Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jātakamālā · Verses 49-68

49

saṃrāgāruṇatārakāntamukulakṣībeṇa yā cakṣuṣā
kāntaṃ snigdhavidagdhamugdhamadhureṇodīkṣamāṇā purā |
cakre manmathavāgurāhariṇakaṃ saivādya saṃrāgiṇāṃ
saṃtrāsaṃ vihagāpanītanayanā kaṣṭaṃ karoty aṅganā

50

antarnigūḍhavividhāśucigātrayaṣṭyā rāgāndhabuddhinayanāś chalitā mayeti |
saṃrāgiṇo 'pahasatīva khagāvaluptadantacchadena vadanena varāṅganeyam

51

vīṇāveṇudhvanikalaravaiḥ kākalīgītakair yā
nidrāṃ bheje priyatamapariṣvaṅgaviśrabdhagarbhām |
saivādyeha svapiti vanitā bhūrajorūkṣitāṅgī
gomāyūnāṃ dhvanitamukharārāvaraudre śmaśāne

52

vālāgramātram api yatra vicāryamāṇe nekṣāmahe śuci nijāśucigarbharandhre |
tasmin ratiṃ katham amī prakhalā labhante kāyādhame nidhanadharmiṇi roganīḍe

53

evaṃvidhaṃ jagad idaṃ sakalaṃ bhaginyaḥ
svapnendrajālajalacandracalasvabhāvam |
matvā virāgam upagacchata yāvad etat
prāṇāvaśeṣam upayāti na vo vināśam

54

prāṇāntikavyasanakaṇṭakabhinnamarmā kurvīta kiṃ nu kuśalaṃ jalaviplutākṣaḥ |
daṣṭaḥ kṛtāntamakareṇa jarāmukhena mūrdhnā ca śuklapalitotkaradantureṇa

55

ghorāndhakāraparalokamahāprapātasaṃpātacūrṇitatanoḥ kuśalābhilāṣam |
āśīviṣāsyapuṭasaṃkaṭasaṃniruddhamaṇḍūkavāsitasamaṃ pravadanti santaḥ

56

lokaṃ vākyaiḥ kṛtakamadhurair vañcayitvādya maunaṃ
dhatse kasmāt paruṣapiśunābaddhavādapragalbhaiḥ |
ity ākrośann iva sarabhasaṃ rājadantāgradaṣṭāṃ
jihvāpeśīṃ harati vihagas tuṇḍasaṃdaṃśakena

57

rāgāndhānāṃ vitathaviṣayābhyāsajihmāśayānāṃ
yad bālānāṃ nayanaviṣayaṃ prāpya dhairyaṃ bibheda |
tasminn adya vyapagatabhayāś cārubimbe nitambe
nāryā gṛdhrā nakhamukhapadanyāsapaṅktiṃ likhanti

58

yābhyāṃ yātā priyakaratalanyastahastāravindā
bhittau sācīpariṇatamukhī citram udvīkṣamāṇā |
mandaṃ mandaṃ svabhavanatale muktapuṣpottarīye
tāv evādya grasati caraṇau jambuko 'yaṃ yuvatyāḥ

59

itthaṃbhūte sahajavividhāmedhyajambālapaṅke
kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ madanamadirāḥ kṣībacittāḥ patanti |
kāyasyemāṃ prakṛtim aśivāṃ vīkṣamāṇās tu yūyaṃ
nirvidyadhvaṃ pracalitataḍidbhaṅgurāj jīvalokāt

60

yaḥ sattvānām aviratarasakleśanāḍīvraṇāntaḥ-
saṃtaptānām adhigatayathābhūtadharmādhirājaḥ |
hlādaṃ cakre prakṛtiśiśirair dharmavāgambukumbhaiḥ
śāstre tasmai paramabhiṣaje sarvakāle namo 'stu

61

durvijñeyaṃ kapaṭam aśivaṃ kleśakarmaprayuktaṃ
sarvākāraṃ vivṛtam akhilaṃ yena janmābhidhānam |
yasmin mūḍho rathacaraṇavad bambhramīty asvatantro
lokas tīvravyasanakuliśāghātaniṣpiṣṭamūrtiḥ

62

mātā bālye pratisaravatīṃ veṇikāṃ yatra cakre
yasmin kānto maṇimakarikāṃ yauvanāgre babandha |
vipraiḥ siktaṃ sukusumalavair yac ca śāntyambuleśaiḥ
kaṣṭaṃ dhṛṣṭaḥ spṛśati balibhuk tac chiro 'dyāṅganāyāḥ

63

ye vāsitāḥ sukusumena vivāhakāle mātuḥ kareṇa kṛtakautukamaṅgalena |
te 'dya pracaṇḍapavanair avadhūyamānāḥ keśāḥ śmaśānatarucāmaratāṃ prayātāḥ

64

prakṛticaturā dṛṣṭiḥ kvāsāv apāṅgavilokinī
salalitapadanyāsā kvāsau gatir madavihvalā |
kva nu khalu gatā hāsās te 'syā radacchadalāsakāḥ
suracitam aho citraṃ māyārahasyam idaṃ kaleḥ

65

hāsāyāsavilolakuṇḍalamaṇicchāyoparāgāruṇe
yasmin prāṇasamaś cakāra muditaḥ pattrāṅkuraṃ yatnataḥ |
bālāmbhoruhapattrakomaladale tatraiva gaṇḍasthale
vaktraṃ raktakalaṅkitaṃ nikaṣati sthitvā lalāṭe 'ṇḍajaḥ

66

muktāhāramarīciphenasalile romāvalīśaivale
vistīrṇastanacakravākayugale vakṣastaḍāgodare |
savyājaskhalitāṃśuke vyasanināṃ yatraiva netrālayaḥ
petus tatra vipūyake 'dya nipatanty āśātikā makṣikāḥ

67

pūrvaṃ candanavāriśīkaramucair yā tālavṛntānilaiḥ
preṣyābhir valayadhvanivyatikaraiḥ saṃvījitā sundarī |
harmye candrakaropahāradhavale bimbopadhānāśritā
tām evādya tu vījayanti paruṣaiḥ pakṣānilair vāyasāḥ

68

yenāyaṃ kampitaḥ pūrvaṃ śākhāntaravicāriṇā |
kvemaṃ kāyadrumaṃ tyaktvā sa gataś cittamarkaṭaḥ

Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc