Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jayakhya Samhita · Chapter 16

16.1

paṭalaḥ - 16
atha dīkṣāvidhānaṃ nāma ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ 16-1
nārada :---
śrotumicchāmi bhagavandīkṣālakṣaṇamuttamam/
(1)samayinaḥ putrakasya sādhakācāryayostathā

16.2

(1. samādhinaḥ S. samadhīnaḥ Y.)
naiṣṭhikānāṃ tathā strīṇāṃ śiśūnāṃ bhāvitātmanām/
vistareṇa samākhyāhi yadi sānugraho'si me

16.3

śrībhagavān ---
śṛṇu dīkṣāṃ pravakṣyāmi śiṣyāṇāṃ bhāvitātmanām/
devāgnigurupūjāsu adhikāro yathā(yā ?)bhavet

16.4

siddhaye muktaye caiva tāṃ vakṣyāmi tridhā yathā/
[āḍhyānāḍhyabhedena dīkṣāprakāre bhedaḥ] 16-2
mahāmaṇḍalayāgena vittāḍhyānāṃ tu kārayet

16.5

vitta(1)yogavimuktasya svalpavittasya dehinaḥ/
saṃsārarabhayabhītasya viṣṇubhaktasya tattvataḥ

16.6

(1.lobha A. CL., S.)
agnau cājyānvitairbījaiḥ satilaiḥ kevalaistathā/
dravyahīnasya vai kuryādvācaivānugrahaṃ guruḥ

16.7

[upasannasyāvaśyaṃ dīkṣāyitavyatā] 16-3
yaḥ samaḥ sarvabhūteṣu virāgī vītamatsaraḥ/
jitendriyaḥ śucirdakṣaḥ samagrāvayavānvitaḥ

16.8

karmaṇā manasā vācā bhīteṣvabhayadaḥ sadā/
saṃbuddhipadasaṃprāptastatrāpi bhagavanmayaḥ

16.9

pañcakālarataścaiva pañcarātrārthavittathā/
viṣṇutattvaṃ pirajñāya ekaṃ cānekabhedagam(2)

16.10

(2. kam CL.)
dīkṣayenmedinīṃ sarvāṃ kiṃ punaścopasarpitān/
[ekasyaivācyutasyānekarūpeṇa sthitatvanirdeśaḥ]
nirāśrayamasaṅkalpaṃ svarūpādacyutaṃ sthiram

16.11

grāhyagrāhakadharmaiśca nirmuktamacalaṃ dhruvam/
eva(ka?)meva phale pañca(?)vakṣye te naikadhā sthitam

16.12

vyāptavyāpakabhedena yathāvanmunisattama/
[parasūkṣmasthūlātmanā tridhā sthiteṣu tattveṣu acyutasya tredhā vyāpya sthitiḥ] 16-4
sthūlaṃ sūkṣmaṃ paraṃ cānyadvyāpya tattvatrayaṃ sthitam

16.13

pradhānapuruṣeśākhyaṃ tathā'nyacchrotrapūrvakam/
vyāpyācyutaḥ sthitassākṣāt tridhā vai buddhipaścimam

16.14

trividhaṃ viṣṇutattvaṃ tu ekaṃ jñātvā'pyanekadhā/
ekaikena tu bhedena kuryātsarveṣvanugraham

16.15

yathānurūpaṃ kramaśaḥ samayajñādiṣu dvija/
[mantramūrterbhagavatastredhā'vasthānam]
piṇḍātmā bhagavāneka upāṅgāḍhyaśca sa dvidhā

16.16

trividhe mantrarāśau tu tridhā caiva vyavasthitaḥ/
[sthūlasūkṣmaparātmanā mantrarāśestraividhyam] 16-5
(3)maṇerākṛṣṭimantrānto māntraḥ prāgrāśirucyate

16.17

(3. atra maṇiśabdena kaustubhaḥ, ākṛṣṭiśabdenāḍkuśaḥ, bhūdharaśabdena varāho vivakṣitaḥ/)
lakṣmyādyo bhūdharāntaśca dvitīyaḥ sūkṣmasaṃjñitaḥ/
saptāmūrmū(rṇānmū?)rtimantrāntastṛtīyastu paraḥ smṛtaḥ

16.18

tattva(1)(mantra?)grāmaṃ samuccitya sthitaḥ (2)saṃkṣepakarmaṇi/
[sthūlasūkṣmaparātmanā tredhā'vasthitasya mantrarāśeḥ sthūlādyekaikarāśau pratyekaṃ sthūlāditrikarūpeṇāvasthitiḥ] 16-6
tritrikāvastharūpeṇa trayaṃ kṛtvā tridhā svayam

16.19

(1. tatra CL.)
(2. saṃkṣepamadhyamavistārabhedena tredhā vakṣyamāṇe dīkṣābhede saṃkṣepakrame samuccitya sthitirbhāvanīyeti yāvat/)
rāśīnāṃ bhagavānviṣṇurlokānugrahakṛtsthitaḥ/
aṅkuśādvainateyāntaṃ sthūlātsthūlamidaṃ trikam

16.20

gadāmantrācca śaṅkhāntaṃ sthūlamadhyaṃ ca nārada/
paṅkajātkaustubhāntaṃ ca sthūlapāraṃ bhavetrrikam

16.21

varāhātsihmamantrāntaṃ sūkṣmaṃ sthūlaṃ trikaṃ smṛtam/
astrāddhṛdayaparyantaṃ sūkṣmamadhyo bhavetprabhuḥ

16.22

māyāśaktestu lakṣmyantaṃ bhavetsūkṣmaṃ paraṃ tu tat/
samūlo mūrtimantro yaḥ sarvassaptadaśākṣaraḥ

16.23

parasthūlamidaṃ viddhi saptamaṃ sarvasiddhidam/
aniruddhāttu satyāntaṃ sarvaṃ tatparamadhyamam

16.24

parātparaṃ mantrapadaṃ navamaṃ bhogamokṣadam/
viddhi saptākṣaraṃ piṇḍaṃ mantragrāmasya nāyakam

16.25

uttarottaratā caiva sarveṣāṃ vartate kramāt/
sāmarthyena tu vīryeṇa jñānena vividhena ca

16.26

bhavacchede ca dīkṣāyāṃ vividhāsu ca siddhiṣu/
[mantrasaṅ‌ghasya tattvasaṅghe saṃkṣepamaghyavistārātmakadīkṣātraividhyānuguṇaṃ tredhā'vasthānanirūpaṇam] 16-7
krameṇa gandhatanmātrātprabhutattvāvadhiṃ dvija

16.27

mantrasaṅghaḥ paratvena kiñcitsaṅkocarūpadhṛt/
sthūlasūkṣmādi navadhā madhye vistārakarmaṇi

16.28

bhūyo'nukramayogena pañcaviṃśatidhā mune/
ekaḥ sa eva mantrātmā bhinno'pi bahubhedataḥ

16.29

[adhibhūtādhidaivādhyātmabhedena tredhā vibhinnasya pratyekaṃ pañcaviṃśatidhā'vasthitinirūpaṇam] 16-8
adhyātmatvādhidaivatvādhibhūtatvavyavasthayā/
sthitastvīśvaratattvācca yāvattattvaṃ dharābhidham

16.30

īśvaro'tha pradhānaṃ ca buddhiścāhaṃkṛtirmanaḥ/
pañcendriyāṇi śrotrādyāḥ pañca vāgādayastathā

16.31

pañca śabdādayaścānye pañca bhūtāni khādayaḥ/
adhibhūtagaṇaścāyamadhidaivagaṇaṃ śṛṇu

16.32

makārādyāni bījāni kāvasānāni vai kramāt/
īśvarādiṣu tattveṣu kathitāssādhidaivatāḥ

16.33

mantrāścādhyātmarūpā ye kramaśaḥ śṛṇu nārada/
saptākṣaraḥ paro mantro hyadhyātmaṃ caiśvaraṃ smṛtam

16.34

satyādipañcakaṃ viddhi prakṛteḥ paramavyayam/
mūlamūrtisametaṃ ca buddheradhyātmamucyate

16.35

lakṣmīmantramahaṅkāre manasaḥ kīrtisaṃjñitam/
śrotrendriye jayākhyaṃ tu māyākhyaṃ ca tvagindriye

16.36

hṛccakṣurindriye viddhi jihvāgre tu śiraḥ smṛtam/
śikhā ghrāṇendriye viddhi vāktatve kavacaṃ smṛtam

16.37

pāṇitattve bhavennetramastraṃ pādābhidhasya ca/
pāyvākhyasya ca tattvasya sihmamantraṃ paraṃ smṛtam

16.38

kāpilaṃ viddhyupasthasya śabde vārāha ucyate/
sparśe tvadhyātmarūpaṃ ca mantraṃ kaustubhasaṃjñitam

16.39

rūpākyasya tu mālākhyaṃ padmaṃ viddhi rasasya ca/
śaṅkhamantrastu gandhasya cakraṃ nabhasi nārada

16.40

gadāmantraḥ smṛto vāyoragnergāruḍa ucyate/
aptattvasya tu pāśākhyo bhūmeraṅ‌kuśasaṃjñitaḥ

16.41

vaitatyenoditā mantrāḥ satattvā vitate krame/
dīkṣākarmaṇi saṃkṣipte madhyame vitate'tha ca

16.42

yāvanna tritayaṃ jñātaṃ tāvaddīkṣā na jāyate/
evameṣa jagannātho mantrātmā parameśvaraḥ

16.43

pañcaviṃśatitattveṣu tattvabījeṣu caiva hi/
sthito hyadhiṣṭhātṛtvena paratvena mahāmate

16.44

ūrdhve saptākṣaraṃ vipra sthitā nārāyaṇī sthitiḥ/
yā hyeva kathitā pūrvaṃ tridhā saiva tu nānyathā

16.45

[tathābhūtasya mantrātmanaḥ parameśvarasya viśeṣatastryakṣare mantre sānnidyanirūpaṇam]
sthitīssarvāśca saṃhṛtya viśeṣeṇa vyavasthitaḥ/
paraṃ(ra ?)sūkṣmayutaṃ(ta ?)sthūlarūpeṇa tryakṣare sadā

16.46

mantre hyanugrahārthastu bhavitā bhāvitātmanām/
[vakṣyamāṇadīkṣāṅgabhūtatattvaśodhane tryakṣarasya mantrasya viniyogabhedaḥ] 16-9
triruccāreṇa vai kuryāddīkṣāṃ vā tena nārada

16.47

īśapradānatanmātrasandhāne śodhane sati/
dviruccāreṇa vā kuryādīśaprakṛtiyogataḥ

16.48

prakṛtirvdyakṣaro(re?)śodhyā(1) praṇaveneśvarastathā/
[saptākṣaramantreṇeśvaratattvasaṃśodhanaprakāraḥ sopapattikaḥ] 16-10
saptārṇeneśvaraṃ vātha ekoccāreṇa śodhayet

16.49

(1. ccārya Y.)
mantrā yato'khilāstasminpiṇ‍ḍe tattvāni ceśvare/
ityevaṃ viṣṇutattvaṃ tu vyāpakatvena saṃsthitam

16.50

jñātvā samyaktato dīkṣāṃ mantraiḥ kuryāddvijākhilaiḥ/
yataḥ pareṇa vibhunā sarve mantrā adhiṣṭhitāḥ

16.51

[śiṣyalakṣaṇaparīkṣaṇapūrvakaṃ śiṣyāṇāṃ dīkṣitavyatā] 16-11
parikṣya tanniyuktāṃstu brahmacaryasthitān śucīn/
dakṣān jitendriyāndhīrāngurudevāgnitatparān

16.52

varṇāśramaguṇopetānvinītān śraddhayā'nvitān/
śiṣyāṃśca bhagavadbhaktān saṃsārānalakheditān

16.53

dīkṣayedvidhinā mantrī mantradīkṣāditaḥ kramāt/
saṃsthitā'nekabhedena yathā tadgadataḥ śṛṇu

16.54

[sāmānyadīkṣāyāstraividhyam] 16-12
sarveṣāṃ kevalairmantrairmāntrī sāmānyalakṣaṇā/
tattvairbījaistathā mantrairdhyānena havanena ca

16.55

sāmānyā hi(tri ?)vidhā cānyā sarveṣāṃ bhāvitātmanām/
saṃkṣiptā madhyamā sā ca tṛtīyā cātivistarā

16.56

[saṃkṣiptāditrayasya phalabhedaḥ] 16-13
ka( a ?)lpakālaṃ ca saṃkṣiptā bhogaṃ yacchati saṅkaṭam/
madhyamā madhyamaṃ bhogaṃ tathā kālaṃ prayacchati

16.57

anantabhogaphaladā bhavedbhogābhilāṣiṇām/
prabhāvāddhomapūjābhyāṃ vistīrṇā kālamakṣayam

16.58

samatvamapavarge tu bhaveddīkṣātrayasya ca/
[viśeṣadīkṣāyāḥ pañcavidhatvam] 16-14
viśeṣākhyā ca yā dīkṣā pañcadhā sā vyavasthitā

16.59

[pañcavidhāsu viśeṣadīkṣāsu pratyekamadhikāribhedanirūpaṇam]
prathamā samayajñānāṃ balānāṃ viṣṇucetasām/
bhaktānāṃ kanyakānāṃ ca dvitīyā putrakeṣu ca

16.60

tṛtīyā mokṣamārgasthā sādhakānāṃ tu vai sadā/
caturthī muniśārdūla brahmasāyujyadāyikā

16.61

deśikānāṃ tu kartavyā aṅganānāṃ tu pañcamī/
[saṃkṣiptamadhyamavistṛtabhedabhinnāsu sāmānyadīkṣāsu kramāttattvasaṃyojanaprakārabhedaḥ] 16-15
etāsāṃ kramaśo vakṣye samatvaṃ tattvasaṃgraham

16.62

yena vijñātamātreṇa dīkṣā samyakpravartate/
saṃhārakramayogena mantrarāśitrayaṃ ca yat

16.63

prāguktaṃ yojanīyaṃ tattṛtīye (tritayaṃ ?) bījasaṃyute(tam ?)/
tanmātrake pradhāne ca īśvarākhye ca śuddhaye

16.64

rāśitrayasya yo bhedaḥ kathito navadhā purā/
aṅkuśātsaptavarṇāntaṃ tanmātreṣu ca pañcasu

16.65

ahaṅkāre tathā buddhau prakṛtau ceśvare ca vai/
tayā saṃhṛtiyuktyā vai gandhamātrāditaḥ kramāt

16.66

vistīrṇāyāṃ tṛtīyāyāṃ yadadhyātmādinoditam/
kramaḥ sa eva boddhavyaḥ sṛṣṭisaṃhārayogataḥ

16.67

sāmānyatritayasyedaṃ dīkṣāyogasya lakṣaṇam/
[atha viśeṣadīkṣāpañcakabhede pratyekaṃ mantraistattvasaṃyojanaprakārabhedaḥ] 16-16
pañcakasyādhunā viddhi viśeṣākhyasya nārada

16.68

tryakṣaraṃ padabhedena mūrtimantrasamanvitam/
saṃkṣipte tattvajāle tu yojanīyaṃ krameṇa tu

16.69

tanmātrāṇāṃ ca hrīṃ svāhā pañcānāṃ tu sakṛnnyaset/
viśvātmane padaṃ yacca dvitīyaṃ tadahaṅkṛtau

16.70

nārāyaṇāya buddhau tu tṛtīyaṃ yojane(yet ?)smaran/
namaḥ pradhānatatve tu tryakṣaraṃ ceśvare tataḥ

16.71

viśeṣapañcakasyaiṣā prathamā parikīrtitā/
dvitīyaṃ śṛṇu viprendra sarvasiddhipradā hi yā

16.72

gandhatanmātrapūrvāṇi hṛdayādyairanukramāt/
ahaṅkāraṃ tu netreṇa(?) buddhiṃ jīvena śodhayet

16.73

pradhānaṃ madhyamenaiva devīnāṃ hṛdayena tu/
īśvaraṃ praṇavenaiva kuryāttatraiva yojanam

16.74

putrakāṇāṃ smṛtā dīkṣā vidhinā'nena nārada/
sādhakānāṃ tu vakṣyāmi tattvaśuddhau krameṇa tu

16.75

saṃśodhya gandhatanmātraṃ vakramantratrayeṇa tu/
rasākhyamaṅgaṣaṭkena rūpamātraṃ ca śaktibhiḥ

16.76

samastamūlamantreṇa śodhayetsparśasaṃjñitam/
saṃśodhya śabdatanmātramaniruddhena nārada

16.77

pradyumnena tvahaṅkāraṃ buddhiṃ saṅkarṣaṇena ca/
pradānaṃ vāsudevena tataḥ satyena ceśvaram

16.78

śodhayetsādhakasyaivaṃ tattvaṃ sadvaiṣṇavasya ca/
dīkṣārthaṃ tattvasaṃśuddhau gurormantrānatho śṛṇu

16.79

daśabhissāstramantraistu gandhamātraṃ tu saṃharet/
lokeśādyai rasākhyaṃ tu rūpākhyaṃ kaustu bhādikaiḥ

16.80

sparśasaṃjñaṃ tribhirvakrairhṛdādyaiḥ śabdasaṃjñitam/
lakṣmyādyairapyahaṅkāraṃ buddhiṃ mūlena śodhayet

16.81

pradhānamatha satyādyaiḥ pañcabhiḥ pariśodhya ca/
saptākṣareṇa mantreṇa śodhayedīśvaraṃ tataḥ

16.82

krama eṣa hi dīkṣāyāmācāryāṇāmudāhṛtaḥ/
strīṇāṃ tu bhogasiddhyarthaṃ śṛṇu dīkṣākramaṃ mama

16.83

puruṣaṃ prathame tattve yojayedgandhasaṃjñite/
rasatanmātrasaṃjñe'tha sattyaṃ caiva dvitīyake

16.84

acyutaṃ ca tṛtīye tu vāsudevaṃ caturthake/
sakalena tu rūpeṇa etadādau catuṣṭayam

16.85

yojanīyaṃ ca mantrāṇāṃ catustanmātraśuddhaye/
pañcamecāniruddhaṃ tu ṣaṣṭhe yojyaḥ punaḥ prabhuḥ

16.86

pradyumnastu viśālākṣastataḥ saṅkarṣaṇaḥ pare/
niṣkalassaptame yojyo devyo yojyāstathā'ṣṭame

16.87

navame tu mahātattve dhyāyennārāyaṇaṃ prabhum/
tryakṣareṇa tu mantreṇa tridaivatyaṃ jagadgurum

16.88

evaṃ tattvasamūhasthaṃ jñātvā mantragaṇaṃ purā/
prārabheta tato dīkṣāṃ suśubhe divase guruḥ

16.89

[dīkṣāyāṃ praśastāstithayaḥ] 16-17
yadyapyuktā mayā vipra tithayaḥ pūjane purā/
tathā'pi dvādaśī śreṣṭhā dīkṣāyāṃ pūjane hareḥ

16.90

sarvaṃ daśamyāmāhṛtya yāgaupakaraṇaṃ tu vai/
[snānādiniyamapūrvakaṃ yāgaśālāpraveśaḥ] 16-18
prāgvatsnātvā samācamya kṛtanyāsassmareddharim

16.91

puṣpārghyatoyahastaśca saṃviśedyāgamandiram/
[nṛsiṃhyamantrādibhirabhimantritānāṃ siddhārthakānāṃ yāgaśālāyāṃ paritaḥ prakṣepaḥ]
nṛsiṃhmamantreṇāstreṇa sacakreṇābhimantrya ca

16.92

siddhārthakānkṣipetpaścādūrdhve'dho digvidukṣu ca/
[svamantreṇa gadāsthāpanam] 16-19
prākārākāradehāṃ ca nānājvālāsamāvṛtām

16.93

śaktirūpāṃ gadāṃ tatra svamantreṇa tu vinyaset/
[satyādyabhimantritena pañcagavyena tryakṣaramantreṇa sarvadravyaprokṣaṇam] 16-20
pātre cābhinave kuryātsaṃmiśrasalilena ca

16.94

satyādipañcakenātha pañcagavyaṃ tu mantrayet/
tryakṣareṇa tu mūlena sarvaṃ saṃprokṣya tena vai

16.95

kauśeyena pavitreṇa dhyāyamānastameva hi/
[kalaśavidhiḥ] 16-21
athādāya dṛḍhaṃ śubhramekarūpaṃ ca nirvraṇam

16.96

kalaśaṃ mṛṇmayaṃ ramyaṃ sauvarṇaṃ cātha rājatam/
ratnahāṭakasadgandhaphalasarvauṣadhīyutam

16.97

śubhapādapaśākhāḍhyaṃ paṭṭasrakkaṇṭhabhūṣaṇam/
gālitodakasaṃpūrṇaṃ vāridhārānvitaṃ śubham

16.98

candanādyupaliptaṃ ca paritaścārghyacarcitam/
[yathāvidhi mantrasya sāṅgasya pūjanīyatvavidhānam]
mantrapīṭhopari brahmansāṅgaṃ saparivārakam

16.99

mantraṃ pūrvoktavidhinā pūjayecca yathāvidhi/
[vardhanyā abhimantraṇam]
sāstreṇa cakramantreṇa mantrayedatha vardhanīm

16.100

tatra caktasthitaṃ cāstraṃ yajennārāyaṇātmakam/
[vardhanīsthasaliladhārayā bhittisaṃsecanapūrvakaṃ kalaśasya bhrāmaṇavidhiḥ]
tayā bhittigaṇaṃ(1) sarvaṃ saṃsicyācchinnadhārayā

16.101

(1. atra bhittigaṇamiti vedirlakṣyata iti pratibhāti! tathā ca pādge dīkṣāprakaraṇe- `acchinnadhārayā siñcedvedikāṃ paritoguru' riti/)
pradakṣiṇakrameṇaivamīśakoṇādito dvija/
pṛṣṭhataḥ kalaśo bhrāmyasstulyakālaṃ tu vā pṛthak

16.102

[atha bhrāmitasya kalaśasya sthāpanavidhiḥ]
śālyādiṣu paristhāpyaḥ kalaśo vardhanīyutaḥ/
īśadiksaṃmukhaṃ cātha puṣpādyaiḥ pūjayetpunaḥ

16.103

[sthāpitasya kalaśasya pūjanam]
astreṇa vastrayugmaṃ tu ahataṃ cābhimantrya vai/
dhūpādivāsitaṃ kṛtvā tāvubhau pariveṣṭya ca

16.104

pūjāṃ kṛtvā'tha puṣpādyaiḥ
[sthaṇḍile'gnau ca hareryajanavidhānam] 16-22
sthaṇḍile'tha yajeddharim/
pūrvoktena vidhānena tatognermadhyato yajet

16.105

santarpya pūrvavidhinā caruṃ vai sādhayettataḥ/
[atha carusādhanaprakāraḥ] 16-23
prakṣālya ca purā'streṇa gandhairālipya cāntarāt

16.106

kṣīreṇa havirāpūrya hṛnmantreṇa tu nārada/
lakṣayitvā śṛtaṃ kṣīraṃ nikṣipettaṇḍulāṃstataḥ

16.107

śaktimantracatuṣkeṇa cālayetsihmamūrtinā/
siddhamuttārayetkuṇḍānmantreṇa kapilātmanā

16.108

prakṣālyālipya ca tato mantreṇa kroḍamūrtinā/
sthagayenmūlamantreṇa
[siddhasya caroścaturdhā vibhajya viniyogavidhānam] 16-24
caturdhā saṃvibhajya tat

16.109

sthaṇḍilārādhitasyādau bhāgamekaṃ nivedya ca/
madhvājyasaṃplutaṃ kṛtvā dvitīyaṃ kalaśasthite

16.110

tṛtīyaṃ bhāgamādāya tamagnisthe tu homayet/
parivāre baliṃ dadyātsthaleśakalaśāvadhau(?)

16.111

[sthaṇḍilādisthānatraye devasya punaḥ pūjanam]
mudrāṃ badhvā tato japtvā puṣpādyaiḥ pūjayetpunaḥ/
tristhānasthaṃ kramāddevaṃ śiṣyānāhūya maṇḍitān

16.112

[śiṣyāṇāṃ prokṣaṇam] 16-25
susnātāndhautavastrāṃśca pavitrīkṛtavigrahān/
dvāradeśasthitānkṛtvā bahirvāsāntare(1) dvija

16.113

(1. saṃkaṭe Y.)
prokṣayedarghyapātrāttu prāgastreṇa tu nārada/
[atha sarvāṅgasaṃsparśaḥ]
sarvāṅgālabhanaṃ kuryācchākhājaptaiḥ padaiḥ kramāt

16.114

[abhimantritasyārghyapuṣpasya śirasi prakṣepaḥ]
datvā'rdhyapuṣpaṃ śirasi śiromantrābhimantritam/
[śiṣyāṇāṃ mantramayaśarīratvāpādanam]
dahanotpādanaṃ kuryātpūrvavatkramayogataḥ

16.115

tatasteṣāṃ vidhānena kuryānmantramayīṃ tanum/
[guruṇā śiṣye kartavyo bhāvanāviśeṣaḥ] 16-26
yathā''tmani purā deve yathā'gnau kalaśe yathā

16.116

śiṣyasya ca tathā dhyāyetsakalānniṣkalātparam/
paraṃ ca tryakṣareṇaiva kevalena tu nārada

16.117

saṃskārassakalaḥ proktaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ/
niṣkalaḥ śaktirūpastu madhyamo mantranāyakaḥ

16.118

paraḥśaktyavasānastu praṇamātmā (vātmā(1) ?) vyavasthitaḥ/
sakalādhiṣṭhitā vyaktā prakṛtiḥ spaṣṭarūpiṇī

16.119

(1. paravātmā Y. etatpāṭhānuguṇastu paramātmeti pāṭhaḥ pratibhāti.)
niṣkalādhiṣṭhitaṃ jñeyamavyaktaṃ puruṣīścitim(?)
mantrarūpeṇa devena sadasadvyaktirūpiṇā

16.120

pareṇādhiṣṭhitaṃ sarvaṃ vyaktāvyaktaṃ cidātmakam/
[svasya śiṣyasya coktaprakāreṇaikībhāvaṃ bhāvayato guroreva saṃsāravimocakatvoktiḥ] 16-27
evaṃ devaṃ svamātmānaṃ śiṣyaṃ ca puruṣātmakam

16.121

ekībhāvena yo vetti nyāsakāle parasya tu/
dīkṣādhivāsane vipra sa saṃsārādvimocakaḥ

16.122

[matramūrterbhagavataḥ sannidhau vijñāpanam] 16-28
vijñāpyaścātha bhagavānsthalastho mantravigrahaḥ/
sabandhānvaiṣayaiḥ pāśaiḥ videhaṃ (vivaśān ?) paśupakṣivat

16.123

tvadanugrahasāmarthyānmokṣayāmi jagadguro/
vijñāpyo bhagavanevaṃ vinivedya paśū(?)nvibhoḥ

16.124

putrāḥ śiṣyāstathā bhṛtyāstathai(vai?)va parameśvara/
[ahatena vāsasā śiṣyasya netrabandhanam]
vāsasā hyahatenātha śuddhena susitena ca

16.125

netramantrābhijaptena netre śiṣyasya bandhayet/
[pinaddhanetrasya śiṣyasya hastena puṣpāñjaliprakṣepaṇam]
amantraṃ kṣepayeccāto viṣṇoḥ puṣpāñjaliṃ sthale

16.126

[puṣpāñjalipatanānusāreṇa śiṣyasya nāmakaraṇam] 16-29
yatra sā patati brahmanbuddhisaṅkalpite'mvuje/
navadhā vibhajetprāgvattannāmānaṃ tamaṅkayet

16.127

viṣṇuśabdānvitenaiva pati(ti?)saṃjñāyutena ca/
[amantrakaṃ kalaśapūjanam]
amantramarcayetpaścātkalaśaṃ sāstravardhanīm

16.128

[(1)māyāsūtravidhānanirūpaṇam] 16-30
(1. idaṃ sūtraṃ pādbhe `māyāsūtreṇa veṣṭayedi'ti māyāsūtramiti paribhāṣyate/ ihacānupadamavyakta liṅgasūtramiti ca sūcyate/)
susitaṃ sūtramādāya lākṣālaktakabhāvitam/
[tatra sūtramānam]
sammukhaṃ cotthitaṃ śiṣyaṃ samapādaśironnatam

16.129

kṛtvā'ṅguṣṭhadvayasyāgrātsamārabhya dvijottama/
yāvacchikhāvasānaṃ tu sūtramānaṃ samāharet

16.130

[tasya sūtrasyaikaguṇadviguṇatvādyanyatamavidhānam]
kuryādekaguṇaṃ tadvai dviguṇaṃ triguṇaṃ tu vā/
tritristhaguṇitaṃ vātha pañcaviṃśatidhā tu vā

16.131

[tasya sūtrasya saṃrvavikāraprakṛtibhūtāvyaktatvenabhāvanam]
avyaktaliṅgasūtraṃ tu prāgavidyākalātmakam/
nityaṃ jaḍaṃ vyāpakaṃ ca tasminviśvaṃ pratiṣṭhitam

16.132

tatrāpta(sta?)mayate bhūyastasmādvai saṃpravartate/
tatrasthāṃ cintayetsarvāmabhinnāṃ tattvavardhanīm

16.133

tatrodbhavāstu ye vipra pāśabandhātmakā dṛḍhāḥ/
rāgeṇa rañjitāścitrā avidyāsaṃpradīpitāḥ

16.134

vicchinnāścaiva kālena niyatā vyāpakāstathā/
[tasya sūtrasyaikadvitryādyanyatamaprakāreṇa tattvasaṅkhyākrameṇa yathecchaṃ graṃthanam]
tattvasaṅkhyākrameṇaiva grathayettadvijecchayā

16.135

ekadhā vā dvidhā caiva tridhā vā navadhā mune/
saṃkṣiptaṃ vistareṇātha grathayetpañcapañcadhā

16.136

[bhogamokṣārthinaḥ śiṣyasya tadantarāyonmūlanārthaṃ śiṣyaśarīratayā bhāvite sūtre tattvasṛṣṭikrameṇa śikhāprabhṛticaraṇāntāvayavabhāvanāpūrvakaṃ homasya kartavyatāvidhānam] 16-31
tattvasṛṣṭikrameṇaiva śikhāgrāccaraṇāvadhi/
bhaviṣyatphaladehe'sau (sya ?) kṛtakṛtyasya karmaṇaḥ

16.137

kalpayitvā tu hotavyo mantrairnimūlakāraṇam/
bhogamokṣaprasaktasya bādhante na yathā punaḥ

16.138

kadāciddehapādādyaiḥ karmāṇi munisattama/
anicchamānasya balājjantoḥ saṃpreyaranti ca

16.139

seśvare prākṛte dehe sa hi karmāspado yataḥ/
āśrayasya tvabhāvena karmāṇyupaśamanti ca

16.140

svayameva yathāvahnerjvālādyā indhanaṃ vinā/
bhogāsaktasya vai jantorante mokṣābhikāṃkṣiṇaḥ

16.141

saṃvidhānamidaṃ kuryānna nirvāṇāśritasya ca/
[sūtraṃ kuṃḍhasamīpaṃ nītvā tasmin sūtrātmake dehe tattvānāṃ saṃkṣepavistārābhyāṃ pūrvoktaikadvitryādigranthanaprakāravikalpānuguṇaṃ smaraṇaprakāraḥ] 16-32
sādhuparṇapuṭe sūtraṃ kṛtvā taṃ mallake'tha vā

16.142

prayāyātkuṇḍanikaṭaṃ saha śiṣyeṇa vai guruḥ/
nidhāya kuṇḍanikaṭe dehe śaiṣye'tha sautrake

16.143

tattvasaṅghaṃ smaredbhinnaṃ spaṣṭaṃ sṛṣṭikrameṇa tu/
kevalaṃ ceśvaraṃ vātha taṃ pradhānānvitaṃ tu vai

16.144

te dve tanmātrakaṃ vargamekaṃ ca bahudhātmakam/
īśvaraṃ prakṛtiṃ medhāmahaṅkārādikaṃ gaṇam

16.145

navadhā vā muniśreṣṭha vistāreṇātha cintayet/
īśvarācca prathivyantaṃ yathā cānukrameṇa vā

16.146

lalāṭādaṅghriparyantaṃ sthānabhedena nārada/
vyāpakatvena vai tattvaṃ sarveṣāṃ ca layaṃ gatam

16.147

[tattvagaṇasya dīpālokayorivāpṛthagbhāvalakṣaṇamaikyam]
pradīpācca yathā gehe bahavassthānabhedakāḥ/
dṛśyate(nte ?)ca tadudbhūtaālokona vibhāvyate

16.148

vyāpakatvātpṛthagrapamevaṃ tattvagaṇaṃ mune/
apṛthakca pṛthagbhūtaṃ saṃmiśraṃ tu vibhāvayet

16.149

yathāvajjñānadṛṣṭyā tu buddhyā saṃśodhya yojayet/
evamevāpṛthagviddhi bhedamekasya taṃ prati

16.150

diksaṃsthitasya yaccaikyaṃ miśrībhūtatvameva hi/
[tatraikadhāgranthanapakṣe]
ekoccāraprayogeṇa īśaṃ sarvatra bhāvayet

16.151

[dvidhā granthanapakṣe]
dviruccāraprayogeṇa īśvaraṃ tu (1)vibhāvayet/
vyaktau pradhānatattvaṃ tu vyāpakaṃ deharūpadhṛt

16.152

(1. vibhāvayet (hṛdantare) Y. C L. S.)
[tridhā granthanapakṣe]
triruccāreṇa cāmūrdhno hṛdayāntaṃ smaredvibhum/
hṛdayānnābhiparyantaṃ pradhānaṃ paribhāvayet

16.153

ānābheḥ pādaparyantaṃ smarettanmātrakaṃ gaṇam/
[navadhā granthanapakṣe]
navadhā muniśārdūla evameva kramaṃ śṛṇu

16.154

ākarṇādīśvaraṃ mūrdhni pradhānaṃ vakṣaso'ntare/
nābhau buddhimahaṅkāraṃ kandamūlāśritaṃ smaret

16.155

ūrubhyāṃ śabdatanmātraṃ sparśākhyaṃ sandhideśajam/
jaṅghābhyāṃ rūpatanmātraṃ gulphayorasasaṃjñitam

16.156

pādābhyāṃ gandhasaṃjñaṃ tu sabījaṃ dhyānasaṃyutam/
smareddehe śiśossūtre navagranthisamāyute

16.157

dhyāyeddhyātā dharāntaṃ vā dīkṣākāle hyupasthite/
[atha tattvānāṃ homaḥ] 16-33
lalāṭe ceśvaraṃ sākṣāccidrūpaṃ sarvato mukham

16.158

samagraiśvaryasaṃpūrṇaṃ svabījena mahāmate/
tadvadeva hi śiṣyasya dhvātvā tadanu homayet

16.159

svabījena śataṃ sāṣṭaṃ tadardhaṃ tryaṃśameva vā/
tatpādamatha pādārdhaṃ jñātvāvyaktabalaṃ tu vai

16.160

hutvā'tha haviṣā''pūrya sravaṃ tena hune(?)cchiśum/
mūrdhni pūrṇopamaṃ kuṇḍe svāhāntaṃ tu vinikṣipet

16.161

sūtraga(gra ?)ndhāvathordhvasthe tattatvaṃ bhāvayettathā/
evamīśvarasaṃpātaṃ homaṃ kṛtvā samāsataḥ

16.162

pradhānaṃ ca bhuvormadhye svamantreṇa tu bhāvayet/
sindūrapuñjasaṅkāśaṃ homayettadvadeva hi

16.163

sitenduraśmivarṇābhāṃ tālumadhye dhiyaṃ smaret/
kusumbharasasaṅkāśaṃ khadyotamiva khecaram

16.164

tālumūle tvahaṅkāraṃ tālukarṇāntare tataḥ/
rājopaladyuti muṣaṃṣaḥ (mākṛteḥ ?) kadambakusumopam

16.165

manasaścānusandhānaṃ kuryātsantarpya pūrvavat/
karṇāddhṛtpadmarpayantaṃ smaretpañcapade same

16.166

śrotrādīnatha vai pañca prasphurattārakojvalān/
svaiḥ svairbījaiśca pūrvoktairdhyātvā santarpya pūrvavat

16.167

tatsthānā .... .... .... ....
spanda (padmā) sthānācca nābhyantaṃ prāgvatpañcapadāntare/
vāgādīnvai sthitān pañca bījaiḥ svaiḥ pūrvavatsmaret

16.168

anukrameṇa caikaikamuccārya juhuyānnyaset/
ānābhervastiśīrṣāntaṃ susame padapañcake

16.169

śabdatanmātrapūrvāṇi gandhamātrāvasānataḥ/
svaiḥsvairguṇaiśca yuktāni bhāsvajjyotiḥprabhāṇi tu

16.170

ūrumūle tathā madhye buddhideśe(?)tatastvadhaḥ/
daṇḍe marmāvasāne tu(?)sarvasmiṃścaraṇe kramāt

16.171

khavāyvagnyudakakṣmāntaṃ cintayedbhūtapañcakam/
ni(nī?)rūpāñjanavarṇaṃ tu saṃsmaredvyomagolakam

16.172

vāyavyaṃ nīlapītañca taijasaṃ madhupiṅgalam/
muktāphalanibhaṃ cāpyaṃ ratnapītaṃ tu pārthivam

16.173

sadhyānadraṣṭā coṅkāraṃ bījaṃ tadanu vai namaḥ/
tatraiva kāle homārthaṃ bījaṃ praṇavapūrvakam

16.174

tattatsajñaṃ tataḥ svāhā saṃpāte tvīdṛśo vidhiḥ/
[saṃpātahomaḥ ?] 16-34
turyātītapadāvastho guruḥ kuryādanugraham

16.175

ekoccāreṇa śiṣyasya kriyāmapyaparityajan/
dviruccāreṇa turyasthaḥ suṣuptāvasthagastribhiḥ

16.176

navabhissvapnabhūmiṣṭho jāgratsthāno'khilairjuhet/
ekadhā vā dvidhā tredhā pañcadhā pañcapañcadhā

16.177

hutvā saṃpātahomārthaṃ sarvadvandvopaśāntaye/
kuryātpūrṇāhutiṃ caiva homānte bījasantatam

16.178

samūlamantraṃ saṃsmṛtya vauṣaḍantaṃ mahāmune/
yaḥ pumān jīvasaṃjñastu tasyaitā bhogabhūmayaḥ

16.179

ūrdhvādhobhyāmaviśrāntastāvatkuryādgamāgamam/
yāvanna guruṇā samyaṅ‌mantramūrttau niyojitaḥ

16.180

tatsthito bhagavacchaktikiraṇaiscāmalīkṛtaḥ/
nirmalo malasopānapadavīṃ na vrajetpunaḥ

16.181

evaṃ saṃpātahomaṃ tu saṃpādya ca purā mune/
vidhāya tattvasūtraṃ tu pātreṇaivāpareṇa tu

16.182

saṃveṣṭya sitasūtreṇa gatvā'tha vinivedya ca/
[rajoghaṭikākartaryādyupakaraṇadravyāṇāmāsādanādisaṃskāraḥ] 16-35
kumbhāgre vāyukoṇe vā rajāṃsi ghaṭikāṃ tathā

16.183

karttarīṃ śālipūrṇāṃ tu sūtraṃ kiraṇasaṃjñitam/
sauvarṇīṃ rājatīṃ caiva śalākāṃ tāmrajāmatha

16.184

dhūpadīpādikaṃ sarvaṃ mūlamantreṇa nārada/
saṃpūjyātha parāmṛśya nirīkṣyācchādya vāsasā

16.185

[baliharaṇam] 16-36
tataśśiṣyasamāyukto dvārādbāhyaṃ vrajedguruḥ/
bhūtāni dūrato'streṇa prerya caiva baliṃ kṣipet

16.186

toyataṇḍulasiddhārthadadhijālasamanvitam/
[parikhālekhanam] 16-37
śaṅkunā'strābhijaptena paritaḥ parikhāṃ likhet

16.187

samācamyopaviśyātha prāṅ‌mukho vāpyudaṅmukhaḥ/
[pañcagavyapradānam] 16-38
anukrameṇa śiṣyāṇāṃ varṇato vyavahārataḥ

16.188

pañcagavyamatho dadyāddurbhuktānāṃ viśuddhaye/
[caruśeṣabhakṣaṇam] 16-39
ācamya caruśeṣaṃ tu aśnīyācchiṣyasaṃyutaḥ

16.189

[atha dantakāṣṭhacarvaṇatatprakṣepaṇavidhānam] 16-40
bhuttkā'streṇābhimantryātha dantakāṣṭhaṃ tu bhakṣayet/
[adhikāribhedena dantakāṣṭhaparimāṇabhedaḥ] 16-41
navāṣṭasaptaṣaṭpañcāṅgulairbrāhmaṇapūrvakam

16.190

dadyātstrībālaparyantaṃ gurorvai dvādaśāṅgulam/
ekāpāyena caitasmāt samayajñāvasānataḥ

16.191

bhakṣayitvā vinikṣipya tau(saṃ?)kṣālya prayatastataḥ/
spaṣṭaṃ kṛtvā (1)khavaktraṃ tu agrapātaṃ vilokya ca

16.192

(1. ghavasraṃ A.)
[śubhāśubhaparijñānam] 16-42
udakpaścimaaiśānaprāṅ‌mukhaṃ patitaṃ tu vā/
śubhaṃ śeṣāsu viprendra dikṣu cāśubhamādiśet

16.193

sadoṣāścāśubhe pāte nirdoṣāśca śubhe smṛtāḥ/
[aśubhaśāntyartho homaḥ] 16-43
tatrāśubhopaśāntyarthaṃ prabhāte juhuyādguruḥ

16.194

śataṃ sahasraṃ sāṣṭaṃ vā yathāśaktyathavā dvija/
madhvājyakṣīrasaṃmiśrān saphalāṃśca tilānatha

16.195

astrasaṃpuṭitenaiva nāmnā svāhānvitena tu/
doṣaṃ jahi jahītyeva padaṃ nāmāvasānagam

16.196

[atha śayanavidhiḥ] 16-44
ācamya pāṇipādaṃ tu prakṣālya śiśunā saha/
sarvaṃ pradakṣaṇīkṛtya tristhānasthakrameṇa tu

16.197

prāgdakṣiṇaśiro vā'tha śayanaṃ kalpayedguru/
darbhāṃstatrāstramantreṇa kṣipetsiddhārthakāṃstathā

16.198

bhagavantaṃ smaraṃstatra nārāyaṇamajaṃ vibhum/
upoṣya rajanīmekāṃ niyamasthāṃ tu kārayet

16.199

śatamāvartayenmantramardhaṃ pādaṃ tu śaktitaḥ/
[svapnādhipatimantraḥ] 16-45
oṃkāraḥ prāktataḥ prāṇo lokeśopari saṃsthitaḥ

16.200

tadūrdhve vyāpakaṃ cāndraṃ hrīṅkārastadanantaram/
svapnādhipataye dadyātpadaṃ cātha ṣaḍakṣaram

16.201

rajanīśvarāya śabdaṃ vai viṣṇave tryakṣaraṃ tataḥ/
svāhā samanvito viṃśatyakṣaraḥ svapnamantrarāṭ

16.202

[ardharātre śayanādutthāya guruṇā vidheyo viśeṣaḥ] 16-46
tato'rdharātrasamaye utthāya śayanādguruḥ/
prakṣālitāṅghripāṇiśca ācamya nyāsamācaret

16.203

sthalasthaṃ dhūpayitvā'gnimutthāpyaikīkṛtaṃ smaret/
kumbhasthe mantramūrtau tu prāgvatkuryācca maṇḍalam

16.204

śobhayecca tathā vipra (1)dadyādastrābhimantritam/
śarāṣṭakaṃ bahirdikṣu saphalaṃ puṣpamaṇḍitam

16.205

(1. vidyā Y.)
śarāśritaṃ tridhā chinnaṃ sūtraṃ vai pañcaraṅgakam/
vastraiḥ kṛtvā paricchannaṃ yathānyo nāvalokayet

16.206

kṛto vā kriyamāṇo vā yasmānnāpūjito mune/
darśanīyo rajaḥpātaḥ kasyacitsiddhimicchatā

16.207

[prabhāte śiṣyāṇāmudbodhanam]
prabhāte bodhayecchiṣyān svapnaṃ pṛcchecchubhāśubham/
[śubhāśubhasvapnabhedanirūpaṇam] 16-47
gurudevadvijāḥkanyā gogajāścāśvakesarī

16.208

darpaṇaṃ śaṅkhabheryau ca tantrīvādyaṃ ca roda(śobha ?)nam/
tāmbūlabhakṣaṇaṃ caiva tathā dadhyabhivandanam

16.209

siddhānnamāmamāṃsaṃ ca madyastrīmadirāsavam/
chatraṃ yānaṃ sitaṃ vastraṃ tathā'nyat śvetacandanam

16.210

mālyaṃ muktāphalairhāro bhūyaḥpūrṇoditaśśaśī/
pracaṇḍakiraṇaḥ khastho nimnagā'tha mahodadhiḥ

16.211

praphullapādapaśśālī kuṅkumaṃ rocanā madhu/
lājāḥ siddhārthakā bījaṃ navabhāṇḍaṃ ca pāyasam

16.212

tapasyanvai tathā''cāryo gāyantī ca varāḍganā/
manaḥprītikarāścānye loke śaṃsāpadaṅgatāḥ

16.213

sarve svapnāśśubhā viddhi siddhimokṣaphalapradāḥ/
ato'nye viparītāśca manasaḥ khedadāśca ye

16.214

garhitā lokavidviṣṭāssvapnāste hyaśubhāvahāḥ/
[aśubhasvapnadoṣaparihārāya homavidhānam] 16-48
pṛṣṭvā samācareddhomaṃ dantakāṣṭhoditaṃ mune

16.215

kevalenāthavā''jyena siṃhamantreṇa śāntaye/
[nyūnātiriktaprāyaścittārthaṃ homasya vidhānam] 16-49
saśiṣyo'tha gurussnātvā pūrvavatsaṃpraviśya ca

16.216

ūnātiriktaśāntyarthaṃ sarvamantraiśca homayet/
[pūrvoktaprakāreṇa maṇḍalapūjanādi] 16-50
maṇḍalaṃ pūjayetpaścāt pūrvoktavidhinā mune

16.217

sarvaṃ homāvasānaṃ tu kṛtvā śiṣyān praveśayet/
[ābaddhanetrāṇāṃ śiṣyāṇāṃ hastataḥ puṣpāñjaliprakṣepaṇam] 16-51
kramāt puṣpāñjaliṃ kṛtvā baddhanetrāṃśca pūrvavat

16.218

kṣepayecca hiraṇyāḍhyaṃ maṇimuktāphalānvitam/
[udghāṭitanetraiḥ śiṣyaiḥ gurunamaskārādeḥ kartavyatā] 16-52
uddhāṭya nayane paścādakhilaṃ saṃpradarśayet

16.219

gurorvai pādapatanaṃ kṛtvā'ṣṭāṅgena bhaktitaḥ/
pradakṣiṇadvayaṃ kuryānmaṇḍale natamastakaḥ

16.220

vrajedagnessamīpaṃ tu upaviśya tato guruḥ/
[atha guruṇā kartavyahomaviśeṣavidhānam tatra mantratṛptihomaḥ] 16-53
vinyasya vahnergehe tu mantramaṇḍalamuttamam

16.221

svāhāntān homayedbhūyo mantrānvidhipurassarān/
devīraṅgāni satyāstraṃ ? tilairājyena śaktitaḥ

16.222

mantrāṇāṃ tarpaṇaṃ kṛtvā sarveṣāṃ munisattama/
[mantrādhikārahomaḥ] 16-54
dīkṣārambhanimittārthaṃ daśabhāgavyavasthayā

16.223

mantrapūjādhikārārthaṃ homaṃ kuryāttato'param/
pratimantrasya juhuyāt pañcapañcāhutikramāt

16.224

adhikāro bhavatyevaṃ jape'gnau ca śrute'rcane/
[atha malaśodhanahomaḥ] 16-55
dīkṣāyāṃ (1)malaśuddhyarthaṃ mūlamantrasya vai śatam

16.225

(1. madhya A.)
aṣṭādhikaṃ ghṛtenaiva tilenāpi yathecchayā/
devīnāṃ pañcaviṃśena tvaṅgānāṃ daśakena tu

16.226

siṃhādiṣvaṣṭakenaiva saptakena tato mune/
vihitaṃ kaustubhādīnāṃ ṣaḍbhissatyādiṣūditam

16.227

saptākṣarasya mantrasya vihitaṃ pañcakena vai/
pūrṇāhutiṃ ghṛtenaiva mūlamantreṇa pātayet

16.228

tadā dīkṣā bhavecchaśvanmāntrī sāmānyalakṣaṇā/
vinā svarūpajñānena yayā santārayedguruḥ

16.229

mantraistu saṃpuṭīkuryāt kintu saṃjñā(jñāṃ?)śiśordvija/
ityetanmantradīkṣāyāṃ kevalāyāṃ samāsataḥ

16.230

[atha dīkṣāyāṃ jñātavyaviśeṣavidhānam]
havane lakṣaṇaṃ proktaṃ satattvāyāmataśśṛṇu/
dīkṣākāle tu guruṇā jñātavyā tattvapaddhatiḥ

16.231

jñeyānuṣṭhānabhāvena yathā tu sukaro bhavet/
mantraśūddhiprabhāvācca śuddho bhavati vai guruḥ

16.232

guruśuddhiprabhāvācca mantragrāmo bhavetsthiraḥ/
prāguktena vidhānena havanādapi sandhanāt

16.233

dīkṣākarmaṇi vistīrṇe madhyame vā'vādhāraya/
[navatattvaśodhanena sarvatattvānāṃ śuddhatā] 16-56
gandhatanmātrapūrvaistu tanmātraiḥ śodhitaiḥ kramāt

16.234

bhavantyamī viśuddhāstu pṛthivyādyāḥ khapañcamāḥ/
teṣāmantargatau jñeyau dvau vargāvindriyātmakau

16.235

karmendriyātmakaṃ pūrvaṃ tato buddhīndriyātmakaḥ/
evaṃ tanmātraśuddhyā vai viṃśattatvaṃ viśodhitam

16.236

ahaṅkāreṇa śuddhena manaśśuddhirihocyate/
buddhyā tu śuddhayā śuddhāḥ pratyayāḥ saviparyayāḥ

16.237

pradhānena tu śuddhena vyaktāvyaktaṃ tu śodhitam/
īśvareṇa tu śuddhena śuddhaścitpuruṣo bhavet

16.238

aśodhyaṃ paramaṃ tattvaṃ yatra kevalatāṃ vrajet/
tatraiva tu layaṃ kuryātparabrahmasvabhāvake

16.239

jñānadīkṣākrameṇaiva tattvaśuddheranantaram/
evaṃ vedavidāṃ śreṣṭhaḥ purā jñātvā samāsataḥ

16.240

[mumukṣuśiṣyāṇāṃ tattvaśodhane viśeṣavidhānam]
mumukṣūṇāṃ ca śiṣyāṇāmadhvānaṃ śodhayetkramāt/
yādṛktadvistareṇaiva śruṇuṣvāvahito mama

16.241

[bahvau bhāvite mantramayamūrttisvarūpe śiṣyatattvānāmupasaṃharaṇaprakāraḥ] 16-57
vahnau tu vyomavaddhyātvā nyasto mantragaṇo hi yaḥ/
sarvavyāpakarūpeṇa tanmadhye tattvapaddhatim

16.242

samagrāṃ yojayeddhyātvā tattvāttatvaṃ krameṇa tu/
[nirīkṣaṇaprokṣaṇādilakṣaṇaḥ śiṣyaśarīrasaṃskāraḥ] 16-58
baddhapadmāsanaṃ śiṣyaṃ kṛtvā cātmasamīpagam

16.243

nirīkṣya pūrvavatprokṣya mantrahastena saṃspṛśet/
[atha tatastatvānāṃ sṛṣṭibhāvanam] 16-59
īśvarāddhūmiparyantāṃ purā pūrvāṃ tu vai tridhā

16.244

sṛṣṭiṃ kuryātsvarūpasthāṃ tamevamupasaṃharet/
tataḥ śiṣyatanau samyaksṛṣṭiṃ spaṣṭāṃ smaretkramāt

16.245

yena śiṣyatanusthānāṃ tattvānāṃ jaḍarūpiṇām/
saṃbodhamāvahatyāśu dīkṣākāle hyupasthite

16.246

[athānujñāgrahaṇapūrvakaṃ pāśasūtrasya kuṇḍasamīpe nayanam] 16-60
tataḥ kuṃbhasthitaṃ mantraṃ gatvā saṃprārthya cetasā/
labdhānujñassamādāya pāśasūtraṃ puṭasthitam

16.247

yāyātkuṇḍasamīpaṃ tu tamudghāṭya nidhāya vai/
[mūlamantreṇa homaḥ] 16-61
sahasreṇa śatenātha āhutīnāṃ tu tarpayet

16.248

mūlena magavantaṃ tu paramaṃ sṛṣṭikāraṇam/
pūrṇā dīkṣāvasāne tu dātavyā munisattama

16.249

ekānekaprayogāṇāṃ na tu karmaṇi karmaṇi/
[tāḍanalakṣaṇaṃ śiṣyaśarīraśuddhīkaraṇam] 16-62
ekacittasthitiṃ kṛtvā śiṣyarūpaṃ samādhinā

16.250

sāṃprataṃ mūlamantreṇa mantrajāpotthitena tu/
prajapya mūlamantreṇa puṣpaṃ tu bahaśastataḥ

16.251

huṃ phaṭkārāntayuktena hṛdayaṃ tasya tāḍayet/
saṃbodhamāvahecchīghraṃ piṇḍamadyagatasya ca

16.252

[tattvānāṃ śodhanaprakāraḥ] 16-63
(1)kṣmātattve jananaṃ pūrvaṃ caitanyasya prakāśatā/
sadvyāptibhāvanā tasmin svasminsvasminsthitasya ca

16.253

(1. kṣmāditattvānāṃ pratyekaṃ kramājjanana-- (sūkṣmadehatāpādana) caitanyaprakāśanavyāptibhāvana--aiśvaryaṃ-bhoga-tattṛptitatsabhāpti-viyojanasampādanapūrvakaṃ pūrṇayā ta-tanmantreṇa kuṇḍasthe mantramūrtāvupasaṃhāraḥ kāryaṃ iti prakaraṇāśayaḥ/ ayameva viṣayaḥ sāttvatasaṃhitāyāmekonaviṃśe paricchede `pūrakeṇa samākṛṣya śiṣyaṃ jñatkamalāddhṛdi' ityādinā grandhasandarbheṇa nirūpitaḥ/)
mantrasaṃbodhasāmarthyāttatraiśvaryapadaṃ punaḥ/
tadbhogamapi caiśvaryāttattṛptimatha bhāvayet

16.254

jantorbhogasamāptiṃ tu bhogānte tu viyojanam/
athoddhārastu kartavyastattvāttattve hyanukramāt

16.255

evaṃ tu vividhaṃ karma tattve tattve vicintayet/
pratitattvaṃ śataṃ huttvā āhutīnāṃ tu nārada

16.256

mantrayuktena bījena sarvatattvāni homayet/
adhyātmamantramuccārya asyeti dvyakṣaraṃ param

16.257

tadante śiṣyasaṃjñāṃ tu tattvabījamathoccaret/
bījānte tattvasaṃjñā ca śodhayeti padaṃ tataḥ

16.258

svāhāṃ tadanu vai kuryāśrchamaṃ nayapadaṃ tataḥ/
namaskārasamāyukto mantro'yaṃ homakarmaṇi

16.259

cintayettatvaratnaṃ tu śiṣyān (śaiṣyaṃ ?) saṃsmṛtya pārthivam/
caitanyakaraṇenāpi nikṣiptaṃ ca sruco'grataḥ

16.260

vibhavavyūhasūkṣmātmā tadeva paribhāvayet/
vikarttya pārthivagranthiṃ sūtrātkuryātsruco'gragam

16.261

niyojya pūrṇayā cāgnāvaṅkuśena tu nārada/
evaṃ saṃhārayogena parasminmantrakāraṇe

16.262

jvaladrūpe'gnikuṇḍasthe kṣmākhyatatvaṃ (1)śamaṃ nayet/
krameṇānena viprendra aptattve'pi prayujyate

16.263

(1. vinikṣipet A.)
taddvattadupasaṃhṛtya pūrṇāṃ pāśena tasya vai/
tejaso garuḍenaiva gadayāpyatha mārute

16.264

tatastvākāśasandhāne pūrṇāṃ cakrena nikṣipet/
gandhatanmātraśudhdyarthaṃ śaṅkhamantreṇa nārada

16.265

pūrṇāṃ vai padmamantreṇa rasatanmātraśuddhaye/
rūpatanmātraśuddhyarthaṃ mālāmantreṇa nikṣipet

16.266

sparśasaṃjñasya viprendra kaustubhākhyena yojayet/
śabdatanmātratattvasya vārāheṇa samācaret

16.267

upasthato vāṅiniṣṭhānāṃ pañcānāṃ pariyojayet/
kāpilenātha sihmena astranetreṇa varmaṇā

16.268

kāryaṃ sadaiva viprendra indriyāṇāmataḥ śruṇu/
śikhayā śirasā caiva hṛnmantreṇātha māyayā

16.269

jayāmantreṇa śrotrākhya indriyāntaṃ layakramāt/
ārabhya ghrāṇasaṃjñāṃ ca satataṃ pūrṇakarmaṇi

16.270

manasaḥ kīrtimantreṇa lakṣmākhyena tvahaṅkṛteḥ/
samagramūlamantreṇa buddheḥ pūrṇāhutiṃ kṣipet

16.271

satyādipañcakenaiva prakṛtiṃ pralayannayet/
puruṣañceśvarasthāne śamannayati sarvadā

16.272

guruḥ saptākṣareṇaiva pūrṇāhutyā prasannadhīḥ/
īśvarāttu paraṃ tattvaṃ tattvagrāme na vidyate

16.273

pumānīśvaratatvāttu adho yātaḥ padātpadam/
yeneśvarasvarūpassannaniśaṃ pratibhāti vai

16.274

tasmāddīkṣākrameṇaiva tatroddhṛtya punaḥ kṣipet/
layastatraiva kartavyo bhogārthaṃca śiśostadā

16.275

[guruṇā kartavyo bhāvanāviśeṣaḥ]
īśvarādhārasaṃjñastu svātmavāndīkṣitaḥ śuciḥ/
dhyāyennirakṣarākāraṃ viśvo viśvātmakastvatha(1)

16.276

(1. stathā Y.)
anādhinidhanaṃ devamacyutācyutavigraham/
[bhogārthapūrṇāhutiprakāranirūpaṇam] 16-64
dhyātvā nārāyaṇaṃ paścātmūlamantraṃ vilomataḥ

16.277

paramāmṛtasaṃkṣubdharūpamoghaṃ tu cāmṛtam/
muñcamānamanaupamyamapratarkyamatīndriyam

16.278

śaśisūryapratīkāśāṃ visargeṇa tu bandhabhṛt/
pūrṇāhutiḥ pradātavyā vauṣaḍantena nārada

16.279

evaṃ pūrṇāhutiṃ datvā sambhogārthamacantaram/
[mokṣārthapūrṇāhutiprakāranirūpaṇam] 16-65
mokṣārthaṃ pātayedanyāṃ pūrṇāṃ saṃpūrṇalakṣaṇām

16.280

saṃśuddhasarvatattvaṃ tu īśvarādurdhvavartinam/
akṣareṇa tu mantreṇa tridaivatyamivācyutam

16.281

dhyātvā tu sakalaṃ śiṣyamātmānaṃ niṣḻalaṃ tathā/
pūrṇārthamudyataṃ cājyaṃ dhyāyetsakalaniṣkalam

16.282

śiṣyadehaṃ tathā karmabhinnaṃ bhāvanayā purā/
tataḥ sruco'gno(gre?) sandhāya dve ekīkaraṇena tu

16.283

niṣkalena svarūpeṇa śiṣyājye tu yathā purā/
kṛtvā''cāryasvabhāvasthaṃ svacaitanyaṃ śanaiḥ śanaiḥ

16.284

yāvatsunirbharānandasvānandapadameti vai/
tataḥ svānandaviśrānte mahānandātulāspade

16.285

ṣaḍūrmiṣaṅguṇātītaṃ mantramudrākramojjhitam/
svaśaktivaibhavaṃ divyaṃ pratibhāvyācyutaṃ guroḥ (ruḥ ?)

16.286

tato vijñānaśabdātmaparyantaṃ rūpamujvalam/
anuccārya (dhyāya ?) samuccārya mantraṃ saptākṣaraṃ dvija

16.287

pūrṇāhutiṃ tadantena vauṣaḍantena homayet/
[brahmasamāpattihomaprakāraḥ] 16-66
tato brahmasamāpattiṃsthityarthaṃ homayedguruḥ

16.288

praṇavādinamontaistu daśabhistu mahāpadaiḥ/
apratarkyamanirdeśyamanaupamyamanāmayam

16.289

sūkṣmaṃ sarvagataṃ nityaṃ dhruvamavyayamīśvaram/
bhaveddaśadaśāhutyā tadvatpūrṇāhutiṃ punaḥ

16.290

śiṣyaṃ caiva tathātmānaṃ paraṃ dhyātvā paraṃ punaḥ/
vauṣaḍantaṃ mahāpūrṇāṃ tṛtīyāṃ pūrvavatkṣipet

16.291

kṣīraṃ kṣīraṃ yathā vipra nīramekatra cintayet/
śiṣyaṃ caiva tathā''tmānaṃ viṣṇuṃ sarvagataṃ vibhum

16.292

nistaraṅge muniśreṣṭha ekatra samatāṃ gatam/
tadā syānmuktidā dīkṣā vaiṣṇavī mokṣadā'rthadā

16.293

tattvasaṃhārayogena apunarbhavatā mune/
[sṛṣṭikrameṇa saṃpāditānāṃ tatvānāṃ śiṣyadehe yojanam] 16-67
aluptānandavijñānabrahmaśailāgrago guruḥ

16.294

pātayetsṛṣṭimārgeṇa divyamantramayaṃ puram/
śiṣyaḥ samāptahomo'yaṃ kṛto viṣṇumayaḥ purā

16.295

vijñānavāyunā''kṛṣya nissṛtaṃ bhāvayecchanaiḥ/
vāsudevodadhermadhyādāyāntaṃ ca padātpadam

16.296

(1)pravāhamaudakaṃ yadvatsṛṣṭimārge niyojya ca/
.... mantre pare sūkṣme tathā pare

16.297

(1. prabhāva Y.)
śuddhe tvaṃśapade cādye tattvānāmudayāspade/
tatvāttatvaṃ samāyāti (dāya ?) tadā cātmani yojayet

16.298

saṃśudhya śiṣyacaitanyaṃ bhāgārthaṃ brahmaṇo haret/
anugrahārthaṃ (2)bhaktānāṃ śiṣyadehe niyojayet

16.299

(2. tatvānāṃ A.)
evaṃ samāpya vai dīkṣāṃ viṣṇossāyujyadāyikām/
[vahnimadhyasthasya mantramūrterbhagavato'rcanam] 16-68
bhagavantaṃ tato viṣṇuṃ vyāpakaṃ vahnimadhyagam

16.300

mantrarūpaṃ paraṃ dhyātaṃ sākāraṃ saṃsmaretpunaḥ/
pūjayitvā'rghyapuṣpādyaiḥ samayān śrāvayedguruḥ

16.301

[atha samayopadośaḥ] 16-69
svamantro nopadeṣṭavyo na vaktavyaśca saṃsadi/
gopanīyaṃ svaśāstraṃ ca rakṣaṇīyaṃ śarīravat

16.302

yathā yathā yatra tatra na gṛhṇīyācca kevalam/
abhaktyā tu gurornāma gṛhṇīyātprayatātmanaḥ (nā ?)

16.303

praṇavagrathito (taṃ?) nāma viṣṇuśabdamanantaram/
pādaśabdasametaṃ tu natamūrdhā kṛtāñjaliḥ

16.304

na tamājñāpayenmohāttacchāyāṃ tu na laṅghayet/
āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ tadīyaṃ tu na cākramet

16.305

gurvagnimantraśāstrāṇāṃ bhaktiravyabhicāriṇī/
prabhāte mantrajāpastu pūjanaṃ satataṃ vibhoḥ

16.306

prakṣīṇadinavelāyāṃ japenmantraṃ svaśaktitaḥ/
dvādaśyāṃ sitakṛṣṇāyāṃ paripīḍaṃ samācaret

16.307

naktamāste tvasāmarthyāddānapūjāpurassaram/
vaiṣṇavānāṃ parābhaktirācāryāṇāṃ viśeṣataḥ

16.308

pūjanaṃ ca yathāśakti tānāpannāṃśca pālayet/
mudrākṣasūtre saṃrakṣye svamantraṃ na prakāśayet

16.309

darācca pādapatanaṃ guroḥ pādābhivandanam/
noccāsane hareragre upaveśyaṃ kadācana

16.310

na śaṅkhapadmacakrāṅke āsane'pi ca nārada/
nānivedya hareḥ kiñcidbhoktavyaṃ vā gurostathā

16.311

mantropabhuktimarghyaṃ ca tathā yanmantrasaṃskṛtam/
prāptamāyatanādviṣṇoḥ prayataḥ śirasodvahet

16.312

udake nikṣipetpaścādbhūmau vai nipatedyadi/
viśeṣapūjanaṃ kuryātpakṣe māse'tha vatsare

16.313

dvādaśyāṃ vaiṣṇavaissārddhaṃ tatraiva śubhajāgaram/
kāryāyatanayātrā vai tatra dānaṃ ca śaktitaḥ

16.314

paṭhanaṃ śravaṇaṃ kuryācchāstrādhyayanamācaret/
atandritaśca satataṃ vinā vai dvādaśīdvayam

16.315

pratipatpaurṇamāsyau ca sāṣṭamīṃ ca caturdaśīm/
grahoparāgasaṃkrāntiṃ vinā cāthā(nā?)gate gṛham

16.316

gurau gurubhrātari vā yatisaṅghe tu vaiṣṇavai/
rathyācatvaramārgeṣu sannidhāvapyadīkṣite

16.317

tathāpyavaiṣṇave mūrkhe pūjayā ca vinā mune/
śāstravyākyā na kartavyā na śrotavyā śubhepsunā

16.318

tadārambhe guroḥ pūjā madhye caiva viśeṣataḥ/
ante viśeṣayāgaṃ ca krīḍanaṃ ca mahotsavam

16.319

phalamūlaṃ tathā puṣpaṃ gandho'pyannaṃ navaṃ ca yat/
tattadādau gurau mantre vinivedyopayojayet

16.320

sāmānyasiddhau rakṣārthaṃ peraṣāṃ na kadācana/
prayuñjīta svamantraṃ ca āpatsvapi ca nācaret

16.321

gāruḍaṃ bhūtakarmā'pi lokasyārthena nārada/
kṛpayā parayā kuryādanātheṣvatha saṃsadi

16.322

sūryasomāntarasthaṃ ca gavāśvatthāgnimadhyagam/
bhāvayedbhagavadviṣṇuṃ guruvipraśarīragam

16.323

jñeyo mātā pitā viṣṇurjñeyo viṣṇuḥ priyo'tithiḥ/
jñeyo viṣṇvāśrayī viṣṇurātmā jñeyotha viṣṇuvat

16.324

yatra tatra parīvādo mātsaryācchrūyate guroḥ/
tatra tatra na vastavyaṃ prayāyātsaṃsmareddharim

16.325

yaiḥ kṛtā ca gurornindā vibhoḥ śāstrasya nārada/
tairnaiva saha vastavyaṃ na vaktavyaṃ kadācana

16.326

karmaṇā manasā vācā na hiṃsyātparadārakān/
pradakṣiṇe prayāṇe ca pradāne ca viśeṣataḥ

16.327

prabhāte ca pravāse ca svamantraṃ bahuśaḥ smaret/
svapne vā'kṣasamakṣaṃ vā āścaryamatiharṣadam

16.328

akasmādapi jāyeta nākhyātavyaṃ gurorvinā/
ityetatsamayaughaṃ tu viddhi sādhāraṇaṃ dvija

16.329

brāhmaṇādau ca varṇānāṃ samayīputrakātmanām/
sādhakānāṃ gurūṇāṃca yebhyo madhyātsukhapradān

16.330

aviruddhāṃstathā'kliṣṭāṃstrībālānāṃ ca nārada/
strīṇāṃ viśeṣato dadyātpatibhaktisamanvitān

16.331

patiśūnyā ca yā nārī tasyā āyatane hareḥ/
lepanaṃ śodhanaṃ dadyātsaṃyamaṃ ca mitāśitām

16.332

pālanātsamayānāṃ ca siddhirutpadyate'cirāt/
mantraḥ sāmmukhyamabhyoti samayajñasya sarvadā

16.333

siddhayaḥ samayajñasya siddhāḥ syurmokṣapaścimāḥ/
ityagnāvagrato vipra datvā samayasaṃcayam

16.334

[viṣṇuhastapradānapūrvakaṃ śiṣyasya mantrahṛdyāgādyupadeśaḥ] 16-70
bhūtinā tilakaṃ kṛtvā maṇḍalāgraṃ vrajedguruḥ/
saṃpūjya tatra mantreśaṃ vidhivatpūrvavanmune

16.335

viṣṇuhastaṃ tato dadyānmūrdhni pṛṣṭhe hṛdantare/
ālambhe(bhet?)mudrayā sarvaṃ mūrdhnaḥ pādatalāntataḥ

16.336

śiṣyamuccārayenmantraṃ nyāsahṛdyāgapūrvakam/
[kumbhasthadevasyārcanam] 16-71
mantreṇa vividhairbhogairyathā cāvasaroditaiḥ

16.337

kumbhasthamarcayedbhaktyā devavanmantrabhaktitaḥ/
[atha guroḥ pūjanam] 16-72
gurumaṣṭāṅgapātena pūjayettadanantaram

16.338

śiraḥ pādatale kṛtvā ānandāśruyuto vadet/
saputradāraḥ sadhanaḥ prabho dāso'smyahaṃ tava

16.339

bhāvopetaṃ dvija gurorātmānaṃ tu nivedayet/
grāmaṃ vā ratnanicayaṃ suvarṇaṃ vā kṛtākṛtam

16.340

hastyaśvarathapādātadāsīdāsagaṇaissaha/
yadyadyathocitaṃ vastu yena vā tuṣyate guruḥ

16.341

samagreṇāpi dattena bhavennānṛṇatā guroḥ/
bhaktyā viśuddhayā yuktaḥ pūjitasya phalāmbunā

16.342

aśāṭhyena tu viprendra bhavatyanṛṇavānguroḥ/
[dīkṣānte vaiṣṇavānāṃ bhojanādinā santarpaṇam] 16-73
ācāryo dīkṣaye(ryastoṣaye?)tpaścādvaiṣṇavānpāñcarātrikān

16.343

yathāthakti hyaśāṭhyena bhojanena dhanena ca/
[rātryativāhane viśeṣaniyamaḥ] 16-74
gītakairmaṅgaḻairvādyaiḥ stautraiḥ śāstrakathānvitaiḥ

16.344

kṣapayitvā tato rātriṃ trirātraṃ sapta pañca vā/
[tristhānasthasya bhagavato visarjanaṃ viśvaksenapūjanaṃ ca] 16-75
pūjayā japahomena dīkṣitaḥ śraddhayā'nvitaḥ

16.345

prāguktenaiva vidhinā tristhānasthaṃ hariṃ kramāt/
visṛjya pūjayetpaścādviśvaksenaṃ tu pūrvavat

16.346

[avabhṛtha somapānaprakāranirūpaṇam] 16-76
kalaśadvitayaṃ kuryātprāguktavidhinā śubham/
madhvājyakṣīrasaṃpūrṇaṃ yāgamekena secayet

16.347

dvitīyaṃ mūlamantreṇa candramadhyagatena ca/
abhimantrya ca saṃsthāpya somapānārthamāditaḥ

16.348

maṇḍalaṃ plāvitaṃ yena kalaśena dvijottama/
yānārūḍho gṛhītvā taṃ vāmahastatale guruḥ

16.349

pṛṣṭhe'sya dakṣiṇaṃ dadyādastrarājaṃ japenmune/
śiṣyaiḥ parivṛto yāyānmaṅgalādipurassaraiḥ

16.350

paṭahaiḥ śaṅkhaśabdaiśca pūjāṃ(1) nikṣipya codake/
prākṣālya pāṇipādaṃ tu ācamya nyāsamācaret

16.351

(1. viśvaksenapūṃjādravyam)
tamānīya ca saṃpūrṇamambhasā yatra nārada/
prakṣiptayāgasaṃlagnapuṣpārghyādikalambhanam

16.352

phalaśākhāntarasthaṃ ca puṣpasrakkaṇḍhadhāriṇam/
chāditaṃ sitavastreṇa sarvamantrābhimantritam

16.353

praviśya yāgabhavanaṃ madhye hyupaviśedguruḥ/
pīṭhanyāsaprayogeṇa prāguttaramukhastataḥ

16.354

krameṇa dīkṣitānāṃ ca dhārayā secayecchiraḥ/
cakrāstrasiṃhmairacchidraiḥ siddhaye siddhimicchatām

16.355

dīkṣāvasāne sarvatra vidhinā'nena yatnataḥ/
śiṣyāṇāṃ kṛpayā''cāryo dadyādavabhṛthaṃ śubham

16.356

yathā'bhiṣeke tu mune ācāryassādhakātmanām/
snānārthaṃ kalaśaṃ tadvatkuryādavabhṛthe sadā

16.357

kalaśena śubhenaiva sarvatīrthamayena tu/
snātaḥ saṃpūjayedbhūyo guruṃ ca saparicchadam

16.358

prasannaḥ pūjito dadyātsomapānaṃ tataḥ kramāt/
pātreṣvastrābhijapteṣu candrabiṃbayuteṣu ca

16.359

ekaikaṃ tu tataḥpātraṃ mudrayā cāmṛtena tu/
saṃpūryāmṛtamantreṇa sudhāsandoharūpiṇā

16.360

[atha guruyāgaḥ] 16-77
tato'parisminnahani mahatā vibhavena tu/
guruyāgaṃ mune kuryācchiṣyaḥ satyaparākramaḥ

16.361

rajobhirmaṇḍalaṃ kṛtvā caturaśrāyataṃ śubhaiḥ/
tūlapūrṇaṃ tato dadyādāsanaṃ phalakopari

16.362

tadādhārakrameṇaaiva puṣpādyaiḥ pūjayecchiśuḥ/
abhyajyodvarttya saṃsthāpya ālabhyācchādya śobhanaiḥ

16.363

vastraiḥkaṭakakeyūraiḥ paśvādupaviśeti ca/
vijñāpyo hyadya bhagavāngurumūrtirjanārdanaḥ

16.364

upaviṣṭaṃ tu puṣpādyairmantreṇānena pūjayet/
ajñānagahanālokasūryasomāgnimūrtaye

16.365

duḥkhatrayāgnisantāpaśāntaye gurave namaḥ/
naivedyamagrataḥ kṛtvā pavitraṃ vividhaṃ bahu

16.366

vījayannagratastiṣṭhetkiṃkurvāṇaparāyaṇaḥ/
bhuktaṃ tṛptamathācāntaṃ prārcya saṃvāhayettataḥ

16.367

śayanasthaṃ guruṃ vipra svayaṃ bhuñjīta vai tataḥ/
tadanujñāṃ gṛhītvā tu śirasā śāntamānasaḥ

16.368

[guruśiṣyayordīkṣāvidhānaphalam] 16-78
evaṃ vidhividhānena dīkṣāṃ yaḥ kurute guruḥ/
yasya hi kriyate vipra samokṣamadhigacchati

16.369

kuru guptamidaṃ sarvamabhaktānāṃ ca sarvadā/
darśayasva ca bhaktānāmāstikānāṃ viśeṣataḥ

iti śrīpañcarātre jayākhyasaṃhitāyāṃ dīkṣāvidhānaṃ nāma ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ/
* * * * *

Original text: jayākhyasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc