Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kalika Purana · Chapter 51

51.51.1

//aurvva uvāca//
atha kālakrameṇaiva pravṛddhāste mahābalāḥ/
śastrāstrajñānakuśalāḥ śāstrārthapariniṣṭhitāḥ

51.51.2

samprāptayauvanā dīptā durdharṣāḥ paripanthibhiḥ/
dhamārthajñānakuśalā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ

51.51.3

sadā sahacarau tatra prītyā vetālabhairavau/
alarkau damanaścaiva tathoparicarastrayaḥ/
sadā sahacarā nityaṃ bhrātaraścāndraśekharāḥ

51.51.4

triṣvātmajeṣu nṛpateḥ sadoparicarādiṣu/
mamatvamadhikaṃ nityaṃ prītisnehau tathādhikau

51.51.5

vetāle bhairave cāpi candrasekharabhūbhṛtaḥ/
nāstyeva tādṛśī prītiryādṛśī teṣu jāyate

51.51.6

na tau dṛṣṭvā sa nṛpatiḥ kadāciccandraśekharaḥ/
atyāhlādayate'jasraṃ putrabuddhyeṣyate'thavā

51.51.7

tau vīrau dharmakuśalau mahābalaparākramau/
trailokyavijaye dakṣau śastrāstragrāmapāragau

51.51.8

tābhyāṃ bibheti ca nṛpaḥ kadā kiṃvā kariṣyataḥ/
vetālabhairavāvetau māṃ sutān rājyameva vā

51.51.9

iti cintāparo rājā nityameva nirīkṣate/
praṇatāvapi tatputrau samyag vetālabhairavau

51.51.10

athoparicaraṃ rājā yauvarājye'bhyaṣecayat/
jyāyāṃsamaurasaṃ putraṃ sarvarājaguṇairyutam

51.51.11

yaḥ paścāt sarvabhūpālān yojayiṣyati nītibhiḥ/
rājoparicaro nāma sarvaśāstrārthapāragaḥ

51.51.12

damanāya dadau dāyaṃ tathālarkāya bhūmibhṛt/
prabhūtadhanaratnāni tathāsanarathān bahūn

51.51.13

tāvanti na dadau tābhyāṃ dāyavittāni bhāgaśaḥ/
vetālabhairavābhyāṃ tu tatastau manyurāviśat

51.51.14

manyunābhiparītau tau vicarantāvitastataḥ/
na bhogamīpsatāṃ vīrau tapase ca kṛtodyamau/
anūḍhabhāryau satataṃ nirjane vasataḥ sadā

51.51.15

tathābhūtau tadā putrau devau vetālabhairavau/
bubudhe cintayākrāntā devī tārāvatī tadā

51.51.16

rājoparicarād bhītā patyuśca candraśekharāt/
novāca kiñcita sudatīcchannaṃ tau bodhayatyapi

51.51.17

etasminnantare vidvān kapoto munisattamaḥ/
citrāṅgadāsaṅgabhogī santuṣṭaḥ suratotsavaiḥ

51.51.18

citrāṅgadāṃ parityajya saputrāṃ sahacāriṇīm/
iyeṣa gantuṃ sa proce tadā citrāṅgadāṃ vacaḥ

51.51.19

//muniruvāca//
citrāṅgade tapastaptuṃ gamiṣyāmi tapovanam/
kiṃ te priyaṃ karomīha taṃ me vada manohare

51.51.20

//citrāṅgadovāca//
tamburuśca suvarcāśca tanayau tava suvrata/
etayostvaṃ muniśreṣṭha priyaṃ kuru yathocitam

51.51.21

māṃ cāpi bhaginīgehe saṃsthāpya dvijasattam/
tadā tapovanaṃ gaccha yadi te rocate'nagha

51.51.22

iti śrutvā vacastasyāḥ kapoto munisattamaḥ/
hiraṇyārthaṃ samālocya kuberasadanaṃ yayau

51.51.23

prārthayitvā kuberaṃ tu suvarṇānāṃ śatāni ṣaṭ/
niṣkāṇāṃ tu sahasrāṇi sa lebhe munisattamaḥ

51.51.24

śataṃ bhārāṃśca ratnānāmānīya va savīvadhaiḥ/
putrābhyāṃ pradadau vipro bhāryāyai ca viśeṣataḥ

51.51.25

tatastāṃ sahaputrābhyāṃ tairdhanairapi bhūribhiḥ/
citrāṅgadāmatenātha putrayorapi sammate

51.51.26

suvarcasaṃ tumburuṃ ca tathā citrāṅgadāmapi/
āmantrya muniśārdūlaḥ karavīrapuraṃ yayau

51.51.27

tatra gatvā sa kapoto rājānaṃ candraśekharam/
rājoparicaraṃ caiva vākyametaduvāca ha

51.51.28

iyaṃ kakutsthajā bhūpa tavaiva viditā purā/
sadyojātau tathaivāsyāmetau me tanayau śucī

51.51.29

ebhirvittaiḥ samaṃ putrau mama tvaṃ pratipālaya/
rājoparicaraścāpi pālayatviha me sutau

51.51.30

aputrasya nṛpaḥ putro nirdhanasya dhanaṃ nṛpaḥ/
amāturjananī rājā hyatātasya pitā nṛpaḥ

51.51.31

anāthasya nṛpo nātho hyabhartuḥ pārthivaḥ patiḥ/
abhṛtyasya nṛpo bhṛtyo nṛpa eva nṛṇāṃ sakhā/
sarvadevamayo rājā tasmāt tvāmarthaye nṛpaḥ

51.51.32

//aurvva uvāca//
tataḥ sa rājā taṃ prāha munimevaṃ dvijottamam/
kariṣye tvadvacaścāhaṃ rājoparicaraśca saḥ

51.51.33

atha citrāṅgadā rājā jagrāha minisammate/
sutau ca tasya sadhanau jyāyase sūnave dadau

51.51.34

sa coparicaraḥ prādādrājyamardhaṃ suvarcase/
tathaiva sacivādhyakṣamakarottumburuṃ tadā

51.51.35

kapota ścāpi suprītaḥ putrārdha samavekṣya ca/
jagāmāmantrya nṛpatiṃ tapase ca tapovanam

51.51.36

pathi gacchan sa kapotaḥ śambhuputrau manoharau/
ekākinau carantau tu sūryācandramasāviba

51.51.37

tayordadṛdarśa ca tadā vadane vānarākṛtī/
smṛtvā pūrvakathāṃ dṛṣṭvā tāvapṛcchat tapodhanaḥ

51.51.38

kau yuvāṃ devagarbhābhau carantau vijane pathi/
ekākinau naraśreṣṭhau tanme vadatamīritam

51.51.39

atha tau praṇipatyainaṃ sambhāṣya ca samañjasam/
kapotākhyaṃ muniśreṣṭhamūcatuḥ śaṅkarātmajau

51.51.40

candraśekharaputrau nau tārāvatyāṃ samudgatau/
viddhi tvaṃ muniśārdūla praṇamāvaḥ padaṃ tava

51.51.41

avajñāṃ vīkṣya nṛpaterāvayoḥ satataṃ mune/
ekākinau nirjaneṣu bhrabhāvo manyunā sadā

51.51.42

kimarthamātmajau putrau praṇatau satataṃ nṛpaḥ/
avajñāya mahābhāga dāyamātraṃ na ditsati

51.51.43

tasmādāvāṃ tapastaptumicchāvo dvijasattama/
upadeśapradānena cānugṛhṇāti cedbhavān

51.51.44

tatastayorvacaḥ śrutvā prahasya munisattamaḥ/
bhūtabhavyabhavajjñānastāvidaṃ munirabravīt

51.51.45

//muniruvāca//
na yuvāṃ tanayau tasya candraśekharabhūpateḥ/
tārāvatyāṃ samutpannau bhavantau śaṅkarātmajau

51.51.46

sadyau jātau mahāvīryau vetālatve ca sammatau /
bhṛṅgimahākālasaṃjñau śāpād dharaṇimāgatau

51.51.47

yuvayoratra tenaiva na dāyaṃ ditsati priyam/
gacchataṃ śaraṇaṃ tātaṃ śaṅkaraṃ vṛṣabhadhvajam

51.51.48

sa eva yuvayoḥ sarvaṃ kāriṣyati maheśvaraḥ/
kiṃ vātyugreṇa tapasā cirakālaphalena vai

51.51.49

ityuktvā muniśārdūlaḥ kapotaḥ paramātmadhṛk/
bhūtabhavyabhavajajñānantābhyāṃ sarvamathocivān

51.51.50

yathā bhṛṅgimahākālau śaptāvavanimāgatau/
yathā haraśca gaurī ca pṛthivīmāgatau nṛpaḥ

51.51.51

tārāvatī yathā śaptā tenaiva muninā purā/?
yatā tau ca samutpannau tārāvatyudare purā

51.51.52

yathā vā nāradenaiva saṃśayacchedanaṃ nṛpe/
tatsarvaṃ kathayāmāsa putrābhyāṃ giriśasya tu

51.51.53

tacchrutvā tau mahātmānau tadā vetālabhairavau/
mudā paramayā yuktau babhūvaturaninditau

51.51.54

modapūrṇau tadā bhūtvā siktvāviva sudhārasaiḥ/
punaḥ papraccha kapotaṃ vetālo bhairavo'pi ca

51.51.55

pitāvayormahādevastvayā satyamitīritam/
so'rcanīyo yathāvābhyāṃ siddhaye munisattama

51.51.56

āvābhyāṃ ca yathārādhyo yatra vārādhito haraḥ/
prasādameṣyatyacirāt tanno vada mahāmate

51.51.57

dhanyāvanugṛhītau nau yat tvayā munisattama/
vijñāpitamidaṃ sarvaṃ hṛcchalyaṃ cod‌dhṛtaṃ ca nau

51.51.58

punarāvāṃ dayasva tvaṃ kṛpāmaya munīśvara/
prāpsyāvo na cirād bhargaṃ yathā vada tathaiva nau

51.51.59

//maniruvāca//
śṛṇu tvaṃ kathayāmyadya yatra cārādhito haraḥ/
nacirādeva bhavatorāyāsyati samakṣatām

51.51.60

nityaṃ yatra mahādevo vasan bhavati tuṣṭaye/
yuvāṃ tat sampravaṃkṣyāmi sthānaṃ guhyaṃ prakāśitam

51.51.61

vārāṇasī nāma purī gaṅgātīre manohare/
varaṇāyāstathā cāsermadhye cāpākṛtiḥ sadā

51.51.62

svayaṃ vṛṣadhvajastatra nityaṃ vasati yoginām/
sadā prītikaro yogī svayaṃ cāpyātmacintakaḥ

51.51.63

viyatsthā sā purī nityaṃ bhargayogabalād dhṛtā/
divyajñānaṃ dadātyeṣā tatra yo mriyate naraḥ

51.51.64

tasmai svayaṃ mahādevaḥ saṃsāragranthimuktaye/
sa bhūtvā paramo yogī mṛtastatra bhavāntare

51.51.65

sulabhenaiva nirvāṇamāpnoti harasammataḥ/
yogayukto mahādevaḥ pārvatyā sahitaḥ sadā

51.51.66

devagandharvayakṣāṇāṃ mānuṣāṇāṃ ca nityaśaḥ/
jñeyo haraḥ prakāśaśca kṣetraṃ tacca prakāśitam

51.51.67

na tatra kāmado devo nacirācca prasīditi/
ārādhitaściraṃ prītyā nirvāṇāya prasīdati

51.51.68

gauryā vivajitā sā tu purī tatra na gacchati/
yogasthānaṃ mahākṣetraṃ kadācidapi śāṅkarī

51.51.69

āsannaṃ yuvayoḥ kṣetramidaṃ vārāṇasī tu yat/
kathitaṃ nātidūre ca vartate narasattamau

51.51.70

aparaṃ tu pravakṣyāmi guhyaṃ pīṭhaṃ sadārcitam/
haragaurīsamāyuktaṃ paraṃ dharmārthakāmadam

51.51.71

tapasā cāti tīvroṇa cirād bhavati mokṣadam/
nacirāt kāmadaṃ puṇyaṃ kṣetraṃ pīṭhaṃ nigadyate

51.51.72

cirāt tu kāmado devo na cirād yatra jñānadaḥ/
tatkṣetramiti lokeṣu gadyate pūrvavandibhiḥ

51.51.73

kāmarūpaṃ mahāpīṭhaṃ guhyād guhyatamaṃ param/
sadā sannihitastatra pārvatyā saha śaṅkaraḥ

51.51.74

na cirāt pūjito devastasmin pīṭhe prasīdati/
pārvatī cānugṛhṇāti bhargabhaktaṃ tu tatra vai

51.51.75

dadāti nacirāt kāmaṃ bhaktāya parameśvaraḥ/
tat tu pīṭhaṃ pravakṣyāmi śṛṇuta sāmprataṃ yuvām

51.51.76

karatoyā nadīpūrvaṃ yāvad dikkaravāsinīm/
triṃśadyojanavistīrṇaṃ yojanaikaśatāyatam

51.51.77

trikoṇaṃ kṛṣṇavarṇaṃ ca prabhūtācalapūritam/
nadīśatasamāyuktaṃ kāmarūpaṃ prakīrtitam

51.51.78

śambhunetrāgninirdagdhaḥ kāmaḥ śambhoranugrahāt/
tatra rūpaṃ yataḥ prāpa kāmarūpaṃ tato'bhavat

51.51.79

tasya pīṭhasya vāyavyāṃ nairṛtyāṃ madhyabhāgataḥ/
aiśānyāṃ ca tathāgneyyāṃ madhye pārśve ca śaṅkaraḥ

51.51.80

svamāśramapadaṃ kṛtvā ṣaṭsu sthāneṣu śobhanam/
nityaṃ vasati tatrāpi pārvatyā saha narmabhiḥ

51.51.81

madhye devīgṛhaṃ tatra tadadhīnaṃ tu śaṅkaraḥ/
nīlākhye parvataśreṣṭhe pārvatī tatra tiṣṭhati

51.51.82

aiśānyāṃ nāṭake śaile śaṅkarasya mahāśramaḥ/
nityaṃ vasati tatreśastadadhīnā ca pārvatī

51.51.83

apare cāśramāḥ santi haragauryoḥ sadātanāḥ /
naitayo sadṛśaḥ ko'pi vidyate śaṅkarāśramaḥ

51.51.84

yatrārādhyo mahādevo bhavadbhayāṃ narasattamau/
tatsthānaṃ manasādāya prasādaya vṛṣadhvajam

51.51.85

vetālabhairavāvūcatuḥ//
kāmarūpaṃ gamiṣyāvau rahasyaṃ nāṭakācalam/
gaurīharau sthitau yatra nityaṃ sannihitau mune

51.51.86

ārādhanīyo bhūteśo hyavaśyamiha cāvayoḥ/
yathaivārādhayiṣyāvastathācakṣva dvijottama

51.51.87

yena mantreṇa vā devo nacirāt tu prasīdati/
tat tvaṃ vada mahābhāgānugraho'styāvayoryadi

51.51.88

//ṛṣiruvāca//
nāṭakaṃ parvataśreṣṭhaṃ gacchataṃ narasattamau/
tatra nityaṃ mahādevī ramate'parṇayā saha

51.51.89

sandhyācale tatra munirārādhayati śaṅkaram/
vaśiṣṭho brahmaṇaḥ putrastaṃ yuvāmanugacchatam

51.51.90

sa ca mantraṃ satantraṃ ca harārādhanakarmaṇi/
jñāpayiṣyati vāṃ pṛṣṭaḥ kila vetālabhairavau

51.51.91

tapase gantumicchāmi nedānīṃ kālayāpanā/
yujyate mama tasmānmāṃ tyajataṃ vīrasattamau

51.51.92

evamuktvā muniśreṣṭhaḥ kapotaḥ prayayau vanam/
tau taṃ muniṃ namaskṛtya jagmaturbhavanaṃ nijam

51.51.93

atha tau samayaṃ kṛtvā dīkṣitau tapase tadā/
pitarāvapyanujñāpya bhrātṛnanyāṃśca bāndhavān/
prasthānaṃ kāmarūpāya cakratustau mahāmatī

51.51.94

tau gacchantau parijñāya śaṅkaro'pi sahomayā/
devān sarvānuvācedaṃ sāntvayanniva sendrakān

51.51.95

//īśvara uvāca//
putrau me tapase yātaḥ sāmprataṃ surasattamāḥ/
mamārādhanacittau tu tau dayadhvaṃ sureśvarāḥ

51.51.96

saṃskṛtya tapasā caitau putrau vetālabhairavau/
gāṇapatye niyokṣyāmi tau saṃskurvantu nirjarāḥ

51.51.97

anenaiva śarīreṇa tau gaṇeśatvamāpsyataḥ/
tapasā tu tayoḥ kāyau bhāvaṃ tyatkvā tu mānuṣam

51.51.98

yathāpnutaḥ saurabhāvaṃ vidhāsyāmi hyahaṃ tathā/
ityuktvā vāmadevo'pi pārvatyā saha putrakau/
gacchantau viyatā snehāt paścādanuyayau śivaḥ

51.51.99

śakrādyāstridaśāḥ sarve dikpālāśca tathāpare

51.51.100

sarve haraṃ cānujagmuranugacchantamātmajau/
atha tau tu nadīṃ prāpya kṛṣṇājinadharau tadā

51.51.101

ādāya tāpasaṃ bhāvaṃ gaṅgātulyāṃ dṛṣadvatīm/
tapasvinau tu devena tryambakeṇātha pālitau

51.51.102

devaiḥ saha tadāyātau kāmarūpāhvayāśramam/
āsādya kāmarūpaṃ tu karatoyānadījale

51.51.103

upaspṛśya tatastau tu nandikuṇḍaṃ nṛpottama/
tatra snātvāpyupaspṛśya nadīṃ gatvā jaṭodbhavām

51.51.104

upaspṛśya ca tau nandinaṃ tapasā dhṛtam/
praṇamya jalpiśaṃ devaṃ jagmaturnnāṭakācalam

51.51.105

nāṭakācalamāsādya praṇamya vṛṣabhadhvajam/
ārādhanopadeśāya kapotakavacaḥsmarau

51.51.106

jagmaturdakṣiṇāṃ kāṣṭhāṃ yatra sandhyācalaḥ sthitaḥ/
kāntā nāma nadī tatra vaśiṣṭhenāvatāritā

51.51.107

tasyāstīre mahāśailaḥ snigdhacchāyalatātaruḥ/
sandhyāṃ vaśiṣṭhaḥ kṛtavāṃstatra yasmād vidheḥ sutaḥ

51.51.108

ataḥ sandhyācalaṃ nāma tasya gāyanti devatāḥ/
tatrāsādya vaśiṣṭhaṃ tu sākṣādiva hutāśanam

51.51.109

ārādhayantaṃ giriśaṃ dhyānasaṃyuktamānasam/
tapaḥśriyā dīpyamānaṃ dvitīyamiva bhāskaram

51.51.110

praṇamya puratastasya tadā vetālabhairavau/
prāñjalī tasthaturbhūpa vinayānatakandharau

51.51.111

idaṃ cāpyūcatustau tu praṇamantau vidheḥ sutam/
tārāvatyāṃ samutpannau candraśekharabhūbhṛtaḥ

51.51.112

kṣetre bhargasya tanayāvāvāṃ jānīhi mānuṣau/
ārādhayitumicchāvo haraṃ kāryasya siddhaye

51.51.113

vāñchitasya yadi tvaṃ nāvanugṛhṇāsi suvrata/
tayostad vacanaṃ śrutvā vaśiṣṭho munisattamaḥ

51.51.114

uvāceti yuvāṃ jñātau mayā satyaṃ harātmajau/
harasyārādhanaṃ kāryaṃ yuvayornarasattamau

51.51.115

tatrāsti mama kṛtyaṃ kiṃ tad‌bhāṣatamaninditau /
vṛṣadhvajārādhanāya yuvayostu prayojanam/
vidyate tannimittaṃ yat tat siddhamiti cintyatām

51.51.116

//vetālabhairavāvūcatuḥ//
yena mantreṇa nacirāt samyagārādhito haraḥ/
prasādameṣyatyavanau tanno vada mahāmune

51.51.117

yathā cārādhayiṣyāvastantraṃ yad yādṛśaḥ kramaḥ/
tatsarvaṃ muniśārdūla vaktumarhasi cottaram

51.51.118

yathā tvadupadeśena prāpsyāvo nacirād haram/
vācāṃ muniśreṣṭha hyanuśādhi natau tvayi

51.51.119

//vasiṣṭha uvāca//
prasanna eva bhavatorvṛṣaketuḥ sahomayā/
nacirāt svayamevātra prasādaṃ ca sameṣyati

51.51.120

sarvairdevagaṇaiḥ sārdhaṃ sabhāryo vṛṣabhadhvajaḥ/
ākāśamārgeṇāyātaḥ pālayan svasutau gṛhāt

51.51.121

kintu mānuṣadehau vāmadhivāsya tapovrataiḥ/
svayanneṣyati kailāsaṃ gāṇapatye niyojya vām

51.51.122

ahaṃ cāpyupadekṣyāmi yathā bhargaṃ yuvāṃ drutam/
prāpsyathaḥ pārvatīputravekāgraṃ śṛṇutaṃ tu tat

51.51.123

cirāt prasīdati dhyānānnacirād dhyānapūjanāt/
tasmād dhyānaṃ pūjanaṃ ca kathayāmyadya tattvataḥ

51.51.124

tejomayaḥ sadā śuddho jñānāmṛtavivardhitaḥ /
jaganmayaścidānandaḥ śauribrahmasvarūpadhṛk

51.51.125

mahādevo mahāmūrtirmahāyogayutaḥ sadā/
jaganti tasya rūpāṇi tāni ko gaditu kṣamaḥ

51.51.126

kintu yairiha rūpaistu viharatyeṣa śaṅkaraḥ/
teṣāṃ yanme jñānagamyaṃ tatreṣṭaṃ nigadāmi vām

51.51.127

prathamaṃ śṛṇutaṃ mantraṃ tato'nudhyānagocaram/
tataḥ kramaṃ tu pūjāyāḥ kramād vṛttaṃ nararṣabhau

51.51.128

samastānāṃ svarāṇāṃ tu dīrghāḥ śeṣāḥ sabindukāḥ/
ṛlṛśūnyāḥ sārdhacandrā upāntenābhisaṃhitāḥ

51.51.129

ebhiḥ pañcākṣarairmantraṃ pañcavaktrasya kīrtitam/
kramāt sammadasandoha nādagauravasaṃjñakāḥ

51.51.130

prāsādastu bhaveccheṣaḥ pañcamantrāḥ prakīrtitāḥ/
ekaikena tathaikekaṃ vakttraṃ devaṃ prapūjayet

51.51.131

ekaṃ samuditaṃ kṛtvā pañcabhirvā prapūjayet/
prasādenātha vā pañcavaktraṃ devaṃ prapūjayet

51.51.132

sammadādiṣu mantreṣu prāsādastu praśasyate/
śambhoḥ prasādanenaiṣa yasmād vṛttastu mantrakaḥ

51.51.133

tena prāsādasaṃjño'yaṃ kathyate munisattamaiḥ /
tasmāt sarveṣu mantreṣu prāsādaḥ prītidaḥ paraḥ

51.51.134

āmodakārakaḥ śambhormantraḥ sammada ucyate/
manaḥprapūraṇāccāpi sandohaḥ parikīrtitaḥ

51.51.135

ākarṣako bhavennādo gurutvād gauravāhvayaḥ/
etad‌vyastaṃ samastaṃ ca mantraṃ śambhoḥ prakīrtitam

51.51.136

pañcākṣaraṃ tu yanmantraṃ pañcavaktrasya kīrtitam/
yuvāṃ tenaiva mantreṇa ārādhayatamīśvaram

51.51.137

dhyānaṃ vakṣyāmi śṛṇutaṃ samyag vetālabhairavau/
pañcavaktraṃ mahākāyaṃ jaṭājūṭavibhūṣitam

51.51.138

cārucandrakalāyuktaṃ mūrdhni bālaughabhūṣitam /
bāhubhirdaśabhiryuktaṃ vyāghracarmāmarāmbaram

51.51.139

kālakūṭadharaṃ kaṇṭhe nāgahāropaśobhitam/
kirīṭabandhanaṃ bāhubhūṣaṇaṃ ca bhujaṅgamān

51.51.140

bibhrataṃ sarvagātreṣu jyotsnārpitasurociṣam/
bhūtisaṃliptasarvāṅgamekaikatra tribhistribhiḥ

51.51.141

netraistu pañcadaśabhirjyortiṣmad‌bhirvirājitam/
vṛṣabhopari saṃsthaṃ tu gajakṛttiparicchadam

51.51.142

sadyojātaṃ vāmadevamaghoraṃ ca tataḥ param/
tatpuruṣaṃ tatheśānaṃ pañcavaktraṃ prakīrtitam

51.51.143

sadyojātaṃ bhavecchuklaṃ śuddhasphaṭikasaṃnibham/
pītavarṇaṃ tathā saumyaṃ vāmadevaṃ manoharam

51.51.144

nīlavarṇamaghoraṃ tu daṃṣṭvā bhītivivardhanam/
raktaṃ tatpuruṣaṃ devaṃ divyamūrtiṃ manoharam

51.51.145

śyāmalaṃ ca tatheśānaṃ sarvadaiva śivātmakam/
cintayet paścime tvādyaṃ dvitīyaṃ tu tathottare

51.51.146

aghoraṃ dakṣiṇe devaṃ pūrve tatpuruṣaṃ tathā/
īśānaṃ madhyato jñeyaṃ cintayed bhaktitatparaḥ

51.51.147

śaktitriśūlakhaṭavāṅgavaradābhayadaṃ śivam/
dakṣiṇeṣvatha hasteṣu vāmeṣvapi tataḥ śubham

51.51.148

akṣasūtraṃ bījapūraṃ bhujagaṃ ḍamarūtpalam/
aṣṭaiśvaryasamāyuktaṃ dhyāyet tu hṛdgataṃ śivam

51.51.149

evaṃ vicintayed dhyāne mahādevaṃ jagatpatim/
cintayitvā dvārapālān gaṇeśādīn prapūjayet

51.51.150

viśuddhiṃ pañcabhūtānāṃ cintayitvā tato muhuḥ/
aṣṭamūrtīstataḥ paścāt pūjayedaṣṭanāmabhiḥ

51.51.151

āsanāni ca tasyātha pūjayet sakalāni tu /
bhāvādīnyaṣṭapuṣpāṇi hṛdaiva viniyojayet

51.51.152

nārācamudrayā tasya tāḍanaṃ parikīrtitam/
visarjanaṃ dhenumudrāṃ darśayitvā vidhānataḥ

51.51.153

nirmālyadhāraṇaṃ kuryāt sadā caṇḍeśvaraṃ dhiyā/
pratyekaṃ pañcabhirmantrairaṅgādīni pramārjayet

51.51.154

sammadādibhiretasya pūrvoktairnarasattamau/
bālāṃ jyeṣṭhāṃ tathā raudrīṃ kālīṃ ca tadanantaram

51.51.155

kalavikariṇīṃ devīṃ balapramathinīṃ tathā/
damanīṃ sarvabhūtānāṃ manonmathinīṃ tathaiva ca

51.51.156

aṣṭau tāḥ pūjayed devīḥ kramācchambhośca prītaye/
evaṃ śivaṃ pūjayitvā dhyānatatparamānasaḥ

51.51.157

japenmālāṃ samādāya mantraṃ dhyātvā tathā gurum/
ekaṃ pañcākṣaraṃ mantramekaṃ prāsādameva vā

51.51.158

tatsaktamanasau japtvā śīghraṃ siddhimavāpsyathaḥ /
iti vāṃ kathitaṃ mantraṃ dhyānapūjākramaṃ tathā/
gacchataṃ nāṭakaṃ śailaṃ tatrārādhayataṃ haram

51.51.159

//vaitālabhairavāvūcatuḥ//
pañcākṣarastu mantro'yaṃ dhṛtastvatsammate mune/
anenaiva haraṃ devaṃ pūjayiṣyāvahe mudā

51.51.160

ityuktvā tannamaskṛtya tadā vetālabhairavau/
jagmuturnāṭakaṃ śailaṃ vaśiṣṭhānumate nṛpa

51.51.161

tatrāsti sarasī ramyā susampūrṇamanīharā /
sarvadā svacchasalilā praphullakamalotpalā

51.51.162

tasyāstīre tu vipulaḥ sumanojño harāśramaḥ/
sarvadā dānavairdevaiḥ kinnaraiḥ pramathaistathā

51.51.163

rakṣyate nṛpaśārdūla nṛtyavādanatatparaiḥ/
yasmānnaṭani tatreśo nityaṃ kautukatatparaḥ

51.51.164

tasmānnāṭakanānnāsau śailarājaḥ pragīyate/
chatrākāraṃ tu taṃ śailaṃ manojñaṃ śaṅkarapriyam

51.51.165

āsādya yatra sarasī tatra gatvā tu tau tadā/
na caivāpaśyatāṃ tatra harāśramamanuttamam

51.51.166

gantuṃ caivāśramasthānaṃ tau naivāśakatāṃ nṛpa/
tato haraṃ praṇamyāśu syaiva sarasastaṭe

51.51.167

nirmāya sthaṇḍilaṃ cāru vaśiṣṭhoktakrameṇa tu/
haramārād‌dhumārebhe vetālo bhairavo'pi ca

51.51.168

ārādhayantau būteśāṃ tau tadā śaṅkarātmajau/
dṛṣṭvā haro devagaṇaiḥ sārdhaṃ tasmiṃstu parvate/
adhityakāyāṃ nyavasat svāśrame'parṇayā saha

51.51.169

adhobhāge sarastīre tapasyantau harātmajau/
sthitau dṛṣṭvā devagaṇaiḥ sahitaḥ śaṅkaraḥ sthitaḥ

51.51.170

nṛtyamardalaśabdo yo harasya satataṃ bhavet/
śṛṇutastau tadā śabdaṃ gantuṃ draṣṭuṃ na labhyate

51.51.171

hareṇādhiṣṭhitaḥ śailaḥ sarvadevagaṇaiḥ saha/
rājate sma tadā bhūpa sudharmā vāsavī yathā

51.51.172

dhyāyatostu tadā tatra bhagavān vṛṣabhadhvajaḥ/
nacirādeva tasyābhūd dhyānamārgeṣu niścalaḥ

51.51.173

tau pūjayantau gacchantau sthitau vā candraśekharam/
naiva tatyajatuścittaiḥ kadācidapi bhūmipa

51.51.174

pañcākṣareṇa mantreṇa pūjayantau vṛṣadhvajam/
vyaticakramatustau tu sahasraṃ parivatsarān

51.51.175

nirāhārau yatāhārau harasaṃsaktamānasau/
tapasā ninyaturvarṣān sahasraṃ caikavarṣavat

51.51.176

gate varṣasahasre tu svayameva vṛṣadhvajaḥ/
prasaṅgastu tayorbhūtvā pratyakṣatvamupāgataḥ

51.51.177

taṃ tu pratyakṣato dṛṣṭavā tadā vetālabhairavau/
vṛṣadhvajaṃ tuṣṭuvaturdhyānagamyaṃ puraḥsthitam

51.51.178

hararūpaṃ yathādhyātaṃ hṛdgataṃ tejasojjvalam/
tathā dṛṣṭvā tatastābhyāṃ vaśiṣṭhasyānumānataḥ

51.51.179

//vetālabhairavāvūcatuḥ//
paप़ñcavaktraṃ mahākāvyaṃ sarvajñānamayaṃ param/
saṃsārasāgaratrāṇaṃ praṇamāvo vṛṣadhvajam

51.51.180

tvaṃ paraḥ paramātmā ca pareśaḥ puruṣottamaḥ/
tvaṃ kūṭastho jagad‌vyāpī pradhānaḥ parameśvaraḥ

51.51.181

rūpātmā tvaṃ mahātattvaṃ tattvajñānālayaḥ prabhuḥ/
sāṃkhyayogālayaḥ śuddho guṇatrayavibhāgavit

51.51.182

tvaṃ nita yastvamanityaśca jagatkartā layaḥ smṛtaḥ/
eko'nekasvarūpaśca śāntaceṣṭo jaganmayaḥ

51.51.183

nirvikāro nirādhāro nityānandaḥ sanātanaḥ/
tvaṃ viṣṇustvaṃ mahendrastvaṃ brahmā tvaṃ jagatāṃ patiḥ

51.51.184

yo rūparūpeśvararatnamālaḥ sambhūtibhūto niravagrahaśca/
kāṃkṣyāvatīrṇāvagatapramāthī yogeśvaro jñānagatistvagamyaḥ

51.51.185

prameyarūpātmadharādharābho bhogīndrabaddhāmṛtabhogatantraḥ/
sūkṣmākṣarastattvavidapramāthī tvaṃ devadevaḥ śaraṇaṃ surāṇām

51.51.186

vikalpamānāparihīnadehaḥ śuddhāntadhāmānugataikavidyaḥ/
vardhiṣṇurugraḥ puruṣaḥ parātmā tvamindriyaughasya vicārabuddhi

51.51.187

tvaṃ nāthanātha prabhavaḥ pareṣāṃ gatirmunīnāṃ parayogigamyaḥ/
tvaṃbhūdharo bhāgadharo hyananto viśvātmanaste bahavaḥ prapañcāḥ

51.51.188

jñānāmṛtasyandakapūrṇacandro mohāndhakārasya paraḥ pradīpaḥ /
bhaktātmajānāṃ paramaḥ pitā tvaṃ kāme ca pañcānanarūpadhārī

51.51.189

śāstākhilānāṃ prathamo vivasvāṃstanūnapāt tvaṃ tanuṣe guṇaidhān/
tvaṃ brahmarūpeṇa karoṣi sṛṣṭiṃ viṣṇusvarūpaiḥ satataṃ sthitiṃ ca

51.51.190

tvaṃ rudrarūpī kuruṣe tathāntaṃ tvattau na cānyajjagatīha vastu/
tvaṃ rātrinātho divaseśvaraśca tvamagnirāpaḥ pavano dharitrī

51.51.191

nabhastathā tvaṃ kratutantrahotā tvamaṣṭamūrtirbhavato na cānyat/
anantamūrtistviha mukhyabhāvānnigādyate cāṣṭamayī trimūrtiḥ

51.51.192

anantamūrte kathamanyathā te saṃkhyāsti rūpasya yadaṣṭamūrtiḥ/
tvaṃ tryambakastvaṃ tripurāntakaśca tva śambhurīśaḥ śamano vidhātā

51.51.193

sahasrabāhuśca hiraṇyabāhuḥ sahasramūrtistviha pañcavaktraḥ/
prabhūtanetrastu ṣaḍarddhanetraḥ prabhūtabāhurdaśabāhurīśaḥ

51.51.194

prabhūtabhogī mitabhogayukto bhogyānusāro niravagrahaśca

51.51.195

nityānityasvarūpāya nityadhāmasvarūpiṇe/
paratattvasvarūpāya namastubhyaṃ śivātmane

51.51.196

nāntaṃ liṅgasya yasyāptaṃ viṣṇunā brahmaṇā tava/
tasyāvāṃ ki vidhāsyāvaḥ stutivākyaṃ vṛṣadhvajaḥ

51.51.197

svarūpaṃ yasya jānanti na devā nāpi dānavāḥ/
bālāvāvāṃ kathantu tvāṃ stoṣyāvaḥ parameśvara

51.51.198

bhaktimātreṇa deveśa tavāvāṃ vṛṣabhadhvaja/
kurvaḥ praṇāmaṃ gaurīśa bhūyastubhyaṃ namo namaḥ

51.51.199

//aurvva uvāca//
iti stuto mahādevo vetālena mahātmanā/
bhairaveṇāpi rājendra prasannaḥ prāha tau tadā

51.51.200

//śrī bhagavānuvāca//
tuṣṭo'smi yuvayoḥ putrau vṛṇutaṃ vāñchitaṃ varam/
dāsyāmi yuvayoriṣṭaṃ prasanno'haṃ tapovrataiḥ

51.51.201

stutibhistu damaiścāpi tathaikāntānucintanaiḥ/
muhurmuhuḥ suprasanna iṣṭaṃ dāsyāmi vāṃ sutau

51.51.202

//vetālabhairavāvūcatuḥ//
tuṣṭo'si yadi satyaṃ nau satyamāvāṃ sutau yadi/
vṛṣadhvaja tavaiveha tadeṣṭaṃ dehi nau varam

51.51.203

sutabhāvena pitaraṃ bhavantaṃ jagatāṃ patim/
nityaṃ yathāvagacchāvastathā dehi varaṃ tu nau

51.51.204

na rājyamabhikāṃkṣāvo na dhanaṃ nānyadeva vā/
tvadbhaktyā sevanaṃ kartuṃ tavecchāvo vṛṣadhvaja

51.51.205

tvatpādapaṅkajadvandve nityaṃ madhukarātmatām/
tvayi prasanne netrāṇāṃ yugale prāpnutāṃ sadā

51.51.206

ito'nyathā tvaccintābhistvaddh‌yānaistvatprapūjanaiḥ/
kalpakoṭisahasrāṇi yāntu samyaktathāvayoḥ

51.51.207

//aurvva uvāca//
tatastad vacanaṃ śrutvā mahādevo hasanniva/
sarvairdevagaṇaiḥ sārdhaṃ devatvamakarottayoḥ

51.51.208

devendrasammatenaiva sudhāmānīya nākataḥ/
vetālabhairavau tāntu pāyayāmāsa śaṅkaraḥ

51.51.209

pīte'mṛte tatastau tu martyatāṃ narasattamau/
amartyatāṃ parityajya prāpatuḥ śivaśaktitaḥ

51.51.210

tasminkāle svapantau tu divyajñānabalānvitau/
divyarūpopasampannau babhūvaturarindamau

51.51.211

abhinnenaiva dehena devatvaṃ gatayostayoḥ/
prāha śambhustadā tau tu sutau paramaharṣitau

51.51.212

//bhagavānuvāca//
ahaṃ tṛṣṭastu yuvayoḥ pārvatīṃ dayitāṃ mama/
mad‌dattaṃ kāmamicchantāvārādhayatamīśvarīm

51.51.213

tāmṛte tu na śaknomi dātumiṣṭaṃ sanātanam/
sevitiṃ ca sutau nityaṃ śaraṇaṃ vrajataṃ śivām

51.51.214

acirād yena bhāvena prītiṃ devī gamiṣyati/
atra vā tatra vā gatvā bhāvena cāryyatām

iti śrīkālikāpurāṇe vetālabhairavotpattikathane ekapañcāśo'dhyāyaḥ//

Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc