Jātakamālā · Verses 13-32

atha kadā cid anyatamo vyādho dhanvī pṛṣṭhāvāpī pragāḍhāvabaddhaparikaro mālutāvatānasaṃyatākulakeśabhārabhāsuraḥ śvāpadān abhidravaṃs taṃ deśam abhijagāma |
krodhāraktavilocanaṃ giriśilāśyāmāyatoraḥsthalaṃ
vallīkuṇḍalakāvabaddhakapilavyādhūtakeśāśivam |
dṛṣṭvā mṛtyum ivāpatantam atha taṃ tadgocarāḥ prāṇino
yātāḥ kvāpi vilaṅghya kaṇṭakalatānaddhān prapātān api

atha sa durātmā viphalaprayāsatayā sutarāṃ krodhāgninā pradīptamānasaḥ saśiraḥprakampaṃ niśvasya ca palāśikayāvagṛhya lalāṭapuṭaprasvedasalilaṃ tam evānukampamānaṃ taṃ vānarādhipatiṃ dadarśa pādapaikadeśāvasthitam | dṛṣṭvā ca bhṛśataraṃ krodhavahninā prajajvāla |
aśaknuvanto balinaḥ prabādhituṃ khalāḥ svadaurātmyavirūkṣadṛṣṭayaḥ |
akāraṇakrodhaviṣāśivāśivā bhavanti sādhuṣv apakāradāruṇāḥ

atha sa durātmā dhanuṣi niśitaṃ sāyakaṃ saṃdhāya vegena bodhisattvam abhidudrāva | sa ca mahātmā lobhanīyataraṃ vapur avetya mayi ca nāsyāyaṃ nirbandha iti | śakto 'pi pratyavasthātum apagatasaṃrambhamānasaḥ khaga iva mahatā javena tadbāṇapatham aticakrāma |
muṣṭiprahāreṇa sa śailaśṛṅgaṃ śakto 'pi saṃcūrṇayituṃ mahātmā |
jālmaṃ tam eva tv anukampamānas tadbāṇasaṃpātapathād vyatītaḥ

sa ca puruṣādhamas tīvratarasaṃrambhamanyuvegākulīkṛtāśayas tāṃ bodhisattvajananīṃ pratyākṛṣṭatīkṣṇabāṇāśanir abhisasāda |
abhyāsayogāt kaṭhinīkṛtāni manāṃsy anāryaiś caritaprasaṅgaiḥ |
pāpakriyāyām avicārya kāryaṃ caranti lokasya niraṅkuśāni

atha bodhisattvaḥ purāyaṃ me mātaraṃ vyāpādayatīty avigaṇitasvaprāṇātyayaḥ sasaṃbhramadrutataragatir abhigamya taṃ vyādhaṃ sānunayapraśamamadhuram ity abravīt |
tiṣṭha tiṣṭha mahāsattva mā vadhīr jananīṃ mama |
kas tavemāṃ guṇo hatvā vṛddhāṃ proṣitalocanām

tavāpi nūnam āyuṣman mātā hṛdayavallabhā |
ātmasnehānumānena mā vyātsīr mama mātaram

phalamūlajalāhārāṃ vasantīṃ vijane vane |
vyāpādayitum ambāṃ me sādhos tava na yujyate

spṛṣṭadṛṣṭāpacāre 'pi puruṣās tuṅgamānasāḥ |
praharanti na śauṭīrād dainyopahatacetasi

purātanair eva hatāṃ karmabhiḥ paruṣair imām |
ghnato niraparādhāṃ te kathaṃ notpadyate dayā

api cedaṃ mṛgendrāsṛkkalaṅkitamukhaṃ śaram |
na lajjase kathaṃ nāma muñcañ chākhāmṛgītanau

sphītāvalepau karimastakeṣu bhujāv imau jyākaṭhinaprakoṣṭhau |
niyujyamānau kṛpaṇāśrayeṣu daurbhāgyam udbhāvayataḥ sphuṭaṃ te

amuktapūrvo hariṇāṅganāsv apy akṣūṇalakṣas tava kaṅkapattraḥ |
śilīmukho 'yaṃ pratikuñjarīva niyujyamānaḥ kapidurgatāyām

abhyarthyamānā ripuṇāpi dhīrā bāṣpāmbuviṣyandivilocanena |
bhavanti tatkālavinīyamānakrodhoparāgādhikaramyaśobhāḥ

tasmād udvīkṣasva paraṃ ca lokam imāṃ ca vṛddhām aparāyaṇāṃ tvam |
mā gā vaśaṃ roṣaniśācarasya lokadvayānarthaśatāvahasya

evam apy asāv ucyamānaḥ krauryābhyāsakaṭhorahṛdayapāṣāṇas tad bodhisattvavacanam ākarṇyaivāvadhīrayām āsa |
pāpaprasaṅgaparuṣīkṛtamānaseṣu vyarthā giro guṇijanābhihitā bhavanti |
viprasrutā jaladharebhya ivāmbudhārā vajrāgnidagdhaśikhareṣu mahīruheṣu

atha vānareśvaras tam anāryakarmāṇam anunayavidhuram avagamya cintām āpede |
mātary ayaṃ yadi mama praharaty anāryaḥ saṃpaśyato mama vadhaḥ sakalaḥ sa eva |
tyaktvā svajīvitam ataḥ paripālayāmi vṛddhām imāṃ kumudinīdhavalāṃ ca kīrtim

kāmaṃ mṛte mayi mariṣyati viklaveyaṃ
hā putraketi kṛpaṇā karuṇaṃ rudantī |
yuktas tathāpi mama pūrvataraṃ vināśo
draṣṭuṃ guruvyasanam asti na me prabhutvam

jātaś ca nāma na vinakṣyati vety ayuktam utpāda eva niyamena nipātahetuḥ |
tulye ca nāma maraṇavyasanopatāpe mṛtyur varaṃ parahitāvahitāśayasya

tadgarbhasaṃdhāraṇasaṃbhṛtasya snehānubaddhasya pariśramasya |
asyāḥ krameṇaiva mamābhyupeto nirveśakālātiśayotsavo 'yam

duḥkhaṃ tu nirgārayatīva ceto mamaikam evāvinivāryavīryam |
ambā mṛtaṃ māṃ yad iyaṃ viditvā duḥkhena saṃtyakṣyati jīvalokam