Jātakamālā · Verses 7-26

jagrāha dānena sa kāṃś cid eva priyābhidhānair aparān vicitraiḥ |
tathārthacaryābhir anarthabhīruḥ kāṃś cit samānārthatayārthabhūtaḥ

naivā sau svaṃ parahitapratipatprakāro
yan nātmasāc ca naralokapatiś cakāra |
ko 'pi tv asau katham api dyutimān kuto 'pi
lokeṣv asaṃstutasuhṛd bhagavān babhūva

sa kadā cin mahīpatir amātyagaṇapuraskṛta udaṅmukho dadarśātasīkusumarāśisaṃkāśam ākāśam avagāhya patato bhagavataḥ pratyekabuddhān paramavismitamanā hy amātyān abravīt || paśyantu bhavantaḥ ||
ete kaṣāyaparuṣāmbarasaṃvṛtāṅgā vyomātasīkusumarāśinibhaṃ vigāhya |
āyānti ke 'py upaśamastimitapracārā bhūrjadrumā iva marudbhir udastamūlāḥ

anyatamo 'py amātyaḥ sasaṃbhramo 'bravīt || samyag abhihitaṃ devena kutaḥ ||
āyānty amī kāñcanarāśigaurā vidhūtakāṣāyapaṭāntabhaṅgāḥ |
parasparāsliṣṭavikīrṇapakṣāḥ khaṃ cakravākā iva śobhayantaḥ

aparo 'py āha ||
svacchendranīlopalarāgam ete nabhaḥ samutpatya samāpatanti |
samīryamāṇāḥ pavanena saṃdhyākalaṅkitāntāḥ śaradīva meghāḥ

anupatati na caitān abhramālī nabhasvān
upaśamaramaṇīye cāpatanti prakṛtyā |
caraṇatalanipāto lakṣyate vyomny amīṣāṃ
na ca gaganam asaṅgaṃ pādasaṃcārayogyaṃ

yathā yathā te nikaṭī bhavanti vratīśvarāḥ śāntim ivākirantaḥ |
tathā tathā vismayaharṣapūrṇā rājanvatī sā samitiś cakampe

atṛptā eva te teṣāṃ darśanena mahātmanāṃ |
babhūvur atha cātīyus teṣāṃ nayanagocaraṃ

atha sa pārthivas teṣāṃ maharṣīṇāṃ darśanenāvarjitamanās tān amātyān abravīt ||
idam āścāryam ālokya kautūhalasamākulaṃ |
mano mama tad icchāmi śrotum eṣāṃ pravistaraṃ

atha teṣāṃ nṛpatisacivānām abhijñātataro 'mātyas taṃ rājānam abravīt || śrūyatāṃ mahārāja ||
notpadyante yadā buddhā bhagavantaḥ kṛpātmakāḥ |
apāsya rajasāṃ vṛttiṃ dīrghakālānuśāyinīm

āvṛte tamasā loke samantād aparāyaṇe |
bhavaty eṣāṃ tadā janma janmaparyantagāmināṃ

pratītyotpādagāmbhīryadūrānugatabuddhayaḥ |
prāptaśayyāsanaratā hīnadīnānukampakāḥ

saṃsargabhīravo nityaṃ tūṣṇīṃbhāvaparāyaṇāḥ |
vicaranti jagaty ete jaṅgamāḥ puṇyarāśayaḥ

ātmānam ekaṃ praty ete buddhā yasmād ataḥ kila |
pratyekabuddhā ity evaṃ pratimānam upāgatāḥ

atha sa rājā sutarāṃ tadguṇākṛṣṭahṛdayaḥ sa tam amātyam abravīt || atha kutrāmī bhagavantaḥ prativasantīti || sa prāha ||
meghasya rājño vijite jitātman vasanty amī dagdhabhavādhivāsāḥ |
himādrikuñjeṣu namannamerupratānasaṃsaktamahīruheṣu

rājovāca || asti kaś cid upāyo yenāmī madviṣayāntam āvaseyur ity amātyo 'bravīt || asti mahārāja yadi megharājā prārthyate tadanvabhyarthitāḥ kilāmī tvadviṣayam alaṃ kurvantyaḥ prāpnuvanti ceti || atha bodhisattvaḥ puṇyeṣv ādaropadarśanārtham amātyān āha || tena hi bhavantaḥ sajjīkuruta || tadanurūpamānapātraṃ svayam evāhaṃ gatvā meghaṃ rājānam asminn arthe vijñāpayiṣyāmīty adhvasaṃbhrāntās te puruṣā bodhisattvam āhuḥ || nārhati devo dūtamātrasādhye prayojane khedam āpattum || api ca mahārāja ||
ājñāsukharasaṃ rājyam anekāpāyasaṃkaṭaṃ |
pararāṣṭram ato gantuṃ sahasā tava na kṣamaṃ

bodhisattvo 'bravīt ||
svahite 'py abhiyuktānāṃ karuṇāvikalātmanāṃ |
khedaḥ kaḥ puṇyakāmānāṃ bhavādhvaparivartināṃ

ātmatvenaiva yair eva tad upāttaṃ bhavatrayaṃ |
jagadatyantabandhūnāṃ teṣāṃ khedaḥ kathaṃ bhavet

na ca kāryābhiniṣpattir dūtasādhyā garīyasī |
nāsmād gurutaraṃ cāsti karaṇīyaṃ mama paraṃ

na cājñārabhasārambhe na rājyabhāraṃ vahāmy ahaṃ |
jagatāṃ vayam eveha kṛpayā kiṃkarāḥ kṛtāḥ