño 'pi krodhavān naiva sevyatām* //
krodhavān hasyate lokaiḥ krodhavān vadhyate janaiḥ
krodhavān hīyate mitraiḥ krodhavān paribhūyate //
krodho dharmaviruddhatvāc caturvargavināśakṛt*
tasmāt krodhavināśāya prayatadhvaṃ samāhitāḥ //
krodhena bhidyate cittaṃ bhinnacitto vikīryate
vikīrṇaḥ kliśyate māraiḥ kleśito 'dhairyatāṃ vrajet //
adhairyatvād bhaven mūḍho mūḍho duṣṭavaśaṃ vrajet*
duṣṭamitropadeśena kupathe carate kudhīḥ //
asan mārgo samārūḍho viparītaṃ samācaret*
viparītānubodhena bhaved āryāpavādakaḥ //
saddharmādīn pratikṣipya pratimādīn vighātayet*
ityādipātakaṃ kṛtvā pañcānantaryam āpnuyāt* //
tataś ca narakān yāyād rauravādīn samantataḥ
narakān narakaṃ gatvā mahāduḥkham avāpnuyāt* //
itthaṃ duḥkhānuvedī sa narakeṣu sadā vaset*
narakebhyas tam uddhartuṃ jino 'pi naiva śaknuyāt* //
yāvanti pāpaduḥkhāni durvṛttiprabhavāni hi
tāni sarvāṇi jānīdhvaṃ krodhacittodbhavāni hi //
sarveṣāṃ pātakānāṃ tat krodhaṃ mūlaṃ jagur jināḥ
dharmāṇāṃ tu kṣamā mūlaṃ yataḥ saukhyaṃ pravartate //
iti krodhaṃ vinirjitya kṣamaiva sādhyatāṃ sadā
maitrīcittaṃ samālambya viharadhvaṃ yathāsukhaṃ //
ātmanīva dayā syāc cet svajane vā yathā jane
kasya nāma bhavec cittam adharmapraṇayāśivam* //
dayāviyogato lokaḥ paramāmeti vikriyām*
manovākkāyavispandaiḥ svajane 'pi yathā jane //
dharmārthī na tyajed asmād dayām iṣṭaphalodayām*
suvṛṣṭir iva śasyāni guṇān sā hi prasūyate //
dayākrāntaṃ cittaṃ na bhavati paradroharabhasaṃ śucau tasmin vāṇī vrajati vikṛtaṃ naiva ca tanuḥ
vivṛddhā tasyaivaṃ parahitarucir maitryanugatā pradānakṣāntyādīñ janayati guṇān kīrtyanusṛtān* //
dayālur nodvegaṃ janayati pareṣām upaśamād dayālur viśvāsyo bhavati jagatāṃ bāndhava iva
na saṃrambhakṣobhaḥ prabhavati dayādhīr ahṛdaye na kopāgniś citte jvalayati hi dayātoyaśiśire //
saṃkṣepeṇa dayāmataḥ sthiratayā paśyanti dharmaṃ budhāḥ ko nāmāsti guṇaḥ sa sādhudayito yo nānuyāto dayām*
tasmāt putra ivātmanīva ca dayāṃ nītvā prakarṣaṃ jane sanmaitryā viharanta eva muditāṃ prodbhāvayadhvaṃ sadā //
dayālor hṛdaye jātā maitrī saddharmasādhanī
tasmād dayāṃ hṛdi sthāpya maitrī loke prasāryatām* //
Original text: Kalpadrumāvadānamālā · Edition: the text appended to P.L. Vaidya's edition of the Avadanasataka (Darbhanga 1958, Buddhist Sanskrit Texts ; 19) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0