Jātakamālā · Verses 10-29

sālokaṃ bhuvanatrayaṃ narapate saddharmavāgaṃśubhir
yāvad buddhadivākarasya vilasatkīrtiprabhāmālinaḥ |
niryātuṃ vyasanāndhakārapaṭalacchannāntarālād bhavāt
tāvan nyāyyam ataḥ purā hy atimahat paryeti ghoraṃ tamaḥ

vātāsphālanacañcalānalaśikhājvālāvalīḍhād gṛhān
niryāntaṃ na nivārayanti puruṣaṃ tacchāntikāmā yathā |
evaṃ duḥkhamahāhutāśanaśikhāgrastāt samastād bhavān
niṣkrāmantam anarthajālapihitāt santo vivṛṇvanti na

atha sa pārthivas tāsāṃ tena suhṛtsvajanabandhunirapekṣarūkṣākṣareṇa svakāyajīvitāśāvidhureṇa vacasā sutarāṃ samupajātaśokadainyamānasaḥ punar vyāha ||
tapāṃsy akāleṣv abhivāñchitāni puṣṇanti nārthān manaso 'nukūlān
akālagarbhā iva kanyakānām ajātasārāvayavāṅgaśobhāḥ

bhavanty akāle tapasaḥ prayogāś candroparāgā iva sopasargāḥ |
tasmād ito buddhir iyaṃ kumāryo nivartyatām utpathacāriṇīva

soḍhuṃ na duḥkhāni vapūṃṣi śaktāny adṛṣṭaduḥkhāni sukhocitāni |
dantābhighātā dviradādhipānām abaddhamūlā iva cūtavṛkṣāḥ

savahnigarbhair aśivaiḥ śivārutair vināditaṃ bhīṣaṇarāvagahvaram |
bhayaṃ bhayasyāpy upasaṃhared bhṛśaṃ śmaśānam ākrandavirāvadāruṇam

kva vo vapur bālamṛṇālakomalaṃ matiḥ kva ceyaṃ karapattraniṣṭhurā |
paropakāravyatiṣaktacetaso vidher aho mayy anapekṣarūkṣatā

vaiḍūryanīlamṛduśādvalakañcukāni nānāprakārakusumaprakarotkarāṇi |
etāni vo madakalālikulākulāni krīḍāvanāny abhimatāni bhavantu kanyāḥ

gṛhopavanadīrghikās taṭavilambipuṣpadrumāḥ
samīraṇacalattaraṅgarucakāvalīmekhalāḥ |
vibuddhakamalotpalākaranilīnahaṃsasvanā
rater upanibandhanaṃ maghavato 'py alaṃ kanyakāḥ

upavījitā jalataraṅgalāsakair navamālikākusumagandhagandhibhiḥ |
pavanair ihaiva gṛhakānane ratiṃ kurutāṅganāḥ parabhṛtopakūjite

ete jālagavākṣapakṣavivaraprodvāntapuṣpāsavā
nānāmodavidigdhavāsavikasanniḥśvāsavātā iva |
prāsādā valabhīviṭaṅkavalayaprasvasthasuptāṇḍajā
yuṣmākaṃ rataye bhavantu vanitāḥ saṃgītatūryasvanāḥ

atha tāḥ kumāryas tat pitur vacanam amṛṣyamāṇāḥ punar vyāhuḥ ||
na hi tat sukham asti kiṃ cid anyan naralokādhipate divi kṣitau vā |
śataśaś ca sahasradhā ca bhuktaṃ na yad asmābhir anarthapaṇḍitābhiḥ

viṣayair na hi tṛptir indriyāṇāṃ viṣayābhyāsaviśeṣaghasmarāṇām |
bhavatīti vicintya buddhimantaḥ prayatante bhavabandhanakṣayāya

capalāny anavasthitasvabhāvāny aniloddhūtataraṅgabhaṅgurāṇi |
vinivṛttapunarbhavābhilāṣā vijayante yatayaḥ ṣaḍindriyāṇi

bhavacārakasūkarās tu bālāś chalitāś cittakaler viceṣṭitena |
prapatanti sukhābhilāṣalubdhā vyasaneṣv eva durantabhairaveṣu

aham ity upajātavibhrameyaṃ janatā prajvalitāstrayantrakalpān |
viṣayān upasevate hatāśā pariṇāmāyatatīvraduḥkhahetūn

jagad adhruvam etad asvatantraṃ viṣayāśīviṣapūgasaṃniruddham |
avagamya bhaveṣu ye ramante paśavas te naravigrahopanītāḥ

camarā iva vṛkṣalagnavālā nidhanaṃ kāpuruṣā vrajanti gehe |
viṣayair uparuddhabuddhimārgā vitathasnehalatānibaddhacittāḥ

ratikāraṇam atra jīvaloke vyasanodbhedanirantarāntarāle |
vada tāta kim asti yena naḥ syād bhavaneṣv eva ratir bahucchaleṣu

bhavaneṣu narendra bhāgadheyāny upayujyāni bhavāntarārjitāni |
muṣitā iva hīnadīnacittā bhavakāntāraparāyaṇā bhavanti