Jayakhya Samhita · Chapter 10
paṭalaḥ - 10
atha samādhikhyāpanaṃ nāma daśamaḥ paṭalaḥ/ 10-1
[ghyānārthaṃ nirjanasthānaṃ prati gamanam] 10-2
śrībhagavān ---
sāstraṃ dūrvāṅkuraṃ datvā puṣpaṃ patraṃ tilāṃstu vā/
sodakānā(1)tmano mūrdhni śikhāsthāne ca nārada
(1. nyā C. L.)
tataścodakasampūrṇaṃ bhāṇḍamādāya pāṇinā/
ekāntanirjanaṃ yāyānmanojñaṃ doṣavarjitam
hṭanmadhyasthaṃ smare(ra)nmantraṃ prabuddhānalavigraham/
digantaramavīkṣanvai maunī saṃrodhitānilaḥ
[sthānaprāptisamaye kartavyāṃśaḥ] 10-3
prāpya sthānaṃ svamantraṃ tu nāsāgreṇa virecayet/
bahirastraṃ ca vinyasya caraṇena hanetkṣitim
mantrapūrvaṃ smaredviṣṇuṃ sakalaṃ garuḍāsanam/
[darbhādyāsanavikalpaḥ] 10-4
ekadeśaṃ samāsādya badnīyādrucirāsanam
darbhe carmaṇi vastre vā phalake yajñakāṣṭhake/
[gurusmaraṇapūrvakamānasakriyānirvahaṇam] 10-5
abhivandya hariṃ bhaktyā manasā gurusantatim
gṛhītvā mānasīmājñāṃ tebhyastu śirasā nataḥ/
mānasīṃ nirvahetsarvāṃ kriyāṃ vipra yathāsthitām
[āsanaśuddhiḥ] 10-6
mūlamantrābhijaptena toyena prokṣya cāsanam/
cchoṭikāṃ mantrasaṃyuktāṃ dadyāttacchuddhaye punaḥ
[karaśuddhiḥ] 10-7
hastaśuddhiṃ tataḥ kuryādyathā tacchṛṇu nārada/
dve tale hastapṛṣṭhe dve sarvāścāḍgulayastathā
astramantreṇa saṃśodhya dhyānoccāraprayogataḥ/
kṛtvaivaṃ karaśuddhiṃ ca sthānaśuddhiṃ samācaret
[sthānaśuddhiḥ] 10-8
dhyātvā devaṃ jvaladrūpaṃ sahasrārkasamaprabham/
jvālākoṭisamākīrṇaṃ vamantaṃ jvalanaṃ mukhāt
tena saṃpūrayetsarvamābrahmabhuvanāntimam/
digoghaṃ prajvalantaṃ ca bhāvayenmantratejasā
kṣmāmaṇḍalamidaṃ sarvaṃ smaranpavkaṃ ca vahninā/
mantrajena dvijaśreṣṭha mṛṇmayaṃ bhājanaṃ yathā
sthānaśuddhirbhavatyevaṃ sudhākallolasecanāt/
bhūtaśuddhiṃ śṛṇu mune yathāvadanupūrvaśaḥ
[bhūtaśuddhiprakaraṇam]
pṛthvyaptejonilākāśaṃ śarīraṃ bhūtapañcakam/
indrajālopamaṃ viddhi jñānādyairujjhitaṃ guṇaiḥ
malinañcāsvatantra ca retoraktodbhavaṃ kṣayi/
yāvanna śodhitaṃ samyak dhāraṇābhirnirantaram
tāvadetadayogyaṃ syānmantranyāsādivastuṣu/
[pṛthivyādibhūtānāṃ bījāni] 10-9
śaṅkaraścāgnirūpaśca (1)somaḥsūryastadantakaḥ
(1. somasūryāvanantaraḥ A.)
varṇapañcakametadvai yuktaṃ kuryātkrameṇa tu/
dhareśena varāheṇa analenātha kambunā
pradhānena dvijaśreṣṭha sarveṣāṃ yojayettataḥ/
trailokyaiśvaryadopetamādidevaṃ ca mūrdhani
pṛthvīkāgnimarudvyomabījānyetānyanukramāt/
pṛthvyādisaṃjñāyuktāni huṃphaḍantāni nārada
prāgoṅkāreṇa yuktāni bhūtaśuddhau tridhoccaret/
bhūteśvarāṇāṃ pañcānāṃ paratvena kramātsthitāḥ
[pṛthivyādibhūtānāṃ devatāḥ] 10-10
aniruddhādayaḥ pañca satyapūrvāḥ puroditāḥ/
śaktitvena ca vartante taiśca tānvyāharetkramāt
[pṛthivyādimahābhūtāṃnāṃ svavigrahe praveśana-tadvyāpana-tadvilayanaprakārāḥ] 10-11
sauṣumnāddakṣiṇadvārānnirgamayya hariṃ bahiḥ/
sahasraravisaṅkāśaṃ vṛttamaṇḍalamadhyagam
taptakāñcanavarṇābhamāsīnaṃ parame pade/
mantrātmānaṃ tu taṃ dhyātvā hyupari dvādaśāṅgule
prabhācakraṃ tu tadadhastattvādhiṣṭātṛsaṃyutaḥ/
niṣkalaṃ mantradehaṃ tu dhyātvā tu tadadhaḥ kramāt
[tatrādau pṛthivītattvanilayanam]
turyaśrāṃ pītabhāṃ bhūmiṃ cintayedvajralāñchitām/
śabdādyaiḥ pañcabhiryuktāṃ nagadrumasamākulām
puraprākārasusariddvīpārṇavapariṣkṛtām/
saṃviśantīṃ smaredbāhyātpūrakeṇa svavigrahe
proccārayaṃśca tanmantraṃ viśrāntāmatha cintayet/
jānvoḥ pādatalaṃ yāvattayā vyāptaṃ krameṇa tu
kumbhakena dvijaśreṣṭha mantramūrtau svake tataḥ/
śanaiḥ śanairlayam yātāṃ gandhaśaktau ca mantrarāṭ
[jalatattvanilayanam]
gandhaśaktiṃ ca tāṃ paścādrecakena bahiḥkṣipet/
toyākhye ca mahādhāre tatastoyaṃ ca vaibhavam
samudrasasaritsroto rasaṣaṭkaṃ ca sauṣadhīḥ/
yāni yānyambubhūtāni bhūtāni bhuvanāntare
ardhacandrasamākāraṃ kamaladhvajaśobhitam/
vāruṇaṃ vibhavaṃ bāhye dhyātvā tenātha vigraham
saṃpūrya pūrakākhyena karaṇena śanaiśśanaiḥ/
ūrumūlācca jānvantaṃ śarīraṃ maṇḍalaṃ svakam
tenākhilaṃ tu saṃvyāptaṃ kumbhakena smareddvija/
tanmadhye vāruṇaṃ mantraṃ dhāraṇākhyaṃ vicintya ca
ammayaṃ vibhavaṃ sarvaṃ tanmadye vilayaṃ gatam/
tatastaṃ rasaśaktau ca sā śaktirvahnimaṇḍale
[tejastattvanilayanam]
recakena vinikṣipya tato vānhaṃ ca vaibhavam/
trikoṇabhūvanākāraṃ dīptimadbhirvibhūṣitam
vidyuccandrārkanakṣatramaṇiratnaiśca dhātubhiḥ/
svaprakāśaśarīraistu aśarīraiśca khecaraiḥ
cinhitaṃ svastikairdīptairvyāpyaivaṃ vibhavaṃ mahat/
taijasaṃ muniśārdūla tanmānraṃ cātha saṃsmaret
tanmaṇḍalāntarasthaṃ tu proccaranvai tameva hi/
praviṣṭaṃ pūrvavaddhyāyettenaiva karaṇena tu
ānābheḥ pāyuparyantaṃ vyāptaṃ kṛtvā'(1)vadhārya ca/
taṃ vipra vibhavaṃ sarvaṃ taijasaṃ paribhāvayet
(1. pidhāya A.)
tanmantravigrahe śrāntaṃ mantraṃ taccānalātmakam/
rupaśaktau layaṃ yātaṃ śaktissaṃvinmayī ca sā
[vāyutattvanilayanam]
tayā mantraśarīraṃ svaṃ svaśaktyā vilayīkṛtam/
recakena kṛtāṃ śaktiṃ vāyvādhāre bahiḥ kṣipet
tatastu vāyavīyaṃ vai vaibhavaṃ bāhyataḥ smaret/
vṛttaṃ rājopalābhaṃ tu bimbairyuktaṃ tu taijasaiḥ
pūrṇaṃ nānāvidhairgandhairanekaistadguṇaistathā/
svamantreṇa samākrāntaṃ dhāraṇākhyena taṃ smaret
tathā svarūpaṃ tanmantraṃ dhyātvoccārya samāharet/
pūrvoktakaraṇenaivaṃ ghrāṇāgreṇa śanaiśśanaiḥ
ākaṇṭhānnābhideśāntaṃ tena vyāptaṃ tu bhāvayet/
prāguktakaraṇenaiva vāyavyaṃ vibhavaṃ tataḥ
adhiṣṭhātṛlayaṃ yātaṃ smṛtvā taṃ ca mahāmune/
sparśākhyāyāṃ mahāśaktau tāṃ śaktimavinaśvarīm
[ākāśatattvanilayanam]
vyāptāṃ nityāmadṛśyāṃ ca svaśaktivibhavānvitām/
śabdākhye tu mahādhāre nikṣipedvyomamaṇḍale
dhyātvā'tha vibhavaṃ sarvaṃ vyomākhyaṃ vigrahādbahiḥ/
nānāśabdasamākīrṇaṃ nīrūpaṃ cāñjanaprabham
avigraheśśabdamayaiḥ (1)pūrṇaṃ siddhairasaṅkhyakaiḥ/
tanmaghye dhāraṇānmantraṃ vyomākhyaṃ saṃsmareddvija
(1. pūrva CL.)
dhārayantaṃ svamātmānaṃ svasāmarthyena sarvadā/
śabdamatrāmarūpaṃ tu vyāpakaṃ vibhaveṣvapi
dhiyā ca saṃparicchannaṃ kṛtvā vinyasya vigrahe/
prāguktakaraṇenaiva tena vyāptaṃ tu bhāvayet
ākarṇādbrahmarandhrāntaṃ vyomākhyaṃ vibhavena ca/
sandhārya kumbhakenaiva yāvatkālaṃ tu yoginā
dhyāyetpariṇataṃ paścātsvamantre tu tathā mune/
vyomākhyaṃ dhāraṇāmantraṃ śabdaśaktau layaṃ gatam
[śabdaśakteḥ kramāt gandhādiśaktinilayanāspadabhūtāyā niṣkale'nupraveśabhāvanam] 10-12
tāṃ śaktiṃ brahmarandhreṇa prayāntīmanubhāvayet/
yuktāṃ śakticatuṣkeṇa gandhādyenāvinaśvarīm
āśrayenniṣkaḻaṃ mantraṃ vyomātītaṃ nirañjanam/
śaktayo yāśca satyādyāstāsāmapi paraśca yaḥ
paṭkaṃ (ṣṭhaṃ ) taṃ niṣkaḻaṃ viddhi vyāptiḥ prāguditā'sya ca/
samantraṃ vibhavaṃ bhautamevamastaṃ nayetkramāt
[jīvasya padātpadāntaraprāpaṇakrameṇa dehāt sthūlāt prabhācakraviśeṣaprāpaṇena kaivalyasthitiprāpaṇam] 10-13
caitanyaṃ jīvabhūtaṃ yatprasphurattārakopamam/
bhāvanīyaṃ tu viśrāntaṃ nissṛtaṃ bhūtapañjarāt
niṣprapañce pare mantre pañcaśaktyākhyavigrahe/
anena kramayogena jīvamātmānamātmanā
ikṣate(kṣeta) taddhṛdākāśe acalaṃ sūryavarcasam/
sphuraddyutisamākīrṇamīśvaraṃ vyāpakaṃ param
tato mantraśarīrasthaṃ samādhiṃ cābhyasetparam/
paraṃ mantraśarīraṃ yadvyaktamakṣarasantatau
sūryādivyomaparyantamatītaṃ śaktikāraṇaiḥ/
heyaṃ cetthamidaṃ budhvā yadā tatsthānabṛṃhitaḥ
atṛpto'kṛtakṛtyaśca mantrahṛtpadmasevanāt/
ṣaṭpadī()hyātmatattvaṃ ca jñānarajvā'valaṃbya ca
hṛtkoṭarordhvānniryāntaṃ svātmānaṃ svātmanā smaret/
bhārūpānnāḍimārgeṇa mantravahneśśikhā hi sā
padmasūtrapratīkāśā suṣumnā cordhvagāminī/
tadbrahmarandhragāṃ smṛtvā supathā tena nārada
śanaiśśanaissvamātmānaṃ recya vijñānavāyunā/
māntraṃ kāraṇaṣaṭkaṃ ca evamavyāpakaṃ nayset
prāpnuyācca tadūrdhvāttu yaḥ parātprabhuvigrahāt/
uditaṃ (to ) dvijaśārdūla tejaḥpuñjo hyanūpamaḥ
tatpra bhācakranābhisthaṃ svānandānandananditam/
evaṃ padātpadasthasya ātmatattvasya nārada
tattva(sya )nirmuktadehasya kevalasya cidātmanaḥ/
ya udeti mahānandaḥ sā śaktirvaiṣṇavī parā
aluptakarmakartāraṃ jīvaṃ kṛtvā tamātmasāt/
yatroditā ca tatraiva punarevāvatiṣṭhate
tacca(taṃ ca) saṅkalpanirmuktamavācyaṃ viddhi nārada/
[tyaktatayā bhāvitasyāsya bhautikadehasya prajvālana--bhasmīkaraṇabhāvanam] 10-14
evaṃ svasthānamāsādya tyaktvā bhautaṃ ca vigraham
tatra sthito dahetpiṇḍaṃ śaktitanmātravrajitam/
ṣāṭkośikamasāraṃ ca nirdagdha(1)tṛṇarūpiṇam
(1. nirdaṇḍa S.)
[icchāgnimantraḥ] 10-15
icchānirmathanotthena mantrajena tu vahninā/
aśeṣabhuvanādhāraṃ caturgatisamanvitam
lokeśoparisaṃsthaṃ ca vyomni tasyopari nyaset/
praṇavādinamo'ntaṃ ca icchāgnervācakaḥ svayam
[bhasmībhūtatvabhāvanam] 10-16
tenāṅghideśādārabhya taṃ piṇḍaṃ jvalitaṃ smaret/
[śāntāgnimantraḥ] 10-17
bhasmarāśisamaprakhyaṃ śāntāgniṃ tadanu dvija
[bhasmībhūtatayā bhāvitasya dhyānasamudbhūtasalilenāplāvanabhāvanā] 10-18
sāhlādena ca sūkṣmeṇa vyāpinoṅkārapūrviṇā/
namo'ntena tu tadbhasmapātaṃ dhyātvā'nvitastataḥ
[bhasmāvaśeṣatayā bhāvitasya samāplāvanabhāvanā] 10-19
dhyānajenodakenātha bhūtiṃ saṃplāvya diggatām/
vinipātātsvamantreṇa siktena kṣīrarūpiṇā
[athāpūrvatejoyaśarīrasṛṣṭibhāvanākramaḥ] 10-20
vagahamamṛtārūḍhaṃ trailokyaiśvaryadānvitam/
dīpakaṃ dvitayenaitatsaṃpuṭīkṛtya pūrvavat
tena kṣīrārṇavākārāddhyāyedviśvaṃ carācaram/
pātyamānaṃ tadūrdhve tu dhārāsaṅgho dvijāmṛtaḥ
turyasthānādviniṣkrānto bhāvanīyo muhurmuhuḥ/
tatrādhāramayīṃ śaktiṃ madye vinyasya vaiṣṇavīm
bījabhūtāṃ ca sarvasya tadutthaṃ cāmbujaṃ smaret/
ṣaḍadhvatattvabhūtaṃ ca sitaṃ tejomayaṃ śubham
maṇḍalatritayākīrṇaṃ spuratkiraṇabhāsvaram/
mantrātmānaṃ ca tanmadhye dhyāyennārāyaṇaṃ prabhum
niṣkalaṃ kevalaṃ śuddhaṃ pañcasanmantravigraham/
tanmantraśaktibhirbhūyo mūrcchitaṃ bhāvayeddvija
vyomādipañcabhūtīyaṃ mantramīśvarapañcakam/
tebhyo'tha prasarantaṃ ca vyomādyaṃ vibhavaṃ smaret
saṃyogajanitaṃ piṇḍaṃ dhyāyedvibhavapañjarāt/
sahasrasūryasaṅkāśaṃ śatacandragabhastimat
nirmalasphaṭikaprakhyaṃ jarāmaraṇavarjitam/
janitvaivaṃ sapiṇḍaṃ tu paramaṃ bhogamokṣayoḥ
sādhanaṃ muniśārdūla sahajaṃ sarvadehinām/
tamāsādya krameṇaivaṃ sisṛkṣālakṣaṇena ca
svapādānnistaraṅgācca kṛtvā śaktyā sahodayam/
[jīvasya sṛṣṭe śarīre praveśanakramaḥ] 10-21
svānandaṃ (1)ca mahānandātsvana(2)ntāccāśrayettataḥ
(1. cinma A.)
(2. tsvānandā A.)
mārīcaṃ nābhasaṃ cakraṃ tasmādrūpaṃ svakaṃ ca yat/
sūryakoṭikarābhāsaṃ praspurantaṃ svabhāsasā
kadambagoḻakākāraṃ niśāmbukaṇanirmalam/
evamātmānamānīya svasthānātsvātmanā dvija
viśenmantraśarīraṃ svaṃ brahmarandhreṇa pūrvavat/
jyotsnānāḍīpathenaiva puryaṣṭakakajāntaram ()
svavācakaṃ bhāvayanvai dhvaninā niṣkaḻena tu/
[ātmamantraḥ] 10-22
aśeṣabhuvanādhāraṃ viśvāpyāyakareṇa tu
aṅkayedamṛtākhyaṃ ca tadante cātmane namaḥ/
sa tārakastvayaṃ mantro vijñeyo hyātmavācakaḥ
tatastu niṣkaḻo mantro yāvadbhānuṃ ca vigrahaḥ/
pañcakaṃ cābhimānaṃ tu āsādyālokavigraham
[svadehasya mantramayatāpādanam] 10-23
svamantrādamṛtaughena secayedvigrahaṃ svakam/
tatassvatantraṃ taṃ bimbamākṛṣya hṛdi vinyaset
nistaraṅgā parā śaktirmahānandamayī ca sā/
svānandācca prabhācakraṃ rūpamātmīyabhāsvaram
Original text: jayākhyasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0