Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jaimini Sutras · Part 120

athāto dharmajijñāsā / Jaim_1,1.1 /
codanālakṣaṇo 'rtho dharmaḥ / Jaim_1,1.2 /
tasya nimittaparīṣṭiḥ / Jaim_1,1.3 /
satsaṃprayoge puruṣasyendriyāṇāṃ buddhijanma tatpratyakṣam animittaṃ vidyamānopalambhanatvāt / Jaim_1,1.4 /
autpattikas tu śabdasyārthena saṃbandhas tasya jñānam upadeśo 'vyatirekaś cārthe 'nupalabdhe tatpramāṇaṃ bādarāyaṇasyānapekṣatvāt / Jaim_1,1.5 /
karmaike tatra darśanāt / Jaim_1,1.6 /
asthānāt / Jaim_1,1.7 /
karoti śabdāt / Jaim_1,1.8 /
sattvāntare ca yaugapadyāt / Jaim_1,1.9 /
prakṛti vikṛtyoś ca / Jaim_1,1.10 /
vṛddhiś ca kartṛbhūmnāsya / Jaim_1,1.11 /
samaṃ tu tatra darśanam / Jaim_1,1.12 /
sataḥ paramadarśanaṃ viṣayānāgamāt / Jaim_1,1.13 /
prayogasya param / Jaim_1,1.14 /
ādittyavadyaugapadyam / Jaim_1,1.15 /
varṇāntaram avikāraḥ / Jaim_1,1.16 /
nādavṛddhiparā / Jaim_1,1.17 /
nityas tu syād darśanasya parārthatvāt / Jaim_1,1.18 /
sarvatra yaugapadyāt / Jaim_1,1.19 /
saṃkhyābhāvāt / Jaim_1,1.20 /
anapekṣatvāt / Jaim_1,1.21 /
prakhyābhāvāc ca yogasya / Jaim_1,1.22 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_1,1.23 /
uttpattau vāvacanāḥ syur arthasyātan nimittatvāt / Jaim_1,1.24 /
tadbhūtānāṃ kriyārthena sāmāmnāyo 'rthasya tannimittattvāt / Jaim_1,1.25 /
loke sanniyamāt prayogasannikarṣaḥ syāt / Jaim_1,1.26 /
vedāṃś caike sannikarṣaṃ puruṣākhyāḥ / Jaim_1,1.27 /
anityadarśanāc ca / Jaim_1,1.28 /
uktaṃ tu śabdapūrvatvam / Jaim_1,1.29 /
ākhyā pravacanāt / Jaim_1,1.30 /
parantu śrutisāmānyamātram / Jaim_1,1.31 /
kṛte vā viniyogaḥ syāt karmaṇaḥ saṃbandhāt / Jaim_1,1.32 /
āmnāyasya kriyārthatvād ānarthakyam atadarthānāṃ tasmād anityam ucyate / Jaim_1,2.1 /
śāstradṛṣṭāvirodhāc ca / Jaim_1,2.2 /
tathāphalābhāvāt / Jaim_1,2.3 /
anyānarthakyāt / Jaim_1,2.4 /
abhāgipratiṣedhāc ca / Jaim_1,2.5 /
anityasaṃyogāt / Jaim_1,2.6 /
vidhinā tv ekavākyatvāt stutyarthena vidhīnāṃ syuḥ / Jaim_1,2.7 /
tulyaṃ ca sāmpradāyikam / Jaim_1,2.8 /

āptā cānupapattiḥ prayoge hi virodhaḥ syāc chabdārthas tv aprayogabhūtas tasmād upapadyeta / Jaim_1,2.9 /
guṇavādas tu / Jaim_1,2.10 /
rūpāt prāyāt / Jaim_1,2.11 /
dūrabhūyastvāt / Jaim_1,2.12 /
aparādhāt kartuś ca putradarśanam / Jaim_1,2.13 /
ākālikepsā / Jaim_1,2.14 /
vidyāpraśaṃsā / Jaim_1,2.15 /
sarvatvam ādhikārikam / Jaim_1,2.16 /
phalasya karmaniṣpattes teṣāṃ lokavatparimāṇataḥ phalaviśeṣaḥ syāt / Jaim_1,2.17 /
antyayor yathoktam / Jaim_1,2.18 /
vidhir vā syād apūrvatvād vādamātrama hy anarthakam / Jaim_1,2.19 /
lokavad iti cet / Jaim_1,2.20 /
na pūrvatvāt / Jaim_1,2.21 /
uktaṃ tu vākyaśeṣatvam / Jaim_1,2.22 /
vidhiś cānarthakaḥ kvacit tasmāt stutiḥ pratīyeta tatsāmānyād itareṣu tathātvam / Jaim_1,2.23 /
prakaraṇe sambhavannapakarṣo na kalpyeta vidhyānarthakyaṃ hi taṃ prati / Jaim_1,2.24 /
vidhau ca vākyabhedaḥ syāt / Jaim_1,2.25 /
hetur vā syād arthavatvopapattibhyām / Jaim_1,2.26 /
sthitis tu śabdapūrvatvādacodanāca tasya / Jaim_1,2.27 /
vyarthe stutir anyāyyeti cet / Jaim_1,2.28 /
arthas tu vidhiśeṣatvād yathā loke / Jaim_1,2.29 /
yadi ca hetur avatiṣṭheta nirdeśāt sāmānyād iti ced avasthā vidhīnāṃ syāt / Jaim_1,2.30 /
tadarthaśāstrāt / Jaim_1,2.31 /
vākyaniyamāt / Jaim_1,2.32 /
buddhiśāstrāt / Jaim_1,2.33 /
avidyamānavacanāt / Jaim_1,2.34 /
acetane 'rthabandhanāt / Jaim_1,2.35 /
arthavipratiṣedhāt / Jaim_1,2.36 /
svādhyāyavadvacanāt / Jaim_1,2.37 /
avijñeyāt / Jaim_1,2.38 /
anityasaṃyogān mantrārthānarthakyam / Jaim_1,2.39 /
aviśiṣṭas tu vākyārthaḥ / Jaim_1,2.40 /
guṇārthena punaḥ śrutiḥ / Jaim_1,2.41 /
parisaṃkhyā / Jaim_1,2.42 /
arthavādo vā / Jaim_1,2.43 /
aviruddhaṃ param / Jaim_1,2.44 /
saṃpraiṣe karmagarhānupālambhaḥ saṃskārattvāt / Jaim_1,2.45 /
abhidhāne 'rthavādaḥ / Jaim_1,2.46 /
guṇād apratiṣedhaḥ syāt / Jaim_1,2.47 /
vidyāvacanam asaṃyogāt / Jaim_1,2.48 /

sataḥ paramavijñānam / Jaim_1,2.49 /
uktaś cānityasaṃyogaḥ / Jaim_1,2.50 /
liṅgopadeśaś ca tadarthavat / Jaim_1,2.51 /
ūhaḥ / Jaim_1,2.52 /
vidhiśabdāś ca / Jaim_1,2.53 /
dharmasya śabdamūlatvād aśabdam anapekṣaṃ syāt / Jaim_1,3.1 /
api vā kartṛsāmānyāt pramāṇam anumānaṃ syāt / Jaim_1,3.2 /
virodhe tv anapekṣyaṃ syād asati hy anumānam / Jaim_1,3.3 /
hetudarśanāc ca / Jaim_1,3.4 /
śiṣṭākope 'viruddham iti cet / Jaim_1,3.5 /
na śāstraparimāṇatvāt / Jaim_1,3.6 /
api vā kāraṇagrahaṇe prayuktāni pratīyeran / Jaim_1,3.7 /
teṣv adarśanād virodhasya samā vipratipattiḥ syāt / Jaim_1,3.8 /
śāstrasthā vā tannimittatvāt / Jaim_1,3.9 /
coditaṃ tu pratīyetāvirodhāt pramāṇena / Jaim_1,3.10 /
prayogaśāstram iti cet / Jaim_1,3.11 /
nāsanniyamāt / Jaim_1,3.12 /
avākyaśeṣāc ca / Jaim_1,3.13 /
sarvatra ca prayogāt sannidhānaśāstrāc ca / Jaim_1,3.14 /
anumānavyavasthānāt tatsaṃyuktaṃ pramāṇaṃ syāt / Jaim_1,3.15 /
api vā sarva dharmaḥ syāt tannyāyatvād vidhānasya / Jaim_1,3.16 /
darśanād viniyogaḥ syāt / Jaim_1,3.17 /
liṅgābhāvāc ca nityasya / Jaim_1,3.18 /
ākhyā hi deśasaṃyogāt / Jaim_1,3.19 /
na syād deśāntareṣv iti cet / Jaim_1,3.20 /
syādyogākhyā hi māthuravat / Jaim_1,3.21 /
karmadharmo vā pravaṇavat / Jaim_1,3.22 /
tulyaṃ tu kartṛdharmeṇa / Jaim_1,3.23 /
prayogotpatyaśāstratvāc chabdeṣu na vyavasthā syāt / Jaim_1,3.24 /
śabde prayatnaniṣpatter aparādhasya bhāgitvam / Jaim_1,3.25 /
anyāyaś cānekaśabdattvam / Jaim_1,3.26 /
tatra tattvam abhiyogaviśeṣāt syāt / Jaim_1,3.27 /
tadaśaktiś cānurūpatvāt / Jaim_1,3.28 /
eka deśatvāc ca vibhāktivyatyaye syāt / Jaim_1,3.29 /
prayogacodanābhāvād arthaikatvam avibhāgāt / Jaim_1,3.30 /
adravyaśabdatvāt / Jaim_1,3.31 /
anyadarśanāc ca / Jaim_1,3.32 /
ākṛtis tu kriyārthatvāt / Jaim_1,3.33 /
na kriyā syād iti cedarthāntare vidhānaṃ na dravyam iti cet / Jaim_1,3.34 /
tadarthatvāt prayogasyāvibhāgaḥ / Jaim_1,3.35 /

uktaṃ samāmnāyaidam arthyaṃ tasmāt sarvaṃ tadarthaṃ syāt / Jaim_1,4.1 /
api vā nāmadheyaṃ syād yadutpattāvapūrvam avidhāyakatvāt / Jaim_1,4.2 /
yasmin guṇopadeśaḥ pradhānato 'bhisambandhaḥ / Jaim_1,4.3 /
tatprakhyañ cānyaśāstram / Jaim_1,4.4 /
tadvyapadeśaṃ ca / Jaim_1,4.5 /
nāmadheye guṇaśruteḥ syād vidhānam iti cet / Jaim_1,4.6 /
tulyatvāt kriyayor na / Jaim_1,4.7 /
aikaśabdye parārthavat / Jaim_1,4.8 /
tadguṇās tu vidhāyer annavibhāgād vidhānārthe na ced anyena śiṣṭāḥ / Jaim_1,4.9 /
barhirājyayor asaṃskāre śabdalābhād atacchabdaḥ / Jaim_1,4.10 /
prokṣaṇīṣv arthasaṃyogāt / Jaim_1,4.11 /
tathānirmanthye / Jaim_1,4.12 /
vaiśvadeve vikalpa iti cet / Jaim_1,4.13 /
na vā prakaraṇāt pratyakṣavidhānāc ca na hi prakaraṇaṃ dravyasya / Jaim_1,4.14 /
mithaś cānarthasambandhaḥ / Jaim_1,4.15 /
parārthatvād guṇānām / Jaim_1,4.16 /
pūrvavanto 'vidhānārthās tatsāmarthyaṃ samāmnāye / Jaim_1,4.17 /
guṇasya tu vidhānārthe tadguṇāḥ prayoge syur anarthakā na hi taṃ pratyarthavattāsti / Jaim_1,4.18 /
taccheṣo nopapadyate / Jaim_1,4.19 /
avibhāgād vidhānārthe stutyarthenopapadyeran / Jaim_1,4.20 /
kāraṇaṃ syād iti cet / Jaim_1,4.21 /
ānarthakyād akāraṇaṃ kartur hi kāraṇāni guṇārtho hi vidhīyate / Jaim_1,4.22 /
tatsiddhiḥ / Jaim_1,4.23 /
jātiḥ / Jaim_1,4.24 /
sārūpyāt / Jaim_1,4.25 /
praśaṃsā / Jaim_1,4.26 /
bhūmā / Jaim_1,4.27 /
liṅgasamavāyāt / Jaim_1,4.28 /
sandigdheṣu vākyaśeṣāt / Jaim_1,4.29 /
arthād vā kalpanaikadeśatvāt / Jaim_1,4.30 /
bhāvārthāḥ karmaśabdās tebhyaḥ kriyā pratīyetaiṣa hy artho vidhīyate / Jaim_2,1.1 /
sarveṣāṃ bhāvo 'rtha iti cet / Jaim_2,1.2 /
yeṣām utpattau sve prayoge rūpopalabdhis tāni nāmāni tasmāt tebhyaḥ parākāṅkṣā bhūtatvāt sve prayogai / Jaim_2,1.3 /
yeṣāṃ tūtpattāv arthe sve prayogo na vidyate tāny ākhyātāni tasmāt tebhyaḥ pratīyetāśritatvāt prayogasya / Jaim_2,1.4 /
codanā punar ārambhaḥ / Jaim_2,1.5 /
tāni dvaidhaṃ guṇapradhānabhūtāni / Jaim_2,1.6 /
yair dravyaṃ na cikīrṣyate tāni pradhānabhūtāni dravyasya guṇabhūtatvāt / Jaim_2,1.7 /
yais tu dravyaṃ cikīrṣyate guṇas tatra pratīyeta tasya dravyapradhānatvāt / Jaim_2,1.8 /
dharmamātre tu karma syād anirvṛtteḥ prayājavat / Jaim_2,1.9 /
tulyaśrutitvād vetaraiḥ sadharmaḥ syāt / Jaim_2,1.10 /

dravyopadeśa iti cet / Jaim_2,1.11 /
na tadarthatvāl lokavat tasya ca śeṣabhūtatvāt / Jaim_2,1.12 /
stutaśastrayos tu saṃskāro yājyāvad devatābhidhānatvāt / Jaim_2,1.13 /
arthena tv apakṛṣyeta devatānām acodanārthasya guṇabhūtatvāt / Jaim_2,1.14 /
vaśāvad vā guṇārthaṃ syāt / Jaim_2,1.15 /
na śrutisamavāyitvāt / Jaim_2,1.16 /
vyapadeśabhedāc ca / Jaim_2,1.17 /
guṇaś cānarthakaḥ syāt / Jaim_2,1.18 /
tathā yājyāpurorucoḥ / Jaim_2,1.19 /
vaśāyām arthasamavāyāt / Jaim_2,1.20 /
yac ceti vārthavattvāt syāt / Jaim_2,1.21 /
na tvāmnāteṣu / Jaim_2,1.22 /
dṛśyate / Jaim_2,1.23 /
api vā śrutisaṃyogāt prakaraṇe stautiśaṃsatī kriyotpāttiṃ vidadhyātām / Jaim_2,1.24 /
śabdapṛthaktvāc ca / Jaim_2,1.25 /
anarthakaṃ ca tadvacanam / Jaim_2,1.26 /
anyaś cārthaḥ pratīyate / Jaim_2,1.27 /
abhidhānaṃ ca karmavat / Jaim_2,1.28 /
phalanirvṛttiś ca / Jaim_2,1.29 /
vidhimantrayor aikārthyam aikaśabdyāt / Jaim_2,1.30 /
api vā prayogasāmarthyān mantro 'bhidhānavācī syāt / Jaim_2,1.31 /
taccodakeṣu mantrākhyā / Jaim_2,1.32 /
śeṣe brāhmaṇaśabdaḥ / Jaim_2,1.33 /
anāmnāteṣv amantratvamāmnāteṣu hi vibhāgaḥ / Jaim_2,1.34 /
teṣām ṛgyatrārthavaśena pādavyavasthā / Jaim_2,1.35 /
gītiṣu sa mākhyā / Jaim_2,1.36 /
śeṣe yajuḥ śabdāḥ / Jaim_2,1.37 /
nigado vā caturthaṃ syād dharmaviśeṣāt / Jaim_2,1.38 /
vyapadeśāc ca / Jaim_2,1.39 /
yajūṃṣi vā tadrūpatvāt / Jaim_2,1.40 /
vacanād dharmaviśeṣaḥ / Jaim_2,1.41 /
arthāc ca / Jaim_2,1.42 /
guṇārtho vyapadeśaḥ / Jaim_2,1.43 /
sarveṣām iti cet / Jaim_2,1.44 /
na, ṛgvyapadeśāt / Jaim_2,1.45 /
arthaikatvād ekaṃ vākyaṃ sākāṅkṣaṃ ced vibhāge syāt / Jaim_2,1.46 /
sameṣu vākyabhedaḥ syāt / Jaim_2,1.47 /
anuṣaṅgo vākyasamāptiḥ sarveṣu tulyayogitvāt / Jaim_2,1.48 /
vyavāyān nānuṣajyeta / Jaim_2,1.49 /
śabdāntare karmabhedaḥ kṛtānubandhatvāt / Jaim_2,2.1 /

ekasyaivaṃ punaḥ śrutir aviśeṣād anarthakaṃ hi syāt / Jaim_2,2.2 /
prakaraṇaṃ tu paurṇamāsyāṃ rūpāvacanāt / Jaim_2,2.3 /
viśeṣadarśanāc ca sarveṣāṃ sameṣu hy apravṛttiḥ syāt / Jaim_2,2.4 /
guṇas tu śrutisaṃyogāt / Jaim_2,2.5 /
codanā vā guṇānāṃ yugapacchāstrāc codite hi tadarthatvāt tasyatasyopadiśyeta / Jaim_2,2.6 /
vyapadeśaś ca tadvat / Jaim_2,2.7 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_2,2.8 /
paurṇamāsīvad upāṃśuyājaḥ syāt / Jaim_2,2.9 /
codanā vāprakṛtatvāt / Jaim_2,2.10 /
guṇopabandhāt / Jaim_2,2.11 /
prāye vacanāc ca / Jaim_2,2.12 /
āghārāgnihotram arūpatvāt / Jaim_2,2.13 /
saṃjñopabandhāt / Jaim_2,2.14 /
aprakṛtatvāc ca / Jaim_2,2.15 /
codanā vā śabdārthasya prayogabhūtatvāt tatsannidher guṇārthena punaḥ śrutiḥ / Jaim_2,2.16 /
dravyasaṃyogāc codanā paśusomayoḥ prakaraṇe hy anarthako dravyasaṃyogo na hi tasya guṇārthena / Jaim_2,2.17 /
acodakāś ca saṃskārāḥ / Jaim_2,2.18 /
tadbhedāt karmaṇo 'bhyāso dravyapṛthaktvād anarthakaṃ hi syād bhedo dravyaguṇībhāvāt / Jaim_2,2.19 /
saṃskāras tu na bhidyeta parārthatvād dravyasya guṇabhūtatvāt / Jaim_2,2.20 /
pṛthakttvaniveśāt saṃkhyayā karmabhedaḥ syāt / Jaim_2,2.21 /
saṃjñā cotpattisaṃyogāt / Jaim_2,2.22 /
guṇāś cāpūrvasaṃyoge vākyoḥ samattvāt / Jaim_2,2.23 /
aguṇe tu karmaśabde guṇas tatra pratīyeta / Jaim_2,2.24 /
phalaśrutes tu karma syāt phalasya karmayogitvāt / Jaim_2,2.25 /
atulyatvāt tu vākyayor guṇe tasya pratīyeta / Jaim_2,2.26 /
sameṣu karmayuktaṃ syāt / Jaim_2,2.27 /
saubhare puruṣaśruter nidhanaṃ kāmasaṃyogaḥ / Jaim_2,2.28 /
sarvasya voktakāmatvāt tasmin kāmaśrutiḥ syān nidhanārthā punaḥ śrutiḥ / Jaim_2,2.29 /
guṇas tu kratusaṃyogāt karmāntaraṃ prayojayet saṃyogasyāśeṣabhūtvāt / Jaim_2,3.1 /
ekasya tu liṅgabhedāt prayojanārtham ucyetaikatvaṃ guṇavākyatvāt / Jaim_2,3.2 /
aveṣṭau yajñasaṃyogātkratupradhānamucyate / Jaim_2,3.3 /
ādhāne sarvaśeṣatvāt / Jaim_2,3.4 /
ayaneṣu codanāntaraṃ saṃjñopabandhāt / Jaim_2,3.5 /
aguṇāc ca karmacodanā / Jaim_2,3.6 /
samāptaṃ ca phale vākyam / Jaim_2,3.7 /
vikāro vā prakaraṇāt / Jaim_2,3.8 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_2,3.9 /
guṇāt saṃjñopabandhaḥ / Jaim_2,3.10 /
samāptir aviśiṣṭā / Jaim_2,3.11 /
saṃskāraś cāprakaraṇe 'karmaśabdatvāt / Jaim_2,3.12 /

yāvad uktaṃ vā karmaṇaḥ śrutimūlatvāt / Jaim_2,3.13 /
yajatis tu dravyaphalabhoktṛsaṃyogād eteṣāṃ karmasambandhāt / Jaim_2,3.14 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_2,3.15 /
viṣaye prāyadarśanāt / Jaim_2,3.16 /
arthavādopapatteś ca / Jaim_2,3.17 /
saṃyuktas tv arthaśabdena tadarthaḥ śrutisaṃyogāt / Jaim_2,3.18 /
pātnīvate tu pūrvatvād avacchedaḥ / Jaim_2,3.19 /
adravyatvāt kavele karmaśeṣaḥ syāt / Jaim_2,3.20 /
agnis tu liṅgadarśanāt kratuśabdaḥ pratīyeta / Jaim_2,3.21 /
dravyaṃ vā syāc codanāyās tadarthatvāt / Jaim_2,3.22 /
tatsaṃyogāt kratus tadākhyaḥ syāt tena dharmavidhānāni / Jaim_2,3.23 /
prakaraṇāntare prayojanānyatvam / Jaim_2,3.24 /
phalaṃ cākarmasaṃnidhau / Jaim_2,3.25 /
saṃnidhau tv avibhāgāt phalārthena punaḥ śrutiḥ / Jaim_2,3.26 /
āgneyasūktahetutvād abhyāsena pratīyeta / Jaim_2,3.27 /
avibhāgāt tu karmaṇāṃ dvirukter na vidhīyate / Jaim_2,3.28 /
anyārthā vā punaḥ śrutiḥ / Jaim_2,3.29 /
yāvajjīviko 'bhyāsaḥ karmadharmaḥ prakaraṇāt / Jaim_2,4.1 /
kartur vā śrutisaṃyogāt / Jaim_2,4.2 /
liṅgadarśanāc ca karmadharme hi prakrameṇa niyamyeta tatrānarthakam anyat syāt / Jaim_2,4.3 /
vyapavargaṃ ca darśayati kālaś cet karmabhedaḥ syāt / Jaim_2,4.4 /
anityatvāt tu naivaṃ syāt / Jaim_2,4.5 /
virodhaś cāpi pūrvavat / Jaim_2,4.6 /
kartus tu dharmaniyamāt kālaśāstraṃ nimittaṃ syāt / Jaim_2,4.7 /
nāmarūpadharmaviśeṣapunaruktinindāśāktisamāptivacanaprāyaścittānyārthadarśanāc chākhāntareṣu karmabhedaḥ syāt / Jaim_2,4.8 /
ekaṃ vā saṃyogarūpacodanākhyāviśeṣāt / Jaim_2,4.9 /
na nāmnā syād acodanābhidhānatvāt / Jaim_2,4.10 /
sarveṣāṃ caikakarmyaṃ syāt / Jaim_2,4.11 /
kṛtakaṃ cābhidhānam / Jaim_2,4.12 /
ekatve 'pi param / Jaim_2,4.13 /
vidyāyāṃ dharmaśāstram / Jaim_2,4.14 /
agneyavatpunarvacanam / Jaim_2,4.15 /
advirvacanaṃ vā śrutisaṃyogāviśeṣāt / Jaim_2,4.16 /
arthāsannidheś ca / Jaim_2,4.17 /
na caikaṃ pratiśiṣyate / Jaim_2,4.18 /
samāptivac ca saṃprekṣā / Jaim_2,4.19 /
ekatve 'pi parāṇi nindāśaktisamāptivacanāni / Jaim_2,4.20 /
prāyaścittaṃ nimittena / Jaim_2,4.21 /
prakramād vā niyogena / Jaim_2,4.22 /
samāptiḥ pūrvavattvādyathājñāte pratīyeta / Jaim_2,4.23 /

liṅgamaviśiṣṭaṃ sarvaśeṣatvān na hi tatra karmacodanā tasmāt dvādaśāhasyāhāravyapadeśaḥ syāt / Jaim_2,4.24 /
dravye cācoditatvād vidhīnām avyavasthā syān nirdeśād vyatiṣṭheta tasmān nityānuvādaḥ syāt / Jaim_2,4.25 /
vihitapratiṣedhāt pakṣe 'tirekaḥ syāt / Jaim_2,4.26 /
sārasvate vipratiṣedhādyadeti syāt / Jaim_2,4.27 /
upahavye 'pratiprasavaḥ / Jaim_2,4.28 /
guṇārthā vā punaḥ śrutiḥ / Jaim_2,4.29 /
pratyayaṃ cāpi darśayati / Jaim_2,4.30 /
api vā kramasaṃyogād vidhipṛthaktvam ekasyāṃ vyavatiṣṭheta / Jaim_2,4.31 /
virodhinā tv asaṃyogād aikakarmye tatsaṃyogād vidhīnāṃ sarvakarmapratyayaḥ syāt / Jaim_2,4.32 /
athātaḥ śeṣalakṣaṇam / Jaim_3,1.1 /
śeṣaḥ parārthatvāt / Jaim_3,1.2 /
dravyaguṇasaṃskāreṣu bādariḥ / Jaim_3,1.3 /
karmāṇyapi jaiminiḥ phalārthatvāt / Jaim_3,1.4 /
phalaṃ ca puruṣārthatvāt / Jaim_3,1.5 /
puruṣaś ca karmārthatvāt / Jaim_3,1.6 /
teṣām arthena sabandhaḥ / Jaim_3,1.7 /
vihitas tu sarvadharmaḥ syāt saṃyogato 'viśeṣāt prakaraṇāviśeṣāc ca / Jaim_3,1.8 /
arthalopād akarme syāt / Jaim_3,1.9 /
phalaṃ tu saha ceṣṭayā śabdārtho 'bhāvād viprayoge syāt / Jaim_3,1.10 /
dravyaṃ cotpattisaṃyogāt tad artham eva codyeta / Jaim_3,1.11 /
arthaikatve dravyaguṇayor aikakarmyān niyamaḥ syāt / Jaim_3,1.12 /
ekatvayuktam ekasya śrutisaṃyogāt / Jaim_3,1.13 /
sarveṣāṃ vā lakṣaṇatvād aviśiṣṭaṃ hi lakṣaṇam / Jaim_3,1.14 /
coditetuparārthatvād yathāśruti pratīyetā / Jaim_3,1.15 /
saṃskārād vāguṇānām avyavasthā syāt / Jaim_3,1.16 /
vyavasthāvārthasya śrutisaṃyogāt tasya śabda pramāṇatvāt / Jaim_3,1.17 /
ānarthakyāttadaṅgeṣu / Jaim_3,1.18 /
kartṛguṇe tu karmāsamavāyād vākyabhedaḥ syāt / Jaim_3,1.19 /
sākāṅkṣaṃ tv ekavākyaṃ syād asamāptaṃ hi pūrveṇa / Jaim_3,1.20 /
sandigdhe tubyavāyād vākyabhedaḥ syāt / Jaim_3,1.21 /
guṇānāṃ ca parārthattvād asambandhaḥ samatvāt syāt / Jaim_3,1.22 /
mithaś cānarthasamvandhāt / Jaim_3,1.23 /
ānantaryam acodanā / Jaim_3,1.24 /
bākyānāṃ ca samāptatvāt / Jaim_3,1.25 /
śeṣas tu guṇasaṃyuktaḥ sādhāraṇaḥ pratīyeta mithas teṣām asambandhāt / Jaim_3,1.26 /
vyavasthā vārthasaṃyogāl liṅgasyārthena sambandhāllakṣaṇārthā guṇaśrutiḥ / Jaim_3,1.27 /
arthābhidhānasāmarthyān mantreṣu śeṣabhāvaḥ syāt tasmād utpattisambandho 'rthena nityasaṃyogāt / Jaim_3,2.1 /
saṃskārakatvād acoditena syāt / Jaim_3,2.2 /
vacanāt tv ayathārtham aindrī syāt / Jaim_3,2.3 /
guṇād vāpy abhidhānaṃ syāt sambandhasyāśāstrahetutvāt / Jaim_3,2.4 /

tathāhavānam apīti cet / Jaim_3,2.5 /
nakālavidhiś coditatvāt / Jaim_3,2.6 /
guṇābhāvāt / Jaim_3,2.7 /
liṅgāc ca / Jaim_3,2.8 /
vidhikopaś copadeśe syāt / Jaim_3,2.9 /
tathotthānavisarjane / Jaim_3,2.10 /
sūktavāke ca kālavidhiḥ parārthatvāt / Jaim_3,2.11 /
upadeśo vā yājyāśabdo hi nākasmāt / Jaim_3,2.12 /
sadevatārthas tatsaṃyogāt / Jaim_3,2.13 /
pratipattir iti cet sviṣṭakṛdvadubhayasaṃskāraḥ syāt / Jaim_3,2.14 /
kṛtsnopadeśād ubhayatra sarvavacanam / Jaim_3,2.15 /
yathārthaṃ vā śeṣabhūtasaṃskārāt / Jaim_3,2.16 /
vacanād iti cet / Jaim_3,2.17 /
prakaraṇāvibhāgād ubhe prati kṛtsnaśabdaḥ / Jaim_3,2.18 /
liṅgakramasamākhyānāt kāmyayuktaṃ samāmanānam / Jaim_3,2.19 /
adhikāre ca mantravidhir atadākhyeṣu śiṣṭatvāt / Jaim_3,2.20 /
tadākhyo vā prakaraṇopapattibhyām / Jaim_3,2.21 /
anarthakaś copadeśaḥ syād asambandhāt phalavatā na hy upasthānaṃ phalavat / Jaim_3,2.22 /
sarveṣāṃ copadiṣṭatvāt / Jaim_3,2.23 /
liṅgasamākhyānābhyāṃ bhakṣārthatānuvākasya / Jaim_3,2.24 /
tasya rūpopadeśābhyām apakarṣo 'rthasya coditatvāt / Jaim_3,2.25 /
guṇābhidhānān mandrādir ekamantraḥ syāt tayor ekārthasaṃyogāt / Jaim_3,2.26 /
liṅgaviśeṣanirdeśāt samānavidhāneṣv anaindrāṇām amantratvam / Jaim_3,2.27 /
yathādevataṃ vā tatprakṛtitvaṃ hi darśayati / Jaim_3,2.28 /
punarabhyunnīteṣu sarveṣām upalakṣaṇaṃ dviśeṣatvāt / Jaim_3,2.29 /
anayād vā pūrvasyānupalakṣaṇam / Jaim_3,2.30 /
grahaṇād vāpanayaḥ syāt / Jaim_3,2.31 /
pātnīvate tu pūrvavat / Jaim_3,2.32 /
grahaṇād vāpanītaṃ syāt / Jaim_3,2.33 /
tvaṣṭāraṃ tūpalakṣayet pānāt / Jaim_3,2.34 /
atulyatvāt tu naivaṃ syāt / Jaim_3,2.35 /
triṃśac ca parārthatvāt / Jaim_3,2.36 /
vaṣaṭkāraś ca kartṛvat / Jaim_3,2.37 /
chandaḥ pratiṣedhas tu sarvagāmitvāt / Jaim_3,2.38 /
aindrāgne tu liṅgabhābāt syāt / Jaim_3,2.39 /
ekasmin vā devatāntarād vibhāgavat / Jaim_3,2.40 /
chandaś ca devatāvat / Jaim_3,2.41 /
sarveṣu vābhāvād ekacchandasaḥ / Jaim_3,2.42 /
sarveṣāṃ vaikamantryam aitiśāyanasya bhaktipānatvāt savanādhikāro hi / Jaim_3,2.43 /
śruter jātādhikāraḥ syāt / Jaim_3,3.1 /

vedo vā prāyadarśanāt / Jaim_3,3.2 /
liṅgāc ca / Jaim_3,3.3 /
dharmopadeśāc ca na hi dravyeṇa sambandhaḥ / Jaim_3,3.4 /
trayīvidyākhyā ca tadvid dhi / Jaim_3,3.5 /
vyaktikrame yathāśrutīti cet / Jaim_3,3.6 /
na sarvasmin niveśāt / Jaim_3,3.7 /
vedasaṃyogān na prakaraṇena bādhyate / Jaim_3,3.8 /
guṇamukhyavyatikrame tadarthatvān mukhyena vedasaṃyogaḥ / Jaim_3,3.9 /
bhūyastvenobhayaśruti / Jaim_3,3.10 /
asaṃyuktaṃ prakaraṇād iti kartavyatārthitvāt / Jaim_3,3.11 /
kramaś ca deśasāmānyāt / Jaim_3,3.12 /
ākhyā caivama tadarthatvāt / Jaim_3,3.13 /
śruti-liṅga-vākya-prakaraṇa-sthāna-samākhyānāṃ samavāye pāradaurbalyam arthaviprakarṣāt / Jaim_3,3.14 /
ahīno vā prakaraṇād gauṇaḥ / Jaim_3,3.15 /
asaṃyogāt tu mukhyasya tasmād apakṛṣyeta / Jaim_3,3.16 /
dvitvabahutvayuktaṃ vā codanāt tasya / Jaim_3,3.17 /
pakṣeṇārthakṛtasyeti cet / Jaim_3,3.18 /
nakṛter ekasaṃyogāt / Jaim_3,3.19 /
jāghanī caikadeśatvāt / Jaim_3,3.20 /
codanā vāpūrvatvāt / Jaim_3,3.21 /
ekadeśa iti cet / Jaim_3,3.22 /
na prakṛter aśāstraniṣpatteḥ / Jaim_3,3.23 /
santardanaṃ prakṛtau krayaṇavadanarthalopāt syāt / Jaim_3,3.24 /
utkarṣo vā grahaṇād viśeṣasya / Jaim_3,3.25 /
kartṛto vā viśeṣasya tannimittatvāt / Jaim_3,3.26 /
kratuto vārthavādān upapatteḥ syāt / Jaim_3,3.27 /
saṃsthāś ca kartṛvad dhāraṇārthāviśeṣāt / Jaim_3,3.28 /
ukthyādiṣu vārthasya vidyamānatvāt / Jaim_3,3.29 /
aviśeṣāt stutir vyartheti cet / Jaim_3,3.30 /
syād anityatvāt / Jaim_3,3.31 /
saṅkhyāyuktaṃ kratoḥ prakaraṇāt syāt / Jaim_3,3.32 /
naimittikaṃ vā kartṛsaṃyogāl liṅgasya tannimittatvāt / Jaim_3,3.33 /
pauṣṇaṃ paiṣaṇaṃ vikṛtau pratīyetācodanāt prakṛtau / Jaim_3,3.34 /
tatsarvārtham aviśeṣāt / Jaim_3,3.35 /
carauvārthoktaṃ puroḍāśe 'rthavipratiṣedhāt paśau na syāt / Jaim_3,3.36 /
carāv apīti cet / Jaim_3,3.37 /
na paktināmatvāt / Jaim_3,3.38 /
ekasminn ekasaṃyogāt / Jaim_3,3.39 /
dharmāvipratiṣedhāc ca / Jaim_3,3.40 /
api vā sadvitīye syād devatānimittatvāta / Jaim_3,3.41 /

liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,3.42 /
vacanāt sarvapeṣaṇaṃ taṃ prati śāstravatvād arthābhāvād vicarāv apeṣaṇaṃ bhavati / Jaim_3,3.43 /
ekasmin vārthadharmatvād aindrāgnav adubhayor na syād acoditatvāt / Jaim_3,3.44 /
hetumātram adantatvam / Jaim_3,3.45 /
vacanaṃ param / Jaim_3,3.46 /
nivītām iti manuṣyadharmaḥ śabdasya tatpradhānatvāt / Jaim_3,4.1 /
apadeśo vārthasya vidyamānatattvāt / Jaim_3,4.2 /
vidhistavarpūrvatvāt syāt / Jaim_3,4.3 /
sa prāyāt karmadharmaḥ syāt / Jaim_3,4.4 /
vākyaśeṣatvāt / Jaim_3,4.5 /
tatprakaraṇe yat tat saṃyuktam avipratiṣedhāt / Jaim_3,4.6 /
tatpradhāne vā tulyavat prasaṃkhyānād itarasya tadarthatvāt / Jaim_3,4.7 /
arthavādo vā prakaraṇāt / Jaim_3,4.8 /
vidhinā caikavākyatvāt / Jaim_3,4.9 /
digvibhāgaś ca tadvat sambandhasyārthahetutvāt / Jaim_3,4.10 /
paruṣi ditapūrṇaghṛtavidagdhaṃ ca tadvat / Jaim_3,4.11 /
akarma kratusaṃyuktaṃ saṃyogān nityānuvādaḥ syāt / Jaim_3,4.12 /
vidhir vā saṃyogāntarāt / Jaim_3,4.13 /
ahīnavat puruṣas tadarthatvāt / Jaim_3,4.14 /
prakaraṇaviśeṣād vā tadyuktasya saṃskāro dravyavat / Jaim_3,4.15 /
vyapadeśād apakṛṣyeta / Jaim_3,4.16 /
śaṃyau ca sarvaparidānāt / Jaim_3,4.17 /
prāgaparodhān malavad vāsasaḥ / Jaim_3,4.18 /
annapratiṣedhāc ca / Jaim_3,4.19 /
aprakaraṇe tu tadvarmas tato viśeṣāt / Jaim_3,4.20 /
adravyatvāt tu śeṣaḥ syāt / Jaim_3,4.21 /
vedasaṃyogāt / Jaim_3,4.22 /
dravyasaṃyogāc ca / Jaim_3,4.23 /
syād vāsya saṃyogavat phalena sambandhas tasmāt karmaitiśāyanaḥ / Jaim_3,4.24 /
śeṣāḥ prakaraṇe 'viśeṣāt sarvakarmaṇām / Jaim_3,4.25 /
homās tu vyavatiṣṭher annāhavanīyasaṃyogāt / Jaim_3,4.26 /
śeṣaś ca samākhyānāt / Jaim_3,4.27 /
doṣāt tv iṣṭir laukike syāc chāstrād dhi vaidika na doṣaḥ syāt / Jaim_3,4.28 /
arthavādo vānupapātat tasmād yajñe pratīyeta / Jaim_3,4.29 /
acodita ca karmabhedāt / Jaim_3,4.30 /
liṅgād ārtvije syāt / Jaim_3,4.31 /
pānavyāpac ca tadvat / Jaim_3,4.32 /
doṣāt tu vaidike syād arthād dhi laukike na doṣaḥ syāt / Jaim_3,4.33 /
tatsarvatrāviśeṣāt / Jaim_3,4.34 /
svāmino vā tadarthatvāt / Jaim_3,4.35 /

liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,4.36 /
sarvapradānaṃ haviṣas tadarthatvāt / Jaim_3,4.37 /
niravadānāt tu śeṣaḥ syāt / Jaim_3,4.38 /
upāyo vā tadarthatvāt / Jaim_3,4.39 /
kṛtatvāt tu karmaṇaḥ sakṛt syād dravyasya guṇabhūtatvāt / Jaim_3,4.40 /
śeṣadarśanāc ca / Jaim_3,4.41 /
aprayojakatvād ekasmāt kriyerañ cheṣasya guṇabhūtatvāt / Jaim_3,4.42 /
saṃskṛtatvāc ca / Jaim_3,4.43 /
sarvebhyo vā kāraṇāviśeṣāt saṃskārasya tadarthatvāt / Jaim_3,4.44 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,4.45 /
ekasmāc ced yathākāmyam aviśeṣāt / Jaim_3,4.46 /
mukhyād vā pūrvakālatvāt / Jaim_3,4.47 /
bhakṣāśravaṇād dānaśabdaḥ parikraye / Jaim_3,4.48 /
tatsaṃstavāc ca / Jaim_3,4.49 /
bhakṣārtho vā dravye samatvāt / Jaim_3,4.50 /
vyādeśād dānasaṃstutiḥ / Jaim_3,4.51 /
ājyāc ca sarvasaṃyogāt / Jaim_3,5.1 /
kāraṇāc ca / Jaim_3,5.2 /
ekasmint samavattaśabdāt / Jaim_3,5.3 /
ājye ca darśanātsviṣṭakṛdarthavadasya / Jaim_3,5.4 /
aśeṣatvāt tu naivaṃ syāt sarvādānād aśeṣatā / Jaim_3,5.5 /
sādhāraṇyān na dhruvāyāṃ syāt / Jaim_3,5.6 /
avattatvāc ca juhvāṃ tasya ca homasaṃyogāt / Jaim_3,5.7 /
camasavad iti cet / Jaim_3,5.8 /
na codanāvirodhād dhaviḥ prakalpanātvāc ca / Jaim_3,5.9 /
utpannādhikārāt sati sarvavacanam / Jaim_3,5.10 /
jātiviśeṣāt param / Jaim_3,5.11 /
antyam arekārthe / Jaim_3,5.12 /
sākamprasthāyye sviṣṭakṛd iḍaṃ ca tadvat / Jaim_3,5.13 /
sautrāmaṇyāṃ ca graheṣu / Jaim_3,5.14 /
tadvac ca śeṣavacanam / Jaim_3,5.15 /
dravyaikatve karmabhedāt pratikarma kriyeran / Jaim_3,5.16 /
avibhāgāc ca śeṣasya sarvān pratyaviśiṣṭhatvāt / Jaim_3,5.17 /
aindravāyave tu vacanāt pratikarma bhakṣaḥ syāt / Jaim_3,5.18 /
some 'vacanād bhakṣo na vidyate / Jaim_3,5.19 /
syād vānyārthadarśanāt / Jaim_3,5.20 /
vacanāni tv apūrvatvāt tasmād yathopadeśaṃ syuḥ / Jaim_3,5.21 /
camaseṣu samākhyānāt saṃyogasya tannimittattvāt / Jaim_3,5.22 /
udgātṛcamasamekaḥ śrutisaṃyogāt / Jaim_3,5.23 /
sarve vā sarvasaṃyogāt / Jaim_3,5.24 /

stotrakāriṇāṃ vā tatsaṃyogād bahuśruteḥ / Jaim_3,5.25 /
sarve tu vedasaṃyogāt kāraṇād ekadeśe syāt / Jaim_3,5.26 /
grāvastuto bhakṣo na vidyate 'nāmnānāt / Jaim_3,5.27 /
hāriyojane vā sarvasaṃyogāt / Jaim_3,5.28 /
camasināṃ vā sannidhānāt / Jaim_3,5.29 /
sarveṣāṃ tu vidhitvāt tadarthā camasiśrutiḥ / Jaim_3,5.30 /
vaṣaṭkārāc ca bhakṣayet / Jaim_3,5.31 /
homābhiṣabābhyāṃ ca / Jaim_3,5.32 /
pratyakṣopadeśāc camasānām avyaktaḥ śeṣe / Jaim_3,5.33 /
syād vā kāraṇabhāvād anirdeśaś camasānāṃ kartus tadvacanatvāt / Jaim_3,5.34 /
camase cānyadarśanāt / Jaim_3,5.35 /
ekapātre kramād adhvaryuḥ pūrvo bhakṣayet / Jaim_3,5.36 /
hotā vā mantravarṇāt / Jaim_3,5.37 /
vacanāc ca / Jaim_3,5.38 /
kāraṇānupūrvyāc ca / Jaim_3,5.39 /
vacanād anujñātabhakṣaṇam / Jaim_3,5.40 /
tadupahūta upahvayasvety anenānujñāpayeliṅgāt / Jaim_3,5.41 /
tatrārthāt prativacanam / Jaim_3,5.42 /
tadekatrāṇāṃ samavāyāt / Jaim_3,5.43 /
yājyāpanayenāpanīto bhakṣaḥ pravaravat / Jaim_3,5.44 /
yaṣṭur vā kāraṇāgamāt / Jaim_3,5.45 /
pravṛttatvāt pravarasyānapāyaḥ / Jaim_3,5.46 /
phalacamaso naimittiko bhakṣavikāraḥ śrutisaṃyogāt / Jaim_3,5.47 /
ijyābikāro vā saṃskārasya tadarthatvāt / Jaim_3,5.48 /
homāt / Jaim_3,5.49 /
camasaiś ca tulyakālatvāt / Jaim_3,5.50 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,5.51 /
anuprasarpiṣu sāmānyāt / Jaim_3,5.52 /
brahmaṇā vā tulyaśabdatvāt / Jaim_3,5.53 /
tat sarvārtham aprakaraṇāt / Jaim_3,6.1 /
prakṛtau vādviruktatvāt / Jaim_3,6.2 /
tadvarjaṃ tu vacanaprāpte / Jaim_3,6.3 /
darśanād iti cet / Jaim_3,6.4 /
na codanaikārthyāt / Jaim_3,6.5 /
utpattir iti cet / Jaim_3,6.6 /
na tulyatvāt / Jaim_3,6.7 /
codanārthakārtsnyāt tu mukhyavipratiṣedhāt prakṛtyarthaḥ / Jaim_3,6.8 /
prakaraṇaviśeṣāt tu vikṛtau virodhi syāt / Jaim_3,6.9 /
naimittikaṃ tu prakṛtau tadvikāraḥ saṃyogaviśeṣāt / Jaim_3,6.10 /
iṣṭayarthamagnyādheyaṃ prakaraṇāt / Jaim_3,6.11 /

na vā tāsāṃ tadarthatvāt / Jaim_3,6.12 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,6.13 /
tatprakṛtyarthaṃ yathānye 'nārabhyavādāḥ / Jaim_3,6.14 /
sarvārtha vāgnyadhānasya svakālatvāt / Jaim_3,6.15 /
tāsām agniḥ prakṛtitaḥ prayājavat syāt / Jaim_3,6.16 /
na vā tāsāṃ tadarthatvāt / Jaim_3,6.17 /
tulyaḥ sarveṣāṃ paśuvidhiḥ prakaraṇāviśeṣāt / Jaim_3,6.18 /
sthānāc ca pūrvasya / Jaim_3,6.19 /
śvas tv ekeṣāṃ tatra prākśrutir guṇārthā / Jaim_3,6.20 /
tenotkṛṣṭasya kālavidhir iti cet / Jaim_3,6.21 /
naikadeśatvāt / Jaim_3,6.22 /
artheneti cet / Jaim_3,6.23 /
na śrutivipratiṣedhāt / Jaim_3,6.24 /
sthānāt tu pūrvasya saṃskārasya tadarthatvāt / Jaim_3,6.25 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,6.26 /
acodanā guṇārthena / Jaim_3,6.27 /
dohayoḥ kālabhedād asaṃyuktaṃ śṛtaṃ syāt / Jaim_3,6.28 /
prakaraṇavibhāgād vā tatsaṃyuktasya kālaśāstram / Jaim_3,6.29 /
tadvat savanāntare grahāmnānam / Jaim_3,6.30 /
raśanā ca liṅgadarśanāt / Jaim_3,6.31 /
ārāc chiṣṭam asaṃyuktam itaraiḥ sannidhānāt / Jaim_3,6.32 /
saṃyuktaṃ vā tadarthatvāc cheṣasya tannimittatvāt / Jaim_3,6.33 /
nirdeśād vyavatiṣṭheta / Jaim_3,6.34 /
agnyaṅgam aprakaraṇe tadvat / Jaim_3,6.35 /
naimittikam atulyatvād asamānavithānāṃ syāt / Jaim_3,6.36 /
pratinidhiś ca Jaim_3,6.37 /
tadvatprayojanaikatvāt / Jaim_3,6.38 /
aśāstralakṣaṇatvāc ca / Jaim_3,6.39 /
niyamārthā guṇaśrutiḥ / Jaim_3,6.40 /
saṃsthās tu samānavidhānāḥ prakaraṇāviśeṣāt / Jaim_3,6.41 /
vyapadeśaś ca tulyavat / Jaim_3,6.42 /
vikāsas tu kāmasaṃyoge nityasya samatvāt / Jaim_3,6.43 /
api vā dviruktatvāt prakṛter bhaviṣyantīti / Jaim_3,6.44 /
bacanāt tu samuccayaḥ / Jaim_3,6.45 /
pratiṣedhāc ca pūrvaliṅganām / Jaim_3,6.46 /
guṇaviśeṣād ekasya vyapadeśaḥ / Jaim_3,6.47 /
prakaraṇaviśeṣād asaṃyuktaṃ pradhānasya / Jaim_3,7.1 /
sarveṣāṃ vā śeṣatvasyātatprayuktatvāt / Jaim_3,7.2 /
ārādapīti cet / Jaim_3,7.3 /
na tadvākyaṃ hi tadarthatvāt / Jaim_3,7.4 /

liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,7.5 /
phalasaṃyogāt tu svāmiyuktaṃ pradhānasya / Jaim_3,7.6 /
cikīrṣayo ca saṃyogāt / Jaim_3,7.7 /
tathābhidhānena / Jaim_3,7.8 /
tadyukte tu phalaśrutis tasmāt sarvacikīrṣā syāt / Jaim_3,7.9 /
guṇābhidhānāt sarvārtham abhidhānam / Jaim_3,7.10 /
dīkṣādakṣiṇaṃ tu vacanāt pradhānasya / Jaim_3,7.11 /
nivṛttidarśanāc ca / Jaim_3,7.12 /
tathā yūpasya vedi / Jaim_3,7.13 /
deśamātraṃ vā śiṣṭenaikavākyatvāt / Jaim_3,7.14 /
sāmadhenīs tad anvāhur iti havir ddhānayor vacanāt sāmadhenīnām / Jaim_3,7.15 /
deśamātraṃ vā pratyakṣaṃ hy arthakarma somasya / Jaim_3,7.16 /
samākhyānaṃ ca tadvat / Jaim_3,7.17 /
śāstraphalaṃ prayoktari tallakṣaṇatvāt tasmāt svayaṃ prayoge syāt / Jaim_3,7.18 /
utsarge tu pradhānatvāc cheṣakārī pradhānasya tasmād anyaḥ svayaṃ vā syāt / Jaim_3,7.19 /
anyo vā syāt parikrayāmnānād vipratiṣedhāt pratyag ātmani / Jaim_3,7.20 /
tatrārthāt kartṛparimāṇaṃ syād aniyamo 'viśeṣāt / Jaim_3,7.21 /
api vā śruti bhedāt pratināmadheyaṃ syuḥ / Jaim_3,7.22 /
ekasya karmabhedād iti cet / Jaim_3,7.23 /
notpattau hi / Jaim_3,7.24 /
camasādhvaryavaś ca tair vyapadeśāt / Jaim_3,7.25 /
utpattau tu bahuśruteḥ / Jaim_3,7.26 /
daśatvaṃ liṅgadarśanāt / Jaim_3,7.27 /
śamitā ca śabdabhedāt / Jaim_3,7.28 /
prakaraṇād votpattyasaṃyogāt / Jaim_3,7.29 /
upagāś ca liṅgadarśanāt / Jaim_3,7.30 /
vikrayī tvanyaḥ karmaṇo 'coditvāt / Jaim_3,7.31 /
karmakāryāt sarveṣām ṛtviktvam aviśeṣāt / Jaim_3,7.32 /
na vā parisaṃkhyānāt / Jaim_3,7.33 /
pakṣeṇeti cet / Jaim_3,7.34 /
na sarveṣām adhikāraḥ / Jaim_3,7.35 /
niyamas tu dakṣiṇābhiḥ śrutisaṃyogāt / Jaim_3,7.36 /
uktvā ca yajamānatvaṃ teṣāṃ dīkṣābidhānāt / Jaim_3,7.37 /
svāmisaptadaśāḥ karmasāmānyāt / Jaim_3,7.38 /
te sarvārthāḥ prayuktatvād agnayaś ca svakālatvāt / Jaim_3,7.39 /
tatsayogāt karmaṇo vyavasthā syāt saṃyogāsyārthavatvāt / Jaim_3,7.40 /
tasyopadeśasamākhyānena nirdeśaḥ / Jaim_3,7.41 /
tadvac ca liṅgadarśam / Jaim_3,7.42 /
praiṣānuvacanaṃ maitrāvaruṇasyopadeśāt / Jaim_3,7.43 /
puro 'nuvākyādhikāro vā praiṣasannidhānāt / Jaim_3,7.44 /

prātar anuvāke ca hotṛdarśanāt / Jaim_3,7.45 /
camasāṃścamasādhvaryavaḥ sāmākhyānāt / Jaim_3,7.46 /
adhvaryurvā tannyāyatvāt / Jaim_3,7.47 /
camase cānyadarśanāt / Jaim_3,7.48 /
aśaktau te pratīyeran / Jaim_3,7.49 /
vedopadeśāt pūrvavadvedānyatve yathopadeśaṃ syuḥ / Jaim_3,7.50 /
tadguṇād vā svadharmaḥ syād adhikārasāmathyāt sahāṅgair avyaktaḥ śeṣe / Jaim_3,7.51 /
svāmikarmaparikrayaḥ karmaṇas tadarthatvāt / Jaim_3,8.1 /
vacanād itareṣāṃ syāt / Jaim_3,8.2 /
saṃskārās tu puruṣasāmarthye yathāvedaṃ karmavadvyavatiṣṭheran / Jaim_3,8.3 /
yājamānās tu tatpradhānatvāt karmavat / Jaim_3,8.4 /
vyapadeśāc ca / Jaim_3,8.5 /
guṇattve tasya nirdeśaḥ / Jaim_3,8.6 /
codanā prati bhāvāc ca / Jaim_3,8.7 /
atulyatvād asamānavidhānāḥ syuḥ / Jaim_3,8.8 /
tapaś ca phalasiddhitvāl lokavat / Jaim_3,8.9 /
vākyaśeṣaś ca tadvat / Jaim_3,8.10 /
vacanād itareṣāṃ syāt / Jaim_3,8.11 /
guṇatvāc ca vedena na vyavasthā syāt / Jaim_3,8.12 /
tathā kāmo 'rthasaṃyogāt / Jaim_3,8.13 /
vyapadeśād itareṣāṃ syāt / Jaim_3,8.14 /
mantrāś cākarmakaraṇās tadvat / Jaim_3,8.15 /
viprayoge ca darśanāt / Jaim_3,8.16 /
dvyāmnāteṣūbhau dvyāmnānasyārthavattvāt / Jaim_3,8.17 /
jñāte ca vācanaṃ na hy avidvān vihito 'sti / Jaim_3,8.18 /
yājamāne samākhyānāt karmāṇi yājamānaṃ syuḥ / Jaim_3,8.19 /
adhvaryur vā tadartho hi nyāyapūrve samākhyānam / Jaim_3,8.20 /
vipratiṣedhe karaṇaḥ samāvāyaviśeṣād itaram anyas teṣāṃ yato viśeṣaḥ syāt / Jaim_3,8.21 /
praiṣeṇu ca parādhikārāt / Jaim_3,8.22 /
adhvaryus tu darśanāt / Jaim_3,8.23 /
gauṇo vā karmasāmānyāt / Jaim_3,8.24 /
ṛtvik phalaṃ karaṇeṣv arthattvāt / Jaim_3,8.25 /
svāmino vā tadarthatvāt / Jaim_3,8.26 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_3,8.27 /
karmārtha phalaṃ teṣāṃ svāminaṃ pratyarthavattvāt / Jaim_3,8.28 /
vyapadeśāc ca / Jaim_3,8.29 /
dravyasaṃskāraḥ prakāraṇāviśeṣāt sarvakarmaṇām / Jaim_3,8.30 /
nirdeśāt tu vikṛtāv apūrvasyānadhikāraḥ / Jaim_3,8.31 /
virodhe ca śrutiviśeṣād avyaktaḥ śeṣe / Jaim_3,8.32 /
apanayas tv ekadeśasya vidyamānasaṃyogāt / Jaim_3,8.33 /

vikṛtau sarvārthaḥ śeṣaḥ prakṛtivat / Jaim_3,8.34 /
mukhyārtho vāṅgasyācoditatvāt / Jaim_3,8.35 /
sannidhānāviśeṣād asambhaved atadaṅgānām / Jaim_3,8.36 /
ādhāne 'pi tatheti cet / Jaim_3,8.37 /
nāprakaraṇatvād aṅgasyātannimittatvāt / Jaim_3,8.38 /
tatkāle vā liṅgadarśanāt / Jaim_3,8.39 /
sarveṣāṃ vāviśeṣāt / Jaim_3,8.40 /
nyāyokte liṅgadarśanam / Jaim_3,8.41 /
māṃsaṃ tu savanīyānāṃ codanāviśeṣāt / Jaim_3,8.42 /
bhaktir asannidhāvanyāyyeti cet / Jaim_3,8.43 /
syāt prakṛtiliṅgād vairājavat / Jaim_3,8.44 /
athātaḥ kratvarthapuruṣārthayor jijñāsā / Jaim_4,1.1 /
yasmin prītiḥ puruṣasya tasya lipsārthalakṣaṇāvibhaktatvāt / Jaim_4,1.2 /
tadutsarge karmāṇi puruṣārthāya śāstrasyānatiśaṅkyatvān na ca dravyaṃ cikīrṣyate tenārthenābhisambandhāt kriyāyāṃ puruṣaśrutiḥ / Jaim_4,1.3 /
aviśeṣāt tu śāstrasya yathāśruti phalāni syuḥ / Jaim_4,1.4 /
api vā kāraṇāgrahaṇe tadartham arthasyānabhisambandhāt / Jaim_4,1.5 /
tathā ca lokabhūteṣu / Jaim_4,1.6 /
dravyāṇi tv aviśeṣeṇānarthakyāt pradīyeran / Jaim_4,1.7 /
svena tvarthe na sambandho dravyāṇāṃ pṛthagarthatvāt tasmād yathāśruti syuḥ / Jaim_4,1.8 /
codyante cārthakarmasu / Jaim_4,1.9 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_4,1.10 /
tatraikatvamayajñāṅgam arthasya guṇabhūtatvāt / Jaim_4,1.11 /
ekaśrutitvāc ca / Jaim_4,1.12 /
pratīyate iti cet / Jaim_4,1.13 /
nāśabdaṃ tatpramāṇatvāt pūrvavat / Jaim_4,1.14 /
śabdavat tūpalabhyate tadāgame hi taddṛśyate tasya jñānaṃ hi yathānyeṣām / Jaim_4,1.15 /
tadvac ca liṅgadarśanam / Jaim_4,1.16 /
tathā ca liṅgam / Jaim_4,1.17 /
āśrayiṣv aviśeṣeṇa bhāvo 'rthaḥ pratīyeta / Jaim_4,1.18 /
codanāyāṃ tv anārambho 'vibhaktatvān na hy anyena vidhīyate / Jaim_4,1.19 /
syād vā dravyacikīrṣāyāṃ bhāvo 'rthe ca guṇabhūtatāśrayād dhi guṇībhāvaḥ / Jaim_4,1.20 /
arthe samavaiṣamyato dravyakarmaṇām / Jaim_4,1.21 /
ekaniṣpatteḥ sarve samaṃ syāt / Jaim_4,1.22 /
saṃsargarasaniśpatterāmikṣā vā pradhānaṃ syāt / Jaim_4,1.23 /
mukhyaśabdābhisaṃstavāc ca / Jaim_4,1.24 /
padakarmāprayojakaṃ nayanasya parārthatvāt / Jaim_4,1.25 /
arthābhidhānakarma ca bhaviṣyatā saṃyogasya tannimittatvāt tadartho hi vidhīyate / Jaim_4,1.26 /
paśāv anālambhāl lohitaśakṛtor akarmatvam / Jaim_4,1.27 /
ekadeśadravyaś cotpattau vadyamānasaṃyogāt / Jaim_4,1.28 /
nirdeśāt tasyānyad arthād iti cet / Jaim_4,1.29 /

na śeṣasannidhānāt / Jaim_4,1.30 /
karmakāryāt / Jaim_4,1.31 /
liṅgadarśanāc ca / Jaim_4,1.32 /
abhighāraṇe viprakarṣād anūyājavat pātrabhedaḥ syāt / Jaim_4,1.33 /
na vā pātratvād apātratvaṃ tv ekadeśatvāt / Jaim_4,1.34 /
hetutvāc ca sahaprayogasya / Jaim_4,1.35 /
abhāvadarśanāc ca / Jaim_4,1.36 /
sati savyavacanam / Jaim_4,1.37 /
na tasyeti cet / Jaim_4,1.38 /
syāt tasya mukhyatvāt / Jaim_4,1.39 /
samānayanaṃ tu mukhyaṃ syāl liṅgadarśanāt / Jaim_4,1.40 /
vacane hi hetvasāmarthyam / Jaim_4,1.41 /
tatrotpattir avibhaktā syāt / Jaim_4,1.42 /
tatra jauhavam anūyājapratiṣedhārtham / Jaim_4,1.43 /
aupabhṛtaṃ tatheti cet / Jaim_4,1.44 /
syāj juhūpratiṣedhān nityānuvādaḥ / Jaim_4,1.45 /
tadaṣṭasaṅkhyaṃ śravaṇāt / Jaim_4,1.46 /
anugrahāc ca jauhavasya / Jaim_4,1.47 /
dvayos tu hetusāmarthayaṃ śravaṇaṃ ca samānayane / Jaim_4,1.48 /
svarus tv anekaniṣpattiḥ svakarmaśabdatvāt / Jaim_4,2.1 /
jātyantarāc ca śaṅkate / Jaim_4,2.2 /
tadekadeśo vā svarutvasya tannimittatvāt / Jaim_4,2.3 /
śakalaśruteś ca / Jaim_4,2.4 /
pratiyūpaṃ ca darśanāt / Jaim_4,2.5 /
ādāne karotiśabdaḥ / Jaim_4,2.6 /
śākhāyāṃ tatpradhānatvāt / Jaim_4,2.7 /
śākhāyāṃ tatpradhānatvād upaveṣeṇa vibhāgaḥ syād vaiṣamyaṃ tat / Jaim_4,2.8 /
śrutyapāyāc ca / Jaim_4,2.9 /
haraṇe tu juhotir yogasāmānyād dravyāṇāṃ cārthaśeṣatvāt / Jaim_4,2.10 /
pratipattir vā śabdasya tatpradhānatvāt / Jaim_4,2.11 /
arthe 'pi cet / Jaim_4,2.12 /
na tasyānadhikārād arthasya ca kṛtatvāt / Jaim_4,2.13 /
utpattyasaṃyogāt praṇītānām ājyavad vibhāgaḥ syāt / Jaim_4,2.14 /
saṃyavanārthānāṃ vā pratipattir itarāsāṃ tatpradhānatvāt / Jaim_4,2.15 /
prāsanavan maitrāvaruṇasya daṇḍapradānaṃ kṛtārthatvāt / Jaim_4,2.16 /
arthakarma vā kartṛsaṃyogāt sragvat / Jaim_4,2.17 /
karmayukte ca darśanāt / Jaim_4,2.18 /
utpattau yena saṃyuktaṃ tadarthaṃ tacchrutihetutvāt tasyārthāntaragamane śeṣatvāt pratipattiḥ syāt / Jaim_4,2.19 /
saumike ca kṛtārthatvāt / Jaim_4,2.20 /
arthakarma vābhidhānasaṃyogāt / Jaim_4,2.21 /

pratipattir vā tannyāyatvād deśārthāvabhṛthaśrutiḥ / Jaim_4,2.22 /
kartṛdeśakālānām acodanaṃ prayoge nityasamavāyāt / Jaim_4,2.23 /
niyamārthā vā śrutiḥ / Jaim_4,2.24 /
tathā dravyeṣu guṇaśrutir utpattisaṃyogāt / Jaim_4,2.25 /
saṃskāre ca tatpradhānatvāt / Jaim_4,2.26 /
yajati codanādravyadevatākriyaṃ samudāye kṛtārthatvāt / Jaim_4,2.27 /
tadukte śravaṇāj juhotir āsecanādhikaḥ syāt / Jaim_4,2.28 /
vidheḥ karmāpavargitvād arthāntare vidhipradeśaḥ syāt / Jaim_4,2.29 /
api votpattisaṃyogād arthasambandho 'viśiṣṭānāṃ prayogaikatvahetuḥ syāt / Jaim_4,2.30 /
dravyasaṃskārakarmasu parārthatvāt phalaśrutir arthavādaḥ syāt / Jaim_4,3.1 /
utpatteś cātatpradhānatvāt / Jaim_4,3.2 /
phalaṃ tu tatpradhānāyām / Jaim_4,3.3 /
naimittike vikāratvāt kratupradhānam anyat syāt / Jaim_4,3.4 /
ekasya tūbhayatve saṃyogapṛthaktvam / Jaim_4,3.5 /
śeṣa iti cet / Jaim_4,3.6 /
nārthapṛthaktvāt / Jaim_4,3.7 /
dravyāṇāntu kriyārthānāṃ saṃskāraḥ kratudharmasyāt / Jaim_4,3.8 /
pṛthaktvādvyavatiṣṭheta / Jaim_4,3.9 /
codanāyāṃ phalāśruteḥ karmamātraṃ vidhīyeta na hy aśabdaṃ pratīyate / Jaim_4,3.10 /
api vāmnānasāmatharthyāc codanārthena gamyetārthānāṃ hy arthatvena vacanāni pratīyante 'rthatopy asamarthānām ānantarye 'py asambandhas tasmāc chrutyekadeśaḥ saḥ / Jaim_4,3.11 /
vākyārthaś ca guṇārthavat / Jaim_4,3.12 /
tatsarvārtham anādeśāt / Jaim_4,3.13 /
ekaṃ vā codanaikatvāt / Jaim_4,3.14 /
sa svargaḥ syāt sarvān pratyaviśiṣṭatvāt / Jaim_4,3.15 /
pratyayāc ca / Jaim_4,3.16 /
kratau phalārthavādamaṅgavat kārṣṇājiniḥ / Jaim_4,3.17 /
phalamātreyo nirdeśād aśrutau hy anumānaṃ syāt / Jaim_4,3.18 /
aṅgeṣu stutiḥ parārthatvāt / Jaim_4,3.19 /
kāmye karmaṇi nityaḥ svarge yathā yajñāṅge kratvarthaḥ / Jaim_4,3.20 /
vīte ca kāraṇe niyamāt / Jaim_4,3.21 /
kāmo vā tatsaṃyogena codyate / Jaim_4,3.22 /
aṅgeṣu stutiḥ parārthatvāt / Jaim_4,3.23 /
vīte ca niyamas tadartham / Jaim_4,3.24 /
sarvakāmyam aṅgakāmaiḥ prakaraṇāt / Jaim_4,3.25 /
phalopadeśo vā pradhānaśabdasaṃyogāt / Jaim_4,3.26 /
tatra sarve 'viśeṣāt / Jaim_4,3.27 /
yogasiddhir vārthasyotpatyasaṃyogitvāt / Jaim_4,3.28 /
samavāye codanāsaṃyogasyārthavatvāt / Jaim_4,3.29 /
kālaśrutau kāla iti cet / Jaim_4,3.30 /
nāsamavāyātprayojanena / Jaim_4,3.31 /

ubhayārthām iti cet / Jaim_4,3.32 /
na śabdaikatvāt / Jaim_4,3.33 /
prakaraṇād iti cet / Jaim_4,3.34 /
notpattisaṃyogāt / Jaim_4,3.35 /
anutpattau tu kālaḥ syāt prayojanena sambandhāt / Jaim_4,3.36 /
utapattikālaviśaye kālaḥ syād vākyasya tatpradhānatvāt / Jaim_4,3.37 /
phalasaṃyogas tv acodite na syād aśeṣabhūtatvāt / Jaim_4,3.38 /
aṅgānāṃ tūpaghātasaṃyogo nimittārthaḥ / Jaim_4,3.39 /
pradhānenābhisaṃyogād aṅgānāṃ mukhyakālatvam / Jaim_4,3.40 /
apavṛtte tu codanā tatsāmānyāt svakāle syāt / Jaim_4,3.41 /
prakaraṇāvibhāge ca vipratiṣiddhaṃ hy ubhayam / Jaim_4,4.1 /
api vāṅgamanijyāḥ syus tato viśiṣṭatvāt / Jaim_4,4.2 /
madhyasthaṃ yasya tanmadhye / Jaim_4,4.3 /
sarvāsāṃ vā samatvāc codanātaḥ syān na hi tasya prakaraṇaṃ deśārtham ucyate madhye / Jaim_4,4.4 /
prakaraṇāvibhāge ca vipratiṣiddhaṃ hy ubhayam / Jaim_4,4.5 /
api vā kālamātraṃ syād adarśanād viśeśasya / Jaim_4,4.6 /
phalavad voktahetutvād itarasya pradhānaṃ syāt / Jaim_4,4.7 /
dadhigraho naimittikaḥ śrutisaṃyogāt / Jaim_4,4.8 /
nityaś ca jyeṣṭhaśabdāt / Jaim_4,4.9 /
sārvarūpyāc ca / Jaim_4,4.10 /
nityo vā syād arthavādastayoḥ karmaṇy asambandhād bhaṅgitvāc cāntarāyasya / Jaim_4,4.11 /
vaiśvānaraś ca nityaḥ syān nityaiḥ samānasaṅkhyatvāt / Jaim_4,4.12 /
pakṣe votpannasaṃyogāt / Jaim_4,4.13 /
ṣaṭcitiḥ pūrvavattvāt / Jaim_4,4.14 /
tābhiś ca tulyasaṃkhyānāt / Jaim_4,4.15 /
arthavādopapatteś ca / Jaim_4,4.16 /
ekacitir vā syād apavṛkte hi codyate nimittena / Jaim_4,4.17 /
vipratiṣedhāt tābhiḥ samānasaṅkhyatvam / Jaim_4,4.18 /
pitṛyajñaḥ svakālatvād anaṅgaṃ syāt / Jaim_4,4.19 /
tulyavac ca prasaṅkhyānāt / Jaim_4,4.20 /
pratiṣiddhe ca darśanāt / Jaim_4,4.21 /
paśvaṅga raśamā syāt tadāgame vidhānāt / Jaim_4,4.22 /
yūpāṅgaṃ vā tatsaṃskārāt / Jaim_4,4.23 /
arthavādaś ca tadarthavat / Jaim_4,4.24 /
svaruścāpy ekadeśatvāt / Jaim_4,4.25 /
niṣkrayaś ca tadaṅgavat / Jaim_4,4.26 /
paśvaṅgaṃ vārthakarmatvāt / Jaim_4,4.27 /
bhaktyā niṣkrayavādaḥ syāt / Jaim_4,4.28 /
darśapūrṇamāsayor ijyāḥ pradhānāny aviśeṣāt / Jaim_4,4.29 /
api vāṅgāni kāni cidyeśvaṅgatvena saṃstutiḥ sāmānyo hy abhisaṃstavaḥ / Jaim_4,4.30 /

Original text: Mīmāṃsāsūtra · Edition: B.D. Basu, Allahabad 1923-1925 (Sacred Books of the Hindus, 27) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc