Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jayakhya Samhita · Chapter 10

10.1

paṭalaḥ - 10
atha samādhikhyāpanaṃ nāma daśamaḥ paṭalaḥ/ 10-1
[ghyānārthaṃ nirjanasthānaṃ prati gamanam] 10-2
śrībhagavān ---
sāstraṃ dūrvāṅkuraṃ datvā puṣpaṃ patraṃ tilāṃstu vā/
sodakānā(1)tmano mūrdhni śikhāsthāne ca nārada

10.2

(1. nyā C. L.)
tataścodakasampūrṇaṃ bhāṇḍamādāya pāṇinā/
ekāntanirjanaṃ yāyānmanojñaṃ doṣavarjitam

10.3

hṭanmadhyasthaṃ smare(ra)nmantraṃ prabuddhānalavigraham/
digantaramavīkṣanvai maunī saṃrodhitānilaḥ

10.4

[sthānaprāptisamaye kartavyāṃśaḥ] 10-3
prāpya sthānaṃ svamantraṃ tu nāsāgreṇa virecayet/
bahirastraṃ ca vinyasya caraṇena hanetkṣitim

10.5

mantrapūrvaṃ smaredviṣṇuṃ sakalaṃ garuḍāsanam/
[darbhādyāsanavikalpaḥ] 10-4
ekadeśaṃ samāsādya badnīyādrucirāsanam

10.6

darbhe carmaṇi vastre vā phalake yajñakāṣṭhake/
[gurusmaraṇapūrvakamānasakriyānirvahaṇam] 10-5
abhivandya hariṃ bhaktyā manasā gurusantatim

10.7

gṛhītvā mānasīmājñāṃ tebhyastu śirasā nataḥ/
mānasīṃ nirvahetsarvāṃ kriyāṃ vipra yathāsthitām

10.8

[āsanaśuddhiḥ] 10-6
mūlamantrābhijaptena toyena prokṣya cāsanam/
cchoṭikāṃ mantrasaṃyuktāṃ dadyāttacchuddhaye punaḥ

10.9

[karaśuddhiḥ] 10-7
hastaśuddhiṃ tataḥ kuryādyathā tacchṛṇu nārada/
dve tale hastapṛṣṭhe dve sarvāścāḍgulayastathā

10.10

astramantreṇa saṃśodhya dhyānoccāraprayogataḥ/
kṛtvaivaṃ karaśuddhiṃ ca sthānaśuddhiṃ samācaret

10.11

[sthānaśuddhiḥ] 10-8
dhyātvā devaṃ jvaladrūpaṃ sahasrārkasamaprabham/
jvālākoṭisamākīrṇaṃ vamantaṃ jvalanaṃ mukhāt

10.12

tena saṃpūrayetsarvamābrahmabhuvanāntimam/
digoghaṃ prajvalantaṃ ca bhāvayenmantratejasā

10.13

kṣmāmaṇḍalamidaṃ sarvaṃ smaranpavkaṃ ca vahninā/
mantrajena dvijaśreṣṭha mṛṇmayaṃ bhājanaṃ yathā

10.14

sthānaśuddhirbhavatyevaṃ sudhākallolasecanāt/
bhūtaśuddhiṃ śṛṇu mune yathāvadanupūrvaśaḥ

10.15

[bhūtaśuddhiprakaraṇam]
pṛthvyaptejonilākāśaṃ śarīraṃ bhūtapañcakam/
indrajālopamaṃ viddhi jñānādyairujjhitaṃ guṇaiḥ

10.16

malinañcāsvatantra ca retoraktodbhavaṃ kṣayi/
yāvanna śodhitaṃ samyak dhāraṇābhirnirantaram

10.17

tāvadetadayogyaṃ syānmantranyāsādivastuṣu/
[pṛthivyādibhūtānāṃ bījāni] 10-9
śaṅkaraścāgnirūpaśca (1)somaḥsūryastadantakaḥ

10.18

(1. somasūryāvanantaraḥ A.)
varṇapañcakametadvai yuktaṃ kuryātkrameṇa tu/
dhareśena varāheṇa analenātha kambunā

10.19

pradhānena dvijaśreṣṭha sarveṣāṃ yojayettataḥ/
trailokyaiśvaryadopetamādidevaṃ ca mūrdhani

10.20

pṛthvīkāgnimarudvyomabījānyetānyanukramāt/
pṛthvyādisaṃjñāyuktāni huṃphaḍantāni nārada

10.21

prāgoṅkāreṇa yuktāni bhūtaśuddhau tridhoccaret/
bhūteśvarāṇāṃ pañcānāṃ paratvena kramātsthitāḥ

10.22

[pṛthivyādibhūtānāṃ devatāḥ] 10-10
aniruddhādayaḥ pañca satyapūrvāḥ puroditāḥ/
śaktitvena ca vartante taiśca tānvyāharetkramāt

10.23

[pṛthivyādimahābhūtāṃnāṃ svavigrahe praveśana-tadvyāpana-tadvilayanaprakārāḥ] 10-11
sauṣumnāddakṣiṇadvārānnirgamayya hariṃ bahiḥ/
sahasraravisaṅkāśaṃ vṛttamaṇḍalamadhyagam

10.24

taptakāñcanavarṇābhamāsīnaṃ parame pade/
mantrātmānaṃ tu taṃ dhyātvā hyupari dvādaśāṅgule

10.25

prabhācakraṃ tu tadadhastattvādhiṣṭātṛsaṃyutaḥ/
niṣkalaṃ mantradehaṃ tu dhyātvā tu tadadhaḥ kramāt

10.26

[tatrādau pṛthivītattvanilayanam]
turyaśrāṃ pītabhāṃ bhūmiṃ cintayedvajralāñchitām/
śabdādyaiḥ pañcabhiryuktāṃ nagadrumasamākulām

10.27

puraprākārasusariddvīpārṇavapariṣkṛtām/
saṃviśantīṃ smaredbāhyātpūrakeṇa svavigrahe

10.28

proccārayaṃśca tanmantraṃ viśrāntāmatha cintayet/
jānvoḥ pādatalaṃ yāvattayā vyāptaṃ krameṇa tu

10.29

kumbhakena dvijaśreṣṭha mantramūrtau svake tataḥ/
śanaiḥ śanairlayam yātāṃ gandhaśaktau ca mantrarāṭ

10.30

[jalatattvanilayanam]
gandhaśaktiṃ ca tāṃ paścādrecakena bahiḥkṣipet/
toyākhye ca mahādhāre tatastoyaṃ ca vaibhavam

10.31

samudrasasaritsroto rasaṣaṭ‌kaṃ ca sauṣadhīḥ/
yāni yānyambubhūtāni bhūtāni bhuvanāntare

10.32

ardhacandrasamākāraṃ kamaladhvajaśobhitam/
vāruṇaṃ vibhavaṃ bāhye dhyātvā tenātha vigraham

10.33

saṃpūrya pūrakākhyena karaṇena śanaiśśanaiḥ/
ūrumūlācca jānvantaṃ śarīraṃ maṇḍalaṃ svakam

10.34

tenākhilaṃ tu saṃvyāptaṃ kumbhakena smareddvija/
tanmadhye vāruṇaṃ mantraṃ dhāraṇākhyaṃ vicintya ca

10.35

ammayaṃ vibhavaṃ sarvaṃ tanmadye vilayaṃ gatam/
tatastaṃ rasaśaktau ca sā śaktirvahnimaṇḍale

10.36

[tejastattvanilayanam]
recakena vinikṣipya tato vānhaṃ ca vaibhavam/
trikoṇabhūvanākāraṃ dīptimadbhirvibhūṣitam

10.37

vidyuccandrārkanakṣatramaṇiratnaiśca dhātubhiḥ/
svaprakāśaśarīraistu aśarīraiśca khecaraiḥ

10.38

cinhitaṃ svastikairdīptairvyāpyaivaṃ vibhavaṃ mahat/
taijasaṃ muniśārdūla tanmānraṃ cātha saṃsmaret

10.39

tanmaṇḍalāntarasthaṃ tu proccaranvai tameva hi/
praviṣṭaṃ pūrvavaddhyāyettenaiva karaṇena tu

10.40

ānābheḥ pāyuparyantaṃ vyāptaṃ kṛtvā'(1)vadhārya ca/
taṃ vipra vibhavaṃ sarvaṃ taijasaṃ paribhāvayet

10.41

(1. pidhāya A.)
tanmantravigrahe śrāntaṃ mantraṃ taccānalātmakam/
rupaśaktau layaṃ yātaṃ śaktissaṃvinmayī ca sā

10.42

[vāyutattvanilayanam]
tayā mantraśarīraṃ svaṃ svaśaktyā vilayīkṛtam/
recakena kṛtāṃ śaktiṃ vāyvādhāre bahiḥ kṣipet

10.43

tatastu vāyavīyaṃ vai vaibhavaṃ bāhyataḥ smaret/
vṛttaṃ rājopalābhaṃ tu bimbairyuktaṃ tu taijasaiḥ

10.44

pūrṇaṃ nānāvidhairgandhairanekaistadguṇaistathā/
svamantreṇa samākrāntaṃ dhāraṇākhyena taṃ smaret

10.45

tathā svarūpaṃ tanmantraṃ dhyātvoccārya samāharet/
pūrvoktakaraṇenaivaṃ ghrāṇāgreṇa śanaiśśanaiḥ

10.46

ākaṇṭhānnābhideśāntaṃ tena vyāptaṃ tu bhāvayet/
prāguktakaraṇenaiva vāyavyaṃ vibhavaṃ tataḥ

10.47

adhiṣṭhātṛlayaṃ yātaṃ smṛtvā taṃ ca mahāmune/
sparśākhyāyāṃ mahāśaktau tāṃ śaktimavinaśvarīm

10.48

[ākāśatattvanilayanam]
vyāptāṃ nityāmadṛśyāṃ ca svaśaktivibhavānvitām/
śabdākhye tu mahādhāre nikṣipedvyomamaṇḍale

10.49

dhyātvā'tha vibhavaṃ sarvaṃ vyomākhyaṃ vigrahādbahiḥ/
nānāśabdasamākīrṇaṃ nīrūpaṃ cāñjanaprabham

10.50

avigraheśśabdamayaiḥ (1)pūrṇaṃ siddhairasaṅkhyakaiḥ/
tanmaghye dhāraṇānmantraṃ vyomākhyaṃ saṃsmareddvija

10.51

(1. pūrva CL.)
dhārayantaṃ svamātmānaṃ svasāmarthyena sarvadā/
śabdamatrāmarūpaṃ tu vyāpakaṃ vibhaveṣvapi

10.52

dhiyā ca saṃparicchannaṃ kṛtvā vinyasya vigrahe/
prāguktakaraṇenaiva tena vyāptaṃ tu bhāvayet

10.53

ākarṇādbrahmarandhrāntaṃ vyomākhyaṃ vibhavena ca/
sandhārya kumbhakenaiva yāvatkālaṃ tu yoginā

10.54

dhyāyetpariṇataṃ paścātsvamantre tu tathā mune/
vyomākhyaṃ dhāraṇāmantraṃ śabdaśaktau layaṃ gatam

10.55

[śabdaśakteḥ kramāt gandhādiśaktinilayanāspadabhūtāyā niṣkale'nupraveśabhāvanam] 10-12
tāṃ śaktiṃ brahmarandhreṇa prayāntīmanubhāvayet/
yuktāṃ śakticatuṣkeṇa gandhādyenāvinaśvarīm

10.56

āśrayenniṣkaḻaṃ mantraṃ vyomātītaṃ nirañjanam/
śaktayo yāśca satyādyāstāsāmapi paraśca yaḥ

10.57

paṭ‌kaṃ (ṣṭhaṃ ) taṃ niṣkaḻaṃ viddhi vyāptiḥ prāguditā'sya ca/
samantraṃ vibhavaṃ bhautamevamastaṃ nayetkramāt

10.58

[jīvasya padātpadāntaraprāpaṇakrameṇa dehāt sthūlāt prabhācakraviśeṣaprāpaṇena kaivalyasthitiprāpaṇam] 10-13
caitanyaṃ jīvabhūtaṃ yatprasphurattārakopamam/
bhāvanīyaṃ tu viśrāntaṃ nissṛtaṃ bhūtapañjarāt

10.59

niṣprapañce pare mantre pañcaśaktyākhyavigrahe/
anena kramayogena jīvamātmānamātmanā

10.60

ikṣate(kṣeta) taddhṛdākāśe acalaṃ sūryavarcasam/
sphurad‌dyutisamākīrṇamīśvaraṃ vyāpakaṃ param

10.61

tato mantraśarīrasthaṃ samādhiṃ cābhyasetparam/
paraṃ mantraśarīraṃ yadvyaktamakṣarasantatau

10.62

sūryādivyomaparyantamatītaṃ śaktikāraṇaiḥ/
heyaṃ cetthamidaṃ budhvā yadā tatsthānabṛṃhitaḥ

10.63

atṛpto'kṛtakṛtyaśca mantrahṛtpadmasevanāt/
ṣaṭ‌padī()hyātmatattvaṃ ca jñānarajvā'valaṃbya ca

10.64

hṛtkoṭarordhvānniryāntaṃ svātmānaṃ svātmanā smaret/
bhārūpānnāḍimārgeṇa mantravahneśśikhā hi sā

10.65

padmasūtrapratīkāśā suṣumnā cordhvagāminī/
tadbrahmarandhragāṃ smṛtvā supathā tena nārada

10.66

śanaiśśanaissvamātmānaṃ recya vijñānavāyunā/
māntraṃ kāraṇaṣaṭkaṃ ca evamavyāpakaṃ nayset

10.67

prāpnuyācca tadūrdhvāttu yaḥ parātprabhuvigrahāt/
uditaṃ (to ) dvijaśārdūla tejaḥpuñjo hyanūpamaḥ

10.68

tatpra bhācakranābhisthaṃ svānandānandananditam/
evaṃ padātpadasthasya ātmatattvasya nārada

10.69

tattva(sya )nirmuktadehasya kevalasya cidātmanaḥ/
ya udeti mahānandaḥ sā śaktirvaiṣṇavī parā

10.70

aluptakarmakartāraṃ jīvaṃ kṛtvā tamātmasāt/
yatroditā ca tatraiva punarevāvatiṣṭhate

10.71

tacca(taṃ ca) saṅkalpanirmuktamavācyaṃ viddhi nārada/
[tyaktatayā bhāvitasyāsya bhautikadehasya prajvālana--bhasmīkaraṇabhāvanam] 10-14
evaṃ svasthānamāsādya tyaktvā bhautaṃ ca vigraham

10.72

tatra sthito dahetpiṇḍaṃ śaktitanmātravrajitam/
ṣāṭkośikamasāraṃ ca nirdagdha(1)tṛṇarūpiṇam

10.73

(1. nirdaṇḍa S.)
[icchāgnimantraḥ] 10-15
icchānirmathanotthena mantrajena tu vahninā/
aśeṣabhuvanādhāraṃ caturgatisamanvitam

10.74

lokeśoparisaṃsthaṃ ca vyomni tasyopari nyaset/
praṇavādinamo'ntaṃ ca icchāgnervācakaḥ svayam

10.75

[bhasmībhūtatvabhāvanam] 10-16
tenāṅghideśādārabhya taṃ piṇḍaṃ jvalitaṃ smaret/
[śāntāgnimantraḥ] 10-17
bhasmarāśisamaprakhyaṃ śāntāgniṃ tadanu dvija

10.76

[bhasmībhūtatayā bhāvitasya dhyānasamudbhūtasalilenāplāvanabhāvanā] 10-18
sāhlādena ca sūkṣmeṇa vyāpinoṅkārapūrviṇā/
namo'ntena tu tadbhasmapātaṃ dhyātvā'nvitastataḥ

10.77

[bhasmāvaśeṣatayā bhāvitasya samāplāvanabhāvanā] 10-19
dhyānajenodakenātha bhūtiṃ saṃplāvya diggatām/
vinipātātsvamantreṇa siktena kṣīrarūpiṇā

10.78

[athāpūrvatejoyaśarīrasṛṣṭibhāvanākramaḥ] 10-20
vagahamamṛtārūḍhaṃ trailokyaiśvaryadānvitam/
dīpakaṃ dvitayenaitatsaṃpuṭīkṛtya pūrvavat

10.79

tena kṣīrārṇavākārāddhyāyedviśvaṃ carācaram/
pātyamānaṃ tadūrdhve tu dhārāsaṅgho dvijāmṛtaḥ

10.80

turyasthānādviniṣkrānto bhāvanīyo muhurmuhuḥ/
tatrādhāramayīṃ śaktiṃ madye vinyasya vaiṣṇavīm

10.81

bījabhūtāṃ ca sarvasya tadutthaṃ cāmbujaṃ smaret/
ṣaḍadhvatattvabhūtaṃ ca sitaṃ tejomayaṃ śubham

10.82

maṇḍalatritayākīrṇaṃ spuratkiraṇabhāsvaram/
mantrātmānaṃ ca tanmadhye dhyāyennārāyaṇaṃ prabhum

10.83

niṣkalaṃ kevalaṃ śuddhaṃ pañcasanmantravigraham/
tanmantraśaktibhirbhūyo mūrcchitaṃ bhāvayeddvija

10.84

vyomādipañcabhūtīyaṃ mantramīśvarapañcakam/
tebhyo'tha prasarantaṃ ca vyomādyaṃ vibhavaṃ smaret

10.85

saṃyogajanitaṃ piṇḍaṃ dhyāyedvibhavapañjarāt/
sahasrasūryasaṅkāśaṃ śatacandragabhastimat

10.86

nirmalasphaṭikaprakhyaṃ jarāmaraṇavarjitam/
janitvaivaṃ sapiṇḍaṃ tu paramaṃ bhogamokṣayoḥ

10.87

sādhanaṃ muniśārdūla sahajaṃ sarvadehinām/
tamāsādya krameṇaivaṃ sisṛkṣālakṣaṇena ca

10.88

svapādānnistaraṅgācca kṛtvā śaktyā sahodayam/
[jīvasya sṛṣṭe śarīre praveśanakramaḥ] 10-21
svānandaṃ (1)ca mahānandātsvana(2)ntāccāśrayettataḥ

10.89

(1. cinma A.)
(2. tsvānandā A.)
mārīcaṃ nābhasaṃ cakraṃ tasmādrūpaṃ svakaṃ ca yat/
sūryakoṭikarābhāsaṃ praspurantaṃ svabhāsasā

10.90

kadambagoḻakākāraṃ niśāmbukaṇanirmalam/
evamātmānamānīya svasthānātsvātmanā dvija

10.91

viśenmantraśarīraṃ svaṃ brahmarandhreṇa pūrvavat/
jyotsnānāḍīpathenaiva puryaṣṭakakajāntaram ()

10.92

svavācakaṃ bhāvayanvai dhvaninā niṣkaḻena tu/
[ātmamantraḥ] 10-22
aśeṣabhuvanādhāraṃ viśvāpyāyakareṇa tu

10.93

aṅkayedamṛtākhyaṃ ca tadante cātmane namaḥ/
sa tārakastvayaṃ mantro vijñeyo hyātmavācakaḥ

10.94

tatastu niṣkaḻo mantro yāvadbhānuṃ ca vigrahaḥ/
pañcakaṃ cābhimānaṃ tu āsādyālokavigraham

10.95

[svadehasya mantramayatāpādanam] 10-23
svamantrādamṛtaughena secayedvigrahaṃ svakam/
tatassvatantraṃ taṃ bimbamākṛṣya hṛdi vinyaset

10.96

nistaraṅgā parā śaktirmahānandamayī ca sā/
svānandācca prabhācakraṃ rūpamātmīyabhāsvaram

Original text: jayākhyasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc