Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kalika Purana · Chapter 82

82.82.1

// dvyaśītitamo'dhyāyaḥ //
//mārkaṇḍeya uvāca//
aurvasya vacanaṃ śrutvā sagarastaṃ muniṃ punaḥ/
papracchedaṃ dvijaśreṣṭhā harṣasaṃplutamānasaḥ

82.82.2

//sāgara uvāca//
amoghāyāṃ kathaṃ yajñe lauhityo brahmaṇaḥ sutaḥ/
kathaṃ śāntanujāyāyāṃ rataḥ sa kamalāsanaḥ

82.82.3

pārastraiṇeyaputro vā kathaṃ jajñe pitāmahāt/
tat sarvaṃ śrotumicchāmi kathayasva dvijottama

82.82.4

//aurva uvāca//
śṛṇu tvaṃ rājaśārdūla kathayāmi mahattaram/
ākhyānaṃ brahmaputrasya lauhityatya mahātmanaḥ

82.82.5

harivarṣe mahāvarṣe śāntanurnāma nāmataḥ/
munirāsīnmahābhāgo jñānavān sa taporataḥ

82.82.6

tasya bhāryā mahābhāgā amoghākhyā mahāsatī/
hiravyamagarbhasya munestṛṇabindvāśramodbhavā

82.82.7

tayā sārdhaṃ sa kailāsaṃ maryādāparvate vasan/
lohitākhyasya sarasastīre vai gandhamādane

82.82.8

ekadā sa taponiṣṭho nijapuṣpādigocaram/
jagāma vanamadhyaṃ tu cinvan bahuphalāni ca

82.82.9

tasminnavasare brahmā sarvalokapitāmahaḥ/
tatrājagāma yatrāsti amoghā śāntanoḥ priyā

82.82.10

tāṃ dṛṣṭvā devagarbhāyāṃ yuvatīmatisundarīm/
mohito madanenāśu tadā'bhūd dūṣitendriyaḥ

82.82.11

udīritendriyo bhūtvā jighṛśrustām̐ mahāsatīm/
athādhāvat tato brahmā sammukho madanārditaḥ

82.82.12

dhāvamānaṃ vidhātāraṃ dṛṣṭvā'moghā mahāsatī/
naivaṃ naivamiti proktvā parṇaśālāṃ vyalīyata

82.82.13

idaṃ covāca dhātāramamoghā kupitā tadā/
parṇaśālāntaraṃ gatvā dvāramāvṛtya tatkṣaṇāt

82.82.14

akāryaṃ na mayā kāryaṃ munipatnyā vigarhitam/
balāt pramathyā cāhaṃ cet tvayā tvāṃ ca śapāmyaham

82.82.15

amoghayā cauvamukte vidhātuśca tadā nṛpa/
retaścaskanda tatraiva āśrame śāntanormuneḥ

82.82.16

cyute retasi dhātāpi haṃsayānaṃ samutthitaḥ/
lajjayā'tiparītātmā drutaṃ vai svāśramaṃ yayau

82.82.17

gate vedhasi śāntanuśca nijamāśramamāgataḥ/
āgatya dṛṣṭvā haṃsānāṃ padakṣobhaṃ tadā bhuvi

82.82.18

tejaśca patitaṃ bhūmau vidhāturjvalanopamam/
amoghāṃ paripapraccha parṇaśālāntarasthitām

82.82.19

kimetadatra subhage pravṛttaṃ dṛśyate tu yat/
pakṣiṇāṃ ca padakṣobhaṃ tejaścedaṃ ca kīdṛśam

82.82.20

sā tasya vacanaṃ śrutvā śāntanu munisattamam/
amarṣitaiva nyagadadākulā vikalānanāṃ

82.82.21

haṃsayuktasyandanena ko'pyāgatya caturmukhaḥ/
kamaṇḍalu karo'tīva ratiṃ māṃ samayācataṃ

82.82.22

tato mayā tarjitaḥ sa uṭajāntaralīnayā/
pracyāvya tejaḥ saṃyāto mama śāpabhayārditaḥ

82.82.23

kuru tatra pratīkāraṃ yadi śaknoṣi śāntano/
na hīmāṃ dharṣaṇāṃ soḍhuṃ kaścicchaknoti jīvabhṛt

82.82.24

sa tasyā vacanaṃ śrutvā svayaṃ brahmā samāgataḥ/
iti niścitya manasā tadā dhyānaparo'bhavat

82.82.25

divyajñānena sa jñātvā devakāryamupasthitam/
tīrthāvataraṇaṃ cāpi hitāya jagatāṃ muniḥ

82.82.26

jñātvodarkaṃ cintayitvā svabhāryāmidamabravīt/
idaṃ tejāṃ brahmaṇastvaṃ pibāmodhaṃ mamājñayā

82.82.27

hitāya sarvajagatāṃ devakāryārthasiddhaye/
bhavatyā nikaṭaṃ brahmā svayameva samāgataḥ

