guru gītā · Chapter 1
/
//guru gītā //
//śrī gurugītā //
//prathamo'dhyāyaḥ //
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane /
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ
ṛṣaya ūcuḥ /
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāragam /
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham
yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate /
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire
yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam /
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā
guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ /
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ
iti saṃprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ //
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ
sūta uvāca /
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā /
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm
purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite /
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare
vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam /
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit
praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt /
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati
pārvatyuvāca /
ॐ namo deva deveśa parātpara jagadguro /
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā
vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān /
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila
dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me /
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho
bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam /
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam
kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet /
tatkṛpāṃ kuru me svāminnamāmi caraṇau tava
iti saṃprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ /
ānandabharatiḥ svānte pārvatīmidamabravīt
śrī mahādeva uvāca /
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam /
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat
mama rūpāsi devi tvamatastatkathayāmi te /
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau /
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ
yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ /
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ
durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuśva vadāmyaham /
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane
vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca /
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam
śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ /
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām
japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca /
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye
gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane /
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ
gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ /
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathayate
yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam /
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham
dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat /
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt
sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ /
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan
śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ /
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam
ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam /
jñānavijñānasiddhyarthaṃ gurupādodakaṃ pibet
gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam /
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāmnaḥ sadā japaḥ
svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam /
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam
yatpādareṇurvai nityaṃ ko'pi saṃsāravāridhau /
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe
yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ /
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane
yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānmutsṛjet /
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye
kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jānhavī caraṇodakam /
guruviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ
gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ /
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanantakam
gurumūrti smarennityaṃ gururnāma sadā japet /
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet
guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ /
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā
svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam /
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet
ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham /
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru
guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate /
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ
gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate /
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ
gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt /
bhavarogaharatyācca gururityabhidhīyate
gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ /
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate
gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ /
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocanam
evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham /
garuḍoragagandharvasiddhādisurapūjitam
dhruvaṃ dehi mumukṣūṇāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param /
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet
āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam /
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam
karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum /
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjau gurusannidhau
śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān /
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet
gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam /
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsaṃpūjayedgurum
sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāṃbujam /
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt saṃpūjayedgurum
yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam /
sa eva sarvasaṃpattiḥ tasmātsaṃpūjayedgurum
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam /
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane
saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave /
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ /
gurureva paraṃ brahma tasmai śrīgurave namaḥ
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā /
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram /
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram /
tvaṃpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
cinmayaṃ vyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
nimiṣannimiṣārdhvādvā yadvākyādai vimucyate /
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ
caitanyaṃ śāśvataṃ śāṃtaṃ vyomātītaṃ nirañjanam /
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ
nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṃgamaṃ sthirameva ca /
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ
sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā /
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ
yatsattvena jagatsatyaṃ yatprakāśena bhāti tat /
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ
yasminsthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ /
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ
yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā /
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ
yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ /
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ
yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ /
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ
yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat /
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ
nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā /
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ
jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣaṇe /
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ
anekajanmasaṃprāptakarmabandhavidāhine /
jñānānilaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ
śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasaṃpadām /
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ
na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ /
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ
mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ /
mamātmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ
gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam /
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ
eka eva paro bandhurviṣame samupasthite /
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ
gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ /
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ
bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ /
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ
tāpatrayāgnitaptanāmaśāntaprāṇināṃ bhuvi /
yasya pādodakaṃ gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ
ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ /
samyagjñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā
hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave /
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ
dhyānamūlaṃ gurormūtiḥr pūjāmūlaṃ guroḥ padam /
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā
saptasāgaraparyantaṃ tīrthasnānaphalaṃ tu yat /
gurupādapayobindoḥ sahasrāṃśena tatphalam
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana /
labdhvā kulaguru samyaggurumeva samāśrayet
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet /
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorguvarntaraṃ vrajet
vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram /
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param
gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam /
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyāt sa guruḥ smṛtaḥ
atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ /
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye
ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye /
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk
śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ /
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā
kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tatkṣaṇāt /
atastaṃ sadguru jñātvā trikālamabhivādayet
śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate /
tasyāṃ diśi namaskuryād bhaktyā pratidinaṃ priye
sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet /
bhajanātsthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet
dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā /
manasā vacasā ceti praṇāmoṣṭāṅga ucyate
tasyai diśe satatamajjalireṣa nityam
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ /
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī
abhaistaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdujaryaiḥ /
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tatkṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum
jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ /
guroḥ prasādato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām
yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ /
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum
guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇuśivādayaḥ /
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi
devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburuḥ /
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim
tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye /
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam
mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca /
bhramantyetasmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ
yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā /
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ
na muktāstu gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ /
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ
//iti śrīskaṃdapurāṇe uttarakhaṃḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ //
//atha dvitīyo'dhyāyaḥ //
dhyānaṃ śruṇu mahādevi sarvānandapradāyakam /
sarvasaukhyakaraṃ caiva bhuktimuktipradāyakam
śrīmatparaṃ brahma guruṃ smarāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ bhajāmi /
śrīmatparaṃ brahma guruṃ vadāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ namāmi
brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtim
dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam /
ekaṃ nityaṃ vimalamacalaṃ sarvadhīsākṣibhūtam
bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi
hṛdambuje karṇikamadhyasaṃsthe
siṃhāsane saṃsthitadivyamūrtim /
dhyāyedguruṃ candrakalāprakāśam
saccitsukhābhīṣṭavaraṃ dadhānam
śvetāmbaraṃ śvetavilepapuṣpam
muktāvibhūṣaṃ muditaṃ dvinetram /
vāmāṅkapīṭhasthitadivyaśaktim
mandasmitaṃ pūrṇakṛpānidhānam
jñānasvarūpaṃ nijabhāvayuktam ānandamānandakaraṃ prasannam /
yogīndramīḍyaṃ bhavarogavaidyam śrīmadguruṃ nityamahaṃ namāmi
vande gurūṇāṃ caraṇāravindam sandarśitasvātmasukhāmbudhīnām /
janasya yeṣāṃ gulikāyamānaṃ saṃsārahālāhalamohaśāntyai
yasmin sṛṣṭisthistidhvaṃsanigrahānugrahātmakam /
kṛtyaṃ pañcavidhaṃ śaśvat bhāsate taṃ guruṃ bhajet
pādābje sarvasaṃsāradāvakālānalaṃ svake /
brahmarandhre sthitāmbhojamadhyasthaṃ candramaṇḍalam
akathāditrirekhābje sahasradalamaṇḍale /
haṃsapārśvatrikoṇe ca smarettanmadhyagaṃ gurum
nityaṃ śuddhaṃ nirābhāsaṃ nirākāraṃ nirañjanam /
nityabodhaṃ cidānandaṃ guruṃ brahma namāmyaham
sakalabhuvanasṛṣṭiḥ kalpitāśeṣasṛṣṭiḥ
nikhilanigamadṛṣṭiḥ satpadārthaikasṛṣṭiḥ /
atadgaṇaparameṣṭiḥ satpadārthaikadṛṣṭiḥ
bhavaguṇaparameṣṭirmokṣamārgaikadṛṣṭiḥ
sakalabhuvanaraṅgasthāpanāstambhayaṣṭiḥ
sakaruṇarasavṛṣṭistattvamālāsamaṣṭiḥ /
sakalasamayasṛṣṭissaccidānandadṛṣṭiḥ
nivasatu mayi nityaṃ śrīgurordivyadṛṣṭiḥ
na guroradhikaṃ na guroradhikaṃ
na guroradhikaṃ na guroradhikam /
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ
idameva śivamidameva śivam idameva śivamidameva śivam /
hariśāsanato hariśāsanato hariśāsanato hariśāsanataḥ
viditaṃ viditaṃ viditaṃ viditaṃ
vijanaṃ vijanaṃ vijanaṃ vijanam /
vidhiśāsanato vidhiśāsanato
vidhiśāsanato vidhiśāsanataḥ
evaṃvidhaṃ guruṃ dhyātvā jñānamutpadyate svayam /
tadā gurūpadeśena mukto'hamiti bhāvayet
gurūpadiṣṭamārgeṇa manaḥśuddhiṃ tu kārayet /
anityaṃ khaṇḍayetsarvaṃ yatkiñcidātmagocaram
jñeyaṃ sarvaṃ pratītaṃ ca jñānaṃ ca mana ucyate /
jñānaṃ jñeyaṃ samaṃ kuryānnānyaḥ panthā dvitīyakaḥ
kimatra bahunoktena śāstrakoṭiśatairapi /
durlabhā cittaviśrāntiḥ vinā gurukṛpāṃ parām
karuṇākhaḍgapātena chitvā pāśāṣṭakaṃ śiśoḥ /
samyagānandajanakaḥ sadguruḥ so'bhidhīyate
evaṃ śrutvā mahādevi gurunindāṃ karoti yaḥ /
sa yāti narakān ghorān yāvaccandradivākarau
yāvatkalpāntako dehastāvaddevi guruṃ smaret /
gurulopā na kartavyaḥ svacchando yadi vā bhavet
huṅkāreṇa na vaktavyaṃ prājñaśiṣyaiḥ kadācana /
guroragra na vaktavyamasatyaṃ tu kadācana
guruṃ tvaṃkṛtya huṃkṛtya gurusānnidhyabhāṣaṇaḥ /
araṇye nirjale deśe sambhaved brahmarākṣasaḥ
advaitaṃ bhāvayennityaṃ sarvāvasthāsu sarvadā /
kadācidapi no kuryāddvaitaṃ gurusannidhau
dṛśyavismṛtiparyantaṃ kuryād gurupadārcanam /
tādṛśasyaiva kaivalyaṃ na ca tadvyatirekiṇaḥ
api sampūrṇatattvajño gurutyāgi bhavedyadā /
bhavatyeva hi tasyāntakāle vikṣepamutkaṭam
gurukāryaṃ na laṅgheta nāpṛṣṭvā kāryamācaret /
na hyuttiṣṭheddiśe'natvā gurusadbhvaśobhitaḥ
gurau sati svayaṃ devi pareṣāṃ tu kadācana /
upadeśaṃ na vai kuryāt tathā cedrākṣaso bhavet
na gurorāśrame kuryāt duṣpānaṃ parisarpaṇam /
dīkṣā vyākhyā prabhutvādi gurorājñāṃ na kārayet
nopāśramaṃ ca paryakaṃ na ca pādaprasāraṇam /
nāṅgabhogādikaṃ kuryānna līlāmaparāmapi
gurūṇāṃ sadasadvāpi yaduktaṃ tanna laṃghayet /
kurvannājñāṃ divā rātrau dāsavannivasedguro
adattaṃ na gurordravyamupabhuñjīta karhicit /
datte ca raṃkavadgrāhyaṃ prāṇo'pyetena labhyate
pādukāsanaśayyādi guruṇā yadabhīṣṭitam /
namaskurvīta tatsarvaṃ pādābhyāṃ na spṛśet kvacit
gacchataḥ pṛṣṭhato gacchet gurucchāyāṃ na laṃghayet /
nolbaṇaṃ dhārayedveṣaṃ nālaṃkārāṃstatolbaṇān
gurunindākaraṃ dṛṣṭvā dhāvayedatha vāsayet /
sthānaṃ vā tatparityājyaṃ jihvāchedākṣamo yadi
nocchiṣṭaṃ kasyaciddeyaṃ gurorājñāṃ na ca tyajet /
kṛtsnamucchiṣṭamādāya havirvadbhakṣayetsvayam
nānṛtaṃ nāpriyaṃ caiva na garva nāpi vā bahu /
na niyogadharaṃ brūyāt gurorājñāṃ vibhāvayet
prabho devakuleśānāṃ svāmin rājan kuleśvara /
iti sambodhanairbhīto saccaredgurusannidhau
munibhiḥ pannagairvāpi surairvā śāpito yadi /
kālamṛtyubhayādvāpi guruḥ saṃtrāti pārvati
aśaktā hi surādyāśca hyaśaktāḥ munayastathā /
guruśāpopapannasya rakṣaṇāya ca kutracit
smṛtivedapurāṇānāṃ sārameva na saṃśayaḥ
satkāramānapūjārthaṃ daṇḍakāṣayadhāraṇaḥ /
sa saṃnyāsī na vaktavyaḥ saṃnyāsī jñānatatparaḥ
vijānanti mahāvākyaṃ guroścaraṇa sevayā /
te vai saṃnyāsinaḥ proktā itare veṣadhāriṇāḥ
nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ satyaciddhanam /
yaḥ sākṣātkurute loke gurutvaṃ tasya śobhate
guruprasādataḥ svātmanyātmārāmanirīkṣaṇāt /
samatā muktimārgeṇa svātmajñānaṃ pravartate
ābrahmastambhaparyantaṃ paramātmasvarūpakam /
sthāvaraṃ jaṃgamaṃ caiva praṇamāmi jaganmayam
vandehaṃ saccidānandaṃ bhāvātītaṃ jagadgurum /
nityaṃ pūrṇaṃ nirākāraṃ nirguṇaṃ svātmasaṃsthitam
parātparataraṃ dhyāyennityamānandakārakam /
hṛdayākāśamadhyasthaṃ śuddhasphaṭikasannibham
sphāṭike sphāṭikaṃ rūpaṃ darpaṇe darpaṇo yathā /
tathātmani cidākāramānandaṃ so'hamityuta
aṃguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ dhyāyecca cinmayaṃ hṛdi /
tatra sphurati yo bhāvaḥ śruṇu tatkathayāmi te
ajo'hamamaro'haṃ ca hyanādinidhano hyaham /
avikāraścidānando hyaṇīyānmahato mahān
apūrvamaparaṃ nityaṃ svayaṃjyotirnirāmayam /
virajaṃ paramākāśaṃ dhruvamānandamavyayam
agocaraṃ tathā'gamyaṃ nāmarūpavivarjitam /
niḥśabdaṃ tu vijānīyātsvabhāvādbrahma pārvati
yathā gandhasvabhāvāvatvaṃ karpūrakusumādiṣu /
śītoṣṇatvasvabhāvatvaṃ tathā brahmaṇi śāśvatam
yathā nijasvabhāvena kuṇḍalakaṭakādayaḥ /
suvarṇatvena tiṣṭhanti tathā'haṃ brahma śāśvatam
svayaṃ tathāvidho bhūtvā sthātavyaṃ yatrakutracit /
kīṭo bhṛṅga iva dhyānādyathā bhavati tādṛśaḥ
gurudhyānaṃ tathā kṛtvā svayaṃ brahmamayo bhavet /
piṇḍe pade tathā rūpe muktāste nātra saṃśayaḥ
śrīpārvatī uvāca /
piṇḍaṃ kiṃ tu mahādeva padaṃ kiṃ samudāhṛtam /
rūpātītaṃ ca rūpaṃ kiṃ etadākhyāhi śaṃkara
śrīmahādeva uvāca /
piṇḍaṃ kuṇḍalinī śaktiḥ padaṃ haṃsamudāhṛtam /
rūpaṃ binduriti jñeyaṃ rūpātītaṃ nirañjanam
piṇḍe muktāḥ pade muktā rūpe muktā varānane /
rūpātīte tu ye muktāste muktā nātra saṃśayaḥ
gururdhyānenaiva nityaṃ dehī brahmamayo bhavet /
sthitaśca yatra kutrāpi mukto'sau nātra saṃśayaḥ
jñānaṃ svānubhavaḥ śāntirvairāgyaṃ vaktṛtā dhṛtiḥ /
ṣaḍguṇaiśvaryayukto hi bhagavān śrīguruḥ priye
guruḥ śivo gururdevo gururbandhuḥ śarīriṇām /
gururātmā gururjīvo guroranyanna vidyate
ekākī nispṛhaḥ śāntaścintāsūyādivarjitaḥ /
bālyabhāvena yo bhāti brahmajñānī sa ucyate
na sukhaṃ vedaśāstreṣu na sukhaṃ mantrayantrake /
guroḥ prasādādanyatra sukhaṃ nāsti mahītale
cārvākavaiṣṇavamate sukhaṃ prābhākare na hi /
guroḥ pādāntike yadvatsukhaṃ vedāntasammatam
na tatsukhaṃ surendrasya na sukhaṃ cakravartinām /
yatsukhaṃ vītarāgasya munerekāntavāsinaḥ
nityaṃ brahmarasaṃ pītvā tṛpto yaḥ paramātmani /
indraṃ ca manyate tucchaṃ nṛpāṇāṃ tatra kā kathā
yataḥ paramakaivalyaṃ gurumārgeṇa vai bhavet /
gurubhaktirataḥ kāryā sarvadā mokṣakāṃkṣibhiḥ
eka evādvitīyo'haṃ guruvākyena niścitaḥ /
evamabhyasyatā nityaṃ na sevyaṃ vai vanāntaram
abhyāsānnimiṣeṇaivaṃ samādhimadhigacchati /
ājanmajanitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati
kimāvāhanamavyaktai vyāpakaṃ kiṃ visarjanam /
amūrto ca kathaṃ pūjā kathaṃ dhyānaṃ nirāmaye
gururviṣṇuḥ sattvamayo rājasaścaturānanaḥ /
tāmaso rudrarūpeṇa sṛjatyavati hanti ca
svayaṃ brahmamayo bhūtvā tatparaṃ nāvalokayet /
parātparataraṃ nānyat sarvagaṃ ca nirāmayam
tasyāvalokanaṃ prāpya sarvasaṃgavivarjitaḥ /
ekākī nispṛhaḥ śāntaḥ sthātavyaṃ tatprasādataḥ
labdhaṃ vā'tha na labdhaṃ vā svalpaṃ vā bahulaṃ tathā /
niṣkāmenaiva bhoktavyaṃ sadā saṃtuṣṭamānasaḥ
sarvajñapadamityāhurdehī sarvamayo bhuvi /
sadā'nandaḥ sadā śānto ramate yatrakutracit
yatraiva tiṣṭhate so'pi sa deśaḥ puṇyabhājanaḥ /
muktasya lakṣaṇaṃ devi tavāgre kathitaṃ mayā
upadeśastvayaṃ devi gurumārgeṇa muktidaḥ /
gurubhaktistathātyāntā kartavyā vai manīṣibhiḥ
nityayuktāśrayaḥ sarvo vedakṛtsarvavedakṛt /
svaparajñānadātā ca taṃ vande gurumīśvaram
yadyapyadhītā nigamāḥ ṣaḍaṃgā āgamāḥ priye /
adhyātmādīni śāstrāṇi jñānaṃ nāsti guruṃ vinā
śivapūjārato vāpi viṣṇupūjārato'thavā /
gurutattvavihīnaścettatsarvaṃ vyarthameva hi
śivasvarūpamajñātvā śivapūjā kṛtā yadi /
sā pūjā nāmamātraṃ syāccitradīpa iva priye
sarvaṃ syātsaphalaṃ karma gurudīkṣāprabhāvataḥ /
gurulābhātsarvalābho guruhīnastu bāliśaḥ
guruhīnaḥ paśuḥ kīṭaḥ pataṃgo vaktumarhati /
śivarūpaṃ svarūpaṃ ca na jānāti yatassvayam
tasmātsarvaprayatnena sarvasaṃgavivarjitaḥ /
vihāya śāstrajālāni gurumeva samāśrayet
nirastasarvasandeho ekīkṛtya sudarśanam /
rahasyaṃ yo darśayati bhajāmi gurumīśvaram
jñānahīno gurustyājyo mithyāvādi viḍambakaḥ /
svaviśrāntiṃ na jānāti paraśāntiṃ karoti kim
śilāyāḥ kiṃ paraṃ jñānaṃ śilāsaṃghapratāraṇe /
svayaṃ tartuṃ na jānāti paraṃ nistārayet katham
na vandanīyāste kaṣṭaṃ darśanādbhrāntikārakāḥ /
varjayetān gurun dūre dhīrāneva samāśrayet
pāṣaṇḍinaḥ pāparatāḥ nāstikā bhedabuddhayaḥ /
strīlampaṭā durācārāḥ kṛtaghnā bakavṛttayaḥ
karmabhraṣṭāḥ kṣamānaṣṭā nindyatarkeśca vādinaḥ /
kāminaḥ krodhinaścaiva hiṃsrāścaṇḍāḥ śaṭhāstathā
jñānaluptā na kartavyā mahāpāpāstathā priye /
ebhyo bhinno guruḥ sevyaḥ ekabhaktyā vicārya ca
śiṣyādanyatra deveśi na vadedyasya kasyacit /
narāṇāṃ ca phalaprāptau bhaktireva hi kāraṇam
gūḍho dṛḍhaśca prītaśca maunena susamāhitaḥ /
sakṛtkāmagatau vāpi pañcadhā gururīritaḥ
sarvaṃ gurumukhāllabdhaṃ saphalaṃ pāpanāśanam /
yadyadātmahitaṃ vastu tattaddravyaṃ na vañcayet
gurudevārpaṇaṃ vastu tena tuṣṭo'smi suvrate /
śrīguroḥ pādukāṃ mudrāṃ mūlamantraṃ ca gopayet
natāsmi te nātha padāravindaṃ
buddhīndriyāprāṇamanovacobhiḥ /
yaccintyate bhāvita ātmayuktau
mumukṣibhiḥ karmamayopaśāntaye
anena yadbhavetkāryaṃ tadvadāmi tava priye /
lokopakārakaṃ devi laukikaṃ tu vivarjayet
laukikāddharmato yāti jñānahīno bhavārṇave /
jñānabhāve ca yatsarvaṃ karma niṣkarma śāmyati
imāṃ tu bhaktibhāvena paṭhedvai śruṇuyādapi /
likhitvā yatpradānena tatsarvaṃ phalamaśnute
gurugītāmimāṃ devi hṛdi nityaṃ vibhāvaya /
mahāvyādhigatairduḥkhaiḥ sarvadā prajapenmudā
gurugītākṣaraikaikaṃ mantrarājamidaṃ priye /
anye ca vividhā mantrāḥ kalāṃ nāharnti ṣoḍaśīm
ananta phalamāpnoti gurugītā japena tu /
sarvapāpaharā devi sarvadāridryanāśinī
akālamṛtyuhartrī ca sarvasaṃkaṭanāśinī /
yakṣarākṣasabhūtādicoravyāghravighātinī
sarvopadravakuṣṭhādiduṣṭadoṣanivāriṇī /
yatphalaṃ gurusānnidhyāttatphalaṃ paṭhanādbhavet
mahāvyādhiharā sarvavibhūteḥ siddhidā bhavet /
athavā mohane vaśye svayameva japetsadā
kuśadūrvāsane devi hyāsane śubhrakambale /
upaviśya tato devi japedekāgramānasaḥ
śuklaṃ sarvatra vai proktaṃ vaśye raktāsanaṃ priye /
padmāsane japennityaṃ śāntivaśyakaraṃ param
vastrāsane ca dāridryaṃ pāṣāṇe rogasambhavaḥ /
medinyāṃ duḥkhamāpnoti kāṣṭhe bhavati niṣphalam
kṛṣṇājine jñānasiddhirmokṣaśrīvyārghracarmaṇi /
kuśāsane jñānasiddhiḥ sarvasiddhistu kambale
āgneyyāṃ karṣaṇaṃ caiva vāyavyāṃ śatrunāśanam /
naiṛrtyāṃ darśanaṃ caiva īśānyāṃ jñānameva ca
udaṅmukhaḥ śāntijapye vaśye pūrvamukhastathā /
yāmye tu māraṇaṃ proktaṃ paścime ca dhanāgamaḥ
mohanaṃ sarvabhūtānāṃ bandhamokṣakaraṃ param /
devarājñāṃ priyakaraṃ rājānaṃ vaśamānayet
mukhastambhakaraṃ caiva guṇānāṃ ca vivardhanam /
duṣkarmanāśanaṃ caiva tathā satkarmasiddhidam
prasiddhaṃ sādhayetkāryaṃ navagrahabhayāpaham /
duḥsvapnanāśanaṃ caiva susvapnaphaladāyakam
mohaśāntikaraṃ caiva bandhamokṣakaraṃ param /
svarūpajñānanilayaṃ gītāśāstramidaṃ śive
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścayam /
nityaṃ saubhāgyadaṃ puṇyaṃ tāpatrayakulāpaham
sarvaśāntikaraṃ nityaṃ tathā vandhyā suputradam /
avaidhavyakaraṃ strīṇāṃ saubhāgyasya vivardhanam
āyurārogyamaiśvaryaṃ putrapautrapravardhanam /
niṣkāmajāpī vidhavā paṭhenmokṣamavāpnuyāt
avaidhavyaṃ sakāmā tu labhate cānyajanmani /
sarvaduḥkhamayaṃ vighnaṃ nāśayettāpahārakam
sarvapāpapraśamanaṃ dharmakāmārthamokṣadam /
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam
kāmyānāṃ kāmadhenurvai kalpite kalpapādapaḥ /
cintāmaṇiścintitasya sarvamaṃgalakārakam
likhitvā pūjayedyastu mokṣaśriyamavāpnuyāt /
gurūbhaktirviśeṣeṇa jāyate hṛdi sarvadā
japanti śāktāḥ saurāśca gāṇapatyāśca vaiṣṇavāḥ /
śaivāḥ pāśupatāḥ sarve satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
//iti śrīskaṃdapurāṇe uttarakhaṃḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ dvitīyo'dhyāyaḥ //
//atha tṛtīyaḥ adhyāyaḥ //
atha kāmyajapasthānaṃ kathayāmi varānane /
sāgarānte saritīre tīrthe hariharālaye
śaktidevālaye goṣṭhe sarvadevālaye śubhe /
vaṭasya dhātryā mūle vā maṭhe vṛndāvane tathā
pavitre nirmale deśe nityānuṣṭhānato'pi vā /
nirvedanena maunena japametat samārabhet
jāpyena jayamāpnoti japasiddhiṃ phalaṃ tathā /
hīnaṃ karma tyajetsarvaṃ gahirtasthānameva ca
śmaśāne bilvamūle vā vaṭamūlāntike tathā /
siddhyanti kānake mūle cūtavṛkṣasya sannidhau
pītāsanaṃ mohane tu hyasitaṃ cābhicārike /
jñeyaṃ śuklaṃ ca śāntyarthaṃ vaśye raktaṃ prakīrtitam
japaṃ hīnāsanaṃ kurvat hīnakarmaphalapradam /
gurugītāṃ prayāṇe vā saṃgrāme ripusaṃkaṭe
japan jayamavāpnoti maraṇe muktidāyikā /
sarvakarmāṇi siddhyanti guruputre na saṃśayaḥ
gurumantro mukhe yasya tasya siddhyanti nānyathā /
dīkṣayā sarvakarmāṇi siddhyanti guruputrake
bhavamūlavināśāya cāṣṭapāśanivṛttaye /
gurugītāmbhasi snānaṃ tattvajñaḥ kurute sadā
sa evaṃ sadguruḥ sākṣāt sadasadbrahmavittamaḥ /
tasya sthānāni sarvāṇi pavitrāṇi na saṃśayaḥ
sarvaśuddhaḥ pavitro'sau svabhāvādyatra tiṣṭhati /
tatra devagaṇāḥ sarve kṣetrapīṭhe caranti ca
āsanasthāḥ śayānā vā gacchantastiṣṭhanto'pi vā /
aśvārūḍhā gajārūḍhāḥ suṣuptā jāgrato'pi vā
śucibhūtā jñānavanto gurugītā japanti ye /
teṣāṃ darśanasaṃsparṣāt divyajñānaṃ prajāyate
samudre vai yathā toyaṃ kṣīre kṣīraṃ jale jalam /
bhinne kumbhe yathākāśaṃ tathā''tmā paramātmani
tathaiva jñānavān jīvaḥ paramātmani sarvadā /
aikyena ramate jñānī yatra kutra divāniśam
evaṃvidho mahāyuktaḥ sarvatra vartate sadā /
tasmātsarvaprakāreṇa gurubhaktiṃ samācaret
gurusantoṣaṇādeva mukto bhavati pārvati /
aṇimādiṣu bhoktṛtvaṃ kṛpayā devi jāyate
sāmyena ramate jñānī divā vā yadi vā niśi /
evaṃvidho mahāmaunī trailokyasamatāṃ vrajet
atha saṃsāriṇaḥ sarve gurugītājapena tu /
sarvān kāmāṃstu bhuñjanti trisatyaṃ mama bhāṣitam
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ dharmasāraṃ mayoditam /
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param
gururdevo gururdhamor gurau niṣṭhā paraṃ tapaḥ /
guroḥ parataraṃ nāsti trivāraṃ kathayāmi te
dhanyā mātā pitā dhanyo gotraṃ dhanyaṃ kulodbhavaḥ /
dhanyā ca vasudhā devi yatra syādgurubhaktatā
ākalpajanma koṭīnāṃ yajñavratatapaḥkriyāḥ /
tāḥ sarvāḥ saphalā devi gurūsantoṣamātrataḥ
śarīramindriyaṃ prāṇaścārthaḥ svajanabandhutā /
mātṛkulaṃ pitṛkulaṃ gurureva na saṃśayaḥ
mandabhāgyā hyaśaktāśca ye janā nānumanvate /
gurusevāsu vimukhāḥ pacyante narakeśucau
vidyā dhanaṃ balaṃ caiva teṣāṃ bhāgyaṃ nirarthakam /
yeṣāṃ gurūkṛpā nāsti adho gacchanti pārvatī
brahmā viṣṇuśca rudraśca devatāḥ pitṛkinnarāḥ /
siddhacāraṇayakṣāśca anye ca munayo janāḥ
gurubhāvaḥ paraṃ tīrthamanyarthaṃ nirarthakam /
sarvatīrthamayaṃ devi śrīguroścaraṇāmbujam
kanyābhogaratā mandāḥ svakāntāyāḥ parāṅmukhāḥ /
ataḥ paraṃ mayā devi kathitanna mama priye
idaṃ rahasyamaspaṣṭaṃ vaktavyaṃ ca varānane /
sugopyaṃ ca tavāgre tu mamātmaprītaye sati
svāmimukhyagaṇeśādyān vaiṣṇavādīṃśca pārvati /
na vaktavyaṃ mahāmāye pādasparśaṃ kuruṣva me
abhakte vañcake dhūrte pāṣaṇḍe nāstikādiṣu /
manasā'pi na vaktavyā gurugītā kadācana
guravo bahavaḥ santi śiṣyavittāpahārakāḥ /
tamekaṃ durlabhaṃ manye śiṣyahṛttāpahārakam
cāturyavān vivekī ca adhyātmajñānavān śuciḥ /
mānasaṃ nirmalaṃ yasya gurutvaṃ tasya śobhate
guravo nirmalāḥ śāntāḥ sādhavo mitabhāṣiṇaḥ /
kāmakrodhavinirmuktāḥ sadācārāḥ jitendriyāḥ
sūcakādiprabhedena guravo bahudhā smṛtāḥ /
svayaṃ samyak parīkṣyātha tattvaniṣṭhaṃ bhajetsudhīḥ
varṇajālamidaṃ tadvadbāhyaśāstraṃ tu laukikam /
yasmin devi samabhyastaṃ sa guruḥ sucakaḥ smṛtaḥ
varṇāśramocitāṃ vidyāṃ dharmādharmavidhāyinīm /
pravaktāraṃ guruṃ viddhi vācakaṃ tviti pārvati
pañcākṣaryādimantrāṇāmupadeṣṭā tu pārvati /
sa gururbodhako bhūyādubhayorayamuttamaḥ
mohamāraṇavaśyāditucchamantropadarśinam /
niṣiddhagururityāhuḥ paṇḍitāstattvadarśinaḥ
anityamiti nirdiśya saṃsāraṃ saṃkaṭālayam /
vairāgyapathadarśī yaḥ sa gururvihitaḥ priye
tattvamasyādivākyānāmupadeṣṭā tu pārvati /
kāraṇākhyo guruḥ prokto bhavaroganivārakaḥ
sarvasandehasandohanirmūlanavicakṣaṇaḥ /
janmamṛtyubhayaghno yaḥ sa guruḥ paramo mataḥ
bahujanmakṛtāt puṇyāllabhyate'sau mahāguruḥ /
labdhvā'muṃ na punaryāti śiṣyaḥ saṃsārabandhanam
evaṃ bahuvidhā loke guravaḥ santi pārvati /
teṣu sarvaprayatnena sevyo hi paramo guruḥ
niṣiddhaguruśiṣyastu duṣṭasaṃkalpadūṣitaḥ /
brahmapralayaparyantaṃ na punaryāti martyatām
evaṃ śrutvā mahādevī mahādevavacastathā /
atyantavihvalamanā śaṃkaraṃ paripṛcchati
pārvatyuvāca /
namaste devadevātra śrotavyaṃ kiṃcidasti me /
śrutvā tvadvākyamadhunā bhṛśaṃ syādvihvalaṃ manaḥ
svayaṃ mūḍhā mṛtyubhītāḥ sukṛtādviratiṃ gatāḥ /
daivānniṣiddhagurugā yadi teṣāṃ tu kā gatiḥ
śrī mahādeva uvāca /
śruṇu tattvamidaṃ devi yadā syādvirato naraḥ /
tadā'sāvadhikārīti procyate śrutimastakaiḥ
akhaṇḍaikarasaṃ brahma nityamuktaṃ nirāmayam /
svasmin sandarśitaṃ yena sa bhavedasyaṃ deśikaḥ
jalānāṃ sāgaro rājā yathā bhavati pārvati /
gurūṇāṃ tatra sarveṣāṃ rājāyaṃ paramo guruḥ
mohādirahitaḥ śānto nityatṛpto nirāśrayaḥ /
tṛṇīkṛtabrahmaviṣṇuvaibhavaḥ paramo guruḥ
sarvakālavideśeṣu svatantro niścalassukhī /
akhaṇḍaikarasāsvādatṛpto hi paramo guruḥ
dvaitādvaitavinirmuktaḥ svānubhūtiprakāśavān /
ajñānāndhatamaśchettā sarvajñaḥ paramo guruḥ
yasya darśanamātreṇa manasaḥ syāt prasannatā /
svayaṃ bhūyāt dhṛtiśśāntiḥ sa bhavet paramo guruḥ
siddhijālaṃ samālokya yogināṃ mantravādinām /
tucchākāramanovṛttiryasyāsau paramo guruḥ
svaśarīraṃ śavaṃ paśyan tathā svātmānamadvayam /
yaḥ strīkanakamohaghnaḥ sa bhavet paramo guruḥ
maunī vāgmīti tattvajño dvidhābhūcchṛṇu pārvati /
na kaścinmauninā lābho loke'sminbhavati priye
vāgmī tūtkaṭasaṃsārasāgarottāraṇakṣamaḥ /
yatosau saṃśayacchettā śāstrayuktyanubhūtibhiḥ
gurunāmajapāddevi bahujanmarjitānyapi /
pāpāni vilayaṃ yānti nāsti sandehamaṇvapi
śrīgurossadṛśaṃ daivaṃ śrīgurosadṛśaḥ pitā /
gurudhyānasamaṃ karma nāsti nāsti mahītale
kulaṃ dhanaṃ balaṃ śāstraṃ bāndhavāssodarā ime /
maraṇe nopayujyante gurureko hi tārakaḥ
kulameva pavitraṃ syāt satyaṃ svagurusevayā /
tṛptāḥ syussakalā devā brahmādyā gurutarpaṇāt
gurureko hi jānāti svarūpaṃ devamavyayam /
tajjñānaṃ yatprasādena nānyathā śāstrakoṭibhiḥ
svarūpajñānaśūnyena kṛtamapyakṛtaṃ bhavet /
tapojapādiakṃ devi sakalaṃ bālajalpavat
śivaṃ keciddhariṃ kecidvidhiṃ kecittu kecana /
śaktiṃ devamiti jñātvā vivadanti vṛthā narāḥ
na jānanti paraṃ tattvaṃ gurūdīkṣāparāṅmukhāḥ /
bhrāntāḥ paśusamā hyete svaparijñānavarjitāḥ
tasmātkaivalyasiddhyarthaṃ gurūmeva bhajetpriye /
gurūṃ vinā na jānanti mūḍhāstatparamaṃ padam
bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ /
kṣīyante sarvakarmāṇi guroḥ karūṇayā śive
kṛtāyā gurubhaktestu vedaśāstrānusārataḥ /
mucyate pātakādghorādgurūbhakto viśeṣataḥ
duḥsaṃgaṃ ca parityajya pāpakarma parityajet /
cittacihnamidaṃ yasya dīkṣā vidhīyate
cittatyāganiyuktaśca krodhagarvavivarjitaḥ /
dvaitabhāvaparityāgī tasya dīkṣā vidhīyate
etallakṣaṇa saṃyuktaṃ sarvabhūtahite ratam /
nirmalaṃ jīvitaṃ yasya tasya dīkṣā vidhīyate
kriyayā cānvitaṃ pūrvaṃ dīkṣājālaṃ nirūpitam /
mantradīkṣābhirrdha sāṃgopāṃga śivoditam
kriyayā syādvirahitāṃ gurūsāyujyadāyinīm /
gurudīkṣāṃ vinā ko vā gurutvācārapālakaḥ
śakto na cāpi śakto vā daiśikāṃghrisamāśrayāt /
tasya janmāsti saphalaṃ bhogamokṣaphalapradam
atyantacittapakvasya śraddhābhaktiyutasya ca /
pravaktavyamidaṃ devi mamātmaprītaye sadā
rahasyaṃ sarvaśāstreṣu gītāśāstradaṃ śive /
samyakparīkṣya vaktavyaṃ sādhakasya madyātmanaḥ
satkarmaparipākācca cittaśuddhasya dhīmataḥ /
sādhakasyaiva vaktavyā gurugītā prayatnataḥ
nāstikāya kṛtaghnāya dāmbhikāya śaṭhāya ca /
abhaktāya vibhaktāya na vācyeyaṃ kadācana
strīlolupāya mūrkhāya kāmopahatacetase /
nindakāya na vaktavyā gurugītā svabhāvataḥ
sarva pāpapraśamanaṃ sarvopadravavārakam /
janmamṛtyuharaṃ devi gītāśāstramidaṃ śive
śrutisāramidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ /
nānyathā sadgatiḥ puṃsāṃ vinā gurupadaṃ śive
bahujanmakṛtātpādayamartho na rocate /
janmabandhanivṛtyarthaṃ gurumeva bhajetsadā
ahameva jagatsarvamahameva paraṃ padam /
etajjñānaṃ yato bhūyāttaṃ guruṃ praṇamāmyaham
alaṃ vikalpairahameva kevalo mayi sthitaṃ viśvamidaṃ carācaram /
idaṃ rahasyaṃ mama yena darśitam sa vandanīyo gurureva kevalam
yasyāntaṃ nādimadhyaṃ na hi karacaraṇaṃ nāmagotraṃ na sūtram /
no jātirnaiva varṇo na bhavati puruṣo no napuṃsaṃ na ca strī
nākāraṃ no vikāraṃ na hi janimaraṇaṃ nāsti puṇyaṃ na pāpam /
no'tattvaṃ tattvamekaṃ sahajasamarasaṃ sadguruṃ taṃ namāmi
nityāya satyāya cidātmakāya navyāya bhavyāya parātparāya /
śuddhāya buddhāya nirañjanāya namo'sya nityaṃ guruśekharāya
saccidānandarūpāya vyāpine paramātmane /
namaḥ śrīgurunāthāya prakāśānandamūrtaye
satyānandasvarūpāya bodhaikasukhakāriṇe /
namo vedāntavedyāya gurave buddhisākṣiṇe
namaste nātha bhagavan śivāya gururūpiṇe /
vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha
navāya navarūpāya paramārthaikarūpiṇe /
sarvājñānatamobhedabhānave cidghanāya te
svatantrāya dayāklṛptavigrahāya śivātmane /
paratantrāya bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhavyarūpiṇe
vivekināṃ vivekāya vimarśāya vimarśinām /
prakāśināṃ prakāśāya jñānināṃ jñānarūpiṇe
purastatpārśvayoḥ pṛṣṭhe namaskuryāduparyadhaḥ /
sadā maccittarūpeṇa vidhehi bhavadāsanam
śrīguruṃ paramānandaṃ vande hyānandavigraham /
yasya sannidhimātreṇa cidānandāya te manaḥ
namo'stu gurave tubhyaṃ sahajānandarūpiṇe /
yasya vāgamṛtaṃ hanti viṣaṃ saṃsārasaṃjñakam
nānāyuktopadeśena tāritā śiṣyamantatiḥ /
tatkṛtāsāravedena gurucitpadamacyutam
acyutāya manastubhyaṃ gurave paramātmane /
sarvatantrasvatantrāya cidghanānandamūrtaye
namocyutāya gurave vidyāvidyāsvarūpiṇe /
śiṣyasanmārgapaṭave kṛpāpīyūṣasindhave
omacyutāya gurave śiṣyasaṃsārasetave /
bhaktakāryaikasiṃhāya namaste citsukhātmane
gurunāmasamaṃ daivaṃ na pitā na ca bāndhavāḥ /
gurunāmasamaḥ svāmī nedṛśaṃ paramaṃ padam
ekākṣarapradātāraṃ yo guruṃ naiva manyate /
śvānayoniśataṃ gatvā cāṇḍāleṣvapi jāyate
gurutyāgādbhavenmṛtyurmantratyāgāddaridratā /
gurumantraparityāgī rauravaṃ narakaṃ vrajet
śivakrodhādgurustrātā gurukrodhācchivo na hi /
tasmātsarvaprayatnena gurorājñā na laṃghayet
saṃsārasāgarasamuddharaṇaikamantraṃ
brahmādidevamunipūjitasiddhamantram /
dāridryaduḥkhabhavarogavināśamantraṃ
vande mahābhayaharaṃ gururājamantram
saptakoṭīmahāmantrāścittavibhraṃśakārakāḥ /
eka eva mahāmantro gururityakṣaradvayam
evamuktvā mahādevaḥ pārvatīṃ punarabravīt /
idameva paraṃ tattvaṃ śruṇu devi sukhāvaham
gurutattvamidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ /
rahasyamidamavyaktanna vadedyasya kasyacit
na mṛṣā syādiyaṃ devi maduktiḥ satyarūpiṇī /
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti nāsti mahītale
gurugītāmimāṃ devi bhavaduḥkhavināśinīm /
gurudīkṣāvihīnasya purato na paṭhet kvacit
rahasyamatyantarahasyametanna pāpinā labhyamidaṃ maheśvari /
anekajanmārjitapuṇyapākādgurostu tattvaṃ labhate manuṣyaḥ
yasya prasādādahameva sarvaṃ
mayyeva sarvaṃ parikalpitaṃ ca /
itthaṃ vijānāmi sadātmarūpaṃ
gtasyāṃghripadmaṃ praṇato'smi nityam
ajñānatimirāndhasya viṣayākrāntacetasaḥ /
jñānaprabhāpradānena prasādaṃ kuru me prabho
//iti śrīgurugītāyāṃ tṛtīyo'dhyāyaḥ //
//iti śrīskaṃdapurāṇe uttarakhaṃḍe īśvarapārvatī
saṃvāde gurugītā samāpta //
//śrīgurudattātreyārpaṇamastu //
Original text: guru gītā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0