Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jayakhya Samhita · Chapter 14

14.1

paṭalaḥ - 14
atha japavidhānaṃ nāma caturdaśaḥ paṭalaḥ 14-1
nārada :---
brṛhi me devadeveśa viṣṇorvibhavamātmanaḥ/
nirṇayaṃ japayajñasya na jñātaṃ tatkathaṃ bhavet

14.2

śrī bhagavānuvāca
evaṃ santarpya deveśaṃ kumbhe vā maṇḍalādiṣu/
japayajñavidhānena devaṃ santarpayettataḥ

14.3

tadā sa sarvakāmārthānmanaseṣṭānprayacchati/
[japasya traividhyam] 14-2
japaṃ ti trividhaṃ kuryādakṣasūtrakarārpitaḥ

14.4

vācikaṃ kṣudrakarmabhya upāṃśuṃ siddhikarmaṇi/
mānasaṃ mokṣakamārthaṃ dhyāyeddevaṃ tu sarvataḥ

14.5

akṣasūtraṃ śubhaṃ kāryamadṛśyamitarairjanaiḥ/
[akṣasūtravidhānam tatra maṇipramāṇādiviśeṣāḥ] 14-3
akṣāsthimātrairmaṇibhirjyeṣṭhaṃ kuryātsuvarttuḻam

14.6

ghātrīphalānāṃ garbheṇa pramāṇaṃ maghyamaṃ smṛtam/
badarāsthipramāṇena (1)kanīyaṃ samudāhṛtam

14.7

(1. kanyasaṃ Y.)
aṣṭottaraśataṃ pūrṇaṃ tadardhaṃ pādameva vā/
kuryāttacca vidhānoktaṃ vidhinā pratikarmaṇi

14.8

sauvarṇaṃ dravyasidhyarthamuttamaṃ tatra kārayet/
puṣṭyarthaṃ rūpalābhāya rājataṃ pitṛkarmaṇi

14.9

medhāvīryamahātejolābhārthaṃ tāmrameva ca/
maghyamaṃ muniśārdūla kāryaṃ caivākṣasūtrakam

14.10

yakṣāṇāṃ yakṣiṇīnāṃ ca sādhane trapujaṃ smṛtam/
rākṣasānāṃ piśācānāṃ vaśe sīsamayaṃ tu vai

14.11

pātāḻasādhanārthaṃ tu arītimayamucyate/
sapannagānāṃ nāgānāṃ sādhane syāttu kāṃsyajam

14.12

kanīyastu tadā kuryādāyasaṃ kṣudrakarmaṇi/
iti dhātumayānāṃ ca sūtrāṇāṃ vidhayaḥ smṛtāḥ

14.13

vakṣye maṇimayānāṃ ca vibhāgaṃ munisattama/
sarvaṃ maṇimayaṃ caiva āyurārogyabhūtidam

14.14

mokṣadaṃ tu viśeṣeṇa sphāṭikaṃ śāntikarmaṇi/
tritayaṃ cottamādyaṃ yatsamaṃ sarveṣu karmasu

14.15

mūlajānāmatho vakṣye bījānāṃ vidhimuttamam/
saubhāgye vaidrumaṃ kāryamuttamādyaṃ sadā trayam

14.16

muktyarthaṃ putra dīptaistu puṣpaṣairdopraśāntaye/
vakṣye jalotthitānāṃ ca viṣayaṃ sarvasiddhidam

14.17

padmabījaiśca śāṅkhaiśca śrīkāmo japamārabhet/
āyuḥprajñāyaśaśśāntau mauktikaṃ sarvasiddhidam

14.18

uttamādivibhāgena tritayaṃ yatprakīrtitam/
ebhyo madhyādekatamaṃ grāhyaṃ caiva śubhe dine

14.19

[maṇīnāṃ kṣālanaprakāraḥ] 14-4
sāstreṇa gandhatoyena kṣālayettadanantaram/
[sūtraviśeṣavidhānam] 14-5
śāṇaṃ kārpāsakaṃ vā'tha prāpya sūtraṃ navaṃ dṛḍham

14.20

triguṇaṃ triguṇīkṛtya caturthā vā yathā dṛḍham/
suveṣṭitaṃ tu vai kṛtvā kṣāḻayetpūrvavaddvija

14.21

[sūtre maṇīnāṃ yojanaprakāraḥ] 14-6
nikṣepyā maṇayastasminsandhānakramayuktitaḥ/
maṇayassusamāssarve ūnādikyavivarjitāḥ

14.22

japārthaṃ muniśārdūla nityaṃ mantreṣu niṣkaḻe/
maṇibhiḥ kramasūtraistu sutantukaḻa niṣkaḻe ()

14.23

sakaḻe tu yathecchā vai sūtrārthaṃ maṇigoḻakāḥ ()/
yugaḻaṃ yugaḻaṃ sūtre parasparamukhaṃ dvija

14.24

pṛṣṭhaṃ pṛṣṭhasya lagnaṃ vā yathā syādyojayettathā/
sandhāya cātisuśliṣṭaṃ gahanaṃ na bhavedyathā

14.25

[akṣasūtrasya valayākāratāpādanam] 14-7
parasparamaṇīnāṃ tu protānāṃ munisattama/
avyucchinnena tenaiva tveṃkena protatantunā

14.26

maṇibhyāṃ saṅgamoddeśātsūtraṃ sūtreṇa veṣṭayet/
yathā syātkaṭakākāraṃ stabdhaṃ vṛttaṃ vibhaktimat

14.27

[akṣasūtre merukalpanam] 14-8
grandhisandhāvato vipra maṇisakhyādhikaṃ tataḥ/
meruṃ prakalpayenmadhye ekena guḻikena ca

14.28

[akṣasūtrasaṃśodhanāvadhānam] 14-9
vilipya candanādyaistu sthāpayedbhājane śubhe/
saṃpūjya puṣpadhūpādyaistasya śuddhimathācaret

14.29

dagdhamastreṇa saṃcintya varmaṇā māruteritam/
āplāvya mūlamantreṇa paramāmṛtarūpiṇā

14.30

saṃśodhyaivaṃ purā sūtraṃ dehavaccintayettataḥ/
[akṣasūtrasya divyadehatvena cintanam]
caturbhujaṃ tu virajo nārāyaṇamivāparam

14.31

varadābhayahastaṃ ca baddhāñjalidharaṃ smaret/
brahmadvārasthitaṃ tacca sūtraṃ dhyāyecchikhopamam

14.32

svamantreṇa dvijaśreṣṭha mantramatra nibodhatu/
[akṣasūtramantraḥ] 14-10
proddharetpraṇavaṃ pūrvaṃ tadante kaustubhaṃ nyaset

14.33

trailokyaiśvaryadopetaṃ gopanenāṅkayecca tat/
tadante tvakṣasūtrāya padaṃ pañcākṣaraṃ nyaset

14.34

namaskārānvitaḥ prokto hyakṣasūtrasya mantrarāṭ/
[svamantreṇākṣasūtrasya sakalīkaraṇapūjane]
sakaḻīkaraṇaṃ kuryānmantreṇānena tasya vai

14.35

pūjayecca svamantreṇa tatastatsanghaye kramāt/
[vaiṣṇavyāḥ paraśakterakṣasūtre bhāvanākramavidhānam] 14-11
yā parā vaiṣṇavī śaktirabhinnā paramātmanaḥ

14.36

pracalatpūrṇacandrābhā sūryavatkiraṇāvṛtā/
yugakṣayograhutabhuktejasā tīvṛbṛṃhitā

14.37

prāgvatsṛṣṭikrameṇaiva smareddhṛtpadmamadhyagām/
pūrakeṇa tu viprendra kumbhakena nirodhitām

14.38

hṛtpadmādutthitāṃ bhūyo brahmarandhrāvadhiṃ smaret/
brahmarandhrāttato vipra prollasantīṃ śanaiśśanaiḥ

14.39

pūrvavatsandhimārgeṇa cintayeddvādaśāntagām/ ()
recakākhyena yogena tayā sūtraṃ tu bhāvayet

14.40

[akṣasūtraprabhodbhāsitatvena yāgālayasmaraṇam]
bhāsitaṃ cātha sūtreṇa sarvaṃ yāgālayaṃ smaret/
pūrṇenduneva gaganaṃ,
[mantrātmano bhagavacchatteḥ sūtrasya mantrākṣarāṇāṃ caikībhūtatvabhāvanavidhiḥ]
niṣkaḻo mantrarāṭ tataḥ

14.41

mantrabṛndasamāyukto magnastatreti cintayet/
mantrātmā bhagavacchaktissūtramantrākṣarāṇi vai

14.42

sarvamekīkṛtaṃ dhyāyedyathā kṣīreṇa sodakam/
[sakalaniṣkalamantrasya sṛṣṭikrameṇākṣasūtre sānnidhyacintanam]
tatra puṣpāñjalau pṛṣṭhe gṛhītvā cintayedimam

14.43

susaṃskṛtākṣasūtrasya patantaṃ pṛṣṭhato dvija/
sṛṣṭikramātsamāyātaṃ mantraṃ sakaḻaniṣkaḻam

14.44

sphuliṅgagaṇasaṅkāśamādheyatanutāṃ gatam/
[bhagavatprārthanāpūrvaka tadabhyanujñayā'kṣasūtrasya grahaṇam]
idaṃ vijñāpya deveśamakṣasūtramayācyuta

14.45

prayaccha mantrajāpārthaṃ smareddattaṃ ca tena tat/
gṛhīsvā śirasā paścātprasīda iti coccaret

14.46

[abhyarcanapūrvakamakṣasūtre mantrasya pratiṣṭhāpanakramaḥ]
prāptaṃ saṃsnāpayetpaścādarghyapātrācca vāriṇā/
saṃpūjya puṣpadhūpādyairmantraṃ tava ca vinyaset

14.47

sādhāraṃ sādhanaṃ caiva śaktipūrvaissamāvṛtam/
sannidhau bhava deveśa sanniruddho bhavācyuta

14.48

sūtrākhye maṇijāle'sminyāvaccaṃdrārkatārakam/
evaṃ mune pratiṣṭhāpya mantraṃ sūtre'kṣasaṃjñike

14.49

pratiṣṭhitasya vai paścānmudrāṃ svāṃ ca pradarśayet/
[akṣasūtramudrā] 14-12
lagnaṃ tiryaggataṃ kuryātkuñcitaṃ dakṣiṇātkarāt

14.50

catuṣkamaṅgulīnāṃ ca aṅguṣṭhāgreṇa saṃspṛśet/
tarjanādikrameṇaiva kaniṣṭhāntaṃ dvijottama

14.51

saṃspṛśantaṃ kaniṣṭhāntamaṅguṣṭhaṃ cordhvamānayet/
akṣasūtrasya mudraiṣā nityasannidhikāriṇī

14.52

japaṃ samārabhetpaścādadṛśyamitarairjanaiḥ/
[japārambhātprākkartavyo'nusandhānaviśeṣaḥ] 14-13
karaṇaṃ vāṅbhanaścaiva mantreṇa paramātmanā

14.53

viṣṇunā śaktirūpeṇa bhāvitaṃ bhāvayetpurā/
cetasā yadupārūḍhaṃ tadyuktaṃ vastu vāggatam

14.54

vastuyuktaṃ ca caitanyaṃ vāktṛtīyā ca nārada/
samārohetkarmapade vikāratve śanaiśśanaiḥ

14.55

evaṃ vivartate mantrasturyājjāgrāvadhi kramāt/
prātilomyena vai vipra punareva nivartate

14.56

karaṇaṃ vāksvarūpaṃ syādvākca cidrūpiṇī bhavet/
yaccittaṃ sa bhavenmantro yo mantrassa tvajo hariḥ

14.57

brahmādyajāgratparyantaṃ punaratraiva saṃnayet/
vyāpakaṃ yatparaṃ brahma śaktirnārāyaṇī ca yā

14.58

sā hyeva pariṇāmena turyākhyaṃ(1) bhajate padam/
turyaṃ suṣuptatāmeti suṣuptaṃ svapnatāṃ vrajet

14.59

(1. khaṃ S.)
jāgratvaṃ svapnamāyāti evaṃ jāgrāditaḥ punaḥ/
[jāgradādibhedanirūpaṇam] 14-14
bhagavacchaktiparyantaṃ sandhānaṃ caikatāṃ smaret

14.60

yadanityamidaṃ vipra citravatparidṛśyate/
bāhyaṃ viṣayajālaṃ ca jāgradetadudāhṛtam

14.61

anityapratipattiryā asminnupari sarvadā/
bhaṅgure svaptatulyo yassa svapno jāgrakāraṇam

14.62

suṣuptaṃ śāntatāṃ viddhi svapnavṛtteḥ paraṃ tu yat/
śaktirūpasya vai viṣṇoḥ prāptasturyatvameti saḥ

14.63

tayā saha samatvaṃ ca turyātītaṃ taducyate/
mantrātītaṃ paraṃ mantraṃ sthūlasūkṣmadvayaṃ tathā

14.64

ātmānaṃ pañcamaṃ vipra ekatvenānusandhayet/
kṛtvaivamanusandhānaṃ prārabheta japaṃ tathā

14.65

[antarhṛtpuṇḍarīkādiva bahirakṣasūtre mantrasyodaya kramabhāvanam] 14-15
hṛtpuṇḍarīkamadyastho bhārūpaḥ parameśvaraḥ/
nirmalasphaṭikaprakhyaḥ prasphuranyaḥ svatejasā

14.66

tasya śabdamayī śaktī(ktiḥ )jvālāvannissṛtaṃ mahat (tāhiyā)/
taddharmadharmiṇī śuddhā tasyā vai varṇasantatiḥ

14.67

nissṛtā mantrajananī tadagrāccaiva mantrarāṭ/
nissṛtaṃ(tu) yathā puṣpaṃ latāgrānmunisattama

14.68

evamevākṣasūtre tu uditaṃ ca kramaṃ smaret/
hṛllayaṃ tallayīkuryāddhṛllayasya ca tattathā

14.69

ekasya mantranāthasya antarbāhyoditasya ca/
[japasaṅkhyāvidhānam] 14-16
yadaikaṃ tajjapo vipra lakṣasaṃkhyābhidho bhavet

14.70

evaṃ lakṣasthito yasmājjapastu parisaṃkhyate/
prayatnādakṣasūtreṇa japasaṃkhyā tu sā smṛtā

14.71

anena kramayogena viṣṇuvatkaraṇaṃ bhavet/
viṣṇuvadyogamāśritya akṣamakṣaṃ samāharet

14.72

saha prāṇodayenaiva niṣṭhākṣaṃ yāvadeva hi/
[merorlaṅghananiṣedhaḥ] 14-17
tataḥ pradakṣiṇaṃ kuryānmerumūrtisthitasya ca

14.73

niṣkaḻasya ca mantrasya tadūrdhve'vasthitasya ca/
grandhīrūpasya ca vibhoramalasya mahātmanaḥ

14.74

pṛṣṭhena laṅghanaṃ yasmādvarjanīyaṃ tu nārada/
merumūle'ṅguliprāntaṃ śiṣṭaṃ kṛtvā śanaiśśanaiḥ

14.75

aṅguṣṭhasya bhramaṃ kuryānnamerorlaṅghanaṃ bhavet/
aṅguṣṭhamūlamadhye ca bhrāmaṇīyaṃ ca chatravat

14.76

vidhinā'nena japtavyo mantro dhyānasamanvitaḥ/
[śāntikapauṣṭikādinimittabhedena mantrasya bhinnabhinnarūpatayā dhyānavidhānam] 14-18
śāṃntike sphāṭikābhaṃ ca pītaṃ dhyāyecca pauṣṭike

14.77

vaśye kiṃśukapuṣpābhamākṛṣṭau nṛpaśailavat/
māraṇe kajjaḻābhaṃ tu vidveṣe cāṣapakṣavat

14.78

uccāṭane ca dhūmrābhaṃ mantraṃ dhyāyejjapetsadā/
[parāparabhedena japasya dvaividhyam] 14-19
parāparasvarūpeṇa japastu dvividhaḥ smṛtaḥ

14.79

paradehaprade(ve)śe ca tattvānāṃ preraṇe dvijaṃ/
krūrakarmaṇi sidhyarthaṃ japo jyotirmayassmṛtaḥ

14.80

tatrāntarlīnamamalaṃ śabdaṃ tu paribhāvayet/
bhuktimuktiprasidhyarthaṃ doṣaduḥkhakṣayaṅkaram

14.81

śāntau tu sarvakāryāṇāṃ sidhyarthamavicārataḥ/
sukhasaubhāgyasidhyarthaṃ tathā'pyādhānakarmaṇi

14.82

japo bhavati śabdākhyastatrāntastu vibhāvayet/
niśāmbukaṇasaṅkāśaprakāśātmajanārdanam

hṛtpadmāttu svamantreṇaṃ bāvayecchabdamutthitam/
na

Original text: jayākhyasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc