Jātakamālā · Verses 48-67

tamālanīlotpalapattravṛṣṭayo nipetur antargatamattaṣaṭpadāḥ |
vipāṭitasyeva vimānakoṭibhir nabhastalasyāvayavās tatas tataḥ

puṇyaprabhāvajanite bhagavān niṣadya padme sahasradalake rathacakramātre |
amlānapuṇyaparipākavimuktagandhe taṃ candanaṃ paramakāruṇikaḥ śaśāsa

yenārjitaṃ dhanam idaṃ paripālitaṃ ca svedopadigdhavapuṣā kuṭukuñcakena |
nandaḥ pitā tava sa eva phalāni bhuṅkte tiktāni matsaraviṣadrumasaṃbhavāni

sthānād itaḥ punar ayaṃ kaluṣāntarātmā yāsyaty apāyam anupāyabhayapratiṣṭham |
arciṣmatā hutabhujā vinikīrṇadehā yasmin vasanti vivaśā bahavaḥ kadaryāḥ

etāṃ suhṛjjanaviṣādakarīm avasthām ālokya mohatamasaḥ pratibimbabhūtām |
svāṅgān nikṛtya piśitāny api ko na dadyāt saṃsāravartmani naraḥ parivartamānaḥ

kleśāndhakāravadanā vikarāladaṃṣṭrā dāvāgnidagdhaśikharā iva śailapādāḥ |
āyāsino yad anavāptajalā bhramanti pretāḥ phalaṃ tad api lobhaviṣadrumāṇām

tṛṣṇāvidāritamukhāḥ samupetya bālā dūrvāpravālaharitopanitambalekhām |
saṃśuṣkapaṅkapaṭalaprakarāntarālāṃ paśyanti ke cid analajvalitāṃ sravantīm

dehān dahanti dahanā iva candrapādāḥ śītā raver api karā hi samudgiranti |
aṅgāracūrṇaparuṣāś ca bhavanty amīṣāṃ meghāmbuśīkaramuco 'pi kadambavātāḥ

āśīviṣair iva nirīkṣitamātraśobhāḥ pretair drumā vimalanīlacalatpalāśāḥ |
sadyo bhavanti pariśuṣkaviśīrṇaparṇāḥ pratyādiśanta iva matsariṇo manuṣyān

pretopapattiniyatā vyasanābhighātā vyaktībhavanti manujeṣv api naikarūpāḥ |
kṣuttarṣaśītaparitāpabhayaprakārās tyāgadviṣāṃ vipad ataḥ parato 'numeyā

pañcopatāpavirasākṣaram apragalbhaṃ dehīti yad vadati durbalamandamandam |
vittāvaliptamanasaḥ kulajo 'pi sādhuḥ sā nīcatā vibhavalobhaparājitānām

āśāvighātabhayasaṃkucitaś ca dīno dehīty api prasahate kṛpaṇo na vaktum |
yan nirdhano dhanavataḥ puruṣān akāle maunavrataṃ tad api lobhakṛtaṃ narāṇām

na janasya malo 'sti lobhatulyo na ca mātsaryasamaḥ paropaghātaḥ |
na ca yācakatulyam asti mitraṃ jagatāṃ tyāgasamo na bandhur anyaḥ

paripākavimuktagandhakośaṃ bhramarāḥ padmam iva prakāmagandham |
apanītaparigrahāvalepaṃ bahavaḥ satpuruṣaṃ bhajanti santaḥ

svamadārdraviśeṣakā gajendrā navakārtasvarabaddhapāśakakṣāḥ |
anuyānti janaṃ pradānaśīlaṃ javinaś cāmariṇaś ca vājimukhyāḥ

vinayābharaṇāḥ kriyābhiramyāḥ pramadāś citrakalāvidagdhabhāvāḥ |
upayānti narasya dāsabhāvaṃ kuśalair eva vaśīkṛtāḥ purāṇaiḥ

bhavanāni vibhūtimanti meroḥ śikharāṇīva manojñadarśanāni |
svakṛtānavagītakarmamāyāracitāny eva mudā viśanti santaḥ

vinimīlitajātivādadoṣeṣv anapākṛṣṭacaritrabhūṣaṇeṣu |
upapattir adurlabhā kuleṣu vyapanītāvilamatsarāśrayāṇām

kusumastabakābhirāmaśobhaṃ naranārīnayanadvirephahāri |
kuśalasya phalaṃ vapur narāṇāṃ mativīryācapalaprayāmadhīram

vikasatkumudākarātirekaprabhayā yad gaganaṃ sphuranti kīrtyā |
gatalobhamalasya tā narāṇāṃ dyutayas tyāganiśākarasya ramyāḥ