Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kalika Purana · Chapter 1

1.1

kālikāpurāṇam prathamo'dhyāyaḥ kāmaprādurbhāvavarṇanam
atha śrīkālikā purāṇa adhyāya १
śrīkālikā purāṇa
// śrīgaṇeśāyanamaḥ //
// śrīkālikāyainamaḥ //
// kālikāyai vidmahe śmaśānavāsinyai dhīmahi tanno ghore pracodayāt //
// krīṃ kālikāyai namaḥ //
maṅgalācaraṇa yadyogibhirbhavabhayārti vināśayogya- māsādya vanditamatīva viviktacittaiḥ /
tad vaḥ punātu haripādasarojayugma- māvirbhavat kramavilaṅghita-bhūrbhuvaḥ svaḥ

1.2

sā pātu vaḥ sakalayogijanasya citte- 'vidyātamistrataraṇirmatimukti hetuḥ/
yā cāsya jantunivahasya vimohinīti māyā vibhorjanuṣi śuddha- kubuddhihantrī

1.3

īśvaraṃ jagatāmādyaṃ praṇamya puruṣottamam /
nityajñānamayaṃ vakṣye purāṇaṃ kālikāhvayam

1.4

mārkaṇḍeyaṃ muniśreṣṭhaṃ sthitaṃ himadharāntike /
munayaḥ paripapracchuḥ praṇamya kamaṭhādayaḥ

1.5

// munayaḥ ūcuḥ //
bhagavan samyagākhyātaṃ sarvaśāstrāṇi tattvataḥ /
vedān sarvāṃstathā sāṃgān sārabhūtaṃ pramathya ca

1.6

sarvavedeṣu śāstreṣu yo yo naḥ saṃśayo'bhavat /
sa sa chinnastvayā brahman saviteva tamaścayaḥ

1.7

jaivātṛkāgrya bhavataḥ prasādādddvijasattama /
niḥsaṃśayā vayaṃ jātā vede śāstre ca sarvaśaḥ

1.8

kṛtakṛtyā vayaṃ brahmantvatto'dhītya samantataḥ /
sarahasya dharmaśāstraṃ yadavādi svayambhuvā

1.9

bhūyastacchrotumicchāmo haraṃ kālī purā katham /
mohayāmāsa patinaṃ satīrūpeṇa ceśvaram

1.10

sarvadā dhyānanilayaṃ yatinaṃ patināṃ varam /
kathaṃ saṃkṣobhayāmāsa saṃsāravimukhaṃ haram

1.11

satī vā kathamutpannā dakṣadārāsu śobhanā /
kathaṃ harī manaścakre dāragrahaṇakarmaṇi

1.12

kathaṃ vā dakṣakopena tyaktadehā satī purā /
himavattanayā jātā bhūyo vā kathamāgatā

1.13

kathamarddhaśarīraṃ sāharat smararipoḥ punaḥ /
etat sarvaṃ samācakṣva vistareṇa dvijottamaḥ

1.14

nānyo'sti saṃśayacchettā tvatsamo na bhaviṣyati /
yathā jānīma viprendra tat kuruṣvaitadātmavit

1.15

// mārkaṇḍeya uvāca //
śṛṇvaṃtu munayaḥ sarve guhyād guhyataraṃ param /
puṇyaṃ śubhakaraṃ samyag jñānadaṃ kāmadaṃ param

1.16

etad brahmā purovāca nāradāya mahātmane /
pṛṣṭastena tataḥ so'pi bālakhilyeṣu coktavān

1.17

bālakhilyā mahātmānastata ācakṣire punaḥ /
yavakrītāya munaye sa provācāsitāya ca /
asito me samācakṣva etadvistarato dvijāḥ

1.18

ahaṃ vaḥ kathayiṣyāmi kathāmetāṃ purātanīm /
praṇamya paramātmānaṃ cakrapāṇiṃ jagatpatim

1.19

vyaktāvyaktasvarūpāya sadasadvyaktarūpiṇe /
sthūlāya sūkṣmarūpāya viśvarūpāya vedhase

1.20

nityāya nityajñānāya nirvikārāya cetase /
vidyā'vidyāsvarūpāya kalārūpāya vai namaḥ

1.21

nirmalāyormiṣaṭkādirahitāya virāgiṇe /
vyāpine viśvarūpāya sṛṣṭisthityantakāriṇe

1.22

yogibhiścintyate yo'sau vedāntānāntacintakaiḥ /
antarvantaḥ paraṃ jyotiḥ svarūpaṃ praṇamāmi tam

1.23

tamevārādhya bhagavān, brahmā lokapitāmahaḥ /
prajāḥ sarja sakalāḥ surāsuranarādikāḥ /
sṛṣṭvā prajāpatīn dakṣapramukhān sa yathāvidhi

1.24

marīcimatriṃ pulahaṃ tathaivāṅgirasaṃ kratum /
pulastyañca vaśiṣṭhañca nāradañca pracetasam

1.25

bhṛguñca mānasān putrān yadā daśa sasarja saḥ /
tadā tanmanaso jātā cārurūpā varāṃganā /
nāmnā sandhyetivikhyātā sāyaṃ sandhyāṃ barāntikām

1.26

na tādṛśī devaloke na martye na rasātale /
kālatraye'pi bhavitā sampūrṇaguṇaśālinī

1.27

nisargacārunīlena kacabhāreṇa rājate /
mayūrīva vicitreṇa varṣāsu dvijasattamāḥ

1.28

āraktagaurapalakamākarṇāntaṃ tathālakaiḥ /
reje surādhipadhanuścārubālendusannibham

1.29

praphullanīlanalinaśyāmalaṃ nayanadvayam /
cakāśe cakitāyāstu kuraṅgyāḥ sadṛśaṃ calam

1.30

nisarga cañcalaṃ cāru bhrūyugmaṃ śravaṇāyatam /
mīnāṅkakodaṇḍasamaṃ nīlaṃ tasyāḥ dvijottamāḥ

1.31

bhrūmadhyādhonimna bhāgādāyata prāṃśu nāsikā /
lāvaṇyāni dravantīva lalāṭāttilapuṣpavat

1.32

tadvaktraṃ śoṇapadmābha pūrṇacandrasamaprabham /
bimbādharāruṇimnātireje rāgi manoharam

1.33

saundaryalāvaṇyaguṇairāpūrṇaṃ vadanaṃ punaḥ /
abhitaścivukaṃ yātumudyatāviva tatkucau

1.34

rājīvakuḍmalākārī pīnottuṃgī nirantarau /
śyāmāsyau tatkucau viprā munīnāmapi mohanau

1.35

valibhāji kṣīṇamadhyaṃ muṣṭigrāhyamivāṃśugam /
tanmadhyaṃ dadṛśuḥ sarve śaktitulyaṃ manobhuvam

1.36

tasya coruyugaṃ reje sthūlorddha karabhāyatam /
ānamadvāraṇakarapratimaṃ mṛdumantharam

1.37

sthalāmbujaruṇaṃ pādayugmaṃ satpāṇirājitam /
aṅgulīdalasaṃkīrṇaṃ kusumāyudhabāṇavat

1.38

tāṃ cārudarśanāṃ tanvīṃ tanuromāvalīṃ śubhām /
sasvedavadanāṃ dīrghanayanāṃ cāruhāsinīm

1.39

cārukarṇayugāṃ kāntāṃ trigambhīrāṃ ṣaḍunnatām /
dṛṣṭvā dhātā samutthāya cintayāmāsa gatam

1.40

dakṣādayaste sraṣṭāro marīcyādyāstu mānasāḥ /
dadhyuḥ samutsukāḥ sarve tāṃ dṛṣṭvā varavarṇinīm

1.41

kiṃ karmāsyā bhavet sṛṣṭau kasya vā varavarṇinī /
bhaviṣyatīti te sarve cintayāmāsurutsukāḥ

1.42

evaṃ cintayatastasya brahmaṇo munisattamāḥ /
manasaḥ puruṣo valgurāvirbhūto vinisṛtaḥ

1.43

kāñcanīcūrṇapītābhaḥ pīnoraskaḥ sunāsikaḥ/
suvṛttorukaṭījaṅgha nīlaveṣṭitakeśaraḥ /
lagnabhrūyugalo lolaḥ pūrṇacandranibhānanaḥ

1.44

kapāṭavistīrṇahṛdi romarājivirājitaḥ /
śubhramātaṅgakaravat pīnanistalabāhukaḥ /
āraktapāṇinayanamukhapādakarodbhavaḥ

1.45

kṣīṇamadhyaścārudantaḥ pramattagajabandhanaḥ /
praphullapadmapatrākṣaḥ keśaraprāṇatarpaṇaḥ /
kambugrīvo mīnaketuḥ prāṃśurmakaravāhanaḥ

1.46

pañcapuṣpāyudho vegī puṣpakodaṇḍamaṇḍitaḥ /
kāntaḥ kaṭākṣapātena bhrāmayannayanadvayam

1.47

sugandhamārutabhrāntaṃ śrṛṃgārarasasevitam /
taṃ vīkṣya tādṛśaṃ dakṣapramukhā mānasāśca ye

1.48

marīcyādyā daśa tato vismayāviṣṭacetasaḥ /
autsukyaṃ paramaṃ jagmurāpurvaikārikaṃ manaḥ

1.49

sa cāpi vedhasaṃ vīkṣya sraṣṭāraṃ jagatāṃ patim /
praṇamya puruṣa: prāha vinayānatakandharaḥ

1.50

// puruṣa uvāca //
kiṃ kariṣyāmyahaṃ karma brahmaṃstatra niyojaya /
māṃ nyāyye puruṣo yasmāducite śobhane vidhe

1.51

abhidhānaṃ ca yadyogyaṃ sthānaṃ patnī ca yā mama /
tanme kuruṣva lokeśa tvaṃ sraṣṭā jagatāṃ yataḥ

1.52

// mārkaṇḍeya uvāca //
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā puruṣasya mahātmanaḥ I
kṣaṇaṃ na kiñcit provāca svasṛṣṭāvapi vismitaḥ

1.53

tato manaḥ susaṃyamya samyagutsṛjya vismayam /
uvāca puruṣaṃ brahmā tatkāryoddeśamāvahan

1.54

// brahmovāca //
anena cārurūpeṇa puṣpabāṇaiśca pañcabhiḥ /
mohayan puruṣāṃstrīṃśca kuru sṛṣṭiṃ sanātanīm

1.55

na devo na ca gandharvo na kinnara - mahoragāḥ /
nāsuro na ca daityo vā na vidyādhara - rākṣasāḥ

1.56

na yakṣā na piśācāśca na bhūtā na vināyakāḥ /
na guhyakā na vā siddhā na manuṣyā na pakṣiṇaḥ

1.57

paśavo na mṛgāḥ kīṭapataṅgājalajāśca ye /
na te sarve bhaviṣyanti na lakṣā ye śarasya te

1.58

ahaṃ vā vāsudevo vā sthāṇurvā puruṣottamaḥ /
bhaviṣyāmastava vaśe kimanyaiḥ prāṇadhāribhiḥ

1.59

pracchannarūpī jantūnāṃ praviśan hṛdaye sadā /
sukhahetuḥ svayaṃ bhūtvā kuru sṛṣṭiṃ sanātanīm

1.60

tvat puṣpabāṇasya sadā mukhyaṃ lakṣaṃ mano'stu tat /
sarveṣāṃ prāṇināṃ nityaṃ madamodakaro bhavān

1.61

iti te karma kathitaṃ sṛṣṭi prāvartakaṃ punaḥ /
nāmāni ca gadiṣyāmi yatte yogyaṃ bhaviṣyati

1.62

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvātha ca suraśreṣṭho mānasānāṃ mukhāni ca /
ālokya cāsane padme sūpaviṣṭo'bhavat kṣaṇāt

1.1

// iti śrīkālikāpurāṇe kāmaprādurbhāva varṇanam nāma prathamo'dhyāyaḥ

kālikā purāṇa hindī anuvāda paḍhane ke lie dekheṃ-[https://ptvaishnavi.blogspot.com/2023/02/Kalika-puran-adhyay-1.html DP Karmakand]

Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc