gurustutiratnāvalī · Chapter 1

śrīgovindakaulaviracitā śrīgurustutiratnāvalī
śrīdevyai namaḥ //
oṃ śrīgurave śivāyo namaḥ //
śrīgaṇapataye namaḥ //
śrīrastu //
sākṣāt kṛtya nijaṃ svarūpamamalaṃ yadhānavipruṇmayaṃ /
hitvā bhrāntimatiṃ maheśa iti yo devarṣimattyaiḥ stutaḥ //
baddhān bhaktajanān vimocayati satkāruṇyadṛṣṭyā kṣaṇāt /
kauleśaṃ kula *? guruvaraṃ vāgme? prabhuṃ sāhibam

yasyaikasya vibhorvibhāvika sarāt prodetvi? viśvaṃ sthitiṃ /
vyāpnotyaṃ śunimeṣaṇāt kṣaṇamapi pratyastamāyātya ho //
svacchandaṃ satatoditaṃ sakalagaṃ pūrṇaṃ viśuddhaṃ sadā nāsyā
nandanidhiṃ cidasvaramaṇiṃ śrīsāhibaṃ taṃ śivam

ādāvādhārapadmāt pratibhuvanamalaṃ bhāsayandva
prabhābhiśśritvā'mandāravindākaramamṛta vapuḥ pādakañja srutairyaḥ //
siñcan pīyūṣavarṣaiḥ suramunipitṛkān kārmikāṃ stīthya saṅghān
brahmāṇḍāgāra śambhuḥ sphurati paramahastad bhaje sāhibākhyam

dhātā yasya padābjavandana rasātsargaṃ tarotīśate //
p. २) viṣṇurjiṣṇusakhā ca rakṣati padāmbhojārcanāt saṃhṛtim /
rudraśceśa sadāśivau trijagato bhrūbhaṅgi śiṣṭyāpidhāṃ * * * *? yaśavi * *
? paraśivaṃ taṃ sāhibaṃ tvārcaye

tvaṃ svātantryaruciśca bhaktajanatādhīnātmakastraṃ prabho //
tvaṃ viśvāśraya tattva bhūtijanitā tvaṃ tatvato'nāśritaḥ //
tvaṃ kṛtsnajña vidhātṛtādyavayavī tvaṃ kañcukāntarhita //
stvaṃ kāruṇyanidhistva pāramahimā śrīsāhibaṃ tvāṃ stuve

kāyankāyati kalpitaḥ kilaśilākalpā hṛṣīṃka vrajā //
hṛṣyanti prabhavo *? pi sambhavalayobhāveṣu kartuṃ sphuṭam //
prāṇaḥ prāṇati yanmarīcikalayā taṃ jīvajīvaṃ śivaṃ //
cinnāthaṃ sahajaṃ nijaṃ gurutamaṃ dhāmāśraye sāhibam

māyāsupta samastajantu tati ṣūjjāgatyi?jasraṃ ca yaḥ //
ṣaḍbhāvāṃ vikṛtiṃ vivartayati yosau nirvikāraḥ svayam //
e?koneka tayā svaśakti laharī vṛndairnijaṃ khelaya //
nnaikākāra ivāvugra vainumitastaṃbhāvaye sāhibam

kartā tarkanaye vimukta puruṣaḥ sāṅkhye jinassaugate //
śabdātmā dhvaniśāsane vidhiyutaṃ karmāyane gai?mineḥ //
brahmaikaṃ śrutimastake harirayaṃ yo gīyate vaiṣṇave //
śaive śambhuraśeṣa tūpamamalaṃ taṃ sāhibaṃ saṃśraye

nityā hlādamayaṃ nirāmayamamuṃ nivūta tīthyāṃ hasaṃ //
nirdvandvā kalanaṃ nirādinidhanaṃ nirdvaita bodhātmakam nisspandasphuritaṃ
niruttarakalā śliṣṭaṃ guruṃ nirmalaṃ niśśeṣāśrayamīśvaraṃ nirupamaṃ
nityaṃ smare sāhibam

sa /
vasmyota vimarśaharṣavapuṣānāke prakāśyābhito //
yena prāgdivi satyabodhabharitaṃ tejassamullāsitam //
svaṃ svacchaṃ pratibhāsvabhāvasubhagaṃ corvyāṃ prasarttuṃ priyāñśiṣyān
kāruṇikaṃ śivaṃ navatanuṃ preḍe guruṃ sāhibam

yanmūrtinbhavane mahātmabhairalaṃ dhyeyā sahasracchade //
padme mūrdhni sitāsvarā trinayanā somāsanāsomabhāḥ //
cindudrāvara pustakātayakarā vāmā va devyaṅktā //
bhaktānugrahatatparā paraśivaṃ taṃ sāhibaṃ bhāvaye

antavāya bhujokalā ca śaśinobhālekṣaṇaṃ bhūtale //
soyaṃ śaṅkaranātha eva viharannācāryagātra sthitaḥ //
sākṣānnrūndayate parādvaya dṛśā sammuktamuttyāgirā //
saścitsātaghanaṃ tu sāhibamimaṃ taṃ tvāṃ namasye śivam

ya podadvaya nirgalat parasudhā dhārābhirā rādhakān //
santarpyā'virataṃ padābja śaraṇāndāsāndvametyāḥ svabhaḥ //
svāmīsvarviṣayāti śāyimuditaṃ datte prabhutvamahajja / vandu / kta / va
bhūṣitaṃ paraśivaṃ taṃ sāhibaṃ saṃsmare

tārātmā bha?vatārako'mara yutairlokeśa keśeśvarai //
rekoyokhila vāṅmayāmṛta nidhiściddharṣa pūrṇo dhruvaḥ //
brahmāṇḍādvipulopyaṇoraṇutamo jyotistamo jyotiṣāṃ //
svātmaithyāt parimṛśyate paraśivaṃ taṃ sambhaje sāhibam

vāgyasmāt praṇatārtināśana paṭunmandākinī veśvarād //
dhṛtkāluṣyamṛjākṣamā munimatā pūtā prasādāspadā //
p. ५) srotovistṛti bhāgavātara dahe tīthāthi sāthārcitā //
viśveśaṃ gurusattamaṃ śivakaraṃ vande vibhuṃ sāhibam

māyeyaṃ mahitā pradhānamahilā svātantrya līlotsavā //
svāsvābhāvika bhāvabhāva paṭalīdvaita prathādāyinī //
yasye śasya ca kāstibhāva viyutāḥ ke mohitānoyayā //
dutbodhātmikayā triviṣṭapa guruṃ taṃ sāhibaṃ saṃśraye

lakṣmīryasya jagatprabhoravirataṃ pādābja saktāśayai //
styaktā kṛttrimatvapatopyakṛtakā nandādṛḍhaṃ śaśritā //
sphūrjadbhuktya vibhakta mukti virbhavātaṃ pūrṇaśaktiṃ vibhuṃ //
śrīnāthaṃ gurucakravattinamahaṃ naumīśvaraṃ sāhibam

ākāśo'stu vi?kāśate sitakaraḥ snigdho yathā sevyate //
sarvaddhiśca janāndanaḥ suragaṇaiścaṇḍānalaujāsthā //
trailokye'pi kalāḍhya candra rucirovandyoya īśodvayo //
māheśai bhajatāṃ śaraṇyamaniśaṃ taṃ sāhibaṃ tvāṃ stuve śambhustvaṃ
paraśaktimāṃstu sakala kleśaika vaiśvā naraḥ //
p. ६) saṃvartastvamanāśyadainya gahane tvaṃ kālakālo mahān //
indrastvaṃ varuṇānilau madhuripussābjopya khaṇḍātmakastvāṃ
śrīsāhibamarcayāmi sakalottīrṇaṃ maheśaṃ gurum

candrārke kṣaṇamaṣṭa śaktigiriśaṃdyomastakaṃ nābhikhaṃ //
kukṣisthāmvunidhiṃ hutāśavadanaṃ sūkṣmāmṛtābhāsitam //
dikkarṇaṃ caraṇakṣitiṃ khalujagatprāṇaṃtva krūrātmakaṃ //
śrīnāthaṃ suvirājamadbhutatanuṃ tvāṃ sāhibaṃ bhāvaye

śaṅkarāśya śaniṃ nabhoti pṛthulaṃ nityaṃ nutaṃ nirjaraiḥ //
śrī vai kuṇṭhapinākināyakassarvaiḥ pīyūṣaharṣātmakam //
yaugāntāgni nibhaṃ jagadguru garīyāṃ saṃhṛdisthaṃ śivaṃ //
śāntyā krāntamanuttaraṃ dhruvamajaṃ vande vibhuṃ sāhibam

śrīviśveśvara bhairavoti karuṇo harṣeśvarī saṃyutaḥ //
sāmnāyā gama sampradāyasumaṇīṃścopādi dikṣaśśritān //
avyakto'pi kṛpāvatāramamalaṃvyānāñja bodhodadhiṃ //
yaṃ kauleśapatiṃ viśālayaśasaṃjīyādasau sāhibaḥ

p. ७) yaśśūnyā kṛti pūrṇaśakti khacitaḥ śūnyālayassansudhā nandāḍhyo
bhuvanaṃ pipatti sakalaṃ yonirguṇo niṣkalaḥ //
dvaitādvaita kalāśrayopi munibhiryogīśvarairgīyate //
cidrūpaṃ gurupuṣkalaṃ paraśivaṃ taṃ sāhibaṃ saṃśraye

brahmāmnāya sarasvatī śritamukho'haṃ sasthitaḥ prītimān //
drāksaṅkarṣaṇa caivatāgrima mahāsenādi yuktassvayam //
śrīnāthaṃ satataṃ gṛṇāti jagatī jaittraṃ yamīttyaṃ guro //
rmūrtisthaṃ praṇatosmitaṃ paraśivaṃ śrīsāhibaṃ sarvayaḥ

mantrāmāntrikamantryarūpa bhagavandevādhi deva prabho //
śrīśrīkaula kuleśa deśika parānandādināthā bhayam //
śaktyāśliṣṭa vapuḥ prasannavadanodatsaveraṃ cepsitaṃ //
nityaṃ śrīparapādukāṃ ca śivayorvāṃ prajayāsyānataḥ

pāśaidhodahanaṃ hṛdutpala sudhārasmiṃstuve tvāṃ mṛḍaṃ dvaita
dhvāntaraviṃ tridhāmadharaṇiṃ śrīsāhibaṃ sadgurum //
pūjyāṅghre śivapālanāt sudurita dhvaṃsāśca kāsyārpaṇāt smattṛṇāṃ
triṇuṇādhipā vijayate śrīpādukāte śubhā

p. ८) yo devatraya valvya vīryavibhavopya vendulekhojjvalaḥ //
saṃcetyaugha nirodhināda gaganāntastho mahāvyāpakaḥ //
cittattva spṛgamogha śaktiruditoyaśconmanācetanas //
tatvajñaiḥ praṇutositaṃ paraśivaṃ tvaṃ sāhibaṃ sambhaje

kālākāradigādya kṛttavapuṣo dhyānaṃ nu kiṃ te vibho //
tvaṃ viṣvakjagaditārtha janakopyarcā vidhiste katham //
ādikṣānta suvarṇabhāsvaratanoḥ kāte stutiḥ sāhibaṃ //
satyaṃ śāntamanuttamaṃ guruvaraṃ taṃ tvāṃ prapadye prabhum

snātvādau pariśuddha bindusarasaściścandra sāndrāmṛtaiḥ //
prokṣyādhāradharāṃ svabhāva kusumaisturyā jā? vīdyotitaiḥ //
kṛtvā nandamurdhaugha pūrṇahṛdayānarghārghyapātraṃ sadā //
tvāṃ devyā sahadehadeva nilaye nāthārcaye sāhibam

mūrkhobhijñatinā katīhabhavanaṃ mittratyarindāsati //
kṣmābhṛndokṣati saṃsṛtirnamati vai garbyantako vadyaiti //
bhogo yogati kalmaṣaṃ sukṛtati tvatpādukārcotsavā //
tvāṃ taṃ staumidayālamītya caraṇaṃ śrīsāhibaṃ śaṅkaram

diṣṭyā triṃśatirhṛdayasya? maṇibhiḥ protā maheśātmaka śrīmāheśvara
va?ryadaiśika pateḥ patstotra ratnāvalī śrīkauleśvara sāhibeti mahita
khyātābhidhasyeśi turbhaktyaiṣā viniveditāṅghri kamalesantuṣṭaye jyotiṣā

nāthasyāsya padābjanuṇu bhajanāt prāptaprasādo vibhuḥ //
saddharṣācita citsvarūpa sakala jyotiṣprakāśāhvayaḥ //
śrīdevyai namaḥ
nāgendrāsyartha pālumāpatimukheḥ stutyāṅghra padmopyayaṃ //
śarvātmā jayati pradīpita mahāmāheśvaratvāmpadaḥ

śrīśāke śrutināgatarkaśaśi saṃkhyāte'sya viśve śituḥ //
pādāmbhoja madhuvrato madhusitāṣṭasyāṃ sa paryotsave //
śrīgovinda upāharannavamaṇi śreṇīmimāṃ tvanvahaṃ //
yedpyussvagale prathanti? sudhiyaste bhogamokṣa śriyam

iti śrīmahāmāheśvarācāryaśrīmacchrījyotiṣprakāsakaulānandapāda-
padmānujīviśrīgovindakaulaviracitā śrīgurustutiratnāvalī samāptā cetivam //
saṃvat

vaivatidaśasyāṃ citritājñe yaiṣā jñeyavidbhiḥ //
śrīdevyai siddhidāyinyai namaḥ //
śrīgurave śivāyo namaḥ //
śrīgaṇapataye namaḥ //
oṃ devadevaṃ mahādevamīśānaṃ śūladhāriṇam /
prasannavadanaṃ dṛṣṭvā praṇasyotthāya pārvatī //
kṛtāñjali puṭā?devī vinayā nata mastakā /
smita? pūrvaṃ vacodīnaṃ jagāda parameśvaram

śrīdevyuvāca /
bhagavanparameśānaśaraṇāgata vatsalā /
tvatprasādān mayāsarvaṃ śrutaṃ ḍāmaramuttamam //
tantrāṇāṃ sāramādyantaṃ yāmalādiṣu vistaram //
idānīṃ bhagavañśrotumicchāmi tvannivedita navandurgārcanaṃ divyaṃ
sarvatantreṣu gopitam //
sarvakāmapradaṃ kāsyaṃ sādhakānāṃ muṇḍavaryam //
śrībhairavaḥ //
etad guhyatamaṃ devi na kasya kathitaṃ mayā //
pujāṃ samayadīkṣāyāḥ koṭipūjā phalapradāṃ //
guhyādguhyatamaṃ gopyaṃ kṛtaṃ tadbahukālakam //
idānīṃ tava vakṣyāhaṃ kathayāmi suvistaram /
gopanīyaṃ prayatnena rakṣaṇīyaṃ svaputravat //
śṛṇuṣvaikenamanasā bhakti pūrveṇa pārvati santi nānāvidhairmantrairā
gamoktaissavījakaiḥ //
tantrāṇi vividhānyatra sahitāni // maheśvari

te mantrāniṣkalā jātānkalauvīrya vivarjitāḥ
strīśuddhirahitāddravyādbhūmyantaśśuddhikāraṇāt //
anṛtānmatsarāddabhātpai śunyāddravya lolupāt //
siddhyanti varārohe sarveniṣphalatāṃgatāḥ //
satyāgamānāśāstraṃ tu pratijñā siddhameva ca //
anādareṇa tadduṣṭaṃ gurubhaktiṃ vinā tathā tanmadhye sārabhūtaṃ tu
pratyakṣa phaladāyakam //
rudrayāmalatantraṃ ca catuṣṣaṣṭyātmakaṃ parama //
nānāvidhaiḥ śubhairmantrairyuktaṃ samaya pūjanaiḥ //
vinā samayadīkṣādyairmantrardīkṣāpi niṣphalā //
samayo hi śive brahmā samayo viṣṇureva hi samayaśśiva evasyātsamayo
mṛtyureva ca

siddhyanti sadā devi vaṃ rārohe nityapūjājapādayaḥ //
yajñā hemādayo devi vinā samaya pūja vā kālesaṃ pūja