Jātakamālā · Verses 40-59

praśamavidhure nityodvegaprade gṛhacārake
viṣayamarutā vyādhūtānāṃ hatopaniṣatsukham |
uparatajanakṣobhāyāsaprakāmasukhe vane
vrajati tu manaḥ sadyaḥ śāntiṃ kukāryasamākulam

athānyatamo brāhmaṇo dāridryaduḥkhābhyāhatas tatpratīkāracikīrṣayā mandotsāho 'pi bodhisattvam ekam ārtāyanam avagamya tadviṣayāntam upagacchan mārgaparibhraṃśaparyākulātmā tatas tataḥ paribhraman kṣudduḥkhopaglapitatanur adhvaklamaviklavāvidheyagurutaracaraṇavigrahas tad āśramapadam āsasāda | dṛṣṭvā cainaṃ bodhisattvaś cirābhyāgatasnigdhabāndhavasnehātiriktavātsalyapeśalayā pibann iva dṛṣṭyā pratyudgamyābhivādya ca kṛtapratisaṃmodanam āgamanaprayojanaṃ paryapṛcchat | brāhmaṇo 'bravīt |
yaḥ sarvado nāma bhuvi prasiddho yathārthanāmā naralokapālaḥ |
kīrtyā samāhūta ivāsmi tasya prāptas tam ārtāyanam īkṣamāṇaḥ

trātā sa eva vyasanāturāṇāṃ vanīpakānāṃ sa ca bandhur ekaḥ |
tam eva caikaṃ vyapadiśya sādhum anyatra maunavratam eti vāṇī

tat tasya vacanaṃ śrutvā sa kṛpāpeśalāśayaḥ |
ācakampe mahāsattvas tadduḥkhapavanāhataḥ

atha sa mahātmā dīrgham uṣṇaṃ ca niśvasya taṃ brāhmaṇaṃ provāca |
upāyaś cintyatām anyo dvija duḥkhopaśāntaye |
bhraṣṭaiśvaryaḥ sa bhūpālas tapase vanam āśritaḥ

atha sa brāhmaṇaḥ samīhitārthapratyāśāpraṇayabhaṅgadainyākrāntamānasaḥ sahasā pṛthivyāṃ nipapāta paraṃ ca saṃmoham upajagāma |
āśāparyastadhairyāṇi hṛdayāni prasaṅginām |
dehināṃ moham āyānti hetunā yena kena cit

atha bodhisattvas taṃ brāhmaṇaṃ śītābhir adbhiḥ pariṣiñcya pratilabdhasaṃjñaṃ samāśvāsayann abravīt |
asty anyo 'pi pratīkāro bhavadāśāsamṛddhaye |
ahaṃ sarvaṃdado rājā mā śucas tvam iha dvija

sarvaṃdado nāma kathaṃ kadā vā yasya svadehe 'pi manaḥprasaṅgaḥ |
yathārthanāmā tv adhunā bhaviṣyāmy ahaṃ tvadabhyāgamanotsavena

madrājyapraṇayī rājā māṃ samanveṣate kila |
baddhvā māṃ dehy atas tasmai sa tvāṃ samtoṣayiṣyati

anekaduḥkhopanipātakātaraś cirasya tāvad bhavadāśrayād ayam |
mamopayogaṃ guṇapakṣasiddhaye śarīrasaṃjñaḥ kalir adya yāsyati

jarārujāmṛtyukhalūrikām imāṃ tanuṃ samāśritya sa hanta yo 'dya me |
manoratho brāhmaṇamukhya pūryatāṃ tava prabhāvād abhivāñchitaś ciram

prītir nṛpasya tava cārthaviśeṣasiddhiḥ saṃpatsyate mama ca pāramitāprakarṣaḥ |
ekaṃ śarīram atisṛjya vipatparītaṃ paśyotsavātiśayam āpatitaṃ krameṇa

evaṃvidhe 'tithijanapraṇayābhidhāne prītyāgame ca mama kāryasamṛddhihetau |
dehe kṛtāntamakarāsyapuṭātithau ca naikopasargavihite vidhir asti ko 'nyaḥ

kāyād asārād aham adya sāraṃ bhavantam āsādya samujjihīrṣuḥ |
manorathaṃ tat saphalaṃ kuruṣva tvam adya me vipra cirānubaddham

evam astv iti pāpātmā pratiśuśrāva sa dvijaḥ |
atikramyāryamaryādāṃ lobhopahatamānasaḥ

koṭarāntargatavyālaviṣād apy atidāruṇaiḥ |
viṣayair upataptānāṃ pāpaṃ kiṃ nāma duṣkaram

ekaḥ parārthaṃ pradadau svadehaṃ samādade 'nyaḥ param ātmahetoḥ |
aho vikṛṣṭaṃ caritaṃ narāṇāṃ guṇeṣu doṣeṣu ca sādarāṇām

taṃ bodhisattvaṃ vinibadhya gāḍhaṃ paścādbhujaṃ cauram iva dvijātiḥ |
samācakarṣa prakṛtipragalbho nivāryamāṇo vanadevatābhiḥ

sākṣād ayaṃ dharma ivāvatīrṇaḥ praśāntavākkāyamanovikāraḥ |
dvijādhamenāvinayāvalepakrūreṇa kaṣṭaṃ hriyate maharṣiḥ

amī rudantīva vilolapallavāḥ praśastapuṣpāśrumukhā mahīruhāḥ |
caladdvirephadhvanidīnanisvanā viyujyamānā muninā sumedhasā