Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jātakamālā · Verses 60-79

60

sudurlabham darśanam asya sarvathā vilocanaprītikarasya dehinām |
vilepur ity udgataśokakātarāḥ pragāḍhaśokā munayo vanaukasaḥ

61

ādāya vipro 'tha tam āryasattvaṃ niḥsādhvasānākuladhīraceṣṭam |
praveśayām āsa puraṃ sa yasmin mahīpatis tṣṭhati tatsapatnaḥ

62

yam adrākṣur netraiḥ purayuvatayaḥ snehavikacair
gajaskandhārūḍhaṃ patim iva surāṇāṃ narapatim |
tam evāpaśyaṃs tāḥ paravaśagataṃ valkaladharaṃ
mukhaiḥ śokāyāsastimitagurupakṣmāntanayanaiḥ

63

taṃ mattavāraṇagatiṃ kanakāvadātaṃ
prāṃśuṃ sumerum iva lakṣaṇaratnacitram |
cīrāmbaraṃ vṛjinadīrghajaṭākalāpaṃ
dṛṣṭvā nṛpo ripur adhīratayā cakampe

64

tathābhūtaṃ cainam avekṣya sādhvasākulitamatiś cintayām āsa |
ko nv eṣa kāñcanaśilātalacāruvakṣāḥ
kṣāmodaro bhujagabhogavilambibāhuḥ |
pratyādiśann iva kukāryasamākulaṃ māṃ
prāpto yuvāpi vinayapratipattidhīraḥ

65

dharmo 'vatīrṇa iva vigrahavān kuto 'yam
ālambavalkaladharo nayanābhirāmaḥ |
baddhaś ca nāma ca na dainyaviṣādavaśyas
tejonidhiḥ praśamam udgiratīva cāyam

66

atha sa brāhmaṇādhamas taṃ rājānam abravīt | jayatu jayatu mahārājo diṣṭyā vardhase | yo 'sau tava pratyanīko rājā kenāpi prayojanenāraṇyam anupraviśya tāpasanepathyāvacchādito daurātmyaṃ kim apy ārebhe | sa eṣa mayā balātkāraṃ tvatpriyacikīrṣayā baddhvā mīna iva sphurann ānītas tad atra devaḥ pramāṇam iti | atha sa rājā tat tasya pāpakarmaṇaḥ karmāsaṃbhāvayann avocad enam | mā tāvad bhoḥ |
jetuṃ sāgaramekhalāṃ vasumatīṃ bāhudvitīyo 'py ayaṃ
śaktaḥ śaktimatāṃ varaḥ karikaravyālambibāhudrumaḥ |
tvaṃ śakto 'sya parābhavaṃ katham are kartuṃ bṛhadvakṣasaḥ
tat tvaṃ brūhi parābhavanti na mṛgāḥ siṃhaṃ sphuratkesaram

67

sa tasmai rājñe yathābhūtam āviścakāra | dhik tvām iti ca nirbhartsitaḥ kopakaluṣayā dṛṣṭyā tena rājñā parāṃ vrīḍām āpannaḥ | svayam eva vimucya bandhanāni kṣitipaḥ so 'tha yathāsukhaṃ nṛparṣim upaveśya tam āsane mahārhe bahumānānatavigraho jagāda |
guṇabhaktitayātimānuṣaṃ te nṛpa karmātiśayāvadānam etat |
prathayanti surāsurapradhānā bahumānaślatham ānataiḥ śirobhiḥ

68

yadi rañjayituṃ prajāḥ samartho nṛpa rājety abhidhānasaṃniveśaḥ |
guṇaratnanidhe tvam eva rājā viguṇo rañjayituṃ jagan na śaktaḥ

69

anuśādhi yathā purā puraṃ svaṃ vayam ājñāpravaṇā bhavadvidhānām |
vinayād vyasanaṃ ca naḥ kṣamethāḥ skhalati proṣitalocanaḥ same 'pi

70

jātaprasādam atha taṃ nṛpatiṃ viditvā pātrīkṛtaṃ sucaritasya sa bodhisattvaḥ |
śiṣyaṃ vinītam iva gauravabhāranamraṃ provāca nīlajaladastanayitnughoṣaḥ

71

āyur nṛṇām acirakālavināśi tāvat taptopalodaraniṣikta ivāmbubinduḥ |
saṅgāḥ priyaiḥ saha sadaiva viyogatiktāḥ saṃpattayo vipariṇāmaviṣāviṣahyāḥ

72

kāmā muhūrtavitathābhiniveśarāmāḥ kiṃpākapādapaphalapratimopabhogāḥ |
naikāntarāyavirasaṃ sabhayaṃ savairaṃ rājyaṃ pramādavadhabandhanimittabhūtam

73

tasmād vipākamadhurāṇi kuruṣva nityaṃ karmāṇi sajjanamanovinibandhanāni |
śokāśrukātaramukhās tu vipākakāle yeṣāṃ bhavanti puruṣāḥ prajahīhi tāni

74

nārtho rājyasukhaiḥ punar mama calai riktair anāśvāsikair
vairāyāsaviṣādadainyakalahadvāraiḥ parapratyayaiḥ |
utkaṇṭhāṃ janayanti me kṣitidharāḥ saṃsaktadhārādharāḥ
puṣpālambakadambapādapavanaśyāmopakaṇṭhāḥ śivāḥ

75

hariṇakulaviluptasnigdhaśaṣpottarīyā nipatitasitapuṣpā dyaur ivālakṣyatārā |
apaharati balān me mānasaṃ kānanāntakṣitir uparatarājyaprārthanāvipralambham

76

sthiravanagamanāśayaṃ viditvā nṛpatir asāv atha taṃ viśuddhasattvam |
apahṛtahṛdayo guṇais tadiyair vanagamanābhimukhaḥ kilāvatasthe

77

avagamitamanāś ca bodhisattvaḥ kṣitipatinā vinayānatena tena |
uparataviṣayaspṛho 'pi ceto vanagamanād vinivartayāṃ babhūva

78

vana iva bhavane 'pi bodhisattvā viṣayasukhavyasanāparītasattvāḥ |
munaya iva vanāntavāsanimnāḥ praśamarasaikavihāriṇo bhavanti

79

bhavana iva vane 'pi sādhavas te jagadudayaikanibandhanaprayogāḥ |
svatanum api parārtham utsṛjanti praṇayijanapraṇayaṃ na khaṇḍayanti

Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc