જાતકમાલા · શ્લોક 30-49

યસ્મૈ પાંશુપ્રદાનં પ્રકૃતિચલમના બાલકૈઃ સંપ્રદાય
સ્ફીતાં મર્ત્યેન્દ્રલક્ષ્મીમ્ અનવનતસિતચ્છત્ત્રહાસાભિરામામ્ ।
સંપ્રાપ્યાતીતચિન્તં પદમ્ અભયમ્ અસદ્દાહપર્યન્તશાન્તં
લેભે પશ્ચાન્ નરેન્દ્રઃ કથમ્ ઇવ સ ન ભોઃ પુણ્યરાશિર્ મહર્ષિઃ

પ્રસહ્ય પઙ્કાઙ્કમ્ ઋષેર્ વરાહઃ [!] ચૈત્યે વપુર્ યસ્ય ચિરં સ એવ ।
તસ્યૈવ ધર્મસ્ય સુધર્મતાસૌ યદાધિપત્યેન ભવાદ્ વિમુક્તઃ

કિયાન્ પ્રસાદો જડચેતનાનાં સખે તિરશ્ચાં ગુણનિશ્ચયો વા ।
ક્ષેત્રસ્ય તસ્યૈવ તુ સા વિભૂતિર્ યેનાત્ર સત્ત્વાઃ સફલી ભવન્તિ

દૃષ્ટ્વા લોકવિલોચનોત્સવસુખાં સંશાન્તસર્વોદ્ધવાં
વ્યામાભાપરિવેષિણીં ભગવતો બુદ્ધસ્ય મૂર્તિં પુરા ।
હર્ષોત્કમ્પિગલશ્ ચુકૂજ મધુરં પ્રેઙ્ખત્કલાપઃ શિખી
તદ્ધેતોશ્ ચ શમં જગામ સ શિખી ધારામ્બુસિક્તો યથા

મઙ્ગલ્યત્વમ્ અચિન્ત્યયોગમહતાં સર્વાર્થસિદ્ધ્યાવહં
બુદ્ધાનાં તદ્ ઉદીક્ષ્યતાં ભગવતાં સંમોહનિદ્રાચ્છિદામ્ ।
અત્યન્તોપશમાવહં ભવતિ યત્ તિર્યગ્ગતાનામ્ અપિ
પ્રાગ્ એવાભિમુખાશયસ્ય વિદુષઃ શાસ્તુર્ ગુણામ્ભોનિધેઃ

મન્યે દર્શનમ્ એવ તદ્ ગુણવતાં તેષામ્ અવન્ધ્યોદયં
સર્વાકારપરોપકારમધુરં પૂર્વાભિસંસ્કારજમ્ ।
પ્રદ્વેષોપહતાશયાન્ અપિ જનાન્ સંપ્રાપયત્ય્ ઉત્તમં
સ્થાનં સર્વભવોપસર્ગવિગમાદ્ એકાન્તશાન્તં શિવમ્

શ્રુત્વા નામ તથાગતસ્ય મકરઃ સાંયાત્રિકેભ્યઃ પુરા
સંપૃક્તાસ્યપુટો મમાર સુગતે ચેતઃ પ્રસાદ્ય ક્ષણમ્ ।
તદ્ધેતોઃ સરિતાં પતિં પરિમિતં નીત્વા પુનર્ દુસ્તરં
જન્મામ્ભોનિધિમ્ ઉત્તતાર વિપુલં નિઃસૃત્ય માર્ગે પ્લવમ્

અપાયપાતાલતલાવલમ્બી સુરો મુનીન્દ્રં શરણં પ્રપદ્ય ।
સ્વપુણ્યસોપાનપરમ્પરાભિઃ સમારુરોહાગ્ર્યતરં વિમાનમ્

કૃત્વા વ્યાઘ્રભયાન્ નમો ભગવતે બુદ્ધાય સર્વાત્મના
નામ્નૈવાનુપમસ્ય પુણ્યમહતીમ્ આલોક્ય નાન્દીં પુમાન્ ।
નિઃશેષવ્યસનાન્ધકારગહનપ્રધ્વંસિનીં પ્રાપ્તવાઞ્
છાન્તિં કામ્ અપિ વાગતીતવિષયાં પ્રહ્લાદસંવર્ધનીમ્

ઇતિ ભુવનમહિમ્નામ્ આકરં શાશ્વતાનાં
તમ્ અનુપમવિશેષાચિન્ત્યચર્યારહસ્યમ્ ।
કિમ્ અપિ કથમ્ અપીશં શંકરં પ્રાપ્તુમ્ આર્યં
પદમ્ અમરમ્ અહાર્યં પુણ્યરાશિં વદામિ

ઇતિ તદ્ગદિતં શ્રુત્વા સ ઇતર ઉપાસકઃ ।
તમ્ આયુષ્મન્તમ્ આલોક્ય પુનર્ એવં સમબ્રવીત્

સમ્યગ્ અભિહિતં સાધો ભવતાત્ર તથાપિ ચ ।
મમાપ્ય્ એવમ્ અભિપ્રાયં શ્રૂયતાં સાંપ્રતં સખે

કૃત્વા ચિત્તપ્રદોષં સકૃદ્ અપિ સુગતે પ્રાપ્તલોકાવસાને
યત્રાવિચ્છિન્નમૈત્રીજલકલશશતક્ષાલિતાન્તઃપ્રકોપે ।
આસંસારાપરાન્તં જ્વલદનલશિખાગર્ભપર્યન્તરન્ધ્રં
ગાહન્તે ઽવીચિમ્ અજ્ઞાઃ કથમ્ ઇવ સ જિનો ઽપુણ્યરાશિર્ ન તુઙ્ગઃ

એલાપત્રમ્ અવજ્ઞયા કિલ મુનૌ ચ્છિત્વા પ્રમાદાત્મકઃ
પાર્થગ્જન્યવિષસ્ય વૃત્તિમ્ અશિવામ્ ઉદ્ભાવયન્ કર્મણા ।
એલાપાદપપાદપાટિતશિરો – – દ્વમચ્છોણિતો
નાગેન્દ્રઃ પૃથુભીમભોગપટલો નાદ્યાપિ નિર્મુચ્યતે

સૂક્ષ્મો ઽપ્ય્ એવમ્ અનાદરો ભગવતિ પ્રાબન્ધિકીં વ્યાપદં
યત્ સર્વાયતનોપતાપવિરસામ્ આકર્ષતિ પ્રાણિનામ્ ।
સર્વોત્કર્ષદશાવસાનમહતીં કામ્ અપ્ય્ અનાયાસિનીં
પ્રાપ્તઃ શાન્તિમ્ અપુણ્યરાશિર્ અસતાં તસ્માત્ સ સત્ત્વોત્તમઃ

કૃત્વા ચેતઃપ્રદોષં કૃપણકપુરુષો યત્ર વીથીમુખસ્થઃ
કીટઃ કોપોપદગ્ધો નૃપરથચરણાઘાતવિચ્છિન્નમૂર્ધા ।
જ્વાલામાલાકલાપં વિવૃતમ્ ઇવ ભુવો ભીષણં વક્ત્રકોશં
શ્વભ્રં તસ્માદ્ વિવેશ પ્રતિહતતિમિરો ઽપુણ્યરાશિસ્ તતો ઽસૌ

એવં બુદ્ધે ભગવતિ ગતિભ્રાન્ત્યુપાદાનદાહ-
પ્રાપ્તાભિજ્ઞે મૃદુર્ અપિ કૃતશ્ ચેતનાસંનિવેશઃ ।
સંતાનાનાન્ ઉપતતિફલપ્રાપ્તયે નિર્બબન્ધ
સઃ સર્ત્તા [?] – ભવસુખલવાસ્વાદલગ્નાભિલાષમ્

મત્વા કર્મસ્વકમ્ અનુશયસ્નાયુતન્ત્રીપ્રણેયં
લોકૈર્ દુઃખૈર્ વિષયકૃપણૈર્ ઇન્દ્રિયૈર્ વિપ્રલબ્ધમ્ ।
ઉત્પદ્યન્તે વિપદુપશમપ્રાપ્તયે યે જનાનાં
માતું તેષુ પ્રભવતિ પુમાન્ કો ઽપકારોપકારૌ

હૃત્વા ધાતુધરાન્* સ્રજો ભગવતઃ સદ્યો ઽભવદ્ દારકો
વિસ્ફોટસ્ફુટિતાર્દ્રમાંસગુડકો બીભત્સસર્વાશ્રયઃ ।
સત્કારં પ્રવિધાય તત્ર ચ પુનઃ સદ્યો ઽભવન્ નિર્વ્રણઃ
તત્ કો નામ ન પૂજયેત્ સહૃદયઃ પુણ્યાર્ણવં જઙ્ગમમ્

તસ્માત્ પ્રદુષ્ટમનસાં ભગવાન્ અપુણ્યરાશિઃ પ્રસન્નમનસાં તુ સ પુણ્યરાશિઃ ।
પર્યાયતો વિગતસર્વસવાસનાન્તઃસંક્લેશકિલ્બિષદશો વિષયાન્તદર્શી