Kalika Purana · Chapter 51
//aurvva uvāca//
atha kālakrameṇaiva pravṛddhāste mahābalāḥ/
śastrāstrajñānakuśalāḥ śāstrārthapariniṣṭhitāḥ
samprāptayauvanā dīptā durdharṣāḥ paripanthibhiḥ/
dhamārthajñānakuśalā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ
sadā sahacarau tatra prītyā vetālabhairavau/
alarkau damanaścaiva tathoparicarastrayaḥ/
sadā sahacarā nityaṃ bhrātaraścāndraśekharāḥ
triṣvātmajeṣu nṛpateḥ sadoparicarādiṣu/
mamatvamadhikaṃ nityaṃ prītisnehau tathādhikau
vetāle bhairave cāpi candrasekharabhūbhṛtaḥ/
nāstyeva tādṛśī prītiryādṛśī teṣu jāyate
na tau dṛṣṭvā sa nṛpatiḥ kadāciccandraśekharaḥ/
atyāhlādayate'jasraṃ putrabuddhyeṣyate'thavā
tau vīrau dharmakuśalau mahābalaparākramau/
trailokyavijaye dakṣau śastrāstragrāmapāragau
tābhyāṃ bibheti ca nṛpaḥ kadā kiṃvā kariṣyataḥ/
vetālabhairavāvetau māṃ sutān rājyameva vā
iti cintāparo rājā nityameva nirīkṣate/
praṇatāvapi tatputrau samyag vetālabhairavau
athoparicaraṃ rājā yauvarājye'bhyaṣecayat/
jyāyāṃsamaurasaṃ putraṃ sarvarājaguṇairyutam
yaḥ paścāt sarvabhūpālān yojayiṣyati nītibhiḥ/
rājoparicaro nāma sarvaśāstrārthapāragaḥ
damanāya dadau dāyaṃ tathālarkāya bhūmibhṛt/
prabhūtadhanaratnāni tathāsanarathān bahūn
tāvanti na dadau tābhyāṃ dāyavittāni bhāgaśaḥ/
vetālabhairavābhyāṃ tu tatastau manyurāviśat
manyunābhiparītau tau vicarantāvitastataḥ/
na bhogamīpsatāṃ vīrau tapase ca kṛtodyamau/
anūḍhabhāryau satataṃ nirjane vasataḥ sadā
tathābhūtau tadā putrau devau vetālabhairavau/
bubudhe cintayākrāntā devī tārāvatī tadā
rājoparicarād bhītā patyuśca candraśekharāt/
novāca kiñcita sudatīcchannaṃ tau bodhayatyapi
etasminnantare vidvān kapoto munisattamaḥ/
citrāṅgadāsaṅgabhogī santuṣṭaḥ suratotsavaiḥ
citrāṅgadāṃ parityajya saputrāṃ sahacāriṇīm/
iyeṣa gantuṃ sa proce tadā citrāṅgadāṃ vacaḥ
//muniruvāca//
citrāṅgade tapastaptuṃ gamiṣyāmi tapovanam/
kiṃ te priyaṃ karomīha taṃ me vada manohare
//citrāṅgadovāca//
tamburuśca suvarcāśca tanayau tava suvrata/
etayostvaṃ muniśreṣṭha priyaṃ kuru yathocitam
māṃ cāpi bhaginīgehe saṃsthāpya dvijasattam/
tadā tapovanaṃ gaccha yadi te rocate'nagha
iti śrutvā vacastasyāḥ kapoto munisattamaḥ/
hiraṇyārthaṃ samālocya kuberasadanaṃ yayau
prārthayitvā kuberaṃ tu suvarṇānāṃ śatāni ṣaṭ/
niṣkāṇāṃ tu sahasrāṇi sa lebhe munisattamaḥ
śataṃ bhārāṃśca ratnānāmānīya va savīvadhaiḥ/
putrābhyāṃ pradadau vipro bhāryāyai ca viśeṣataḥ
tatastāṃ sahaputrābhyāṃ tairdhanairapi bhūribhiḥ/
citrāṅgadāmatenātha putrayorapi sammate
suvarcasaṃ tumburuṃ ca tathā citrāṅgadāmapi/
āmantrya muniśārdūlaḥ karavīrapuraṃ yayau
tatra gatvā sa kapoto rājānaṃ candraśekharam/
rājoparicaraṃ caiva vākyametaduvāca ha
iyaṃ kakutsthajā bhūpa tavaiva viditā purā/
sadyojātau tathaivāsyāmetau me tanayau śucī
ebhirvittaiḥ samaṃ putrau mama tvaṃ pratipālaya/
rājoparicaraścāpi pālayatviha me sutau
aputrasya nṛpaḥ putro nirdhanasya dhanaṃ nṛpaḥ/
amāturjananī rājā hyatātasya pitā nṛpaḥ
anāthasya nṛpo nātho hyabhartuḥ pārthivaḥ patiḥ/
abhṛtyasya nṛpo bhṛtyo nṛpa eva nṛṇāṃ sakhā/
sarvadevamayo rājā tasmāt tvāmarthaye nṛpaḥ
//aurvva uvāca//
tataḥ sa rājā taṃ prāha munimevaṃ dvijottamam/
kariṣye tvadvacaścāhaṃ rājoparicaraśca saḥ
atha citrāṅgadā rājā jagrāha minisammate/
sutau ca tasya sadhanau jyāyase sūnave dadau
sa coparicaraḥ prādādrājyamardhaṃ suvarcase/
tathaiva sacivādhyakṣamakarottumburuṃ tadā
kapota ścāpi suprītaḥ putrārdha samavekṣya ca/
jagāmāmantrya nṛpatiṃ tapase ca tapovanam
pathi gacchan sa kapotaḥ śambhuputrau manoharau/
ekākinau carantau tu sūryācandramasāviba
tayordadṛdarśa ca tadā vadane vānarākṛtī/
smṛtvā pūrvakathāṃ dṛṣṭvā tāvapṛcchat tapodhanaḥ
kau yuvāṃ devagarbhābhau carantau vijane pathi/
ekākinau naraśreṣṭhau tanme vadatamīritam
atha tau praṇipatyainaṃ sambhāṣya ca samañjasam/
kapotākhyaṃ muniśreṣṭhamūcatuḥ śaṅkarātmajau
candraśekharaputrau nau tārāvatyāṃ samudgatau/
viddhi tvaṃ muniśārdūla praṇamāvaḥ padaṃ tava
avajñāṃ vīkṣya nṛpaterāvayoḥ satataṃ mune/
ekākinau nirjaneṣu bhrabhāvo manyunā sadā
kimarthamātmajau putrau praṇatau satataṃ nṛpaḥ/
avajñāya mahābhāga dāyamātraṃ na ditsati
tasmādāvāṃ tapastaptumicchāvo dvijasattama/
upadeśapradānena cānugṛhṇāti cedbhavān
tatastayorvacaḥ śrutvā prahasya munisattamaḥ/
bhūtabhavyabhavajjñānastāvidaṃ munirabravīt
//muniruvāca//
na yuvāṃ tanayau tasya candraśekharabhūpateḥ/
tārāvatyāṃ samutpannau bhavantau śaṅkarātmajau
sadyau jātau mahāvīryau vetālatve ca sammatau /
bhṛṅgimahākālasaṃjñau śāpād dharaṇimāgatau
yuvayoratra tenaiva na dāyaṃ ditsati priyam/
gacchataṃ śaraṇaṃ tātaṃ śaṅkaraṃ vṛṣabhadhvajam
sa eva yuvayoḥ sarvaṃ kāriṣyati maheśvaraḥ/
kiṃ vātyugreṇa tapasā cirakālaphalena vai
ityuktvā muniśārdūlaḥ kapotaḥ paramātmadhṛk/
bhūtabhavyabhavajajñānantābhyāṃ sarvamathocivān
yathā bhṛṅgimahākālau śaptāvavanimāgatau/
yathā haraśca gaurī ca pṛthivīmāgatau nṛpaḥ
tārāvatī yathā śaptā tenaiva muninā purā/?
yatā tau ca samutpannau tārāvatyudare purā
yathā vā nāradenaiva saṃśayacchedanaṃ nṛpe/
tatsarvaṃ kathayāmāsa putrābhyāṃ giriśasya tu
tacchrutvā tau mahātmānau tadā vetālabhairavau/
mudā paramayā yuktau babhūvaturaninditau
modapūrṇau tadā bhūtvā siktvāviva sudhārasaiḥ/
punaḥ papraccha kapotaṃ vetālo bhairavo'pi ca
pitāvayormahādevastvayā satyamitīritam/
so'rcanīyo yathāvābhyāṃ siddhaye munisattama
āvābhyāṃ ca yathārādhyo yatra vārādhito haraḥ/
prasādameṣyatyacirāt tanno vada mahāmate
dhanyāvanugṛhītau nau yat tvayā munisattama/
vijñāpitamidaṃ sarvaṃ hṛcchalyaṃ coddhṛtaṃ ca nau
punarāvāṃ dayasva tvaṃ kṛpāmaya munīśvara/
prāpsyāvo na cirād bhargaṃ yathā vada tathaiva nau
//maniruvāca//
śṛṇu tvaṃ kathayāmyadya yatra cārādhito haraḥ/
nacirādeva bhavatorāyāsyati samakṣatām
nityaṃ yatra mahādevo vasan bhavati tuṣṭaye/
yuvāṃ tat sampravaṃkṣyāmi sthānaṃ guhyaṃ prakāśitam
vārāṇasī nāma purī gaṅgātīre manohare/
varaṇāyāstathā cāsermadhye cāpākṛtiḥ sadā
svayaṃ vṛṣadhvajastatra nityaṃ vasati yoginām/
sadā prītikaro yogī svayaṃ cāpyātmacintakaḥ
viyatsthā sā purī nityaṃ bhargayogabalād dhṛtā/
divyajñānaṃ dadātyeṣā tatra yo mriyate naraḥ
tasmai svayaṃ mahādevaḥ saṃsāragranthimuktaye/
sa bhūtvā paramo yogī mṛtastatra bhavāntare
sulabhenaiva nirvāṇamāpnoti harasammataḥ/
yogayukto mahādevaḥ pārvatyā sahitaḥ sadā
devagandharvayakṣāṇāṃ mānuṣāṇāṃ ca nityaśaḥ/
jñeyo haraḥ prakāśaśca kṣetraṃ tacca prakāśitam
na tatra kāmado devo nacirācca prasīditi/
ārādhitaściraṃ prītyā nirvāṇāya prasīdati
gauryā vivajitā sā tu purī tatra na gacchati/
yogasthānaṃ mahākṣetraṃ kadācidapi śāṅkarī
āsannaṃ yuvayoḥ kṣetramidaṃ vārāṇasī tu yat/
kathitaṃ nātidūre ca vartate narasattamau
aparaṃ tu pravakṣyāmi guhyaṃ pīṭhaṃ sadārcitam/
haragaurīsamāyuktaṃ paraṃ dharmārthakāmadam
tapasā cāti tīvroṇa cirād bhavati mokṣadam/
nacirāt kāmadaṃ puṇyaṃ kṣetraṃ pīṭhaṃ nigadyate
cirāt tu kāmado devo na cirād yatra jñānadaḥ/
tatkṣetramiti lokeṣu gadyate pūrvavandibhiḥ
kāmarūpaṃ mahāpīṭhaṃ guhyād guhyatamaṃ param/
sadā sannihitastatra pārvatyā saha śaṅkaraḥ
na cirāt pūjito devastasmin pīṭhe prasīdati/
pārvatī cānugṛhṇāti bhargabhaktaṃ tu tatra vai
dadāti nacirāt kāmaṃ bhaktāya parameśvaraḥ/
tat tu pīṭhaṃ pravakṣyāmi śṛṇuta sāmprataṃ yuvām
karatoyā nadīpūrvaṃ yāvad dikkaravāsinīm/
triṃśadyojanavistīrṇaṃ yojanaikaśatāyatam
trikoṇaṃ kṛṣṇavarṇaṃ ca prabhūtācalapūritam/
nadīśatasamāyuktaṃ kāmarūpaṃ prakīrtitam
śambhunetrāgninirdagdhaḥ kāmaḥ śambhoranugrahāt/
tatra rūpaṃ yataḥ prāpa kāmarūpaṃ tato'bhavat
tasya pīṭhasya vāyavyāṃ nairṛtyāṃ madhyabhāgataḥ/
aiśānyāṃ ca tathāgneyyāṃ madhye pārśve ca śaṅkaraḥ
svamāśramapadaṃ kṛtvā ṣaṭsu sthāneṣu śobhanam/
nityaṃ vasati tatrāpi pārvatyā saha narmabhiḥ
madhye devīgṛhaṃ tatra tadadhīnaṃ tu śaṅkaraḥ/
nīlākhye parvataśreṣṭhe pārvatī tatra tiṣṭhati
aiśānyāṃ nāṭake śaile śaṅkarasya mahāśramaḥ/
nityaṃ vasati tatreśastadadhīnā ca pārvatī
apare cāśramāḥ santi haragauryoḥ sadātanāḥ /
naitayo sadṛśaḥ ko'pi vidyate śaṅkarāśramaḥ
yatrārādhyo mahādevo bhavadbhayāṃ narasattamau/
tatsthānaṃ manasādāya prasādaya vṛṣadhvajam
vetālabhairavāvūcatuḥ//
kāmarūpaṃ gamiṣyāvau rahasyaṃ nāṭakācalam/
gaurīharau sthitau yatra nityaṃ sannihitau mune
ārādhanīyo bhūteśo hyavaśyamiha cāvayoḥ/
yathaivārādhayiṣyāvastathācakṣva dvijottama
yena mantreṇa vā devo nacirāt tu prasīdati/
tat tvaṃ vada mahābhāgānugraho'styāvayoryadi
//ṛṣiruvāca//
nāṭakaṃ parvataśreṣṭhaṃ gacchataṃ narasattamau/
tatra nityaṃ mahādevī ramate'parṇayā saha
sandhyācale tatra munirārādhayati śaṅkaram/
vaśiṣṭho brahmaṇaḥ putrastaṃ yuvāmanugacchatam
sa ca mantraṃ satantraṃ ca harārādhanakarmaṇi/
jñāpayiṣyati vāṃ pṛṣṭaḥ kila vetālabhairavau
tapase gantumicchāmi nedānīṃ kālayāpanā/
yujyate mama tasmānmāṃ tyajataṃ vīrasattamau
evamuktvā muniśreṣṭhaḥ kapotaḥ prayayau vanam/
tau taṃ muniṃ namaskṛtya jagmaturbhavanaṃ nijam
atha tau samayaṃ kṛtvā dīkṣitau tapase tadā/
pitarāvapyanujñāpya bhrātṛnanyāṃśca bāndhavān/
prasthānaṃ kāmarūpāya cakratustau mahāmatī
tau gacchantau parijñāya śaṅkaro'pi sahomayā/
devān sarvānuvācedaṃ sāntvayanniva sendrakān
//īśvara uvāca//
putrau me tapase yātaḥ sāmprataṃ surasattamāḥ/
mamārādhanacittau tu tau dayadhvaṃ sureśvarāḥ
saṃskṛtya tapasā caitau putrau vetālabhairavau/
gāṇapatye niyokṣyāmi tau saṃskurvantu nirjarāḥ
anenaiva śarīreṇa tau gaṇeśatvamāpsyataḥ/
tapasā tu tayoḥ kāyau bhāvaṃ tyatkvā tu mānuṣam
yathāpnutaḥ saurabhāvaṃ vidhāsyāmi hyahaṃ tathā/
ityuktvā vāmadevo'pi pārvatyā saha putrakau/
gacchantau viyatā snehāt paścādanuyayau śivaḥ
śakrādyāstridaśāḥ sarve dikpālāśca tathāpare
sarve haraṃ cānujagmuranugacchantamātmajau/
atha tau tu nadīṃ prāpya kṛṣṇājinadharau tadā
ādāya tāpasaṃ bhāvaṃ gaṅgātulyāṃ dṛṣadvatīm/
tapasvinau tu devena tryambakeṇātha pālitau
devaiḥ saha tadāyātau kāmarūpāhvayāśramam/
āsādya kāmarūpaṃ tu karatoyānadījale
upaspṛśya tatastau tu nandikuṇḍaṃ nṛpottama/
tatra snātvāpyupaspṛśya nadīṃ gatvā jaṭodbhavām
upaspṛśya ca tau nandinaṃ tapasā dhṛtam/
praṇamya jalpiśaṃ devaṃ jagmaturnnāṭakācalam
nāṭakācalamāsādya praṇamya vṛṣabhadhvajam/
ārādhanopadeśāya kapotakavacaḥsmarau
jagmaturdakṣiṇāṃ kāṣṭhāṃ yatra sandhyācalaḥ sthitaḥ/
kāntā nāma nadī tatra vaśiṣṭhenāvatāritā
tasyāstīre mahāśailaḥ snigdhacchāyalatātaruḥ/
sandhyāṃ vaśiṣṭhaḥ kṛtavāṃstatra yasmād vidheḥ sutaḥ
ataḥ sandhyācalaṃ nāma tasya gāyanti devatāḥ/
tatrāsādya vaśiṣṭhaṃ tu sākṣādiva hutāśanam
ārādhayantaṃ giriśaṃ dhyānasaṃyuktamānasam/
tapaḥśriyā dīpyamānaṃ dvitīyamiva bhāskaram
praṇamya puratastasya tadā vetālabhairavau/
prāñjalī tasthaturbhūpa vinayānatakandharau
idaṃ cāpyūcatustau tu praṇamantau vidheḥ sutam/
tārāvatyāṃ samutpannau candraśekharabhūbhṛtaḥ
kṣetre bhargasya tanayāvāvāṃ jānīhi mānuṣau/
ārādhayitumicchāvo haraṃ kāryasya siddhaye
vāñchitasya yadi tvaṃ nāvanugṛhṇāsi suvrata/
tayostad vacanaṃ śrutvā vaśiṣṭho munisattamaḥ
uvāceti yuvāṃ jñātau mayā satyaṃ harātmajau/
harasyārādhanaṃ kāryaṃ yuvayornarasattamau
tatrāsti mama kṛtyaṃ kiṃ tadbhāṣatamaninditau /
vṛṣadhvajārādhanāya yuvayostu prayojanam/
vidyate tannimittaṃ yat tat siddhamiti cintyatām
//vetālabhairavāvūcatuḥ//
yena mantreṇa nacirāt samyagārādhito haraḥ/
prasādameṣyatyavanau tanno vada mahāmune
yathā cārādhayiṣyāvastantraṃ yad yādṛśaḥ kramaḥ/
tatsarvaṃ muniśārdūla vaktumarhasi cottaram
yathā tvadupadeśena prāpsyāvo nacirād haram/
vācāṃ muniśreṣṭha hyanuśādhi natau tvayi
//vasiṣṭha uvāca//
prasanna eva bhavatorvṛṣaketuḥ sahomayā/
nacirāt svayamevātra prasādaṃ ca sameṣyati
sarvairdevagaṇaiḥ sārdhaṃ sabhāryo vṛṣabhadhvajaḥ/
ākāśamārgeṇāyātaḥ pālayan svasutau gṛhāt
kintu mānuṣadehau vāmadhivāsya tapovrataiḥ/
svayanneṣyati kailāsaṃ gāṇapatye niyojya vām
ahaṃ cāpyupadekṣyāmi yathā bhargaṃ yuvāṃ drutam/
prāpsyathaḥ pārvatīputravekāgraṃ śṛṇutaṃ tu tat
cirāt prasīdati dhyānānnacirād dhyānapūjanāt/
tasmād dhyānaṃ pūjanaṃ ca kathayāmyadya tattvataḥ
tejomayaḥ sadā śuddho jñānāmṛtavivardhitaḥ /
jaganmayaścidānandaḥ śauribrahmasvarūpadhṛk
mahādevo mahāmūrtirmahāyogayutaḥ sadā/
jaganti tasya rūpāṇi tāni ko gaditu kṣamaḥ
kintu yairiha rūpaistu viharatyeṣa śaṅkaraḥ/
teṣāṃ yanme jñānagamyaṃ tatreṣṭaṃ nigadāmi vām
prathamaṃ śṛṇutaṃ mantraṃ tato'nudhyānagocaram/
tataḥ kramaṃ tu pūjāyāḥ kramād vṛttaṃ nararṣabhau
samastānāṃ svarāṇāṃ tu dīrghāḥ śeṣāḥ sabindukāḥ/
ṛlṛśūnyāḥ sārdhacandrā upāntenābhisaṃhitāḥ
ebhiḥ pañcākṣarairmantraṃ pañcavaktrasya kīrtitam/
kramāt sammadasandoha nādagauravasaṃjñakāḥ
prāsādastu bhaveccheṣaḥ pañcamantrāḥ prakīrtitāḥ/
ekaikena tathaikekaṃ vakttraṃ devaṃ prapūjayet
ekaṃ samuditaṃ kṛtvā pañcabhirvā prapūjayet/
prasādenātha vā pañcavaktraṃ devaṃ prapūjayet
sammadādiṣu mantreṣu prāsādastu praśasyate/
śambhoḥ prasādanenaiṣa yasmād vṛttastu mantrakaḥ
tena prāsādasaṃjño'yaṃ kathyate munisattamaiḥ /
tasmāt sarveṣu mantreṣu prāsādaḥ prītidaḥ paraḥ
āmodakārakaḥ śambhormantraḥ sammada ucyate/
manaḥprapūraṇāccāpi sandohaḥ parikīrtitaḥ
ākarṣako bhavennādo gurutvād gauravāhvayaḥ/
etadvyastaṃ samastaṃ ca mantraṃ śambhoḥ prakīrtitam
pañcākṣaraṃ tu yanmantraṃ pañcavaktrasya kīrtitam/
yuvāṃ tenaiva mantreṇa ārādhayatamīśvaram
dhyānaṃ vakṣyāmi śṛṇutaṃ samyag vetālabhairavau/
pañcavaktraṃ mahākāyaṃ jaṭājūṭavibhūṣitam
cārucandrakalāyuktaṃ mūrdhni bālaughabhūṣitam /
bāhubhirdaśabhiryuktaṃ vyāghracarmāmarāmbaram
kālakūṭadharaṃ kaṇṭhe nāgahāropaśobhitam/
kirīṭabandhanaṃ bāhubhūṣaṇaṃ ca bhujaṅgamān
bibhrataṃ sarvagātreṣu jyotsnārpitasurociṣam/
bhūtisaṃliptasarvāṅgamekaikatra tribhistribhiḥ
netraistu pañcadaśabhirjyortiṣmadbhirvirājitam/
vṛṣabhopari saṃsthaṃ tu gajakṛttiparicchadam
sadyojātaṃ vāmadevamaghoraṃ ca tataḥ param/
tatpuruṣaṃ tatheśānaṃ pañcavaktraṃ prakīrtitam
sadyojātaṃ bhavecchuklaṃ śuddhasphaṭikasaṃnibham/
pītavarṇaṃ tathā saumyaṃ vāmadevaṃ manoharam
nīlavarṇamaghoraṃ tu daṃṣṭvā bhītivivardhanam/
raktaṃ tatpuruṣaṃ devaṃ divyamūrtiṃ manoharam
śyāmalaṃ ca tatheśānaṃ sarvadaiva śivātmakam/
cintayet paścime tvādyaṃ dvitīyaṃ tu tathottare
aghoraṃ dakṣiṇe devaṃ pūrve tatpuruṣaṃ tathā/
īśānaṃ madhyato jñeyaṃ cintayed bhaktitatparaḥ
śaktitriśūlakhaṭavāṅgavaradābhayadaṃ śivam/
dakṣiṇeṣvatha hasteṣu vāmeṣvapi tataḥ śubham
akṣasūtraṃ bījapūraṃ bhujagaṃ ḍamarūtpalam/
aṣṭaiśvaryasamāyuktaṃ dhyāyet tu hṛdgataṃ śivam
evaṃ vicintayed dhyāne mahādevaṃ jagatpatim/
cintayitvā dvārapālān gaṇeśādīn prapūjayet
viśuddhiṃ pañcabhūtānāṃ cintayitvā tato muhuḥ/
aṣṭamūrtīstataḥ paścāt pūjayedaṣṭanāmabhiḥ
āsanāni ca tasyātha pūjayet sakalāni tu /
bhāvādīnyaṣṭapuṣpāṇi hṛdaiva viniyojayet
nārācamudrayā tasya tāḍanaṃ parikīrtitam/
visarjanaṃ dhenumudrāṃ darśayitvā vidhānataḥ
nirmālyadhāraṇaṃ kuryāt sadā caṇḍeśvaraṃ dhiyā/
pratyekaṃ pañcabhirmantrairaṅgādīni pramārjayet
sammadādibhiretasya pūrvoktairnarasattamau/
bālāṃ jyeṣṭhāṃ tathā raudrīṃ kālīṃ ca tadanantaram
kalavikariṇīṃ devīṃ balapramathinīṃ tathā/
damanīṃ sarvabhūtānāṃ manonmathinīṃ tathaiva ca
aṣṭau tāḥ pūjayed devīḥ kramācchambhośca prītaye/
evaṃ śivaṃ pūjayitvā dhyānatatparamānasaḥ
japenmālāṃ samādāya mantraṃ dhyātvā tathā gurum/
ekaṃ pañcākṣaraṃ mantramekaṃ prāsādameva vā
tatsaktamanasau japtvā śīghraṃ siddhimavāpsyathaḥ /
iti vāṃ kathitaṃ mantraṃ dhyānapūjākramaṃ tathā/
gacchataṃ nāṭakaṃ śailaṃ tatrārādhayataṃ haram
//vaitālabhairavāvūcatuḥ//
pañcākṣarastu mantro'yaṃ dhṛtastvatsammate mune/
anenaiva haraṃ devaṃ pūjayiṣyāvahe mudā
ityuktvā tannamaskṛtya tadā vetālabhairavau/
jagmuturnāṭakaṃ śailaṃ vaśiṣṭhānumate nṛpa
tatrāsti sarasī ramyā susampūrṇamanīharā /
sarvadā svacchasalilā praphullakamalotpalā
tasyāstīre tu vipulaḥ sumanojño harāśramaḥ/
sarvadā dānavairdevaiḥ kinnaraiḥ pramathaistathā
rakṣyate nṛpaśārdūla nṛtyavādanatatparaiḥ/
yasmānnaṭani tatreśo nityaṃ kautukatatparaḥ
tasmānnāṭakanānnāsau śailarājaḥ pragīyate/
chatrākāraṃ tu taṃ śailaṃ manojñaṃ śaṅkarapriyam
āsādya yatra sarasī tatra gatvā tu tau tadā/
na caivāpaśyatāṃ tatra harāśramamanuttamam
gantuṃ caivāśramasthānaṃ tau naivāśakatāṃ nṛpa/
tato haraṃ praṇamyāśu syaiva sarasastaṭe
nirmāya sthaṇḍilaṃ cāru vaśiṣṭhoktakrameṇa tu/
haramārāddhumārebhe vetālo bhairavo'pi ca
ārādhayantau būteśāṃ tau tadā śaṅkarātmajau/
dṛṣṭvā haro devagaṇaiḥ sārdhaṃ tasmiṃstu parvate/
adhityakāyāṃ nyavasat svāśrame'parṇayā saha
adhobhāge sarastīre tapasyantau harātmajau/
sthitau dṛṣṭvā devagaṇaiḥ sahitaḥ śaṅkaraḥ sthitaḥ
nṛtyamardalaśabdo yo harasya satataṃ bhavet/
śṛṇutastau tadā śabdaṃ gantuṃ draṣṭuṃ na labhyate
hareṇādhiṣṭhitaḥ śailaḥ sarvadevagaṇaiḥ saha/
rājate sma tadā bhūpa sudharmā vāsavī yathā
dhyāyatostu tadā tatra bhagavān vṛṣabhadhvajaḥ/
nacirādeva tasyābhūd dhyānamārgeṣu niścalaḥ
tau pūjayantau gacchantau sthitau vā candraśekharam/
naiva tatyajatuścittaiḥ kadācidapi bhūmipa
pañcākṣareṇa mantreṇa pūjayantau vṛṣadhvajam/
vyaticakramatustau tu sahasraṃ parivatsarān
nirāhārau yatāhārau harasaṃsaktamānasau/
tapasā ninyaturvarṣān sahasraṃ caikavarṣavat
gate varṣasahasre tu svayameva vṛṣadhvajaḥ/
prasaṅgastu tayorbhūtvā pratyakṣatvamupāgataḥ
taṃ tu pratyakṣato dṛṣṭavā tadā vetālabhairavau/
vṛṣadhvajaṃ tuṣṭuvaturdhyānagamyaṃ puraḥsthitam
hararūpaṃ yathādhyātaṃ hṛdgataṃ tejasojjvalam/
tathā dṛṣṭvā tatastābhyāṃ vaśiṣṭhasyānumānataḥ
//vetālabhairavāvūcatuḥ//
paप़ñcavaktraṃ mahākāvyaṃ sarvajñānamayaṃ param/
saṃsārasāgaratrāṇaṃ praṇamāvo vṛṣadhvajam
tvaṃ paraḥ paramātmā ca pareśaḥ puruṣottamaḥ/
tvaṃ kūṭastho jagadvyāpī pradhānaḥ parameśvaraḥ
rūpātmā tvaṃ mahātattvaṃ tattvajñānālayaḥ prabhuḥ/
sāṃkhyayogālayaḥ śuddho guṇatrayavibhāgavit
tvaṃ nita yastvamanityaśca jagatkartā layaḥ smṛtaḥ/
eko'nekasvarūpaśca śāntaceṣṭo jaganmayaḥ
nirvikāro nirādhāro nityānandaḥ sanātanaḥ/
tvaṃ viṣṇustvaṃ mahendrastvaṃ brahmā tvaṃ jagatāṃ patiḥ
yo rūparūpeśvararatnamālaḥ sambhūtibhūto niravagrahaśca/
kāṃkṣyāvatīrṇāvagatapramāthī yogeśvaro jñānagatistvagamyaḥ
prameyarūpātmadharādharābho bhogīndrabaddhāmṛtabhogatantraḥ/
sūkṣmākṣarastattvavidapramāthī tvaṃ devadevaḥ śaraṇaṃ surāṇām
vikalpamānāparihīnadehaḥ śuddhāntadhāmānugataikavidyaḥ/
vardhiṣṇurugraḥ puruṣaḥ parātmā tvamindriyaughasya vicārabuddhi
tvaṃ nāthanātha prabhavaḥ pareṣāṃ gatirmunīnāṃ parayogigamyaḥ/
tvaṃbhūdharo bhāgadharo hyananto viśvātmanaste bahavaḥ prapañcāḥ
jñānāmṛtasyandakapūrṇacandro mohāndhakārasya paraḥ pradīpaḥ /
bhaktātmajānāṃ paramaḥ pitā tvaṃ kāme ca pañcānanarūpadhārī
śāstākhilānāṃ prathamo vivasvāṃstanūnapāt tvaṃ tanuṣe guṇaidhān/
tvaṃ brahmarūpeṇa karoṣi sṛṣṭiṃ viṣṇusvarūpaiḥ satataṃ sthitiṃ ca
tvaṃ rudrarūpī kuruṣe tathāntaṃ tvattau na cānyajjagatīha vastu/
tvaṃ rātrinātho divaseśvaraśca tvamagnirāpaḥ pavano dharitrī
nabhastathā tvaṃ kratutantrahotā tvamaṣṭamūrtirbhavato na cānyat/
anantamūrtistviha mukhyabhāvānnigādyate cāṣṭamayī trimūrtiḥ
anantamūrte kathamanyathā te saṃkhyāsti rūpasya yadaṣṭamūrtiḥ/
tvaṃ tryambakastvaṃ tripurāntakaśca tva śambhurīśaḥ śamano vidhātā
sahasrabāhuśca hiraṇyabāhuḥ sahasramūrtistviha pañcavaktraḥ/
prabhūtanetrastu ṣaḍarddhanetraḥ prabhūtabāhurdaśabāhurīśaḥ
prabhūtabhogī mitabhogayukto bhogyānusāro niravagrahaśca
nityānityasvarūpāya nityadhāmasvarūpiṇe/
paratattvasvarūpāya namastubhyaṃ śivātmane
nāntaṃ liṅgasya yasyāptaṃ viṣṇunā brahmaṇā tava/
tasyāvāṃ ki vidhāsyāvaḥ stutivākyaṃ vṛṣadhvajaḥ
svarūpaṃ yasya jānanti na devā nāpi dānavāḥ/
bālāvāvāṃ kathantu tvāṃ stoṣyāvaḥ parameśvara
bhaktimātreṇa deveśa tavāvāṃ vṛṣabhadhvaja/
kurvaḥ praṇāmaṃ gaurīśa bhūyastubhyaṃ namo namaḥ
//aurvva uvāca//
iti stuto mahādevo vetālena mahātmanā/
bhairaveṇāpi rājendra prasannaḥ prāha tau tadā
//śrī bhagavānuvāca//
tuṣṭo'smi yuvayoḥ putrau vṛṇutaṃ vāñchitaṃ varam/
dāsyāmi yuvayoriṣṭaṃ prasanno'haṃ tapovrataiḥ
stutibhistu damaiścāpi tathaikāntānucintanaiḥ/
muhurmuhuḥ suprasanna iṣṭaṃ dāsyāmi vāṃ sutau
//vetālabhairavāvūcatuḥ//
tuṣṭo'si yadi satyaṃ nau satyamāvāṃ sutau yadi/
vṛṣadhvaja tavaiveha tadeṣṭaṃ dehi nau varam
sutabhāvena pitaraṃ bhavantaṃ jagatāṃ patim/
nityaṃ yathāvagacchāvastathā dehi varaṃ tu nau
na rājyamabhikāṃkṣāvo na dhanaṃ nānyadeva vā/
tvadbhaktyā sevanaṃ kartuṃ tavecchāvo vṛṣadhvaja
tvatpādapaṅkajadvandve nityaṃ madhukarātmatām/
tvayi prasanne netrāṇāṃ yugale prāpnutāṃ sadā
ito'nyathā tvaccintābhistvaddhyānaistvatprapūjanaiḥ/
kalpakoṭisahasrāṇi yāntu samyaktathāvayoḥ
//aurvva uvāca//
tatastad vacanaṃ śrutvā mahādevo hasanniva/
sarvairdevagaṇaiḥ sārdhaṃ devatvamakarottayoḥ
devendrasammatenaiva sudhāmānīya nākataḥ/
vetālabhairavau tāntu pāyayāmāsa śaṅkaraḥ
pīte'mṛte tatastau tu martyatāṃ narasattamau/
amartyatāṃ parityajya prāpatuḥ śivaśaktitaḥ
tasminkāle svapantau tu divyajñānabalānvitau/
divyarūpopasampannau babhūvaturarindamau
abhinnenaiva dehena devatvaṃ gatayostayoḥ/
prāha śambhustadā tau tu sutau paramaharṣitau
//bhagavānuvāca//
ahaṃ tṛṣṭastu yuvayoḥ pārvatīṃ dayitāṃ mama/
maddattaṃ kāmamicchantāvārādhayatamīśvarīm
tāmṛte tu na śaknomi dātumiṣṭaṃ sanātanam/
sevitiṃ ca sutau nityaṃ śaraṇaṃ vrajataṃ śivām
acirād yena bhāvena prītiṃ devī gamiṣyati/
atra vā tatra vā gatvā bhāvena cāryyatām
iti śrīkālikāpurāṇe vetālabhairavotpattikathane ekapañcāśo'dhyāyaḥ//
Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0