Jātakamālā · Verses 82-8
................. ........................ ||
................................... |
kiṃ nāma tataḥ paraṃ duḥkham
ruddhocchvāsasya bhṛśaṃ kṛmer ivāmedhyapaṅkamagnasya |
yā garbhasthasya daśā kiṃ nāma tataḥ paraṃ duḥkham
kāyāvaskaranirjharavivare niṣpiṣyamāṇadehasya |
yā prasavasthasya daśā kiṃ nāma tataḥ paraṃ duḥkham
tasmāj jātiṃ duḥkhaṃ jātijarāvyādhimaraṇanirmuktāḥ |
kathayanti kathikavarā jinā jitakathaṃkathābījāḥ
api cāyuṣmantaḥ
rāgo 'naikavidho jarā paribhavo bhogārjanā rakṣaṇā
pradhvaṃsavyasanaṃ mahātyayam asatsaṃparkajaṃ vaikṛtam |
iṣṭāniṣṭaviyogayogasulabhās te te manoviplavā
jātiṃ prāpya yato bhavanti jagataḥ saiveha duḥkhaṃ tataḥ
ātmārthapratiyoginī bhagavatāṃ yeṣāṃ kriyā sarvadā
sarvākāraparopakāramadhurā yeṣāṃ samutpattayaḥ |
ślāghyā jātir acintyayogamahatāṃ teṣāṃ jagaccakṣuṣāṃ
janma svārthaparasya tu kṣaṇikam apy āpāyikī viplutiḥ
tasmād brūmahe |
saṃbodhaye kuruta vā sthiram apramādaṃ tūrṇaṃ ghaṭadhvam atha vā bhavasaṃkṣayāya |
etad dvayaṃ tu virahayya viśanty akāmā bhīmāny apāyavaḍavāmukhagahvarāṇi
yatnena ced ubhayam etad avāpnuvanti yatnaḥ phale mahati yuktataro mato me |
chidraṃ varāṭakam avāpya sudhāpi kiṃ syāc cintāmaṇer adhigamāya varaṃ śramo 'pi
māṃ praty ataś ca viphalo 'pi varaṃ prayāsaḥ sādhor mahājanahitāvahitāśayasya |
icchāviśeṣaviṣayasya parākramasya prasthānam eva mahatīṃ ratim ādadhāti
sādhāraṇāni dayitaiḥ saha pelavāni āmodayanti sutarāṃ hṛdayaṃ sukhāni |
pīḍākarāṇi mahatāṃ samupasthitāni prākarṣikāny api sukhāni tu yautakāni
khadyotānāṃ janayati yathā dehasadbhāvamātraṃ
dīptir nāsau sphurati jagatāṃ – ⏑ – – ⏑ – – |
evaṃ svārthapraṇayamalinajñānaleśāśayānām
arthāvāptir vinayanakṛśā nāsti sātulyarūpā
ājñāṃ śirobhir atha te pratigṛhya tasya mānābhimānamṛdubhir munisattamasya |
dharmaikatānamanasaḥ prathayāṃ babhūvuḥ kīrtiṃ śaratkumudinīdhavalāṃ samantāt
iti ṛṣipañcakajātakam ||
12. Saptakumārikā
oṃ namo ratnatrayāya ||
vairāgyayuktaṃ ca subhāṣitaṃ ca dharmārthakāmapratibodhanaṃ ca |
ekāntaramyaṃ bahusajjanānāṃ vakṣyāmi kiṃ cic chṛṇutāvadānam
evam idaṃ bhrājet paripakvakuśalamūlānāṃ mahānto 'pi bhogā yauvanaṃ vā nālam antarāyāyeti |
tadyathānuśrūyate |
nayavinayādiguṇaśrīsamṛddho rājābhūt kṛkī nāma | sa ca bhagavati kāśyape samyaksaṃbuddhe samupajātaprasādaḥ | tasya rājñaḥ sapta kumāryaḥ pūrvabuddhotpādasaṃniropitābhivṛddhakuśalamūlabalādhānāḥ samupajātasaṃsāravāsanirvedās tāḥ savinayopacāraṃ madhureṇa vacasā praṇipatya pitaram abruvan |
toyāntargatacandrabimbataralām ālokya lokasthitiṃ
kāmān kruddhabhujaṅgabhogapaṭalacchāyopamān vīkṣya ca |
dṛṣṭvā duḥkhahutāśanair jagad idaṃ kṛtsnaṃ ca saṃdīpitaṃ
naiṣkramyābhiratāśayāḥ khalu vayaṃ yāmaḥ śmaśānaṃ nṛpa
rājovāca ||
bālāḥ sukhocitā yūyam akṛtārthamanorathāḥ |
kathaṃ śaknomy ahaṃ vaktum āśrayadhvaṃ tapovanam
kanyakā ūcuḥ |
jānīmahe kṣitipate bhavato jane 'pi snehārdrapeśalarasābhiniveṣṭitāni |
asmāsu kiṃ punar akāraṇavatsalasya svāṅke vivṛddhim anaghāṃ samupāgatāsu
yuṣmadvidhair api sahābhimukho viyogo yenaiva no nṛpa niratyayaśuddhabhāvaiḥ |
tenaiva śāntipadam āptum iyaṃ manīṣā mā bhūt punaḥ punar ayaṃ vyasanopatāpaḥ
atha sa rājā snehavaśād vitānībhūtahṛdayo niścalābhitāmranayanayugalaḥ punaḥ punas tāḥ kanyakāḥ samabhivīkṣyovāca ||
āstīrṇakomalavicitrakuthodareṣu svairaṃ vihṛtya bhavaneṣu kathaṃ bhavatyaḥ |
sprakṣyanti durjanamanoviṣamāṃ śmaśānabhūmiṃ sitāsthiśakalaprakarottarīyām
snehonmukhaṃ pitaram ekapade kathaṃ vā śokāśrudurdinamukhīṃ jananīṃ ca hitvā |
amlānasauhṛdanirantaramānasāṃś ca tyaktvā kathaṃ nu suhṛdas tapase ramadhvam
atha tāḥ kanyakā niratiśayadhairyāvaṣṭambhagalbhaṃ pitaram ūcuḥ |
mātā pitā suhṛd iti vyavahāramātram etat punarbhavanipātavighātabhājām |
bhūtārthadarśanaparokṣamalīmasānāṃ loko vṛthā narapate parikhedam eti
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0