Language

ENहिગુ
Scripture Library

guru gītā · Chapter 1

1

/
//guru gītā //
//śrī gurugītā //
//prathamo'dhyāyaḥ //
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane /
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ

2

ṛṣaya ūcuḥ /
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāragam /
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham

3

yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate /
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire

4

yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam /
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā

5

guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ /
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ

6

iti saṃprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ //
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ

7

sūta uvāca /
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā /
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm

8

purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite /
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare

9

vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam /
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit

10

praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt /
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati

11

pārvatyuvāca /
ॐ namo deva deveśa parātpara jagadguro /
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā

12

vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān /
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila

13

dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me /
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho

14

bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam /
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam

15

kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet /
tatkṛpāṃ kuru me svāminnamāmi caraṇau tava

16

iti saṃprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ /
ānandabharatiḥ svānte pārvatīmidamabravīt

17

śrī mahādeva uvāca /
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam /
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat

18

mama rūpāsi devi tvamatastatkathayāmi te /
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā

19

yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau /
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ

20

yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ /
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ

21

durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuśva vadāmyaham /
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane

22

vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca /
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam

23

śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ /
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām

24

japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca /
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye

25

gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane /
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ

26

gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ /
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathayate

27

yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam /
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham

28

dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat /
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt

29

sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ /
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan

30

śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ /
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam

31

ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam /
jñānavijñānasiddhyarthaṃ gurupādodakaṃ pibet

32

gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam /
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāmnaḥ sadā japaḥ

33

svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam /
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam

34

yatpādareṇurvai nityaṃ ko'pi saṃsāravāridhau /
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe

35

yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ /
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane

36

yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānmutsṛjet /
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye

37

kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jānhavī caraṇodakam /
guruviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ

38

gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ /
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanantakam

39

gurumūrti smarennityaṃ gururnāma sadā japet /
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet

40

guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ /
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā

41

svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam /
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet

42

ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham /
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru

43

guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate /
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ

44

gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate /
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ

45

gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt /
bhavarogaharatyācca gururityabhidhīyate

46

gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ /
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate

47

gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ /
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocanam

48

evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham /
garuḍoragagandharvasiddhādisurapūjitam

49

dhruvaṃ dehi mumukṣūṇāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param /
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet

50

āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam /
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam

51

karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum /
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjau gurusannidhau

52

śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān /
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet

53

gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam /
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsaṃpūjayedgurum

54

sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāṃbujam /
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt saṃpūjayedgurum

55

yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam /
sa eva sarvasaṃpattiḥ tasmātsaṃpūjayedgurum

56

kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam /
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane

57

saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave /
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ

58

gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ /
gurureva paraṃ brahma tasmai śrīgurave namaḥ

59

ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā /
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ

60

akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram /
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ

61

sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram /
tvaṃpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ

62

cinmayaṃ vyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ

63

nimiṣannimiṣārdhvādvā yadvākyādai vimucyate /
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ

64

caitanyaṃ śāśvataṃ śāṃtaṃ vyomātītaṃ nirañjanam /
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ

65

nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṃgamaṃ sthirameva ca /
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ

66

sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā /
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ

67

yatsattvena jagatsatyaṃ yatprakāśena bhāti tat /
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ

68

yasminsthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ /
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ

69

yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā /
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ

70

yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ /
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ

71

yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ /
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ

72

yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat /
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ

73

nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā /
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ

74

jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣaṇe /
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ

75

anekajanmasaṃprāptakarmabandhavidāhine /
jñānānilaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ

76

śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasaṃpadām /
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ

77

na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ /
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ

78

mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ /
mamātmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ

79

gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam /
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ

80

eka eva paro bandhurviṣame samupasthite /
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ

81

gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ /
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ

82

bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ /
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ

83

tāpatrayāgnitaptanāmaśāntaprāṇināṃ bhuvi /
yasya pādodakaṃ gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ

84

ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ /
samyagjñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā

85

hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave /
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ

86

dhyānamūlaṃ gurormūtiḥr pūjāmūlaṃ guroḥ padam /
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā

87

saptasāgaraparyantaṃ tīrthasnānaphalaṃ tu yat /
gurupādapayobindoḥ sahasrāṃśena tatphalam

88

śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana /
labdhvā kulaguru samyaggurumeva samāśrayet

89

madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet /
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorguvarntaraṃ vrajet

90

vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram /
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param

91

gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam /
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyāt sa guruḥ smṛtaḥ

92

atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ /
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye

93

ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye /
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk

94

śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ /
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā

95

kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tatkṣaṇāt /
atastaṃ sadguru jñātvā trikālamabhivādayet

96

śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate /
tasyāṃ diśi namaskuryād bhaktyā pratidinaṃ priye

97

sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet /
bhajanātsthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet

98

dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā /
manasā vacasā ceti praṇāmoṣṭāṅga ucyate

99

tasyai diśe satatamajjalireṣa nityam
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ /
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī

100

abhaistaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdujaryaiḥ /
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tatkṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum

101

jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ /
guroḥ prasādato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām

102

yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ /
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum

103

guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇuśivādayaḥ /
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi

104

devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburuḥ /
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim

105

tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye /
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam

106

mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca /
bhramantyetasmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ

107

yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā /
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ

108

na muktāstu gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ /
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ

109

//iti śrīskaṃdapurāṇe uttarakhaṃḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ //
//atha dvitīyo'dhyāyaḥ //
dhyānaṃ śruṇu mahādevi sarvānandapradāyakam /
sarvasaukhyakaraṃ caiva bhuktimuktipradāyakam

110

śrīmatparaṃ brahma guruṃ smarāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ bhajāmi /
śrīmatparaṃ brahma guruṃ vadāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ namāmi

111

brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtim
dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam /
ekaṃ nityaṃ vimalamacalaṃ sarvadhīsākṣibhūtam
bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi

112

hṛdambuje karṇikamadhyasaṃsthe
siṃhāsane saṃsthitadivyamūrtim /
dhyāyedguruṃ candrakalāprakāśam
saccitsukhābhīṣṭavaraṃ dadhānam

113

śvetāmbaraṃ śvetavilepapuṣpam
muktāvibhūṣaṃ muditaṃ dvinetram /
vāmāṅkapīṭhasthitadivyaśaktim
mandasmitaṃ pūrṇakṛpānidhānam

114

jñānasvarūpaṃ nijabhāvayuktam ānandamānandakaraṃ prasannam /
yogīndramīḍyaṃ bhavarogavaidyam śrīmadguruṃ nityamahaṃ namāmi

115

vande gurūṇāṃ caraṇāravindam sandarśitasvātmasukhāmbudhīnām /
janasya yeṣāṃ gulikāyamānaṃ saṃsārahālāhalamohaśāntyai

116

yasmin sṛṣṭisthistidhvaṃsanigrahānugrahātmakam /
kṛtyaṃ pañcavidhaṃ śaśvat bhāsate taṃ guruṃ bhajet

117

pādābje sarvasaṃsāradāvakālānalaṃ svake /
brahmarandhre sthitāmbhojamadhyasthaṃ candramaṇḍalam

118

akathāditrirekhābje sahasradalamaṇḍale /
haṃsapārśvatrikoṇe ca smarettanmadhyagaṃ gurum

119

nityaṃ śuddhaṃ nirābhāsaṃ nirākāraṃ nirañjanam /
nityabodhaṃ cidānandaṃ guruṃ brahma namāmyaham

120

sakalabhuvanasṛṣṭiḥ kalpitāśeṣasṛṣṭiḥ
nikhilanigamadṛṣṭiḥ satpadārthaikasṛṣṭiḥ /
atadgaṇaparameṣṭiḥ satpadārthaikadṛṣṭiḥ
bhavaguṇaparameṣṭirmokṣamārgaikadṛṣṭiḥ

121

sakalabhuvanaraṅgasthāpanāstambhayaṣṭiḥ
sakaruṇarasavṛṣṭistattvamālāsamaṣṭiḥ /
sakalasamayasṛṣṭissaccidānandadṛṣṭiḥ
nivasatu mayi nityaṃ śrīgurordivyadṛṣṭiḥ

122

na guroradhikaṃ na guroradhikaṃ
na guroradhikaṃ na guroradhikam /
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ

123

idameva śivamidameva śivam idameva śivamidameva śivam /
hariśāsanato hariśāsanato hariśāsanato hariśāsanataḥ

124

viditaṃ viditaṃ viditaṃ viditaṃ
vijanaṃ vijanaṃ vijanaṃ vijanam /
vidhiśāsanato vidhiśāsanato
vidhiśāsanato vidhiśāsanataḥ

125

evaṃvidhaṃ guruṃ dhyātvā jñānamutpadyate svayam /
tadā gurūpadeśena mukto'hamiti bhāvayet

126

gurūpadiṣṭamārgeṇa manaḥśuddhiṃ tu kārayet /
anityaṃ khaṇḍayetsarvaṃ yatkiñcidātmagocaram

127

jñeyaṃ sarvaṃ pratītaṃ ca jñānaṃ ca mana ucyate /
jñānaṃ jñeyaṃ samaṃ kuryānnānyaḥ panthā dvitīyakaḥ

128

kimatra bahunoktena śāstrakoṭiśatairapi /
durlabhā cittaviśrāntiḥ vinā gurukṛpāṃ parām

129

karuṇākhaḍgapātena chitvā pāśāṣṭakaṃ śiśoḥ /
samyagānandajanakaḥ sadguruḥ so'bhidhīyate

130

evaṃ śrutvā mahādevi gurunindāṃ karoti yaḥ /
sa yāti narakān ghorān yāvaccandradivākarau

131

yāvatkalpāntako dehastāvaddevi guruṃ smaret /
gurulopā na kartavyaḥ svacchando yadi vā bhavet

132

huṅkāreṇa na vaktavyaṃ prājñaśiṣyaiḥ kadācana /
guroragra na vaktavyamasatyaṃ tu kadācana

133

guruṃ tvaṃkṛtya huṃkṛtya gurusānnidhyabhāṣaṇaḥ /
araṇye nirjale deśe sambhaved brahmarākṣasaḥ

134

advaitaṃ bhāvayennityaṃ sarvāvasthāsu sarvadā /
kadācidapi no kuryāddvaitaṃ gurusannidhau

135

dṛśyavismṛtiparyantaṃ kuryād gurupadārcanam /
tādṛśasyaiva kaivalyaṃ na ca tadvyatirekiṇaḥ

136

api sampūrṇatattvajño gurutyāgi bhavedyadā /
bhavatyeva hi tasyāntakāle vikṣepamutkaṭam

137

gurukāryaṃ na laṅgheta nāpṛṣṭvā kāryamācaret /
na hyuttiṣṭheddiśe'natvā gurusadbhvaśobhitaḥ

138

gurau sati svayaṃ devi pareṣāṃ tu kadācana /
upadeśaṃ na vai kuryāt tathā cedrākṣaso bhavet

139

na gurorāśrame kuryāt duṣpānaṃ parisarpaṇam /
dīkṣā vyākhyā prabhutvādi gurorājñāṃ na kārayet

140

nopāśramaṃ ca paryakaṃ na ca pādaprasāraṇam /
nāṅgabhogādikaṃ kuryānna līlāmaparāmapi

141

gurūṇāṃ sadasadvāpi yaduktaṃ tanna laṃghayet /
kurvannājñāṃ divā rātrau dāsavannivasedguro

142

adattaṃ na gurordravyamupabhuñjīta karhicit /
datte ca raṃkavadgrāhyaṃ prāṇo'pyetena labhyate

143

pādukāsanaśayyādi guruṇā yadabhīṣṭitam /
namaskurvīta tatsarvaṃ pādābhyāṃ na spṛśet kvacit

144

gacchataḥ pṛṣṭhato gacchet gurucchāyāṃ na laṃghayet /
nolbaṇaṃ dhārayedveṣaṃ nālaṃkārāṃstatolbaṇān

145

gurunindākaraṃ dṛṣṭvā dhāvayedatha vāsayet /
sthānaṃ vā tatparityājyaṃ jihvāchedākṣamo yadi

146

nocchiṣṭaṃ kasyaciddeyaṃ gurorājñāṃ na ca tyajet /
kṛtsnamucchiṣṭamādāya havirvadbhakṣayetsvayam

147

nānṛtaṃ nāpriyaṃ caiva na garva nāpi vā bahu /
na niyogadharaṃ brūyāt gurorājñāṃ vibhāvayet

148

prabho devakuleśānāṃ svāmin rājan kuleśvara /
iti sambodhanairbhīto saccaredgurusannidhau

149

munibhiḥ pannagairvāpi surairvā śāpito yadi /
kālamṛtyubhayādvāpi guruḥ saṃtrāti pārvati

150

aśaktā hi surādyāśca hyaśaktāḥ munayastathā /
guruśāpopapannasya rakṣaṇāya ca kutracit

151

smṛtivedapurāṇānāṃ sārameva na saṃśayaḥ

152

satkāramānapūjārthaṃ daṇḍakāṣayadhāraṇaḥ /
sa saṃnyāsī na vaktavyaḥ saṃnyāsī jñānatatparaḥ

153

vijānanti mahāvākyaṃ guroścaraṇa sevayā /
te vai saṃnyāsinaḥ proktā itare veṣadhāriṇāḥ

154

nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ satyaciddhanam /
yaḥ sākṣātkurute loke gurutvaṃ tasya śobhate

155

guruprasādataḥ svātmanyātmārāmanirīkṣaṇāt /
samatā muktimārgeṇa svātmajñānaṃ pravartate

156

ābrahmastambhaparyantaṃ paramātmasvarūpakam /
sthāvaraṃ jaṃgamaṃ caiva praṇamāmi jaganmayam

157

vandehaṃ saccidānandaṃ bhāvātītaṃ jagadgurum /
nityaṃ pūrṇaṃ nirākāraṃ nirguṇaṃ svātmasaṃsthitam

158

parātparataraṃ dhyāyennityamānandakārakam /
hṛdayākāśamadhyasthaṃ śuddhasphaṭikasannibham

159

sphāṭike sphāṭikaṃ rūpaṃ darpaṇe darpaṇo yathā /
tathātmani cidākāramānandaṃ so'hamityuta

160

aṃguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ dhyāyecca cinmayaṃ hṛdi /
tatra sphurati yo bhāvaḥ śruṇu tatkathayāmi te

161

ajo'hamamaro'haṃ ca hyanādinidhano hyaham /
avikāraścidānando hyaṇīyānmahato mahān

162

apūrvamaparaṃ nityaṃ svayaṃjyotirnirāmayam /
virajaṃ paramākāśaṃ dhruvamānandamavyayam

163

agocaraṃ tathā'gamyaṃ nāmarūpavivarjitam /
niḥśabdaṃ tu vijānīyātsvabhāvādbrahma pārvati

164

yathā gandhasvabhāvāvatvaṃ karpūrakusumādiṣu /
śītoṣṇatvasvabhāvatvaṃ tathā brahmaṇi śāśvatam

165

yathā nijasvabhāvena kuṇḍalakaṭakādayaḥ /
suvarṇatvena tiṣṭhanti tathā'haṃ brahma śāśvatam

166

svayaṃ tathāvidho bhūtvā sthātavyaṃ yatrakutracit /
kīṭo bhṛṅga iva dhyānādyathā bhavati tādṛśaḥ

167

gurudhyānaṃ tathā kṛtvā svayaṃ brahmamayo bhavet /
piṇḍe pade tathā rūpe muktāste nātra saṃśayaḥ

168

śrīpārvatī uvāca /
piṇḍaṃ kiṃ tu mahādeva padaṃ kiṃ samudāhṛtam /
rūpātītaṃ ca rūpaṃ kiṃ etadākhyāhi śaṃkara

169

śrīmahādeva uvāca /
piṇḍaṃ kuṇḍalinī śaktiḥ padaṃ haṃsamudāhṛtam /
rūpaṃ binduriti jñeyaṃ rūpātītaṃ nirañjanam

170

piṇḍe muktāḥ pade muktā rūpe muktā varānane /
rūpātīte tu ye muktāste muktā nātra saṃśayaḥ

171

gururdhyānenaiva nityaṃ dehī brahmamayo bhavet /
sthitaśca yatra kutrāpi mukto'sau nātra saṃśayaḥ

172

jñānaṃ svānubhavaḥ śāntirvairāgyaṃ vaktṛtā dhṛtiḥ /
ṣaḍguṇaiśvaryayukto hi bhagavān śrīguruḥ priye

173

guruḥ śivo gururdevo gururbandhuḥ śarīriṇām /
gururātmā gururjīvo guroranyanna vidyate

174

ekākī nispṛhaḥ śāntaścintāsūyādivarjitaḥ /
bālyabhāvena yo bhāti brahmajñānī sa ucyate

175

na sukhaṃ vedaśāstreṣu na sukhaṃ mantrayantrake /
guroḥ prasādādanyatra sukhaṃ nāsti mahītale

176

cārvākavaiṣṇavamate sukhaṃ prābhākare na hi /
guroḥ pādāntike yadvatsukhaṃ vedāntasammatam

177

na tatsukhaṃ surendrasya na sukhaṃ cakravartinām /
yatsukhaṃ vītarāgasya munerekāntavāsinaḥ

178

nityaṃ brahmarasaṃ pītvā tṛpto yaḥ paramātmani /
indraṃ ca manyate tucchaṃ nṛpāṇāṃ tatra kā kathā

179

yataḥ paramakaivalyaṃ gurumārgeṇa vai bhavet /
gurubhaktirataḥ kāryā sarvadā mokṣakāṃkṣibhiḥ

180

eka evādvitīyo'haṃ guruvākyena niścitaḥ /
evamabhyasyatā nityaṃ na sevyaṃ vai vanāntaram

181

abhyāsānnimiṣeṇaivaṃ samādhimadhigacchati /
ājanmajanitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati

182

kimāvāhanamavyaktai vyāpakaṃ kiṃ visarjanam /
amūrto ca kathaṃ pūjā kathaṃ dhyānaṃ nirāmaye

183

gururviṣṇuḥ sattvamayo rājasaścaturānanaḥ /
tāmaso rudrarūpeṇa sṛjatyavati hanti ca

184

svayaṃ brahmamayo bhūtvā tatparaṃ nāvalokayet /
parātparataraṃ nānyat sarvagaṃ ca nirāmayam

185

tasyāvalokanaṃ prāpya sarvasaṃgavivarjitaḥ /
ekākī nispṛhaḥ śāntaḥ sthātavyaṃ tatprasādataḥ

186

labdhaṃ vā'tha na labdhaṃ vā svalpaṃ vā bahulaṃ tathā /
niṣkāmenaiva bhoktavyaṃ sadā saṃtuṣṭamānasaḥ

187

sarvajñapadamityāhurdehī sarvamayo bhuvi /
sadā'nandaḥ sadā śānto ramate yatrakutracit

188

yatraiva tiṣṭhate so'pi sa deśaḥ puṇyabhājanaḥ /
muktasya lakṣaṇaṃ devi tavāgre kathitaṃ mayā

189

upadeśastvayaṃ devi gurumārgeṇa muktidaḥ /
gurubhaktistathātyāntā kartavyā vai manīṣibhiḥ

190

nityayuktāśrayaḥ sarvo vedakṛtsarvavedakṛt /
svaparajñānadātā ca taṃ vande gurumīśvaram

191

yadyapyadhītā nigamāḥ ṣaḍaṃgā āgamāḥ priye /
adhyātmādīni śāstrāṇi jñānaṃ nāsti guruṃ vinā

192

śivapūjārato vāpi viṣṇupūjārato'thavā /
gurutattvavihīnaścettatsarvaṃ vyarthameva hi

193

śivasvarūpamajñātvā śivapūjā kṛtā yadi /
sā pūjā nāmamātraṃ syāccitradīpa iva priye

194

sarvaṃ syātsaphalaṃ karma gurudīkṣāprabhāvataḥ /
gurulābhātsarvalābho guruhīnastu bāliśaḥ

195

guruhīnaḥ paśuḥ kīṭaḥ pataṃgo vaktumarhati /
śivarūpaṃ svarūpaṃ ca na jānāti yatassvayam

196

tasmātsarvaprayatnena sarvasaṃgavivarjitaḥ /
vihāya śāstrajālāni gurumeva samāśrayet

197

nirastasarvasandeho ekīkṛtya sudarśanam /
rahasyaṃ yo darśayati bhajāmi gurumīśvaram

198

jñānahīno gurustyājyo mithyāvādi viḍambakaḥ /
svaviśrāntiṃ na jānāti paraśāntiṃ karoti kim

199

śilāyāḥ kiṃ paraṃ jñānaṃ śilāsaṃghapratāraṇe /
svayaṃ tartuṃ na jānāti paraṃ nistārayet katham

200

na vandanīyāste kaṣṭaṃ darśanādbhrāntikārakāḥ /
varjayetān gurun dūre dhīrāneva samāśrayet

201

pāṣaṇḍinaḥ pāparatāḥ nāstikā bhedabuddhayaḥ /
strīlampaṭā durācārāḥ kṛtaghnā bakavṛttayaḥ

202

karmabhraṣṭāḥ kṣamānaṣṭā nindyatarkeśca vādinaḥ /
kāminaḥ krodhinaścaiva hiṃsrāścaṇḍāḥ śaṭhāstathā

203

jñānaluptā na kartavyā mahāpāpāstathā priye /
ebhyo bhinno guruḥ sevyaḥ ekabhaktyā vicārya ca

204

śiṣyādanyatra deveśi na vadedyasya kasyacit /
narāṇāṃ ca phalaprāptau bhaktireva hi kāraṇam

205

gūḍho dṛḍhaśca prītaśca maunena susamāhitaḥ /
sakṛtkāmagatau vāpi pañcadhā gururīritaḥ

206

sarvaṃ gurumukhāllabdhaṃ saphalaṃ pāpanāśanam /
yadyadātmahitaṃ vastu tattaddravyaṃ na vañcayet

207

gurudevārpaṇaṃ vastu tena tuṣṭo'smi suvrate /
śrīguroḥ pādukāṃ mudrāṃ mūlamantraṃ ca gopayet

208

natāsmi te nātha padāravindaṃ
buddhīndriyāprāṇamanovacobhiḥ /
yaccintyate bhāvita ātmayuktau
mumukṣibhiḥ karmamayopaśāntaye

209

anena yadbhavetkāryaṃ tadvadāmi tava priye /
lokopakārakaṃ devi laukikaṃ tu vivarjayet

210

laukikāddharmato yāti jñānahīno bhavārṇave /
jñānabhāve ca yatsarvaṃ karma niṣkarma śāmyati

211

imāṃ tu bhaktibhāvena paṭhedvai śruṇuyādapi /
likhitvā yatpradānena tatsarvaṃ phalamaśnute

212

gurugītāmimāṃ devi hṛdi nityaṃ vibhāvaya /
mahāvyādhigatairduḥkhaiḥ sarvadā prajapenmudā

213

gurugītākṣaraikaikaṃ mantrarājamidaṃ priye /
anye ca vividhā mantrāḥ kalāṃ nāharnti ṣoḍaśīm

214

ananta phalamāpnoti gurugītā japena tu /
sarvapāpaharā devi sarvadāridryanāśinī

215

akālamṛtyuhartrī ca sarvasaṃkaṭanāśinī /
yakṣarākṣasabhūtādicoravyāghravighātinī

216

sarvopadravakuṣṭhādiduṣṭadoṣanivāriṇī /
yatphalaṃ gurusānnidhyāttatphalaṃ paṭhanādbhavet

217

mahāvyādhiharā sarvavibhūteḥ siddhidā bhavet /
athavā mohane vaśye svayameva japetsadā

218

kuśadūrvāsane devi hyāsane śubhrakambale /
upaviśya tato devi japedekāgramānasaḥ

219

śuklaṃ sarvatra vai proktaṃ vaśye raktāsanaṃ priye /
padmāsane japennityaṃ śāntivaśyakaraṃ param

220

vastrāsane ca dāridryaṃ pāṣāṇe rogasambhavaḥ /
medinyāṃ duḥkhamāpnoti kāṣṭhe bhavati niṣphalam

221

kṛṣṇājine jñānasiddhirmokṣaśrīvyārghracarmaṇi /
kuśāsane jñānasiddhiḥ sarvasiddhistu kambale

222

āgneyyāṃ karṣaṇaṃ caiva vāyavyāṃ śatrunāśanam /
naiṛrtyāṃ darśanaṃ caiva īśānyāṃ jñānameva ca

223

udaṅmukhaḥ śāntijapye vaśye pūrvamukhastathā /
yāmye tu māraṇaṃ proktaṃ paścime ca dhanāgamaḥ

224

mohanaṃ sarvabhūtānāṃ bandhamokṣakaraṃ param /
devarājñāṃ priyakaraṃ rājānaṃ vaśamānayet

225

mukhastambhakaraṃ caiva guṇānāṃ ca vivardhanam /
duṣkarmanāśanaṃ caiva tathā satkarmasiddhidam

226

prasiddhaṃ sādhayetkāryaṃ navagrahabhayāpaham /
duḥsvapnanāśanaṃ caiva susvapnaphaladāyakam

227

mohaśāntikaraṃ caiva bandhamokṣakaraṃ param /
svarūpajñānanilayaṃ gītāśāstramidaṃ śive

228

yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścayam /
nityaṃ saubhāgyadaṃ puṇyaṃ tāpatrayakulāpaham

229

sarvaśāntikaraṃ nityaṃ tathā vandhyā suputradam /
avaidhavyakaraṃ strīṇāṃ saubhāgyasya vivardhanam

230

āyurārogyamaiśvaryaṃ putrapautrapravardhanam /
niṣkāmajāpī vidhavā paṭhenmokṣamavāpnuyāt

231

avaidhavyaṃ sakāmā tu labhate cānyajanmani /
sarvaduḥkhamayaṃ vighnaṃ nāśayettāpahārakam

232

sarvapāpapraśamanaṃ dharmakāmārthamokṣadam /
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam

233

kāmyānāṃ kāmadhenurvai kalpite kalpapādapaḥ /
cintāmaṇiścintitasya sarvamaṃgalakārakam

234

likhitvā pūjayedyastu mokṣaśriyamavāpnuyāt /
gurūbhaktirviśeṣeṇa jāyate hṛdi sarvadā

235

japanti śāktāḥ saurāśca gāṇapatyāśca vaiṣṇavāḥ /
śaivāḥ pāśupatāḥ sarve satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ

236

//iti śrīskaṃdapurāṇe uttarakhaṃḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ dvitīyo'dhyāyaḥ //
//atha tṛtīyaḥ adhyāyaḥ //
atha kāmyajapasthānaṃ kathayāmi varānane /
sāgarānte saritīre tīrthe hariharālaye

237

śaktidevālaye goṣṭhe sarvadevālaye śubhe /
vaṭasya dhātryā mūle vā maṭhe vṛndāvane tathā

238

pavitre nirmale deśe nityānuṣṭhānato'pi vā /
nirvedanena maunena japametat samārabhet

239

jāpyena jayamāpnoti japasiddhiṃ phalaṃ tathā /
hīnaṃ karma tyajetsarvaṃ gahirtasthānameva ca

240

śmaśāne bilvamūle vā vaṭamūlāntike tathā /
siddhyanti kānake mūle cūtavṛkṣasya sannidhau

241

pītāsanaṃ mohane tu hyasitaṃ cābhicārike /
jñeyaṃ śuklaṃ ca śāntyarthaṃ vaśye raktaṃ prakīrtitam

242

japaṃ hīnāsanaṃ kurvat hīnakarmaphalapradam /
gurugītāṃ prayāṇe vā saṃgrāme ripusaṃkaṭe

243

japan jayamavāpnoti maraṇe muktidāyikā /
sarvakarmāṇi siddhyanti guruputre na saṃśayaḥ

244

gurumantro mukhe yasya tasya siddhyanti nānyathā /
dīkṣayā sarvakarmāṇi siddhyanti guruputrake

245

bhavamūlavināśāya cāṣṭapāśanivṛttaye /
gurugītāmbhasi snānaṃ tattvajñaḥ kurute sadā

246

sa evaṃ sadguruḥ sākṣāt sadasadbrahmavittamaḥ /
tasya sthānāni sarvāṇi pavitrāṇi na saṃśayaḥ

247

sarvaśuddhaḥ pavitro'sau svabhāvādyatra tiṣṭhati /
tatra devagaṇāḥ sarve kṣetrapīṭhe caranti ca

248

āsanasthāḥ śayānā vā gacchantastiṣṭhanto'pi vā /
aśvārūḍhā gajārūḍhāḥ suṣuptā jāgrato'pi vā

249

śucibhūtā jñānavanto gurugītā japanti ye /
teṣāṃ darśanasaṃsparṣāt divyajñānaṃ prajāyate

250

samudre vai yathā toyaṃ kṣīre kṣīraṃ jale jalam /
bhinne kumbhe yathākāśaṃ tathā''tmā paramātmani

251

tathaiva jñānavān jīvaḥ paramātmani sarvadā /
aikyena ramate jñānī yatra kutra divāniśam

252

evaṃvidho mahāyuktaḥ sarvatra vartate sadā /
tasmātsarvaprakāreṇa gurubhaktiṃ samācaret

253

gurusantoṣaṇādeva mukto bhavati pārvati /
aṇimādiṣu bhoktṛtvaṃ kṛpayā devi jāyate

254

sāmyena ramate jñānī divā vā yadi vā niśi /
evaṃvidho mahāmaunī trailokyasamatāṃ vrajet

255

atha saṃsāriṇaḥ sarve gurugītājapena tu /
sarvān kāmāṃstu bhuñjanti trisatyaṃ mama bhāṣitam

256

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ dharmasāraṃ mayoditam /
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param

257

gururdevo gururdhamor gurau niṣṭhā paraṃ tapaḥ /
guroḥ parataraṃ nāsti trivāraṃ kathayāmi te

258

dhanyā mātā pitā dhanyo gotraṃ dhanyaṃ kulodbhavaḥ /
dhanyā ca vasudhā devi yatra syādgurubhaktatā

259

ākalpajanma koṭīnāṃ yajñavratatapaḥkriyāḥ /
tāḥ sarvāḥ saphalā devi gurūsantoṣamātrataḥ

260

śarīramindriyaṃ prāṇaścārthaḥ svajanabandhutā /
mātṛkulaṃ pitṛkulaṃ gurureva na saṃśayaḥ

261

mandabhāgyā hyaśaktāśca ye janā nānumanvate /
gurusevāsu vimukhāḥ pacyante narakeśucau

262

vidyā dhanaṃ balaṃ caiva teṣāṃ bhāgyaṃ nirarthakam /
yeṣāṃ gurūkṛpā nāsti adho gacchanti pārvatī

263

brahmā viṣṇuśca rudraśca devatāḥ pitṛkinnarāḥ /
siddhacāraṇayakṣāśca anye ca munayo janāḥ

264

gurubhāvaḥ paraṃ tīrthamanyarthaṃ nirarthakam /
sarvatīrthamayaṃ devi śrīguroścaraṇāmbujam

265

kanyābhogaratā mandāḥ svakāntāyāḥ parāṅmukhāḥ /
ataḥ paraṃ mayā devi kathitanna mama priye

266

idaṃ rahasyamaspaṣṭaṃ vaktavyaṃ ca varānane /
sugopyaṃ ca tavāgre tu mamātmaprītaye sati

267

svāmimukhyagaṇeśādyān vaiṣṇavādīṃśca pārvati /
na vaktavyaṃ mahāmāye pādasparśaṃ kuruṣva me

268

abhakte vañcake dhūrte pāṣaṇḍe nāstikādiṣu /
manasā'pi na vaktavyā gurugītā kadācana

269

guravo bahavaḥ santi śiṣyavittāpahārakāḥ /
tamekaṃ durlabhaṃ manye śiṣyahṛttāpahārakam

270

cāturyavān vivekī ca adhyātmajñānavān śuciḥ /
mānasaṃ nirmalaṃ yasya gurutvaṃ tasya śobhate

271

guravo nirmalāḥ śāntāḥ sādhavo mitabhāṣiṇaḥ /
kāmakrodhavinirmuktāḥ sadācārāḥ jitendriyāḥ

272

sūcakādiprabhedena guravo bahudhā smṛtāḥ /
svayaṃ samyak parīkṣyātha tattvaniṣṭhaṃ bhajetsudhīḥ

273

varṇajālamidaṃ tadvadbāhyaśāstraṃ tu laukikam /
yasmin devi samabhyastaṃ sa guruḥ sucakaḥ smṛtaḥ

274

varṇāśramocitāṃ vidyāṃ dharmādharmavidhāyinīm /
pravaktāraṃ guruṃ viddhi vācakaṃ tviti pārvati

275

pañcākṣaryādimantrāṇāmupadeṣṭā tu pārvati /
sa gururbodhako bhūyādubhayorayamuttamaḥ

276

mohamāraṇavaśyāditucchamantropadarśinam /
niṣiddhagururityāhuḥ paṇḍitāstattvadarśinaḥ

277

anityamiti nirdiśya saṃsāraṃ saṃkaṭālayam /
vairāgyapathadarśī yaḥ sa gururvihitaḥ priye

278

tattvamasyādivākyānāmupadeṣṭā tu pārvati /
kāraṇākhyo guruḥ prokto bhavaroganivārakaḥ

279

sarvasandehasandohanirmūlanavicakṣaṇaḥ /
janmamṛtyubhayaghno yaḥ sa guruḥ paramo mataḥ

280

bahujanmakṛtāt puṇyāllabhyate'sau mahāguruḥ /
labdhvā'muṃ na punaryāti śiṣyaḥ saṃsārabandhanam

281

evaṃ bahuvidhā loke guravaḥ santi pārvati /
teṣu sarvaprayatnena sevyo hi paramo guruḥ

282

niṣiddhaguruśiṣyastu duṣṭasaṃkalpadūṣitaḥ /
brahmapralayaparyantaṃ na punaryāti martyatām

283

evaṃ śrutvā mahādevī mahādevavacastathā /
atyantavihvalamanā śaṃkaraṃ paripṛcchati

284

pārvatyuvāca /
namaste devadevātra śrotavyaṃ kiṃcidasti me /
śrutvā tvadvākyamadhunā bhṛśaṃ syādvihvalaṃ manaḥ

285

svayaṃ mūḍhā mṛtyubhītāḥ sukṛtādviratiṃ gatāḥ /
daivānniṣiddhagurugā yadi teṣāṃ tu kā gatiḥ

286

śrī mahādeva uvāca /
śruṇu tattvamidaṃ devi yadā syādvirato naraḥ /
tadā'sāvadhikārīti procyate śrutimastakaiḥ

287

akhaṇḍaikarasaṃ brahma nityamuktaṃ nirāmayam /
svasmin sandarśitaṃ yena sa bhavedasyaṃ deśikaḥ

288

jalānāṃ sāgaro rājā yathā bhavati pārvati /
gurūṇāṃ tatra sarveṣāṃ rājāyaṃ paramo guruḥ

289

mohādirahitaḥ śānto nityatṛpto nirāśrayaḥ /
tṛṇīkṛtabrahmaviṣṇuvaibhavaḥ paramo guruḥ

290

sarvakālavideśeṣu svatantro niścalassukhī /
akhaṇḍaikarasāsvādatṛpto hi paramo guruḥ

291

dvaitādvaitavinirmuktaḥ svānubhūtiprakāśavān /
ajñānāndhatamaśchettā sarvajñaḥ paramo guruḥ

292

yasya darśanamātreṇa manasaḥ syāt prasannatā /
svayaṃ bhūyāt dhṛtiśśāntiḥ sa bhavet paramo guruḥ

293

siddhijālaṃ samālokya yogināṃ mantravādinām /
tucchākāramanovṛttiryasyāsau paramo guruḥ

294

svaśarīraṃ śavaṃ paśyan tathā svātmānamadvayam /
yaḥ strīkanakamohaghnaḥ sa bhavet paramo guruḥ

295

maunī vāgmīti tattvajño dvidhābhūcchṛṇu pārvati /
na kaścinmauninā lābho loke'sminbhavati priye

296

vāgmī tūtkaṭasaṃsārasāgarottāraṇakṣamaḥ /
yatosau saṃśayacchettā śāstrayuktyanubhūtibhiḥ

297

gurunāmajapāddevi bahujanmarjitānyapi /
pāpāni vilayaṃ yānti nāsti sandehamaṇvapi

298

śrīgurossadṛśaṃ daivaṃ śrīgurosadṛśaḥ pitā /
gurudhyānasamaṃ karma nāsti nāsti mahītale

299

kulaṃ dhanaṃ balaṃ śāstraṃ bāndhavāssodarā ime /
maraṇe nopayujyante gurureko hi tārakaḥ

300

kulameva pavitraṃ syāt satyaṃ svagurusevayā /
tṛptāḥ syussakalā devā brahmādyā gurutarpaṇāt

301

gurureko hi jānāti svarūpaṃ devamavyayam /
tajjñānaṃ yatprasādena nānyathā śāstrakoṭibhiḥ

302

svarūpajñānaśūnyena kṛtamapyakṛtaṃ bhavet /
tapojapādiakṃ devi sakalaṃ bālajalpavat

303

śivaṃ keciddhariṃ kecidvidhiṃ kecittu kecana /
śaktiṃ devamiti jñātvā vivadanti vṛthā narāḥ

304

na jānanti paraṃ tattvaṃ gurūdīkṣāparāṅmukhāḥ /
bhrāntāḥ paśusamā hyete svaparijñānavarjitāḥ

305

tasmātkaivalyasiddhyarthaṃ gurūmeva bhajetpriye /
gurūṃ vinā na jānanti mūḍhāstatparamaṃ padam

306

bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ /
kṣīyante sarvakarmāṇi guroḥ karūṇayā śive

307

kṛtāyā gurubhaktestu vedaśāstrānusārataḥ /
mucyate pātakādghorādgurūbhakto viśeṣataḥ

308

duḥsaṃgaṃ ca parityajya pāpakarma parityajet /
cittacihnamidaṃ yasya dīkṣā vidhīyate

309

cittatyāganiyuktaśca krodhagarvavivarjitaḥ /
dvaitabhāvaparityāgī tasya dīkṣā vidhīyate

310

etallakṣaṇa saṃyuktaṃ sarvabhūtahite ratam /
nirmalaṃ jīvitaṃ yasya tasya dīkṣā vidhīyate

311

kriyayā cānvitaṃ pūrvaṃ dīkṣājālaṃ nirūpitam /
mantradīkṣābhirrdha sāṃgopāṃga śivoditam

312

kriyayā syādvirahitāṃ gurūsāyujyadāyinīm /
gurudīkṣāṃ vinā ko vā gurutvācārapālakaḥ

313

śakto na cāpi śakto vā daiśikāṃghrisamāśrayāt /
tasya janmāsti saphalaṃ bhogamokṣaphalapradam

314

atyantacittapakvasya śraddhābhaktiyutasya ca /
pravaktavyamidaṃ devi mamātmaprītaye sadā

315

rahasyaṃ sarvaśāstreṣu gītāśāstradaṃ śive /
samyakparīkṣya vaktavyaṃ sādhakasya madyātmanaḥ

316

satkarmaparipākācca cittaśuddhasya dhīmataḥ /
sādhakasyaiva vaktavyā gurugītā prayatnataḥ

317

nāstikāya kṛtaghnāya dāmbhikāya śaṭhāya ca /
abhaktāya vibhaktāya na vācyeyaṃ kadācana

318

strīlolupāya mūrkhāya kāmopahatacetase /
nindakāya na vaktavyā gurugītā svabhāvataḥ

319

sarva pāpapraśamanaṃ sarvopadravavārakam /
janmamṛtyuharaṃ devi gītāśāstramidaṃ śive

320

śrutisāramidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ /
nānyathā sadgatiḥ puṃsāṃ vinā gurupadaṃ śive

321

bahujanmakṛtātpādayamartho na rocate /
janmabandhanivṛtyarthaṃ gurumeva bhajetsadā

322

ahameva jagatsarvamahameva paraṃ padam /
etajjñānaṃ yato bhūyāttaṃ guruṃ praṇamāmyaham

323

alaṃ vikalpairahameva kevalo mayi sthitaṃ viśvamidaṃ carācaram /
idaṃ rahasyaṃ mama yena darśitam sa vandanīyo gurureva kevalam

324

yasyāntaṃ nādimadhyaṃ na hi karacaraṇaṃ nāmagotraṃ na sūtram /
no jātirnaiva varṇo na bhavati puruṣo no napuṃsaṃ na ca strī

325

nākāraṃ no vikāraṃ na hi janimaraṇaṃ nāsti puṇyaṃ na pāpam /
no'tattvaṃ tattvamekaṃ sahajasamarasaṃ sadguruṃ taṃ namāmi

326

nityāya satyāya cidātmakāya navyāya bhavyāya parātparāya /
śuddhāya buddhāya nirañjanāya namo'sya nityaṃ guruśekharāya

327

saccidānandarūpāya vyāpine paramātmane /
namaḥ śrīgurunāthāya prakāśānandamūrtaye

328

satyānandasvarūpāya bodhaikasukhakāriṇe /
namo vedāntavedyāya gurave buddhisākṣiṇe

329

namaste nātha bhagavan śivāya gururūpiṇe /
vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha

330

navāya navarūpāya paramārthaikarūpiṇe /
sarvājñānatamobhedabhānave cidghanāya te

331

svatantrāya dayāklṛptavigrahāya śivātmane /
paratantrāya bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhavyarūpiṇe

332

vivekināṃ vivekāya vimarśāya vimarśinām /
prakāśināṃ prakāśāya jñānināṃ jñānarūpiṇe

333

purastatpārśvayoḥ pṛṣṭhe namaskuryāduparyadhaḥ /
sadā maccittarūpeṇa vidhehi bhavadāsanam

334

śrīguruṃ paramānandaṃ vande hyānandavigraham /
yasya sannidhimātreṇa cidānandāya te manaḥ

335

namo'stu gurave tubhyaṃ sahajānandarūpiṇe /
yasya vāgamṛtaṃ hanti viṣaṃ saṃsārasaṃjñakam

336

nānāyuktopadeśena tāritā śiṣyamantatiḥ /
tatkṛtāsāravedena gurucitpadamacyutam

337

acyutāya manastubhyaṃ gurave paramātmane /
sarvatantrasvatantrāya cidghanānandamūrtaye

338

namocyutāya gurave vidyāvidyāsvarūpiṇe /
śiṣyasanmārgapaṭave kṛpāpīyūṣasindhave

339

omacyutāya gurave śiṣyasaṃsārasetave /
bhaktakāryaikasiṃhāya namaste citsukhātmane

340

gurunāmasamaṃ daivaṃ na pitā na ca bāndhavāḥ /
gurunāmasamaḥ svāmī nedṛśaṃ paramaṃ padam

341

ekākṣarapradātāraṃ yo guruṃ naiva manyate /
śvānayoniśataṃ gatvā cāṇḍāleṣvapi jāyate

342

gurutyāgādbhavenmṛtyurmantratyāgāddaridratā /
gurumantraparityāgī rauravaṃ narakaṃ vrajet

343

śivakrodhādgurustrātā gurukrodhācchivo na hi /
tasmātsarvaprayatnena gurorājñā na laṃghayet

344

saṃsārasāgarasamuddharaṇaikamantraṃ
brahmādidevamunipūjitasiddhamantram /
dāridryaduḥkhabhavarogavināśamantraṃ
vande mahābhayaharaṃ gururājamantram

345

saptakoṭīmahāmantrāścittavibhraṃśakārakāḥ /
eka eva mahāmantro gururityakṣaradvayam

346

evamuktvā mahādevaḥ pārvatīṃ punarabravīt /
idameva paraṃ tattvaṃ śruṇu devi sukhāvaham

347

gurutattvamidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ /
rahasyamidamavyaktanna vadedyasya kasyacit

348

na mṛṣā syādiyaṃ devi maduktiḥ satyarūpiṇī /
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti nāsti mahītale

349

gurugītāmimāṃ devi bhavaduḥkhavināśinīm /
gurudīkṣāvihīnasya purato na paṭhet kvacit

350

rahasyamatyantarahasyametanna pāpinā labhyamidaṃ maheśvari /
anekajanmārjitapuṇyapākādgurostu tattvaṃ labhate manuṣyaḥ

351

yasya prasādādahameva sarvaṃ
mayyeva sarvaṃ parikalpitaṃ ca /
itthaṃ vijānāmi sadātmarūpaṃ
gtasyāṃghripadmaṃ praṇato'smi nityam

352

ajñānatimirāndhasya viṣayākrāntacetasaḥ /
jñānaprabhāpradānena prasādaṃ kuru me prabho

//iti śrīgurugītāyāṃ tṛtīyo'dhyāyaḥ //
//iti śrīskaṃdapurāṇe uttarakhaṃḍe īśvarapārvatī
saṃvāde gurugītā samāpta //
//śrīgurudattātreyārpaṇamastu //

Original text: guru gītā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc