Jātakamālā · Verses 53-10

acetanānām api pādapānāṃ babhūva kampo ruditena tena |
mṛdūkṛtaṃ tasya na nāma ceto manāg api krūramanorathasya

atha sa durātmā tadvākyaśravaṇajvalitakopānalādīptahṛdayaḥ kathāparyavasānam avigaṇayyaiva bodhisattvaṃ tīkṣṇena bāṇena marmadeśe 'bhihatya prāṇair viyojayāṃ babhūva |
śivāvirutajarjarā iva diśo 'bhavaṃs tatkṣaṇaṃ
tatāna bahalaṃ tamo dviradayūthanīlaṃ jagat |
bhayād iva cakampire vilulitopalāḥ parvatāḥ
papāta śalabhāvalīvalayapiṅgalaṃ khād rajaḥ

viśuṣkajalabhairavāḥ pradaragahvarāḥ sindhavo
dvitīya iva bhāskare samudite 'bhavaṃs tatkṣaṇam |
papāta rudhiraṃ divo ghaṭamukhair ivāvarjitaṃ
hate kapigaṇādhipe sucaritaikaratnākare

atha sa dasyus tad atidāruṇaṃ karma kṛtvā sadyas tadvipākacihnākulīkṛtahṛdayaḥ svam āvāsam abhipratasthe | tatra ca tatkarmāparādhena bhairavo niṣpratīkārarabhasajvālāmālākulo mahadagniḥ prajajvāla |
dūrād eva tam āpatantam anilapreṅkholanācañcalaiḥ
sadyo 'gniḥ pariṣaṣvaje priyam iva jvālābhujair āyataiḥ |
karma kṣetraviśeṣabṛṃhitaphalaṃ karmāntarāvyāhataṃ
nikṣepaṃ vapuṣo vipākacapalaṃ nodīkṣate prāṇinām

saṃśuṣkakakṣāntavisarpiṇībhir jvālābhir agneḥ pavanoddhatābhiḥ |
āliṅgito 'sau kaṭhināntarātmā mumoha hā heti ca saṃrurāva

anilākulitānalāvalīḍhaḥ kaṭudhūmaughaniruddhakaṇṭhatāluḥ |
nipapāta samutpapāta cāsāv asakṛn mīna ivāturas tapasvī

tasyāsthiśeṣam api kāpuruṣasya dagdhvā
vahniḥ saroṣa iva naiva śaśāma śīghram |
taddūṣitāṃ vasumatīm api dagdhukāmo
jajvāla dhūmakapiśārcir ⏑ – ⏑ antaḥ

jvālānāṃ gaganatalāvalambinīnāṃ saṃtānāḥ kusumitakarṇikāragaurāḥ |
rejus te pralayavilīyamānasānor niryāsāḥ kanakagirer iva sravantaḥ

dagdho duścaritāgnibhiḥ sa paruṣair dagdhaḥ punaḥ pāvakaiḥ
pāpātmā sakalatraputravibhavaḥ śuṣko yathā pādapaḥ |
taṃ bhūyo 'pi dadāha dāruṇataraḥ karmendhano nārako
vahnir dhūmakalākalaṅkitamukhajvālākalāpaś ciram

avetya pāpakarmaṇām idaṃ vipākavaiśasaṃ
vivarjayed asatkriyāṃ bhujaṅgamāṅganām iva |
prasādayec ca mānasaṃ prasādanīyakarmasu
jinauraseṣv akāraṇaprajāhitābhiyogiṣu

|| iti śrīkapīśvarajātakaṃ navatriṃśattamam ||
5. Maitrakanyaka
mātary apakāriṇaḥ prāṇina ihaiva vyasanaprapātapātālāvalambino bhavantīti satatasamupajāyamānapremaprasādabahumānamānasaiḥ satpuruṣair mātaraḥ śuśrūṣaṇīyāḥ |
tadyathānuśrūyate
vikasitasitakumudendukundakusumāvalīguṇagaṇavibhūṣitaḥ pūrvajanmāntaropāttāprameyānavadyavipulasakalasaṃbhāro dhanadasamānaratnāśrayaḥ svajanakṛpaṇavanīpakabhujyamānodāravibhavasāranicayo mitro nāma sārthavāho babhūva |
paropakāraikarasābhirāmā vibhūtayaḥ sphītatarā babhūvuḥ |
tasyāryasattvasya nabhasy anabhre karā ivendoḥ kumudāvadātāḥ

tṛṣṇānalaiḥ śokaśikhāpracaṇḍaiś cittāni dagdhāni bahuprakāram |
āśāvatāṃ sapraṇayābhirāmair dānāmbusekaiḥ śamayāṃ babhūva

dṛṣṭvā lokam imaṃ dhanakṣayabhayāt saṃtyaktadānotsavaṃ
lobhakleśapiśācikāvaśatayā saṃdūṣitādhyāśayam |
kāruṇyāt sa dadāv anāthakṛpaṇaklībāturebhyo dhanaṃ
matvā vāyuhatārṇavormicapalaṃ svaṃ jīvitaṃ bhūyasā

yeṣu vyāsajya ceto bhujagavaravadhūbhogabhīmeṣu lubdhā
gāhante pāpagartaṃ sphuṭadahanaśikhābhīmaparyantarandhram |
vātāghātapranṛttapravaranaravadhūnetrapakṣmāgralolāṃs
tān arthān arthiduḥkhavyupaśamapaṭubhiḥ protsasarja pradānaiḥ

tasyāputradhanatvāt putrābhilāṣiṇo yadā manorathaśatair asakṛd unmiṣitonmiṣitāḥ putraśriyaḥ prasahya sphītataravairabhārendhanavahnineva vigatanikhilapratīkāradāruṇaprabhāvamahatāśu kṛtāntālayaikaparāyaṇāḥ kriyante sma tadāsau lokapravādamātrayāpi panthānaṃ samavatīrya dhanadavaruṇakuberaśaṃkarajanārdanapitāmahādīn devatāviśeṣān putrārthaṃ yācitum ārebhe |
yasmin yasmiṃs tanayasarasi svacchapuṇyāmbupūrṇe
vavre vṛddhiṃ samuditamahāvaṃśalakṣmyambujanma |
tat tat tasya prabālavirasāṃ yāti tīkṣṇāṃśumālaiḥ
śoṣaṃ ninye ravir iva jalaṃ bhāgadheyārkabimbam

rudraṃ naikakapālaśekharadharaṃ cakrāyudhaṃ vajriṇaṃ
sraṣṭāraṃ makaradhvajaṃ girisutāputraṃ mayūrāsanam |
gaṅgāṃ śaṅkhadalāvadātasalilāṃ tāṃ tāṃś ca devān asau
putrārthī śaraṇaṃ yayau bahu punar dānaṃ dvijebhyo dadau

yad yaj jano maṅgaladeśanābhir vratopavāsādhigataiś ca duḥkhaiḥ |
⏓ – ⏑ – – ⏑ ⏑ – ⏑ – – ⏓ – ⏑ – – ⏑ ⏑ – ⏑ – –

– – ⏑ – – ⏑ ⏑ – ⏑ – – – – ⏑ – – ⏑ ⏑ – ⏑ – – |
putrārthasaṃsiddhinimagnabuddhir vikṣipya khedaṃ sa cakāra tāṃs tān

evam anekaprakāraṃ kāyacetassor āyāsakāribhir api vratopavāsamaṅgalair yadā naiva kadā cit kāle 'sya putrā jīvino babhūvus tadaivam ativipule pragāḍhaśokāpagāmbhasi nimajjantaṃ kaś cit sādhupuruṣo 'bravīt |
karmāṇy evāvalambanti dehināṃ sarvasaṃpadaḥ |
bhūtānāṃ tuṅgaśṛṅgāc ca vinipāto na bhūtaye

saṃkleśaṃ bahavaḥ prāptāḥ putratṛṣṇārtabuddhinā [!] |
na ca te 'dyāpi jīvanti tatra kiṃ parikhidyase