Jātakamālā · Verses 30-49
yasmai pāṃśupradānaṃ prakṛticalamanā bālakaiḥ saṃpradāya
sphītāṃ martyendralakṣmīm anavanatasitacchattrahāsābhirāmām |
saṃprāpyātītacintaṃ padam abhayam asaddāhaparyantaśāntaṃ
lebhe paścān narendraḥ katham iva sa na bhoḥ puṇyarāśir maharṣiḥ
prasahya paṅkāṅkam ṛṣer varāhaḥ [!] caitye vapur yasya ciraṃ sa eva |
tasyaiva dharmasya sudharmatāsau yadādhipatyena bhavād vimuktaḥ
kiyān prasādo jaḍacetanānāṃ sakhe tiraścāṃ guṇaniścayo vā |
kṣetrasya tasyaiva tu sā vibhūtir yenātra sattvāḥ saphalī bhavanti
dṛṣṭvā lokavilocanotsavasukhāṃ saṃśāntasarvoddhavāṃ
vyāmābhāpariveṣiṇīṃ bhagavato buddhasya mūrtiṃ purā |
harṣotkampigalaś cukūja madhuraṃ preṅkhatkalāpaḥ śikhī
taddhetoś ca śamaṃ jagāma sa śikhī dhārāmbusikto yathā
maṅgalyatvam acintyayogamahatāṃ sarvārthasiddhyāvahaṃ
buddhānāṃ tad udīkṣyatāṃ bhagavatāṃ saṃmohanidrācchidām |
atyantopaśamāvahaṃ bhavati yat tiryaggatānām api
prāg evābhimukhāśayasya viduṣaḥ śāstur guṇāmbhonidheḥ
manye darśanam eva tad guṇavatāṃ teṣām avandhyodayaṃ
sarvākāraparopakāramadhuraṃ pūrvābhisaṃskārajam |
pradveṣopahatāśayān api janān saṃprāpayaty uttamaṃ
sthānaṃ sarvabhavopasargavigamād ekāntaśāntaṃ śivam
śrutvā nāma tathāgatasya makaraḥ sāṃyātrikebhyaḥ purā
saṃpṛktāsyapuṭo mamāra sugate cetaḥ prasādya kṣaṇam |
taddhetoḥ saritāṃ patiṃ parimitaṃ nītvā punar dustaraṃ
janmāmbhonidhim uttatāra vipulaṃ niḥsṛtya mārge plavam
apāyapātālatalāvalambī suro munīndraṃ śaraṇaṃ prapadya |
svapuṇyasopānaparamparābhiḥ samārurohāgryataraṃ vimānam
kṛtvā vyāghrabhayān namo bhagavate buddhāya sarvātmanā
nāmnaivānupamasya puṇyamahatīm ālokya nāndīṃ pumān |
niḥśeṣavyasanāndhakāragahanapradhvaṃsinīṃ prāptavāñ
chāntiṃ kām api vāgatītaviṣayāṃ prahlādasaṃvardhanīm
iti bhuvanamahimnām ākaraṃ śāśvatānāṃ
tam anupamaviśeṣācintyacaryārahasyam |
kim api katham apīśaṃ śaṃkaraṃ prāptum āryaṃ
padam amaram ahāryaṃ puṇyarāśiṃ vadāmi
iti tadgaditaṃ śrutvā sa itara upāsakaḥ |
tam āyuṣmantam ālokya punar evaṃ samabravīt
samyag abhihitaṃ sādho bhavatātra tathāpi ca |
mamāpy evam abhiprāyaṃ śrūyatāṃ sāṃprataṃ sakhe
kṛtvā cittapradoṣaṃ sakṛd api sugate prāptalokāvasāne
yatrāvicchinnamaitrījalakalaśaśatakṣālitāntaḥprakope |
āsaṃsārāparāntaṃ jvaladanalaśikhāgarbhaparyantarandhraṃ
gāhante 'vīcim ajñāḥ katham iva sa jino 'puṇyarāśir na tuṅgaḥ
elāpatram avajñayā kila munau cchitvā pramādātmakaḥ
pārthagjanyaviṣasya vṛttim aśivām udbhāvayan karmaṇā |
elāpādapapādapāṭitaśiro – – dvamacchoṇito
nāgendraḥ pṛthubhīmabhogapaṭalo nādyāpi nirmucyate
sūkṣmo 'py evam anādaro bhagavati prābandhikīṃ vyāpadaṃ
yat sarvāyatanopatāpavirasām ākarṣati prāṇinām |
sarvotkarṣadaśāvasānamahatīṃ kām apy anāyāsinīṃ
prāptaḥ śāntim apuṇyarāśir asatāṃ tasmāt sa sattvottamaḥ
kṛtvā cetaḥpradoṣaṃ kṛpaṇakapuruṣo yatra vīthīmukhasthaḥ
kīṭaḥ kopopadagdho nṛparathacaraṇāghātavicchinnamūrdhā |
jvālāmālākalāpaṃ vivṛtam iva bhuvo bhīṣaṇaṃ vaktrakośaṃ
śvabhraṃ tasmād viveśa pratihatatimiro 'puṇyarāśis tato 'sau
evaṃ buddhe bhagavati gatibhrāntyupādānadāha-
prāptābhijñe mṛdur api kṛtaś cetanāsaṃniveśaḥ |
saṃtānānān upatatiphalaprāptaye nirbabandha
saḥ sarttā [?] – bhavasukhalavāsvādalagnābhilāṣam
matvā karmasvakam anuśayasnāyutantrīpraṇeyaṃ
lokair duḥkhair viṣayakṛpaṇair indriyair vipralabdham |
utpadyante vipadupaśamaprāptaye ye janānāṃ
mātuṃ teṣu prabhavati pumān ko 'pakāropakārau
hṛtvā dhātudharān* srajo bhagavataḥ sadyo 'bhavad dārako
visphoṭasphuṭitārdramāṃsaguḍako bībhatsasarvāśrayaḥ |
satkāraṃ pravidhāya tatra ca punaḥ sadyo 'bhavan nirvraṇaḥ
tat ko nāma na pūjayet sahṛdayaḥ puṇyārṇavaṃ jaṅgamam
tasmāt praduṣṭamanasāṃ bhagavān apuṇyarāśiḥ prasannamanasāṃ tu sa puṇyarāśiḥ |
paryāyato vigatasarvasavāsanāntaḥsaṃkleśakilbiṣadaśo viṣayāntadarśī
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0