82.82.28

tvāmaprāpya mahat kṛtyamāvayoḥ sa samarpya ca/
gato nijāspadaṃ tat tvaṃ kartumarhasi tad vacaḥ

82.82.29

tacchrutvā śāntanorvākyamamoghātīva lajjitā/
sāntvayantīva taṃ prāha patiṃ natvā mahāsatī

82.82.30

nānyasya tejo dhāsyāmi na ca te vimanaskatā/
avaśyaṃ yadi kartavyaṃ pītvā tvaṃ mayi cotsṛja

82.82.31

tatastasyā vacaḥ śrutvā yuktaṃ tathyaṃ ca śāntanuḥ/
svayaṃ pītvā tu tat tejaḥ svabhāryāyāṃ nyaṣecayat

82.82.32

saṃkrāmitaiḥ śāntanunā tejobhirbrahmaṇaḥ satī/
garbhaṃ dadhāramoghākhyā hitāya jagatāṃ tataḥ

82.82.33

tasyāḥ kāle tu samprāpte nāsāto jalasañcayaḥ/
tanmadhye tanayaścāpi nīlavāsāḥ kīrīṭadhṛk

82.82.34

ratnamālāsamāyukto raktagauraśca brahmavat/
caturbhujaḥ padmavidyādhvajasāvatadharastathā

82.82.35

śiśumāraśirasthaśca tulyakāyo jalotkaraiḥ/
tajjātaṃ ca tathābhūtaṃ śāntanurlokaśāntanuḥ

82.82.36

caturṇāṃ parvatānāṃ ca madhyadeśe nyavīviśat/
kailāsaścāttare pārśve dakṣiṇe gandhamādanaḥ

82.82.37

jārudhiḥ paścime śailaḥ pūrve saṃvartakādvayaḥ/
teṣāṃ madhye svaryaṃ kuṇḍaṃ parvatānāṃ vidheḥ sutaḥ

82.82.38

kṛtvā'tivavṛdhe nitya śaradīva niśākaraḥ/
taṃ toyamadhyagaṃ putramāsādya druhiṇaḥ sutam

82.82.39

kramatastasya saṃskārānakarod dehaśuddhaye/
atha kāle bahutithe vyatīte brahmaṇaḥ sutaḥ

82.82.40

toyarāśisvarūpeṇa vavṛdhe pañcayojanāt/
tasmin devāḥ papuḥ sasnurdvitīya iva sāgare

82.82.41

sitāmalajale hyadye divyaiścāpsarasāṃ gaṇaiḥ/
tasminnavasare rāmo jāmadagnyaḥ pratāpavān

82.82.42

cakre mātṛvadhaṃ ghoramayuktaṃ piturājñayā/
tasya pāpasya mokṣāya svapituścopadeśataḥ

82.82.43

sa jagāma mahākuṇḍaṃ brahmākhyaṃ snātumicchayā/
tatra snātvā ca pītvā ca mātṛhatyāmapānayan/
vīthīṃ paraśunā kṛtvāṃ taṃ mahyāmavatārayavat

82.82.44

//sagara uvāca//
jamadagneḥ suto rāmaḥ kimarthaṃ nijamātaram/
jaghāna tasya mātā ca kinnāmno kasya cātmajā

82.82.45

muneḥ putraḥ kathaṃ jātastathā krūro mahābalaḥ/
yo yaddhakuśalo voro rājanyān samapothayat

82.82.46

tadahaṃ śrotumicchāmi tattvato munisattama/
kathayasya mahābhāga yadi guhyaṃ tathāpi me

82.82.47

//aurva uvāca//
śṛṇu rājannavahito jamadagneḥ sutasya vai/
caritaṃ sa yathā jaghne prasūṃ krūrataraśca saḥ

82.82.48

brahmaputro bhṛgurnāma ṛcīkastatsuto'bhavat/
sa bhāryārthī caran bhūmau kānyakubjaṃ gataḥ purā

82.82.49

dadarśa cāraṇyagataṃ jahnorvaṃśasamudbhavam/
kuśikasya sutaṃ gādhiṃ tapaḥsthaṃ nṛpasattama

82.82.50

araṇyasthasya tasyātha putrakāmasya bhūbhṛtaḥ/
sabhāryasya sutā jajñe devakanyāsamā guṇaiḥ

82.82.51

ṛcīko bhṛguputrastāṃ bhāryārthaṃ samayācata/
dātūṃ gādhiṃ nṛpatiśārdūlaṃ ca covāca nṛpo munim/
dātuṃ bhogyāṃ sutāṃ rājan yadīcchā te dadāmyahaham//
yogyā sutā mo'dya tadvidhāya mahāmune

82.82.52

kiṃ tvekaḥ kuladharmo me vidyate śulkasaṃgrahe/
ekatra kṛṣṇavarṇānāmaśvānāṃ candravarcasām/
sahasramekaṃ yo dadyāt tasmai putrī prīyate

82.82.53

//ṛcoka uvāca//
dāsyāmyaśvasahasraṃ vai tava rājaṃstathāvidham/
kiṃcit kālaṃ pratīkṣasva yāvat tadahamānaye

82.82.54

evamastviti ta gādhiruvāca bhṛgusūnave/
gaṅgātīraṃ kānyakubjaṃ so'gacchaddhayasādhane

82.82.55

tatrārādhya bhṛgoḥ putro varuṇaṃ yādasāṃ patim/
tena dattaṃ tadā lebhe sahasraṃ vājināṃ muniḥ

82.82.56

tena yatra tadā labdhā aśvān nṛpatisattama/
tadaśvatīrthaṃ vikhyātaṃ mahāphalakaraṃ param

82.82.57

gaṅgājalādutthitaṃ tu dattaṃ samyak pracetasā/
ādāyāśvasahasraṃ tu manurgādhimathāmyayāt

82.82.58

tānaśvān gādhirādāya putrīṃ satyavatīṃ sutām/
ṛcīkāya dadau lakṣmīṃ keśavāyeva sāgaraḥ

82.82.59

ṛcīko gādhitanayāṃ labdhvā bhāryāmaninditām/
muditaḥ sa tayā reme yathākāmaṃ svakāśrame

82.82.60

kṛtadāraṃ sutaṃ śrutvā draṣṭuṃ putraṃ snuṣāṃ bhṛguḥ/
athājagāma matimān sanuṣāṃ dṛṣṭvā nananda ca

82.82.61

dampatī taṃ samāsīnaṃ bhṛguṃ devagaṇārcitam/
pūjayitvā yathānyāyaṃ tasthatustau kṛtāñjalī

82.82.62

tato bhṛguḥ snuṣāṃ svīyāṃ suprīta idamabravīt/
varaṃ vṛṇīṣva dāsyāmi vāñchitaṃ varavarṇini

82.82.63

adeyaṃ duṣkaraṃ vāpi yatra te vidyate spṛhā/
tataḥ satyavatīṃ putraṃ tapa āmnāya-pāragam

82.82.64

mātuśca vīramatulaṃ putraṃ varamayācata/
sa caivamastvityuktvaiva bhūtvā dhyānaparastadā

82.82.65

viśvamādhṛtya manasā yatnācchvāsaṃ sasarja saḥ/
tasya niḥśvāsavātāt tu niḥsṛtaṃ vai carudvayam

82.82.66

tasyai taddvitayaṃ dattvā bhṛgustāmidamabravīt/
carudvayaṃ gṛhāṇedaṃ snuṣe satyavati svayam

82.82.67

snātvā ṛtau ṛtau mātā snuṣe tvaṃ ca kariṣyathaḥ/
āliṃgyāśvatthavṛkṣaṃ te mātā puṃsavanāya vai

82.82.68

carumāraktakaṃ cemaṃ sā bhokṣyati sutastataḥ/
tvaṃ codumbaravṛkṣaṃ tu samāliṃgyāsitaṃ carum

82.82.69

bhokṣyase tava putrastu bhaviṣyati sanātanaḥ/
evamuktvā bhṛguryāto yathecchaṃ sāpi saṃmudam

82.82.70

avāpa mātrā sahitā bhartrā pitrā ca bhāminī/
atha snānadine'śvatthamāliṃgyāraktakaṃ carum

82.82.71

ādāt satyavatī tasyā mātā phalguṃ sitaṃ carum/
parivartaṃ tu taj jñātvā divyajñāno bhṛgurmuniḥ

82.82.72

athāgatya snuṣāṃ tāṃ tu vacanaṃ cedamabravīt/
viparyayastvayā bhadre vṛkṣāliṅganakarmaṇi

82.82.73

tathā caruprāśane tutatredaṃ te bhaviṣyati/
brāhmaṇaḥ kṣatriyācārastava putro bhaviṣyati

82.82.74

kṣatriyo brāhmaṇācāro mātuste bhavitā sutaḥ/
ityuktvā bhṛguṇā sādhvo tadā satyavatī bhṛgum

82.82.75

punaḥ prasādayāmāsa pautro me'stviti tādṛśaḥ/
evamastviti sa procya tatraivāntardadheḥ bhṛguḥ

82.82.76

atha kāle sutaṃ dīptaṃ jamadagniṃ ca gādhijā/
suṣuve jananī tasyā viśvāmitreṃ taponidhim

82.82.77

jamadagnistato vedāṃścaturaḥ prāpa mā ciram/
prādurāsīd dhanurvedaḥ svayaṃ tasmin mahātmani

82.82.78

viśvāmitro'pi sakalān vedānāpa tathā'cirāt/
dhanurvedaṃ tathā kṛtsnaṃ vipraścābhūt tapobalāt

82.82.79

jājvalyamānastejasvī jamadagnirmahātapāḥ/
vedaistapobhiḥ sa munīnatyakrāmacca sūryavat

82.82

// iti śrīkālikāpurāṇe dvyaśītitamo'dhyāyaḥ

Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc