Jayakhya Samhita · Chapter 32

paṭalaḥ - 32
atha sādhanavidhirnāma dvātriśaḥ paṭalaḥ/
[vighneśamantrasādhanaprakāraḥ] 32-1
yaḥ purā kathitaścaiva mantro vaināyako mayā/
tasyedānīṃ samāsena sādhanaṃ śṛṇu nārada

kṛtvā nyāsaṃ ṣaḍaṅgaṃ tu iṣṭvā hṛtkamalāntare/
tataḥ koṇatrayeṇaiva yuktaṃ kuryācca maṇḍalam

dvāratrayānvitaṃ caiva tanmadye tridalaṃ likhet/
kamalaṃ tatra tanmadhye pūrvoktavidhinā dvija

iṣṭvā hutvā tataḥ kuryādrūpaṃ samyaktayā''tmanaḥ/
yāyādvanapradeśaṃ tu pajellakṣadvayaṃ mune

lakṣamekaṃ tu juhuyātpuṣpāṇāṃ munisattama/
ayutaṃ dve ca samidhāṃ sitārkasya viśeṣataḥ

ghṛtasyāyutamekaṃ tu dadyātpūrṇāhutiṃ mune/
tataḥ pratyakṣatāmeti sākṣāddevo vināyakaḥ

siddho'smīti ca vai brūte kuru karma yathepsitam/
tatra ca sādhakavarassarvaṃ sādhaye kṣaṇāt

[vighneśamantrasiddhijaṃ sāmarthyam]
rājārkamūlamādāya kṛtvā ca śatamantritam/
gaṇeśamantreṇa tato mantrayitvā samāpayet

ardhāṅgulapramāṇena vighneśaṃ padmasaṃsthitam/
tasminmantraṃ sakṛnnyasya veṣṭayenmadanena tu

kṛtvā tāmrapuṭe caiva dhārayecchirasā tu tat/
raṇe rājakule dyute vivāde'pi mahāmate

jamāpnoti mantrajño nirvighnena yathepsitam/
nyāsaṃ kṛtvā gaṇeśena .... .... (1)lāgyasyakasyacit

(1. lāvaṇyaṃ ca kasyacit Y)
tiṣṭhatyagre tu mantrajño nirvighnena tadāpnuyāt/
śatābhimantritaṃ kṛtvā phalaṃ puṣpaṃ ca vai ripauḥ

dadyātpāṇau tu sarvatra vighno bhavati tasya vai/
ghṛṣṭvā manaśśilāṃ mantrī bhāvayecca niśāmbunā

vimṛjya kāpilenaiva payasā pītakarpaṭe/
likhedvaighneśvarīṃ mūrtiṃ tatra hṛtpadmamadhyagām

dadyādvighneśamantraṃ tu sarvaṃ yacchatya...nvi(bhīpsi )tam/
yatrāvatiṣṭhate gehe diśi prāguttare tu vai

yāvanna cālito bhūyo dṛṣṭo nānyena kenacit/
tāvattatra gṛhe lakṣmīrdhanadhānyasamākulā

kṛṣigorakṣavāṇijyaṃ phalatyavirataṃ tu vā/
(2)koṣṭhāgārastu kośo vā na cetsaṃkhyāyate punaḥ

(2. goṣṭhā Y CL)
vyayaṃ karoti dānaṃ vā tadakṣayyaṃ vyaye sati/
deśaprāptiṃ tu vā lābhamuttamaṃ yadi manyate

modakāni ghṛtāktāni mantrajñitāni vidhāya yaḥ/
hutvā''taṅkavinirmukto yatra yatra prayāti ca

rātrau vā vāsare vā'pi corāntakabhayākule/
vastrābhasṇayukto'pi dhanavānkramate hi saḥ

yojanānāṃ sahasrāṇi ekākī vighnavarjitaḥ/
mantrābhimantritaṃ samyak sitaṃ siddhārthakaṃ kare

mītiyuktena manasā dadāti sa vaśaṃ vrajet/
yadi vighneśamantreṇa homayederājasarṣapān

kaṭutailasamāyuktānvidveṣaṃ kurute kṣaṇāt/
parasparaṃ ca prītānāmaprītānāṃ tu kā kathā

juhuyādyasya nāmnā vai vāyavyābhimukhasthitaḥ/
sahasraṃ kākapakṣāṇāṃ soccāṭatyacireṇa tu

prajapya mahiṣākṣaṃ tu sitasiddhārthakānvitam/
juhuyādayutārdhaṃ tu nāmnā yasya mahāmate

ākṛṣṭo dūrato'bhyeti homānte'pi ca devarāṭ/
lākṣālaktakasaṃyuktaṃ karavīrāyutadvayam

juhūyādyasya nāmnā tu bhavedvaśyo hi so'vaśaḥ/
madhvācyaṃ juhuyānmantrī yadyekaṃ ca tilāyutam

prītimutpādayatyāśu vidviṣṭānāṃ parasparam/
nimbapatrakṛtaṃ cūrṇaṃ chāgāsṛgviṣabhāvitam

juhuyādyasya nāmnā tu rātrau bhūtadine'site/
sa yāti pañcatāmāśu homānte tu mahāmate

tadardhaṃ yadi vai kuryāddhomaṃ tu madhusarpiṣā/
ekāyutapramāṇena home taṃ jīvayetpunaḥ

śāntiṃ puṣṭiṃ tathā''rogyaṃ ghṛtakṣīratilaiḥ kramāt/
dadāti homānmantreśo nirvignena mahāmate

rocanālikhitaṃ bhūrje sāṅgamaṣṭadalāmbuje/
yo dhārayati rakṣārthaṃ sa duḥkhairmuktimāpnuyāt

naśyanti hiṃsakāstasya brahmarakṣomukhā mune/
(1)hanyādapasmṛtimayaṃ mantrasandhārato bhavet()

(1. dupaspṛśati yaṃ A (pāṭhāntaratvena dṛścate)
ye'nye atigrahādyāśca tathā skandagrahādayaḥ/
vighneśamantro hantyetānaṃ japāddhyānācca pūjanāt

tasmātsandhāraṇīyaṃ ca sarvavignopaśāntaye/
mantrassamastabhūtyarthaṃ sādhakaiḥ siddhilālasaiḥ

vaināyakasya mantrasya saṃvidhānamidaṃ mayā/
uktaṃ vāgīśvarīyasya śṛṇuṣvāvahito mune

[vāgīśvarīmantrasādhanaprakāraḥ] 32-2
nyāsaṃ ṣaḍaṅgakaṃ kṛtvā mūlamantrāditaḥ kramāt/
iṣṭvā hṛtkamale tvādau bāhye candrārkarūpadhṛk

sapadmaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā devīṃ tatrāvatārya ca/
iṣṭvā sitādikaiḥ sarvairnaivedyaiḥ kusumādikaiḥ

homaṃ kṛtvā tilaiḥ śuklairnavanītena nārada/
datvā pūrṇāhutiṃ paścātkuryāddehaṃ tadākṛtim

kadambavanamadhye tu yāyādañcitalocanaḥ/
japellakṣacatuṣkaṃ tu homaṃ tadanu cācaret

lakṣasaṃkhyāpramāṇena sitaśarkarayā mune/
śālibhiśca sugandhābhirnavanītena caiva hi

ghṛtakṣīravimiśreṇa tathā guggulunā mune/
ekaikamayutaṃ mantrī ekaikasya kramānmane

juhuyādvitaretpūrṇāṃ tato vāgīśvarī svayam/
sametya vadane tasya praviśatyacireṇa tu

aśītodakadhāreva dedyate tvaṃganā tvasau/
[vāgīśvarīmantrasiddhijaṃ sāmarthyam]
tadā śīghratareṇaiva kālena tu mahākaviḥ

jāyate sādhakendrastu śāstrārthaṃ vetyayantritaḥ/
saṃskṛtaṃ prākṛtaṃ vā'pi apabhraṃśānunāsikam

nānādeśavibhāgotthaṃ ta ... .... .. ....balāt/
atītānāgataṃ vetti sakṛdgṛhṇāti cāśrutam

kragyajussāmaśabdāṃśca nissṛtāśca dvijānanāt/
tulyakālatrayāṇāṃ ca pṛthagbhede tu kā kathā

bahūnāṃ vā yathāyogaṃ vāgīśeṣvadhikā(1)khātmanām/
vipakṣapadasaṃsthānāmudgrāhayati līlayā

(1. matām CL nayā A)
ekaikasya pṛthagrūpaṃ yadi varṣaśataṃ mune/
kṣayaṃ na vāk‌prameyābhyāṃ sa saṃyāti dvijottama

athvā pratipakṣotthabhūtānāṃ bhāvitātmanām/
dhyāyejjihvādisaṃsthāṃ ca vāgīśīṃ raktabhāsvarām

vajrapaṃjaramadhyasthāṃ vākstambhamupapādayet/
dhyāyetsaṃpratipannasya jihvāmadhyagatāṃ yadā

candramaṇḍalamadhyasthāṃ tuṣāranicayaprabhām/
sravantīmamṛtaṃ vakrāttena tasya ca vigraham

saṃsiṃktaṃ tu smaredvipra tatkṣaṇātsa kavirbhavet/
puṣpamaṇḍalamadhye tu kṛtvā kuṃbhaṃ tu rājatam

madhvammaḥpayasā pūrṇaṃ tanmadhye parameśvarīm/
pūjayitvā tu saptāhaṃ sitapuṣpānulepanaiḥ

aṣṭame'hani vai yasya dadyāttoyāñjalitrayam/
svahastena tu pānārthaṃ pītvā'sau buddhimānbhavāt

śantikaṃ pauṣṭikaṃ vā' pi tatsnānādavagāhanāt/
jāyate jaḍabuddhīnāmasvasthānāṃ viśeṣataḥ

śatābhimantritaṃ kṛtvā vacāṃ yaḥ pratyahaṃ dvija/
bhakṣayettatra saptahā sa vāgmī matimānbhavet

iṣṭvā devīṃ trisaptāhaṃ sitatāmarasodare/
nivedya saghṛtaṃ bhaktyā paramānnaṃ carusthitam

taccoṣmaṇā yutaṃ tṛptaṃ bhuṅke niśśoṣatastu yaḥ/
bālo bālā'thavā kanyā nināsākrārthavidbhivet

vakrādavista cap śāstrāṇyadgirate (1)mahat/
bhavatyojaḥ kṣayo dūrātpaṇḍitānāṃ mahāmate

(1. mahān A)
kṛtvā'bhyāsaṃ tu ganasā sabāhyābhyantaraṃ tu vai/
udāsīnasya mūrkhasya apūrvasya ca saṃsadi

so'pi vedāharecchāstāṃ tadājñāparicoditaḥ/
sarvorthasiddhidā devī siddhā(2) vāgīśvarī bhavet

(2. sadyo A)
dhanakāmasya dhanadā putrakāmasya putradā/
rājyadā rājyakāmasya bhogakāmasya bhogadā

jayadā jayavasmasya śāntikāmasya śāntidā/
puṣṭidā puṣṭikāmasya tṛṣṭimakāmasya tuṣṭidā

jñānadā jñānakāmasya mokṣakāmasya mokṣadā/
...............sa kāmānāṃ ca kāmadā

[vāgīśvarīyantravidhānam] 32-3
padmamaṣṭadalaṃ kṛtvā tadante nāmasaṃyutā/
devīṣaḍaṅgaṣaṭ‌kaṃ tu bahissaṃsthaṃ yadā purā

tadbahiśvāparaṃ padmaṃ dviraṣṭadaḻabhūṣitam/
daḻe daḻe tridhā dadyāt hṛdbhījaṃ khesarāvadhau

tadastrabījaṃ patrāṇāṃ ṣoḍaśānāṃ niyojayet/
likhetṣauḍaśapatrasya bāhye'bjaṃ dvādaśacchadam

śiraśśiravā ca kavacaṃ kesarārdhadale dale/
netramantradalāntasya dadyāddvādaśadhā mune

akārādikṣakārāntaṃ padmabāhye tu mātṛkām/
likhetkuṇḍalayogena śirasā cātha veṣṭayet

saptadhā muniśārdūla paramātmā'tha tadbahiḥ/
vyomeśāhlādasaṃyutko hyaṣṭadikṣu mahāmate

tato vāyavyabhavanaṃ (1)yakārāṣṭakabhūṣitam/
parasparaṃ yakārābhyāmantaraṃ paripūrayet

(1. śakārā A)
trailokyaiśvaryadenaiva saṃkhyāhīnena nārada/
tatastrikoṇabhavane śikhāmantreṇa dīpitam

kuryātkoṇdvāyādvipra dik‌trayātsvastikānvitam/
aśeṣabhuvanādhāraṃ vyomeśena samanvitam

marīcipadasaṃkhyaṃ tu trikomasya bahirliket/
tadbāhya vāruṇaṃ dadyānmaṇḍalaṃ cārdhacandravat

catuṣpatraiścatuṣpadmaissaṃyutaṃ teṣu saṃlikhet/
karṇikāmadhyasaṃsthaṃ tu kavacaṃ patragaṃ śikhā

antarālāni padmānāṃ varāhārṇena pūrayet/
cāndrī vyomeśayuktena tadbahiḥ pārthivaṃ puram

yuktaṃ vajrāṣṭakenaiva caturaṅgulabhūṣitam/
vajrodaragataṃ cāśtraṃ bhūyaśvāśtraṇa bhūyaścāstreṇa rasmiyat()

pūrayetsakalaṃ bāhyāccaturasraṃ puraṃ tu tat/
rajanīrasamādāya padmaṣaṇḍamathodakam

rocanārasakarpūrairnaiśaṃ codakameva ca/
sudine pūjayitvā''dau vāgīśaṃ vilikhettataḥ

bhūrje netre'tha vā vastre sauvarṇotthaśalākayā/
trilohaveṣṭitaṃ kṛtvā yantraṃ yo dhārayeddvija

tasyāśu vāci bhūtiśca dhanamānau ripukṣayaḥ/
akṣayaśca mahāghore saṃgrāme sa bhaveddvija

na bhayaṃ vidyate tasya viṣāḍijvalanāditaḥ/
pūrayedakhilānkāmān dhāraṇasmaraṇādibhiḥ

tasmādetatprayatnena kuryādvābvorgale'tha vā/
sarvakālajayārthī vai pumānsadvaiṣṇavaḥ sadā

iti śrīpāñcarātre jayākhyasaṃhitāyāṃ sādhanavidhirnāma dvātriśaḥ paṭalaḥ/
* * * * *