Kalāvilāsa · Part 2128

caratā mayā nṛloke surapatiyogyāḥ śriyo dṛṣṭāḥ // 7.16 //
te tu tvāṃ spardhante vibhavairvaruṇaṃ dhanādhināthaṃ ca &
śatamakhasaṃjñāmasakṛd bahutarayajñā hasanty eva // 7.17 //
śrutvā tarmunivacanaṃ jātadveṣaḥ śatakratuḥ kopāt &
hartuṃ dhanaṃ piśācān visasarja bhuvaṃ narendrāṇām // 7.18 //
te gītanāmamantrāḥ surapatidiṣṭāḥ piśācasaṃghātāḥ &
hartuṃ sakalanṛpāṇāṃ dhanamakhilaṃ bhūtalaṃ prayayuḥ // 7.19 //
māyādāsaḥ prathamaṃ ḍambaradāsaś ca vajradāsaś ca &
jh[kṣ?]ayadāsaluṇṭhadāsau kharaharadāsaḥ prasiddhadāsaś ca // 7.20 //
vāḍavadāsaś cāṣṭau te gatvā martyalokamatibhayadāḥ &
vivṛtāsyaghorakuharā gāyanasṛṣṭiṃ sasarjurativikaṭām // 7.21 //
yairetairhṛtavibhavā diśi diśi hṛta[?]sakalalokasarvasvāḥ &
yajñādiṣu bhūpatayo jātāḥ śithilodyamāḥ sarve // 7.22 //
ete hi karṇavivaraiḥ praviśya gītacchalena bhūpānām &
sahasā haranti hṛdayaṃ karṇapiśācā mahāghorāḥ // 7.23 //
tasmāreṣāṃ rāṣṭre na dadāti vikāriṇāṃ praveśaṃ yaḥ &
tasya sakalārthasaṃpadyajñavatī bhūmirādhīnā // 7.24 //
naṭanartakacakracarāḥ kuśīlavāścāraṇā viṭāścaiva &
aiśvaryaśāliśalabhāḥ caranti tebhyaḥ śriyaṃ rakṣet // 7.25 //
gāyanasaṃghasyaikyād uttiṣṭhati gītaniḥsvanaḥ sumahān &
asthāne dattāyā lakṣmyā iva saṃbhramākrandaḥ // 7.26 //
sargaḥ 8
tatrāpi hemakārā haraṇakalāyoginaḥ pṛthudhyānāḥ &
ye dhāmni bahulalakṣmyāḥ śūnyatvaṃ darśayanty eva // 8.1 //
sāraṃ sakaladhanānāṃ saṃpatsu vibhūṣaṇaṃ vipadi rakṣā &
ete haranti pāpāḥḷ satataṃ tejaḥ paraṃ hema // 8.2 //
sahasaiva dūṣayanti sparśena suvarṇamupahatacchāyām &
nityāśucayaḥ pāpāḥ caṇḍālā hemakārāś ca // 8.3 //
masṛṇakaṣāśmani nikaṣo mandarucikramagatā kalā teṣām &
yeṣāṃ paruṣakaṣāśmani vikrayakāle'pi lābhakalā // 8.4 //
sopasnehaḥ svedyaḥ sikthakamudro'pi bālukāprāyaḥ &
soṣmā ca yuktibhedāt tulopalānāṃ kalāḥ pañca // 8.5 //
dvipuṭā sphoṭavipākā suvarṇarasapāyinī sutāmrakalā &
sīsamalakācacūrṇagrahaṇaparā ṣaṭkalā mūṣā // 8.6 //
vakramukhī viṣamapuṭā suṣiratalā nyastapāradā mṛdvī &
pakṣakaṭā granthimatī sikthakalā bahuguṇā puronamrā // 8.7 //
vātabhrāntā tanvī gurvī vā paruṣavātadhṛtacūrṇā &
nirjīvanā sajīvā ṣoḍaśa hemnastulāsu kalāḥ // 8.8 //
mandaḥ sāvego vā madhyacchinnaḥ saśabdlphūtkāraḥ &
pātī śīkarakārī phūtkāraḥ ṣaṭkalāsteṣām // 8.9 //

jvālāvalayī dhūmo visphoṭī mandakaḥ sphuliṅgī ca &
pūrvadhṛtatāmracūrṇas teṣāṃ api ṣaṭkalo vahniḥ // 8.10 //
praśnaḥ kathā vicitrā kaṇḍūyanamaṃśukāntarākṛṣṭiḥ &
dinavelārkanirīkṣaṇamatihāso makṣikākṣepaḥ // 8.11 //
kautukadarśanamasakṛtsvajanakaliḥ salilapātrabhaṅgaśca &
bahirapi gamanaṃ bahuśo dvādaśa ceṣṭākalās teṣām // 8.12 //
ghaṭitasyopari pākaḥ kṛtrimavarṇaprakāśanotkarṣī &
tanugomayāgnimadhye lavaṇakṣārānulepena // 8.13 //
sāmānyalohapātrādbhūminyaste'pi kāntalohatale &
dhāvati vadanena tulā riktāpi muhuḥ supūrṇeva // 8.14 //
pratibaddhe jatuyogye prakṣiptanighūḍhakanakakaṇam &
tulitaṃ pūraṇakāle sukhena hartuṃ samāyāti // 8.15 //
ujjvalane'pi ca teṣāṃ pātanamatisukaramaśmakāle ca &
sadṛśavicitrābharaṇe parivartanalāghavaprasāraśca // 8.16 //
pūrṇādāne ghaṭane nekṣā māṣārpaṇaṃ prabhāyogaḥ &
kālāharaṇavināśaḥ pratipūraṇayācanaṃ bahuśleṣaḥ // 8.17 //
ekādaśa yuktikālasteṣāmetāḥ samāsena &
ekaiva kalā mahatī niśi gamanaṃ sarvamādāya // 8.18 //
etā hemakārāṇāṃ vicāralabhyāḥ kalāścatuḥṣaṣṭiḥ &
anyā gūḍhāśca kalāḥ sahasranetro'pi no vetti // 8.19 //
meruḥ sthito'tidūre manuṣyabhūmiṃ cirātparityajya &
bhīto'vaśyaṃ cauryādghorāṇāṃ hemakārāṇām // 8.20 //
kanakaśilāśatasaṃdhiprasṛtamahāvivarakoṭisaṃghātaiḥ &
utkīrṇanikhilaśikharaḥ purā kṛto mūṣakairmeruḥ // 8.21 //
tatrākhilākhusenānikhātanakharāvalekhanotkhātaiḥ &
śithilitamūlaḥ sahasā babhūva meruḥ purā niyatam // 8.22 //
mūṣakanakharotkhātaḥ sumeruruccaistarāṃ śuśubhe &
uddhatasuvarṇadhūlīpaṭalaiḥ kapilā bahuḥ kakubhaḥ // 8.23 //
tasmiñjarjaraśikhare vivarodaradalitakanakakūṭataṭe &
kalpāntāgamaśaṅkābhayamāvirabhūdamartyānām // 8.24 //
āha ca divyadṛśā tadvilokya sarvaṃ surānāthāgastyaḥ &
ete te brahmaghnā niśācārāstridaśasaṃgare nihatāḥ // 8.25 //
jātā mūṣakarūpā merunipāte kṛtārambhāḥ &
vadhyāḥ punarapi bhavatāmāśramabhaṅgān munīnāṃ ca // 8.26 //
śrutvaitanmunivacanaṃ dhūmena bilāvalīṃ samāpūrya &
śāpena pūrvadagdhāñjagdhustridaśā mahāmūṣān // 8.27 //
ete ta eva mūṣāḥ suvarṇkārāḥ kṣitau punarjātāḥ &
janmābhyāsādaniśaṃ kāñcanacūrṇaṃ nikarṣanti // 8.28 //
tasmānmahīpatīnāmasaṃbhave garadacoradasyūnām &
ekaḥ suvarṇakāro nigrāhyaḥ sarvathā nityam // 8.29 //

sargaḥ 9: nānādhūrtavarṇanam
vāñcakamāyā mahatī mahītale jaladhimekhale nikhile &
naṣṭadhiyāṃ matsyānāṃ jālālī dhīvarairvihitā // 9.1 //
sarvasvameva paramaṃ prāṇā yeṣāṃ kṛte prayatno'yam &
vaidyā vedyāḥ satataṃ yeṣāṃ haste sthitāste'pi // 9.2 //
ete hi dehadāhād virahā iva duḥsahā bhiṣajaḥ &
grīṣmadivasā ivogrā bahutṛṣṇaḥ śoṣayanty eva // 9.3 //
vividhauṣadhaparivatairyogaiḥ jijñāsayā svavidyāyāḥ &
hatvā nṛṇāṃ sahasraṃ paścādvaidyo bhavetsiddhaḥ // 9.4 //
vinyasya rāśicakraṃ grahacintāṃ nāṭayarmukhavikāraiḥ &
anuvadati cirārgaṇako yat kiṃcit prāśnikenoktam // 9.5 //
gaṇayati gagane gaṇakaḥ candreṇa samāgamaṃ viśākhāyāḥ &
vividhabhujaṃgakrīḍāsaktāṃ gṛhiṇīṃ na jānāti // 9.6 //
prathamaṃ svavittamakhilaṃ kanakārthī bhasmasāt kṛtvā &
paścāt sadhanānrasikān vināśayaty eṣa varṇikānipunaḥ // 9.7 //
śatavedhī siddho me sahasravedhī raso'pi niryātaḥ &
iti vadati dhātuvādī nagno malinaḥ kṛśo rūkṣaḥ // 9.8 //
tāmraghaṭopamaśīrṣo dhūrto hi rasāyanī jarājīrṇaḥ &
keśotpādanakathayā khalvāṭāneva muṣṇāti // 9.9 //
prahlādanaśucitārakaśambararamaṇījane 'pi baddhāśaḥ &
bilvādibhiratikāmī hutvā dhūmāndhatāmeti // 9.10 //
khecaryaḥ sukhasādhyā yatnādyadi labhyate nabhaḥkusumam &
uktāḥ prayogavidbhiḥ maśakāsthiṣu siddhayo bahudhā // 9.11 //
kṛṣṇāśvaśakṛdvṛtyā paśyati gagane surendrabhavanāni &
maṇḍūkavasālipto bhavati pumārvallabho'psarasām // 9.12 //
ity uktvā punarāśāṃ diśi diśi vilasanti dhūrtasaṃghātāḥ &
yairvividhasiddhilubdhāḥ kṣaiptāḥ śataśo narāḥ śvabhre // 9.13 //
vaśyākarṣaṇayogī pathi pathi rakṣāṃ dadāti nārīṇām &
ratikāmatantramūlaṃ mūlaṃ mantraṃ na jānāti // 9.14 //
bahavo rathyāguravo laghudīkṣāḥ svalpayogamutpādya &
vyādhā iva vardhante mugdhānāṃ draviṇadāraharāḥ // 9.15 //
hastasthā dhanarekhā vipulatarāsyā patiś ca calacittaḥ &
mṛdnāti kulavadhūnām ity uktvā kamalakomalaṃ pāṇim // 9.16 //
baddhe'ṅguṣṭhe salile paśyati vividhaṃ janabhramaṃ kanyā &
na prāpyate ca coro moho'sāv indrajālasya // 9.17 //
khādati pibati ca dhūrtaḥ pralāpakārī nṛṇāṃ talāghātaiḥ &
ceṭāveśaṃ kṛtvā nirmantrakṣudradhūpena // 9.18 //
kakṣapuṭe nāgārjunalikhitā yuktir vidhīyatāṃ dhūpe &
yo hartuṃ mohāditi dhūrto'gnau kṣipati paravittam // 9.19 //
yakṣīputrāś corā vijñeyāḥ kūṭadhūpakartāraḥ &

yeṣāṃ pratyakṣaphalaṃ dārirdyaṃ rājabhaṅgaś ca // 9.20 //
bahutaradhanena vaṇijā putrī sā putravargṛhītaiva &
madadhīneti kathābhiḥ kanyārthaṃ bhujyate dhūrtaḥ // 9.21 //
cintyaḥ sveṅitavādī marmajño hṛdayacaura evāsau &
tiṣṭhati paraprayukto mithyābadhiro'thavā mūkaḥ // 9.22 //
bhasmasmerā veśyā vṛddhāḥ śramaṇāḥ sadaivatā gaṇikāḥ &
etāḥ kulanārīṇāṃ caranti dhanaśīlahāriṇyaḥ // 9.23 //
vidhavā taruṇī sadhanā vāñcati divyaṃ bhavadvidhaṃ ramaṇam &
dhūrto jaḍamity uktvā sarvasvaṃ tasya bhakṣayati // 9.24 //
pratyahavetanayuktāḥ karmasu ye kāryśilpino dhūrtāḥ &
vilasantikarmavighnaiḥ vijñeyāḥ kālacaurāste // 9.25 //
akṣavyājairvividhaiḥ gaṇanahastādilāghavair nipuṇāḥ &
dhūrtāś caranti gūḍhaṃ prasiddhakitavā videśeṣu // 9.26 //
bhojanamātrotpattiḥ bahuvyayo dyūtamadyaveśyābhiḥ &
vijñeyo gṛhacauro bandhujano veśmadāso vā // 9.27 //
kṛtakaṃ śāstramasatyaṃ sākṣārdṛṣṭaś ca kena paralokaḥ &
iti vadati yaḥ sa śaṅkyo niraṅkuśo mattamātaṅgaḥ // 9.28 //
bahulābhalubdhamanasāṃ haranti ye duḥsahena lābhena &
ṛṇadhanamadhikavidagdhā vijñeyā lābhacorāste // 9.29 //
adhikaraṇāmbudhimadhye jvalanti vaḍavāgnayaḥ satatabhakṣāḥ &
janadhanaghanamanaso ye bhaṭṭākhyā nyāyacorāste // 9.30 //
vibhavāmbhoruhamadhupā duḥsahavipadanilavegavimukhā ye &
suhṛdaste sukhacaurāḥ caranti lakṣmīlatāhūtāḥ // 9.31 //
yadyat kiṃcirapūrvaṃ paricaritaṃ kalpanādasaṃbaddham &
varṇayati harṣakārī bahuvacanaḥ karṇacauro'sau // 9.32 //
doṣeṣu guṇastutibhiḥ śraddhāmutpādya caturavacanā ye &
kurvantyabhinavasṛṣṭiṃ sthiticaurāste nirācārāḥ // 9.33 //
ātmaguṇakhyātiparāḥ paraguṇamācchādya vipulayatnena &
prabhavanti paramadhūrtā guṇacaurāste vimūḍhahṛdayeṣu // 9.34 //
vallabhatāmupayātāḥ paravāllabhyaṃ vicitrapaiśunyaiḥ &
ye nāśayanti dhūrtā mātsaryārvṛtticaurāste // 9.35 //
śamadamabhaktivihīnas tīvravratadurgrahagrastaḥ &
abhibhavati pratipattyā sādhujanaṃ kīrticauro'sau // 9.36 //
deśāntarasaṃbhavibhiḥ bhogavarairvarṇanāramyaiḥ &
ye'pi nayanti videśaṃ paśusadṛśārdeśacaurāste // 9.37 //
nānāhāsavikāraiḥ bahuvaidagdhyaiḥ sanamavaicirtyaḥ &
ramayati divasamaśeṣaṃ prakṛtivyāpāracauro' sau // 9.38 //
bhakṣaitanijabahuvibhavāḥ paravibhavakṣapaṇadīkṣaitāḥ paścāt &
aniśaṃ veśyāveśastutimukharamukhā viṭāś cintyāḥ // 9.39 //
atiśucitayā na vittaṃ gṛhṇāti karoti cāgryamadhikāram &

yo niyamasalilamatsyaḥ parihāryo niḥspṛhaniyogī // 9.40 //
rathyāvaṇijaḥ pāpāḥ svayametya gṛheṣu yatprayacchanti &
tatsvakarārpitamakhilaṃ bhavati paraṃ kācaśakalamapi // 9.41 //
chandānuvartino ye śvabhrāpāte'pi sādhuvādaparāḥ &
sarvasvahāriṇaste madhurā viṣavdviśantyantaḥ // 9.42 //
tava narapatiḥ prasādī guṇagaṇanaparaḥ paraṃ vijane &
uktveti rājadāsaiḥ sevakalokaḥ sadā muṣitaḥ // 9.43 //
svapne mayābjahastāḷdṛṣṭā śrīstvadgṛhaṃ praviṣṭā sā &
māsopaviṣṭatuṣṭā devī śrīḥ sādarā prāha // 9.44 //
madbhaktaste dāsyati sarvaṃ tattvaṃ mayā labdhaḥ &
ityuktvā saralāṇāṃ vilasanti gṛhe gṛhe dhūrtāḥ // 9.45 //
puraviplavanagarodayayajñavivāhotsavādijanasaṃghe &
praviśanti bandhuveṣāḥ pare'pi sarvāpahārāya // 9.46 //
parijanapānāvasare pibati na madyaṃ niśāsu jāgarti &
dhyānaparaḥ sevārthī kimapi ca kartuṃ kṛtodyogaḥ // 9.47 //
na dadāti prativacanaṃ dadāti vā gadgadākṣarairviṣamam &
naṣṭamukhaḥ socchvāsaḥ pravepate tatkṣaṇaṃ coraḥ // 9.48 //
yaścādhikapariśuddhiṃ prārthayate raṭati yaśca sāṭopah &
ghorāpahnavakārī śaṅkāyatanaṃ sa pāpaḥ syāt // 9.49 //
pratyakṣe'pi parokṣe kṛtamakṛtaṃ kathitamapyanuktaṃ ca &
yaḥ kurute nirvikṛtiḥ sa paraṃ puṃsāṃ bhayasthānam // 9.50 //
kṛtakṛtakamugdhabhāvaḥ ṣaṇḍha iva strīsvabhāvasaṃlāpaḥ &
vicarati yaḥ strīmadhye sa kāmadevo gṛhe dhūrtaḥ // 9.51 //
satatamadhomukhadṛṣṭiḥ koṣagṛhe mūṣakaścintyaḥ &
vilikhankoṣaniyuktaḥ koṣagṛhe mūṣakaścintyaḥ // 9.52 //
tiṣṭhati yaḥ sakaladinaṃ gṛhadāsaḥ prītaveśmabhavaneṣu &
gṛhadīrghakathāḥ kathayansa caraḥ sarvātmanā tyājyaḥ // 9.53 //
nindye bahudaṇḍārhe karmaṇi yaḥ sarvathā pratārayati &
ājīvabhītibhojyastena nibaddhaḥ sthiro rāśih // 9.54 //
dṛṣṭvā guhyamaśeṣaṃ tasya rahasyaṃ ca līlayā labdhvā &
dhūrtena mugdhlokastena śilāpaṭṭake likhitaḥ // 9.55 //
rājaviruddhaṃ dravyaṃ rūpaṃ vā kūṭalekhyamanyadvā &
niḥkṣipya yātyalakṣyaṃ dhūrto dhanināṃ vināśāya // 9.56 //
kṣudraḥ kṣīno'pi gṛhe labdhāsvādaḥ kṛto dhanairyena &
śastraviṣapāśahastaḥ sa pāśahasto dhṛtastena // 9.57 //
lajjādhanaḥ kulīnaḥ saṃbhāvitaśuddhaśīlamaryādah &
nārīkriyate dhūrtaiḥ prāyeṇa sagarbhanārībhiḥ // 9.58 //
dṛṣṭābhiradṛṣṭābhiḥ krūrābhiḥ kṛtakavacanamudrābhiḥ &
dhūrto muṣṇāti vadhūṃ mugdhāṃ viproṣite patyau // 9.59 //
sajane'pi sādhuveṣā vidhṛtābharaṇāśca helayā dhūrtāḥ &

dhīrā haranti sakalaṃ dṛṣṭe hāso'nyathāḷlābhaḥ // 9.60 //
deśe kṛtvā sphīte kumbhadhano ḍambarairgṛhaṃ pūrṇam &
niḥkṣepalakṣahārī varṣeṇa palāyate dhūrtaḥ // 9.61 //
śucitarakanakavibhūṣaṇatanuvastrāḥ saṃbhrameṇa pūjyante &
ripubhagnarājaputravyājena gṛhe gṛhe dhūrtāḥ // 9.62 //
ādāya devavṛṣabhaṃ puṇyaṃ chāgaṃ dhūrtavikrītaṃ &
mugdhasya duḥkhapākaḥ samarghalābhodito harṣaḥ // 9.63 //
sādhikṣepatyāgo mahatāṃ saṃpatsu yaḥ kṛtāsūyaḥ &
tasmai bhayena vittaṃ rikto 'pi dadāti yatnena // 9.64 //
niḥsārabhūrjasāraiḥ kṛtvā yuktaṃ mahāsārtham &
dhūrto diśi diśi viṃcarandhanikasahasrāṇi muṣṇāti // 9.65 //
dhūrto vasanvideśeṣūddiśya surāpagāgayāyātrām &
mṛtabandhūnāmārthe draviṇaṃ gṛhṇāti mugdhebhyaḥ // 9.66 //
muṣṇāti sārtharamaṇī śāṭīmādāya nidrayā mugdhān &
dhūrtena kūṭarūpaṃ dattvā niśi vañcyate sāpi // 9.67 //
badhiraṃ vāḷmūkaṃ vāḷvaṇijaṃ niḥkṣipya bhāṇḍaśālāyām &
dhūrto nayati tvarayā bahumūlyaṃ varṇakadravyam // 9.68 //
kiṃcitparicayamātraiḥ kiṃciddhārṣṭyaiḥ sakalpanaiḥ kiṃcit &
kiṃcidvivādakalahaiḥ sarvajño vañcakaś carati // 9.69 //
mithyāḍambaradhanikaḥ pustakavidvānkathājñānī &
varṇanaśūraścapalaḥ caturmukho jṛmbhate dhūrtaḥ // 9.70 //
sarvāvayavavidhūnanakṛtasaṃketān visṛjya geheṣu &
bhoktuṃ vrajati digantānsvecchācārī mahādhūrtaḥ // 9.71 //
śatavārṣikamāmalakaṃ bhuktvā śrīparvatādahaṃ prāptaḥ &
dhūrto vadati gurūṇāṃ purataḥ śakunaṃ smarāmīti // 9.72 //
etā leśena mayā kathitā māyāścatuḥṣaṣṭiḥ &
ko veda vañcakānāṃ māyānāṃ śatasahasrāṇi // 9.73 //
iti mahākaviśrīkṣemendraviracite kalāvilāse nānādhūrtavarṇanaṃ nāma navamaḥ
sargaḥ
sargaḥ 10
etā vañcakamāyā vijñeyā na tu punaḥ svayaṃ sevyāḥ &
dharmyaḥ kalākalāpo viduṣāmayam īpsito bhūtyaiḥ // 10.1 //
dharmasya kalā jyeṣṭhā bhūtadayākhyā paropakāraśca &
dānaṃ kṣamānasūyā satyamalobhaḥ prasādaśca // 10.2 //
arthasya sadotthānaṃ niyamaparīpālanaṃ kriyājñānam &
sthānatyāgaḥ paṭutānudvegaḥ strīṣvaviśvāsaḥ // 10.3 //
kāmasya veṣaśobhā peśalatā cārutā guṇotkarṣaḥ &
nānāvidhāśca līlāścittajñānaṃ ca kāntānām // 10.4 //
mokṣasya vivekaratiḥ praśamastṛṣṇākṣayaśca saṃtoṣaḥ &
saṅgatyāgaḥ svalayasthānaṃ pramaprakāśaśca // 10.5 //

etāścatuṣṭayakalā dvātriṃśatkramadhṛtāḥ samastā vā &
saṃsāravañcakānāṃ vidyā vidyāvatāmeva // 10.6 //
mātsaryasya tyāgaḥ priyavāditvaṃ sadhairyamakrodhaḥ &
vairāgyaṃ ca parārthe sukhasya siddhāḥ kalāḥ pañca // 10.7 //
satsaṅgaḥ kāmajayaḥ śaucaṃ gurusaṃvena sadācāraḥ &
śrutamamalaṃ yaśasi ratirmūlakalāḥ sapta śīlasya // 10.8 //
tejaḥ sattvaṃ buddhir vyavasāyo nītiriṅgitajñānam &
prāgalbhyaṃ susahāyaḥ kṛtajñatā mantrarakṣaṇaṃ tyāgaḥ // 10.9 //
anurāgaḥ pratipattirmitrārjanamānṛśaṃsyamastambhaḥ &
āśritajanavātsalyaṃ saptadaśakalāḥ prabhāvasya // 10.10 //
maunamalaulyamayācñā mānasya ca jīvitaṃ kalātritayam &
etāḥ kalā vidagdhaiḥ svagatāḥ kāryāścatuḥṣaṣṭiḥ // 10.11 //
śaktavirodhe gamanaṃ tatpraṇatirvā balodaye vairam &
ārtasya dharmacaryāḷduḥkhe dhairyaṃ sukheṣvanutsekaḥ // 10.12 //
vibhaveṣu saṃvibhāgaḥ satsu ratirmantrasaṃśaye prajñā &
nindyeṣu parāṅmukhatā bheṣajametatkalādaśakam // 10.13 //
guruvacanaṃ satyānāṃ kāryāṇāṃ godvijātisurapūjā &
lobhaḥ pāpatamānāṃ krodhaḥ sarvopatāpajanakānām // 10.14 //
prājña sarvaguṇānāṃ yaśasvitā vipulavittavibhāvānām &
sevā duḥkhatamānāmāśā pṛthukālabhujagapāśānām // 10.15 //
dānaṃ ratnanidhīnāṃ nirvairatvaṃ sukhapradeśānām &
yācñā mānaharāṇāṃ dāridryaṃ copatāpasārthānām // 10.16 //
dharmaḥ patheyānāṃ satyaṃ mukhapadmapāvanakarāṇām &
vyasanaṃ rogagaṇānām ālasyaṃ gṛhasamṛddhināśānām // 10.17 //
niḥspṛhatā ślāghyānāṃ priyavacanaṃ sarvamadhurāṇām &
darpastimirakarāṇāṃ dambhaḥ sarvopahāsapātrāṇām // 10.18 //
adrohaḥ śaucānām acāpalaṃ vrataviśeṣaniyamānām &
paiśunyamapriyāṇāṃ vṛtticchedo nṛśamsacaritānām // 10.19 //
kāruṇyaṃ puṇyānāṃ kṛtajñatā puruṣacihnānām &
māyā mohamatīnāṃ kṛtaghnatā narakapātahetūnām // 10.20 //
madanaścalacaurāṇāṃ strīvacanaṃ jñātibhedānām &
krūraścaṇḍālānāṃ māyāvī kaliyugāvatārāṇām // 10.21 //
śāstraṃ maṇidīpānām upadeśaścābhiṣekāṇām &
vṛddhatvaṃ kleśānāṃ rogitvaṃ maraṇatulyaduḥkhānām // 10.22 //
sneho viṣamaviṣāṇāṃ veśyārāgo visarpakuṣṭhānām &
bhāryā gṛhasārāṇāṃ putraḥ paralokabandhūnām // 10.23 //
śātruḥ śalyaśatānāṃ duṣputraḥ kulavināśānām &
tāruṇyaṃ ramaṇīnāṃ rūpaṃ ruciropacāraveṣāṇām // 10.24 //
saṃtoṣo rājyānāṃ satsaṅgaścakravartivibhāvānām &
cintā śoṣakarāṇāṃ vidveṣaḥ koṭarāgnidāhānām // 10.25 //

maitrī visrambhānāṃ niryantraṇatā mahārhabhogānām &
saṃkoco vyādhīnāṃ kauṭilyaṃ nirjalāndhakūpānām // 10.26 //
ārjavamamalakarāṇāṃ vinayo vararatnamukuṭānām &
dyūtaṃ durvyasanānāṃ strījitatā marutaṭīpiśācānām // 10.27 //
tyāgo maṇivalayānāṃ śrutamujjvalakarṇaratnānām &
khalamaitrī capalānāṃ durjanasevā vṛthāprayāsānām // 10.28 //
nirvṛtirudyānānāṃ priyadarśanamamṛtavarṣāṇām &
tattvaratirlabhyānāṃ mūrkhasabhā sadvivekanāśānām // 10.29 //
kulajaḥ saphalatarūṇāṃ saubhāgyaṃ kṛtayugāvatārāṇām &
rājakulaṃ śaṅkyānāṃ strīhṛdayaṃ prakṛtikuṭilānām // 10.30 //
aucityaṃ stutyānāṃ guṇarāgaścandanādilepānām &
kanyāḷśokakarāṇāṃ buddhivihīno 'nukampyānām // 10.31 //
vibhavaḥ saubhāgyānāṃ janarāgaḥ kīrtikandānām &
madyaṃ vetālānām mṛgayā gajagahanayakṣāṇām // 10.32 //
praśamaḥ svāsthyakarāṇām ātmaratistīrthasevānām &
lubdhaḥ phalarahitānām ācāravivarjitaḥ śmaśānānām // 10.33 //
nītiḥ strīrakṣaṇānām indriyavijayaḥ prabhāvāṇām &
īrṣyā yakṣmaśatānām ayaśaḥ kusthamaraṇānām // 10.34 //
mātā maṅgalyānāṃ janakaḥ sukṛtotsavopadeśānām &
ghātastīkṣṇatarāṇāṃ chedastīkṣṇāsiśastrāṇām // 10.35 //
praṇatirmanyuharāṇāṃ sauhārdaṃ kṛcchrayācñānām &
mānaḥ puṣṭikarāṇāṃ kīrtiḥ saṃsārasārāṇām // 10.36 //
prabhubhaktirnītānāṃ yudhi nidhanaṃ saukhyavīthīnām &
vinayaḥ kalyāṇānāmutsāhaḥ sarvasiddhīnām // 10.37 //
puṇyaṃ prāpyatamānāṃ jñānaṃ paramaprakāśānām &
kīrtiḥ samsāre'smin sāratarā sarvalokānām // 10.38 //
jñeyaḥ kalākalāpe kuśalaḥ sarvārthatattvavijñānī &
pravarataro loke'smin brāhmaṇa iva sarvavarṇānām // 10.39 //
ityuktaṃ śatametad yo vetti śubhāśubhodayakalānām &
tasyaiva vyavahāre dṛṣṭā dṛṣṭaprayojanā lakṣmīḥ // 10.40 //
uktveti mūladevo visṛjya śiṣyānkṛtocitācāraḥ &
kiraṇakalikāvikāsāṃ nināya nijamandire rajanīm // 10.41 //
kelīmayaḥ smitavilāsakalābhirāmaḥ sarvāśrayāntarakalāprakaṭapradīpaḥ &
lokopadeśaviṣayaḥ sukathāvicitro bhūyātsatāṃ dayita eṣa kalāvilāsaḥ // 10.42 //
kalāvilāsaḥ kṣemendrapratibhāmbhodhinirgataḥ &
śaśīva mānasānandaṃ karotu satataṃ satām // 10.43 //
iti mahākaviśrīkṣemendraviracite kalāvilāse sakalakalānirūpaṇaṃ nāma daśamaḥ
sargaḥ