ગુરુ ગીતા · અધ્યાય 1

।
॥ગુરુ ગીતા ॥
॥શ્રી ગુરુગીતા ॥
॥પ્રથમોઽધ્યાયઃ ॥
અચિન્ત્યાવ્યક્તરૂપાય નિર્ગુણાય ગણાત્મને ।
સમસ્તજગદાધારમૂર્તયે બ્રહ્મણે નમઃ

ઋષય ઊચુઃ ।
સૂત સૂત મહાપ્રાજ્ઞ નિગમાગમપારગમ્ ।
ગુરુસ્વરૂપમસ્માકં બ્રૂહિ સર્વમલાપહમ્

યસ્ય શ્રવણમાત્રેણ દેહી દુઃખાદ્વિમુચ્યતે ।
યેન માર્ગેણ મુનયઃ સર્વજ્ઞત્વં પ્રપેદિરે

યત્પ્રાપ્ય ન પુનર્યાતિ નરઃ સંસારબન્ધનમ્ ।
તથાવિધં પરં તત્ત્વં વક્તવ્યમધુના ત્વયા

ગુહ્યાદ્ગુહ્યતમં સારં ગુરુગીતા વિશેષતઃ ।
ત્વત્પ્રસાદાચ્ચ શ્રોતવ્યા તત્સર્વં બ્રૂહિ સૂત નઃ

ઇતિ સંપ્રાર્થિતઃ સૂતો મુનિસઙ્ઘૈર્મુહુર્મુહુઃ ॥
કુતૂહલેન મહતા પ્રોવાચ મધુરં વચઃ

સૂત ઉવાચ ।
શ્રુણુધ્વં મુનયઃ સર્વે શ્રદ્ધયા પરયા મુદા ।
વદામિ ભવરોગઘ્નીં ગીતાં માતૃસ્વરૂપિણીમ્

પુરા કૈલાસશિખરે સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતે ।
તત્ર કલ્પલતાપુષ્પમન્દિરેઽત્યન્તસુન્દરે

વ્યાઘ્રાજિને સમાસીનં શુકાદિમુનિવન્દિતમ્ ।
બોધયન્તં પરં તત્ત્વં મધ્યે મુનિગણે ક્વચિત્

પ્રણમ્રવદના શશ્વન્નમસ્કુર્વન્તમાદરાત્ ।
દૃષ્ટ્વા વિસ્મયમાપન્ન પાર્વતી પરિપૃચ્છતિ

પાર્વત્યુવાચ ।
ૐ નમો દેવ દેવેશ પરાત્પર જગદ્ગુરો ।
ત્વાં નમસ્કુર્વતે ભક્ત્યા સુરાસુરનરાઃ સદા

વિધિવિષ્ણુમહેન્દ્રાદ્યૈર્વન્દ્યઃ ખલુ સદા ભવાન્ ।
નમસ્કરોષિ કસ્મૈ ત્વં નમસ્કારાશ્રયઃ કિલ

દૃષ્ટ્વૈતત્કર્મ વિપુલમાશ્ચર્ય પ્રતિભાતિ મે ।
કિમેતન્ન વિજાનેઽહં કૃપયા વદ મે પ્રભો

ભગવન્ સર્વધર્મજ્ઞ વ્રતાનાં વ્રતનાયકમ્ ।
બ્રૂહિ મે કૃપયા શમ્ભો ગુરુમાહાત્મ્યમુત્તમમ્

કેન માર્ગેણ ભો સ્વામિન્ દેહી બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।
તત્કૃપાં કુરુ મે સ્વામિન્નમામિ ચરણૌ તવ

ઇતિ સંપ્રાર્થિતઃ શશ્વન્મહાદેવો મહેશ્વરઃ ।
આનન્દભરતિઃ સ્વાન્તે પાર્વતીમિદમબ્રવીત્

શ્રી મહાદેવ ઉવાચ ।
ન વક્તવ્યમિદં દેવિ રહસ્યાતિરહસ્યકમ્ ।
ન કસ્યાપિ પુરા પ્રોક્તં ત્વદ્ભક્ત્યર્થં વદામિ તત્

મમ રૂપાસિ દેવિ ત્વમતસ્તત્કથયામિ તે ।
લોકોપકારકઃ પ્રશ્નો ન કેનાપિ કૃતઃ પુરા

યસ્ય દેવે પરા ભક્તિર્યથા દેવે તથા ગુરૌ ।
તસ્યૈતે કથિતા હ્યર્થાઃ પ્રકાશન્તે મહાત્મનઃ

યો ગુરુઃ સ શિવઃ પ્રોક્તો યઃ શિવઃ સ ગુરુઃ સ્મૃતઃ ।
વિકલ્પં યસ્તુ કુર્વીત સ નરો ગુરુતલ્પગઃ

દુર્લભં ત્રિષુ લોકેષુ તચ્છૃણુશ્વ વદામ્યહમ્ ।
ગુરુબ્રહ્મ વિના નાન્યઃ સત્યં સત્યં વરાનને

વેદશાસ્ત્રપુરાણાનિ ચેતિહાસાદિકાનિ ચ ।
મન્ત્રયન્ત્રાદિવિદ્યાનાં મોહનોચ્ચાટનાદિકમ્

શૈવશાક્તાગમાદીનિ હ્યન્યે ચ બહવો મતાઃ ।
અપભ્રંશાઃ સમસ્તાનાં જીવાનાં ભ્રાન્તચેતસામ્

જપસ્તપો વ્રતં તીર્થં યજ્ઞો દાનં તથૈવ ચ ।
ગુરુતત્ત્વમવિજ્ઞાય સર્વં વ્યર્થં ભવેત્પ્રિયે

ગુરુબુદ્ધ્યાત્મનો નાન્યત્ સત્યં સત્યં વરાનને ।
તલ્લાભાર્થં પ્રયત્નસ્તુ કર્તવ્યશ્ચ મનીષિભિઃ

ગૂઢાવિદ્યા જગન્માયા દેહશ્ચાજ્ઞાનસમ્ભવઃ ।
વિજ્ઞાનં યત્પ્રસાદેન ગુરુશબ્દેન કથયતે

યદઙ્ઘ્રિકમલદ્વન્દ્વં દ્વન્દ્વતાપનિવારકમ્ ।
તારકં ભવસિન્ધોશ્ચ તં ગુરું પ્રણમામ્યહમ્

દેહી બ્રહ્મ ભવેદ્યસ્માત્ ત્વત્કૃપાર્થં વદામિ તત્ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા શ્રીગુરોઃ પાદસેવનાત્

સર્વતીર્થાવગાહસ્ય સમ્પ્રાપ્નોતિ ફલં નરઃ ।
ગુરોઃ પાદોદકં પીત્વા શેષં શિરસિ ધારયન્

શોષણં પાપપઙ્કસ્ય દીપનં જ્ઞાનતેજસઃ ।
ગુરોઃ પાદોદકં સમ્યક્ સંસારાર્ણવતારકમ્

અજ્ઞાનમૂલહરણં જન્મકર્મનિવારકમ્ ।
જ્ઞાનવિજ્ઞાનસિદ્ધ્યર્થં ગુરુપાદોદકં પિબેત્

ગુરુપાદોદકં પાનં ગુરોરુચ્છિષ્ટભોજનમ્ ।
ગુરુમૂર્તેઃ સદા ધ્યાનં ગુરોર્નામ્નઃ સદા જપઃ

સ્વદેશિકસ્યૈવ ચ નામકીર્તનં
ભવેદનન્તસ્ય શિવસ્ય કીર્તનમ્ ।
સ્વદેશિકસ્યૈવ ચ નામચિન્તનં
ભવેદનન્તસ્ય શિવસ્ય ચિન્તનમ્

યત્પાદરેણુર્વૈ નિત્યં કોઽપિ સંસારવારિધૌ ।
સેતુબન્ધાયતે નાથં દેશિકં તમુપાસ્મહે

યદનુગ્રહમાત્રેણ શોકમોહૌ વિનશ્યતઃ ।
તસ્મૈ શ્રીદેશિકેન્દ્રાય નમોઽસ્તુ પરમાત્મને

યસ્માદનુગ્રહં લબ્ધ્વા મહદજ્ઞાન્મુત્સૃજેત્ ।
તસ્મૈ શ્રીદેશિકેન્દ્રાય નમશ્ચાભીષ્ટસિદ્ધયે

કાશીક્ષેત્રં નિવાસશ્ચ જાન્હવી ચરણોદકમ્ ।
ગુરુવિશ્વેશ્વરઃ સાક્ષાત્ તારકં બ્રહ્મનિશ્ચયઃ

ગુરુસેવા ગયા પ્રોક્તા દેહઃ સ્યાદક્ષયો વટઃ ।
તત્પાદં વિષ્ણુપાદં સ્યાત્ તત્ર દત્તમનન્તકમ્

ગુરુમૂર્તિ સ્મરેન્નિત્યં ગુરુર્નામ સદા જપેત્ ।
ગુરોરાજ્ઞાં પ્રકુર્વીત ગુરોરન્યં ન ભાવયેત્

ગુરુવક્ત્રે સ્થિતં બ્રહ્મ પ્રાપ્યતે તત્પ્રસાદતઃ ।
ગુરોર્ધ્યાનં સદા કુર્યાત્ કુલસ્ત્રી સ્વપતિં યથા

સ્વાશ્રમં ચ સ્વજાતિં ચ સ્વકીર્તિં પુષ્ટિવર્ધનમ્ ।
એતત્સર્વં પરિત્યજ્ય ગુરુમેવ સમાશ્રયેત્

અનન્યાશ્ચિન્તયન્તો યે સુલભં પરમં સુખમ્ ।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ગુરોરારાધનં કુરુ

ગુરુવક્ત્રે સ્થિતા વિદ્યા ગુરુભક્ત્યા ચ લભ્યતે ।
ત્રૈલોક્યે સ્ફુટવક્તારો દેવર્ષિપિતૃમાનવાઃ

ગુકારશ્ચાન્ધકારો હિ રુકારસ્તેજ ઉચ્યતે ।
અજ્ઞાનગ્રાસકં બ્રહ્મ ગુરુરેવ ન સંશયઃ

ગુકારો ભવરોગઃ સ્યાત્ રુકારસ્તન્નિરોધકૃત્ ।
ભવરોગહરત્યાચ્ચ ગુરુરિત્યભિધીયતે

ગુકારશ્ચ ગુણાતીતો રૂપાતીતો રુકારકઃ ।
ગુણરૂપવિહીનત્વાત્ ગુરુરિત્યભિધીયતે

ગુકારઃ પ્રથમો વર્ણો માયાદિગુણભાસકઃ ।
રુકારોઽસ્તિ પરં બ્રહ્મ માયાભ્રાન્તિવિમોચનમ્

એવં ગુરુપદં શ્રેષ્ઠં દેવાનામપિ દુર્લભમ્ ।
ગરુડોરગગન્ધર્વસિદ્ધાદિસુરપૂજિતમ્

ધ્રુવં દેહિ મુમુક્ષૂણાં નાસ્તિ તત્ત્વં ગુરોઃ પરમ્ ।
ગુરોરારાધનં કુર્યાત્ સ્વજીવત્વં નિવેદયેત્

આસનં શયનં વસ્ત્રં વાહનં ભૂષણાદિકમ્ ।
સાધકેન પ્રદાતવ્યં ગુરુસન્તોષકારણમ્

કર્મણા મનસા વાચા સર્વદાઽઽરાધયેદ્ગુરુમ્ ।
દીર્ઘદણ્ડં નમસ્કૃત્ય નિર્લજ્જૌ ગુરુસન્નિધૌ

શરીરમિન્દ્રિયં પ્રાણમર્થસ્વજનબાન્ધવાન્ ।
આત્મદારાદિકં સર્વં સદ્ગુરુભ્યો નિવેદયેત્

ગુરુરેકો જગત્સર્વં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકમ્ ।
ગુરોઃ પરતરં નાસ્તિ તસ્માત્સંપૂજયેદ્ગુરુમ્

સર્વશ્રુતિશિરોરત્નવિરાજિતપદાંબુજમ્ ।
વેદાન્તાર્થપ્રવક્તારં તસ્માત્ સંપૂજયેદ્ગુરુમ્

યસ્ય સ્મરણમાત્રેણ જ્ઞાનમુત્પદ્યતે સ્વયમ્ ।
સ એવ સર્વસંપત્તિઃ તસ્માત્સંપૂજયેદ્ગુરુમ્

કૃમિકોટિભિરાવિષ્ટં દુર્ગન્ધકુલદૂષિતમ્ ।
અનિત્યં દુઃખનિલયં દેહં વિદ્ધિ વરાનને

સંસારવૃક્ષમારૂઢાઃ પતન્તિ નરકાર્ણવે ।
યસ્તાનુદ્ધરતે સર્વાન્ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ગુરુર્બ્રહ્મા ગુરુર્વિષ્ણુર્ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુરેવ પરં બ્રહ્મ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

અજ્ઞાનતિમિરાન્ધસ્ય જ્ઞાનાઞ્જનશલાકયા ।
ચક્ષુરુન્મીલિતં યેન તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

અખણ્ડમણ્ડલાકારં વ્યાપ્તં યેન ચરાચરમ્ ।
તત્પદં દર્શિતં યેન તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

સ્થાવરં જઙ્ગમં વ્યાપ્તં યત્કિઞ્ચિત્સચરાચરમ્ ।
ત્વંપદં દર્શિતં યેન તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ચિન્મયં વ્યાપિતં સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।
અસિત્વં દર્શિતં યેન તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

નિમિષન્નિમિષાર્ધ્વાદ્વા યદ્વાક્યાદૈ વિમુચ્યતે ।
સ્વાત્માનં શિવમાલોક્ય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ચૈતન્યં શાશ્વતં શાંતં વ્યોમાતીતં નિરઞ્જનમ્ ।
નાદબિન્દુકલાતીતં તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

નિર્ગુણં નિર્મલં શાન્તં જંગમં સ્થિરમેવ ચ ।
વ્યાપ્તં યેન જગત્સર્વં તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

સ પિતા સ ચ મે માતા સ બન્ધુઃ સ ચ દેવતા ।
સંસારમોહનાશાય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

યત્સત્ત્વેન જગત્સત્યં યત્પ્રકાશેન ભાતિ તત્ ।
યદાનન્દેન નન્દન્તિ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

યસ્મિન્સ્થિતમિદં સર્વં ભાતિ યદ્ભાનરૂપતઃ ।
પ્રિયં પુત્રાદિ યત્પ્રીત્યા તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

યેનેદં દર્શિતં તત્ત્વં ચિત્તચૈત્યાદિકં તથા ।
જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્ત્યાદિ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

યસ્ય જ્ઞાનમિદં વિશ્વં ન દૃશ્યં ભિન્નભેદતઃ ।
સદૈકરૂપરૂપાય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

યસ્ય જ્ઞાતં મતં તસ્ય મતં યસ્ય ન વેદ સઃ ।
અનન્યભાવભાવાય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

યસ્મૈ કારણરૂપાય કાર્યરૂપેણ ભાતિ યત્ ।
કાર્યકારણરૂપાય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

નાનારૂપમિદં વિશ્વં ન કેનાપ્યસ્તિ ભિન્નતા ।
કાર્યકારણરૂપાય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

જ્ઞાનશક્તિસમારૂઢતત્ત્વમાલાવિભૂષણે ।
ભુક્તિમુક્તિપ્રદાત્રે ચ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

અનેકજન્મસંપ્રાપ્તકર્મબન્ધવિદાહિને ।
જ્ઞાનાનિલપ્રભાવેન તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

શોષણં ભવસિન્ધોશ્ચ દીપનં ક્ષરસંપદામ્ ।
ગુરોઃ પાદોદકં યસ્ય તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ન ગુરોરધિકં તત્ત્વં ન ગુરોરધિકં તપઃ ।
ન ગુરોરધિકં જ્ઞાનં તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

મન્નાથઃ શ્રીજગન્નાથો મદ્ગુરુઃ શ્રીજગદ્ગુરુઃ ।
મમાત્મા સર્વભૂતાત્મા તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ગુરુરાદિરનાદિશ્ચ ગુરુઃ પરમદૈવતમ્ ।
ગુરુમન્ત્રસમો નાસ્તિ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

એક એવ પરો બન્ધુર્વિષમે સમુપસ્થિતે ।
ગુરુઃ સકલધર્માત્મા તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ગુરુમધ્યે સ્થિતં વિશ્વં વિશ્વમધ્યે સ્થિતો ગુરુઃ ।
ગુરુર્વિશ્વં ન ચાન્યોઽસ્તિ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

ભવારણ્યપ્રવિષ્ટસ્ય દિઙ્મોહભ્રાન્તચેતસઃ ।
યેન સન્દર્શિતઃ પન્થાઃ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

તાપત્રયાગ્નિતપ્તનામશાન્તપ્રાણિનાં ભુવિ ।
યસ્ય પાદોદકં ગઙ્ગા તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ

અજ્ઞાનસર્પદષ્ટાનાં પ્રાણિનાં કશ્ચિકિત્સકઃ ।
સમ્યગ્જ્ઞાનમહામન્ત્રવેદિનં સદ્ગુરુ વિના

હેતવે જગતામેવ સંસારાર્ણવસેતવે ।
પ્રભવે સર્વવિદ્યાનાં શમ્ભવે ગુરવે નમઃ

ધ્યાનમૂલં ગુરોર્મૂતિઃર્ પૂજામૂલં ગુરોઃ પદમ્ ।
મન્ત્રમૂલં ગુરોર્વાક્યં મુક્તિમૂલં ગુરોઃ કૃપા

સપ્તસાગરપર્યન્તં તીર્થસ્નાનફલં તુ યત્ ।
ગુરુપાદપયોબિન્દોઃ સહસ્રાંશેન તત્ફલમ્

શિવે રુષ્ટે ગુરુસ્ત્રાતા ગુરૌ રુષ્ટે ન કશ્ચન ।
લબ્ધ્વા કુલગુરુ સમ્યગ્ગુરુમેવ સમાશ્રયેત્

મધુલુબ્ધો યથા ભૃઙ્ગઃ પુષ્પાત્પુષ્પાન્તરં વ્રજેત્ ।
જ્ઞાનલુબ્ધસ્તથા શિષ્યો ગુરોર્ગુવર્ન્તરં વ્રજેત્

વન્દે ગુરુપદદ્વન્દ્વં વાઙ્મનાતીતગોચરમ્ ।
શ્વેતરક્તપ્રભાભિન્નં શિવશક્ત્યાત્મકં પરમ્

ગુકારં ચ ગુણાતીતં રૂકારં રૂપવર્જિતમ્ ।
ગુણાતીતમરૂપં ચ યો દદ્યાત્ સ ગુરુઃ સ્મૃતઃ

અત્રિનેત્રઃ શિવઃ સાક્ષાત્ દ્વિબાહુશ્ચ હરિઃ સ્મૃતઃ ।
યોઽચતુર્વદનો બ્રહ્મા શ્રીગુરુઃ કથિતઃ પ્રિયે

અયં મયાઞ્જલિર્બદ્ધો દયાસાગરસિદ્ધયે ।
યદનુગ્રહતો જન્તુશ્ચિત્રસંસારમુક્તિભાક્

શ્રીગુરોઃ પરમં રૂપં વિવેકચક્ષુરગ્રતઃ ।
મન્દભાગ્યા ન પશ્યન્તિ અન્ધાઃ સૂર્યોદયં યથા

કુલાનાં કુલકોટીનાં તારકસ્તત્ર તત્ક્ષણાત્ ।
અતસ્તં સદ્ગુરુ જ્ઞાત્વા ત્રિકાલમભિવાદયેત્

શ્રીનાથચરણદ્વન્દ્વં યસ્યાં દિશિ વિરાજતે ।
તસ્યાં દિશિ નમસ્કુર્યાદ્ ભક્ત્યા પ્રતિદિનં પ્રિયે

સાષ્ટાઙ્ગપ્રણિપાતેન સ્તુવન્નિત્યં ગુરું ભજેત્ ।
ભજનાત્સ્થૈર્યમાપ્નોતિ સ્વસ્વરૂપમયો ભવેત્

દોર્ભ્યાં પદ્ભ્યાં ચ જાનુભ્યામુરસા શિરસા દૃશા ।
મનસા વચસા ચેતિ પ્રણામોષ્ટાઙ્ગ ઉચ્યતે

તસ્યૈ દિશે સતતમજ્જલિરેષ નિત્યમ્
પ્રક્ષિપ્યતાં મુખરિતૈર્મધુરૈઃ પ્રસૂનૈઃ ।
જાગર્તિ યત્ર ભગવાન્ ગુરુચક્રવર્તી
વિશ્વસ્થિતિપ્રલયનાટકનિત્યસાક્ષી

અભૈસ્તૈઃ કિમુ દીર્ઘકાલવિમલૈર્વ્યાદિપ્રદૈર્દુષ્કરૈઃ
પ્રાણાયામશતૈરનેકકરણૈર્દુઃખાત્મકૈર્દુજર્યૈઃ ।
યસ્મિન્નભ્યુદિતે વિનશ્યતિ બલી વાયુઃ સ્વયં તત્ક્ષણાત્
પ્રાપ્તું તત્સહજસ્વભાવમનિશં સેવેત ચૈકં ગુરુમ્

જ્ઞાનં વિના મુક્તિપદં લભ્યતે ગુરુભક્તિતઃ ।
ગુરોઃ પ્રસાદતો નાન્યત્ સાધનં ગુરુમાર્ગિણામ્

યસ્માત્પરતરં નાસ્તિ નેતિ નેતીતિ વૈ શ્રુતિઃ ।
મનસા વચસા ચૈવ સત્યમારાધયેદ્ગુરુમ્

ગુરોઃ કૃપાપ્રસાદેન બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદયઃ ।
સામર્થ્યમભજન્ સર્વે સૃષ્ટિસ્થિત્યન્તકર્મણિ

દેવકિન્નરગન્ધર્વાઃ પિતૃયક્ષાસ્તુ તુમ્બુરુઃ ।
મુનયોઽપિ ન જાનન્તિ ગુરુશુશ્રૂષણે વિધિમ્

તાર્કિકાશ્છાન્દસાશ્ચૈવ દૈવજ્ઞાઃ કર્મઠાઃ પ્રિયે ।
લૌકિકાસ્તે ન જાનન્તિ ગુરુતત્ત્વં નિરાકુલમ્

મહાહઙ્કારગર્વેણ તતોવિદ્યાબલેન ચ ।
ભ્રમન્ત્યેતસ્મિન્ સંસારે ઘટીયન્ત્રં યથા પુનઃ

યજ્ઞિનોઽપિ ન મુક્તાઃ સ્યુઃ ન મુક્તા યોગિનસ્તથા ।
તાપસા અપિ નો મુક્તા ગુરુતત્ત્વાત્પરાઙ્મુખાઃ

ન મુક્તાસ્તુ ગન્ધર્વાઃ પિતૃયક્ષાસ્તુ ચારણાઃ ।
ઋષયઃ સિદ્ધદેવાદ્યા ગુરુસેવાપરાઙ્મુખાઃ

॥ઇતિ શ્રીસ્કંદપુરાણે ઉત્તરખંડે ઉમામહેશ્વર સંવાદે
શ્રી ગુરુગીતાયાં પ્રથમોઽધ્યાયઃ ॥
॥અથ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥
ધ્યાનં શ્રુણુ મહાદેવિ સર્વાનન્દપ્રદાયકમ્ ।
સર્વસૌખ્યકરં ચૈવ ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્

શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું સ્મરામિ
શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું ભજામિ ।
શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું વદામિ
શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું નમામિ

બ્રહ્માનન્દં પરમસુખદં કેવલં જ્ઞાનમૂર્તિમ્
દ્વન્દ્વાતીતં ગગનસદૃશં તત્ત્વમસ્યાદિલક્ષ્યમ્ ।
એકં નિત્યં વિમલમચલં સર્વધીસાક્ષિભૂતમ્
ભાવાતીતં ત્રિગુણરહિતં સદ્ગુરું તં નમામિ

હૃદમ્બુજે કર્ણિકમધ્યસંસ્થે
સિંહાસને સંસ્થિતદિવ્યમૂર્તિમ્ ।
ધ્યાયેદ્ગુરું ચન્દ્રકલાપ્રકાશમ્
સચ્ચિત્સુખાભીષ્ટવરં દધાનમ્

શ્વેતામ્બરં શ્વેતવિલેપપુષ્પમ્
મુક્તાવિભૂષં મુદિતં દ્વિનેત્રમ્ ।
વામાઙ્કપીઠસ્થિતદિવ્યશક્તિમ્
મન્દસ્મિતં પૂર્ણકૃપાનિધાનમ્

જ્ઞાનસ્વરૂપં નિજભાવયુક્તમ્ આનન્દમાનન્દકરં પ્રસન્નમ્ ।
યોગીન્દ્રમીડ્યં ભવરોગવૈદ્યમ્ શ્રીમદ્ગુરું નિત્યમહં નમામિ

વન્દે ગુરૂણાં ચરણારવિન્દમ્ સન્દર્શિતસ્વાત્મસુખામ્બુધીનામ્ ।
જનસ્ય યેષાં ગુલિકાયમાનં સંસારહાલાહલમોહશાન્ત્યૈ

યસ્મિન્ સૃષ્ટિસ્થિસ્તિધ્વંસનિગ્રહાનુગ્રહાત્મકમ્ ।
કૃત્યં પઞ્ચવિધં શશ્વત્ ભાસતે તં ગુરું ભજેત્

પાદાબ્જે સર્વસંસારદાવકાલાનલં સ્વકે ।
બ્રહ્મરન્ધ્રે સ્થિતામ્ભોજમધ્યસ્થં ચન્દ્રમણ્ડલમ્

અકથાદિત્રિરેખાબ્જે સહસ્રદલમણ્ડલે ।
હંસપાર્શ્વત્રિકોણે ચ સ્મરેત્તન્મધ્યગં ગુરુમ્

નિત્યં શુદ્ધં નિરાભાસં નિરાકારં નિરઞ્જનમ્ ।
નિત્યબોધં ચિદાનન્દં ગુરું બ્રહ્મ નમામ્યહમ્

સકલભુવનસૃષ્ટિઃ કલ્પિતાશેષસૃષ્ટિઃ
નિખિલનિગમદૃષ્ટિઃ સત્પદાર્થૈકસૃષ્ટિઃ ।
અતદ્ગણપરમેષ્ટિઃ સત્પદાર્થૈકદૃષ્ટિઃ
ભવગુણપરમેષ્ટિર્મોક્ષમાર્ગૈકદૃષ્ટિઃ

સકલભુવનરઙ્ગસ્થાપનાસ્તમ્ભયષ્ટિઃ
સકરુણરસવૃષ્ટિસ્તત્ત્વમાલાસમષ્ટિઃ ।
સકલસમયસૃષ્ટિસ્સચ્ચિદાનન્દદૃષ્ટિઃ
નિવસતુ મયિ નિત્યં શ્રીગુરોર્દિવ્યદૃષ્ટિઃ

ન ગુરોરધિકં ન ગુરોરધિકં
ન ગુરોરધિકં ન ગુરોરધિકમ્ ।
શિવશાસનતઃ શિવશાસનતઃ
શિવશાસનતઃ શિવશાસનતઃ

ઇદમેવ શિવમિદમેવ શિવમ્ ઇદમેવ શિવમિદમેવ શિવમ્ ।
હરિશાસનતો હરિશાસનતો હરિશાસનતો હરિશાસનતઃ

વિદિતં વિદિતં વિદિતં વિદિતં
વિજનં વિજનં વિજનં વિજનમ્ ।
વિધિશાસનતો વિધિશાસનતો
વિધિશાસનતો વિધિશાસનતઃ

એવંવિધં ગુરું ધ્યાત્વા જ્ઞાનમુત્પદ્યતે સ્વયમ્ ।
તદા ગુરૂપદેશેન મુક્તોઽહમિતિ ભાવયેત્

ગુરૂપદિષ્ટમાર્ગેણ મનઃશુદ્ધિં તુ કારયેત્ ।
અનિત્યં ખણ્ડયેત્સર્વં યત્કિઞ્ચિદાત્મગોચરમ્

જ્ઞેયં સર્વં પ્રતીતં ચ જ્ઞાનં ચ મન ઉચ્યતે ।
જ્ઞાનં જ્ઞેયં સમં કુર્યાન્નાન્યઃ પન્થા દ્વિતીયકઃ

કિમત્ર બહુનોક્તેન શાસ્ત્રકોટિશતૈરપિ ।
દુર્લભા ચિત્તવિશ્રાન્તિઃ વિના ગુરુકૃપાં પરામ્

કરુણાખડ્ગપાતેન છિત્વા પાશાષ્ટકં શિશોઃ ।
સમ્યગાનન્દજનકઃ સદ્ગુરુઃ સોઽભિધીયતે

એવં શ્રુત્વા મહાદેવિ ગુરુનિન્દાં કરોતિ યઃ ।
સ યાતિ નરકાન્ ઘોરાન્ યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

યાવત્કલ્પાન્તકો દેહસ્તાવદ્દેવિ ગુરું સ્મરેત્ ।
ગુરુલોપા ન કર્તવ્યઃ સ્વચ્છન્દો યદિ વા ભવેત્

હુઙ્કારેણ ન વક્તવ્યં પ્રાજ્ઞશિષ્યૈઃ કદાચન ।
ગુરોરગ્ર ન વક્તવ્યમસત્યં તુ કદાચન

ગુરું ત્વંકૃત્ય હુંકૃત્ય ગુરુસાન્નિધ્યભાષણઃ ।
અરણ્યે નિર્જલે દેશે સમ્ભવેદ્ બ્રહ્મરાક્ષસઃ

અદ્વૈતં ભાવયેન્નિત્યં સર્વાવસ્થાસુ સર્વદા ।
કદાચિદપિ નો કુર્યાદ્દ્વૈતં ગુરુસન્નિધૌ

દૃશ્યવિસ્મૃતિપર્યન્તં કુર્યાદ્ ગુરુપદાર્ચનમ્ ।
તાદૃશસ્યૈવ કૈવલ્યં ન ચ તદ્વ્યતિરેકિણઃ

અપિ સમ્પૂર્ણતત્ત્વજ્ઞો ગુરુત્યાગિ ભવેદ્યદા ।
ભવત્યેવ હિ તસ્યાન્તકાલે વિક્ષેપમુત્કટમ્

ગુરુકાર્યં ન લઙ્ઘેત નાપૃષ્ટ્વા કાર્યમાચરેત્ ।
ન હ્યુત્તિષ્ઠેદ્દિશેઽનત્વા ગુરુસદ્ભ્વશોભિતઃ

ગુરૌ સતિ સ્વયં દેવિ પરેષાં તુ કદાચન ।
ઉપદેશં ન વૈ કુર્યાત્ તથા ચેદ્રાક્ષસો ભવેત્

ન ગુરોરાશ્રમે કુર્યાત્ દુષ્પાનં પરિસર્પણમ્ ।
દીક્ષા વ્યાખ્યા પ્રભુત્વાદિ ગુરોરાજ્ઞાં ન કારયેત્

નોપાશ્રમં ચ પર્યકં ન ચ પાદપ્રસારણમ્ ।
નાઙ્ગભોગાદિકં કુર્યાન્ન લીલામપરામપિ

ગુરૂણાં સદસદ્વાપિ યદુક્તં તન્ન લંઘયેત્ ।
કુર્વન્નાજ્ઞાં દિવા રાત્રૌ દાસવન્નિવસેદ્ગુરો

અદત્તં ન ગુરોર્દ્રવ્યમુપભુઞ્જીત કર્હિચિત્ ।
દત્તે ચ રંકવદ્ગ્રાહ્યં પ્રાણોઽપ્યેતેન લભ્યતે

પાદુકાસનશય્યાદિ ગુરુણા યદભીષ્ટિતમ્ ।
નમસ્કુર્વીત તત્સર્વં પાદાભ્યાં ન સ્પૃશેત્ ક્વચિત્

ગચ્છતઃ પૃષ્ઠતો ગચ્છેત્ ગુરુચ્છાયાં ન લંઘયેત્ ।
નોલ્બણં ધારયેદ્વેષં નાલંકારાંસ્તતોલ્બણાન્

ગુરુનિન્દાકરં દૃષ્ટ્વા ધાવયેદથ વાસયેત્ ।
સ્થાનં વા તત્પરિત્યાજ્યં જિહ્વાછેદાક્ષમો યદિ

નોચ્છિષ્ટં કસ્યચિદ્દેયં ગુરોરાજ્ઞાં ન ચ ત્યજેત્ ।
કૃત્સ્નમુચ્છિષ્ટમાદાય હવિર્વદ્ભક્ષયેત્સ્વયમ્

નાનૃતં નાપ્રિયં ચૈવ ન ગર્વ નાપિ વા બહુ ।
ન નિયોગધરં બ્રૂયાત્ ગુરોરાજ્ઞાં વિભાવયેત્

પ્રભો દેવકુલેશાનાં સ્વામિન્ રાજન્ કુલેશ્વર ।
ઇતિ સમ્બોધનૈર્ભીતો સચ્ચરેદ્ગુરુસન્નિધૌ

મુનિભિઃ પન્નગૈર્વાપિ સુરૈર્વા શાપિતો યદિ ।
કાલમૃત્યુભયાદ્વાપિ ગુરુઃ સંત્રાતિ પાર્વતિ

અશક્તા હિ સુરાદ્યાશ્ચ હ્યશક્તાઃ મુનયસ્તથા ।
ગુરુશાપોપપન્નસ્ય રક્ષણાય ચ કુત્રચિત્

સ્મૃતિવેદપુરાણાનાં સારમેવ ન સંશયઃ

સત્કારમાનપૂજાર્થં દણ્ડકાષયધારણઃ ।
સ સંન્યાસી ન વક્તવ્યઃ સંન્યાસી જ્ઞાનતત્પરઃ

વિજાનન્તિ મહાવાક્યં ગુરોશ્ચરણ સેવયા ।
તે વૈ સંન્યાસિનઃ પ્રોક્તા ઇતરે વેષધારિણાઃ

નિત્યં બ્રહ્મ નિરાકારં નિર્ગુણં સત્યચિદ્ધનમ્ ।
યઃ સાક્ષાત્કુરુતે લોકે ગુરુત્વં તસ્ય શોભતે

ગુરુપ્રસાદતઃ સ્વાત્મન્યાત્મારામનિરીક્ષણાત્ ।
સમતા મુક્તિમાર્ગેણ સ્વાત્મજ્ઞાનં પ્રવર્તતે

આબ્રહ્મસ્તમ્ભપર્યન્તં પરમાત્મસ્વરૂપકમ્ ।
સ્થાવરં જંગમં ચૈવ પ્રણમામિ જગન્મયમ્

વન્દેહં સચ્ચિદાનન્દં ભાવાતીતં જગદ્ગુરુમ્ ।
નિત્યં પૂર્ણં નિરાકારં નિર્ગુણં સ્વાત્મસંસ્થિતમ્

પરાત્પરતરં ધ્યાયેન્નિત્યમાનન્દકારકમ્ ।
હૃદયાકાશમધ્યસ્થં શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્

સ્ફાટિકે સ્ફાટિકં રૂપં દર્પણે દર્પણો યથા ।
તથાત્મનિ ચિદાકારમાનન્દં સોઽહમિત્યુત

અંગુષ્ઠમાત્રં પુરુષં ધ્યાયેચ્ચ ચિન્મયં હૃદિ ।
તત્ર સ્ફુરતિ યો ભાવઃ શ્રુણુ તત્કથયામિ તે

અજોઽહમમરોઽહં ચ હ્યનાદિનિધનો હ્યહમ્ ।
અવિકારશ્ચિદાનન્દો હ્યણીયાન્મહતો મહાન્

અપૂર્વમપરં નિત્યં સ્વયંજ્યોતિર્નિરામયમ્ ।
વિરજં પરમાકાશં ધ્રુવમાનન્દમવ્યયમ્

અગોચરં તથાઽગમ્યં નામરૂપવિવર્જિતમ્ ।
નિઃશબ્દં તુ વિજાનીયાત્સ્વભાવાદ્બ્રહ્મ પાર્વતિ

યથા ગન્ધસ્વભાવાવત્વં કર્પૂરકુસુમાદિષુ ।
શીતોષ્ણત્વસ્વભાવત્વં તથા બ્રહ્મણિ શાશ્વતમ્

યથા નિજસ્વભાવેન કુણ્ડલકટકાદયઃ ।
સુવર્ણત્વેન તિષ્ઠન્તિ તથાઽહં બ્રહ્મ શાશ્વતમ્

સ્વયં તથાવિધો ભૂત્વા સ્થાતવ્યં યત્રકુત્રચિત્ ।
કીટો ભૃઙ્ગ ઇવ ધ્યાનાદ્યથા ભવતિ તાદૃશઃ

ગુરુધ્યાનં તથા કૃત્વા સ્વયં બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।
પિણ્ડે પદે તથા રૂપે મુક્તાસ્તે નાત્ર સંશયઃ

શ્રીપાર્વતી ઉવાચ ।
પિણ્ડં કિં તુ મહાદેવ પદં કિં સમુદાહૃતમ્ ।
રૂપાતીતં ચ રૂપં કિં એતદાખ્યાહિ શંકર

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ।
પિણ્ડં કુણ્ડલિની શક્તિઃ પદં હંસમુદાહૃતમ્ ।
રૂપં બિન્દુરિતિ જ્ઞેયં રૂપાતીતં નિરઞ્જનમ્

પિણ્ડે મુક્તાઃ પદે મુક્તા રૂપે મુક્તા વરાનને ।
રૂપાતીતે તુ યે મુક્તાસ્તે મુક્તા નાત્ર સંશયઃ

ગુરુર્ધ્યાનેનૈવ નિત્યં દેહી બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।
સ્થિતશ્ચ યત્ર કુત્રાપિ મુક્તોઽસૌ નાત્ર સંશયઃ

જ્ઞાનં સ્વાનુભવઃ શાન્તિર્વૈરાગ્યં વક્તૃતા ધૃતિઃ ।
ષડ્ગુણૈશ્વર્યયુક્તો હિ ભગવાન્ શ્રીગુરુઃ પ્રિયે

ગુરુઃ શિવો ગુરુર્દેવો ગુરુર્બન્ધુઃ શરીરિણામ્ ।
ગુરુરાત્મા ગુરુર્જીવો ગુરોરન્યન્ન વિદ્યતે

એકાકી નિસ્પૃહઃ શાન્તશ્ચિન્તાસૂયાદિવર્જિતઃ ।
બાલ્યભાવેન યો ભાતિ બ્રહ્મજ્ઞાની સ ઉચ્યતે

ન સુખં વેદશાસ્ત્રેષુ ન સુખં મન્ત્રયન્ત્રકે ।
ગુરોઃ પ્રસાદાદન્યત્ર સુખં નાસ્તિ મહીતલે

ચાર્વાકવૈષ્ણવમતે સુખં પ્રાભાકરે ન હિ ।
ગુરોઃ પાદાન્તિકે યદ્વત્સુખં વેદાન્તસમ્મતમ્

ન તત્સુખં સુરેન્દ્રસ્ય ન સુખં ચક્રવર્તિનામ્ ।
યત્સુખં વીતરાગસ્ય મુનેરેકાન્તવાસિનઃ

નિત્યં બ્રહ્મરસં પીત્વા તૃપ્તો યઃ પરમાત્મનિ ।
ઇન્દ્રં ચ મન્યતે તુચ્છં નૃપાણાં તત્ર કા કથા

યતઃ પરમકૈવલ્યં ગુરુમાર્ગેણ વૈ ભવેત્ ।
ગુરુભક્તિરતઃ કાર્યા સર્વદા મોક્ષકાંક્ષિભિઃ

એક એવાદ્વિતીયોઽહં ગુરુવાક્યેન નિશ્ચિતઃ ।
એવમભ્યસ્યતા નિત્યં ન સેવ્યં વૈ વનાન્તરમ્

અભ્યાસાન્નિમિષેણૈવં સમાધિમધિગચ્છતિ ।
આજન્મજનિતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ

કિમાવાહનમવ્યક્તૈ વ્યાપકં કિં વિસર્જનમ્ ।
અમૂર્તો ચ કથં પૂજા કથં ધ્યાનં નિરામયે

ગુરુર્વિષ્ણુઃ સત્ત્વમયો રાજસશ્ચતુરાનનઃ ।
તામસો રુદ્રરૂપેણ સૃજત્યવતિ હન્તિ ચ

સ્વયં બ્રહ્મમયો ભૂત્વા તત્પરં નાવલોકયેત્ ।
પરાત્પરતરં નાન્યત્ સર્વગં ચ નિરામયમ્

તસ્યાવલોકનં પ્રાપ્ય સર્વસંગવિવર્જિતઃ ।
એકાકી નિસ્પૃહઃ શાન્તઃ સ્થાતવ્યં તત્પ્રસાદતઃ

લબ્ધં વાઽથ ન લબ્ધં વા સ્વલ્પં વા બહુલં તથા ।
નિષ્કામેનૈવ ભોક્તવ્યં સદા સંતુષ્ટમાનસઃ

સર્વજ્ઞપદમિત્યાહુર્દેહી સર્વમયો ભુવિ ।
સદાઽનન્દઃ સદા શાન્તો રમતે યત્રકુત્રચિત્

યત્રૈવ તિષ્ઠતે સોઽપિ સ દેશઃ પુણ્યભાજનઃ ।
મુક્તસ્ય લક્ષણં દેવિ તવાગ્રે કથિતં મયા

ઉપદેશસ્ત્વયં દેવિ ગુરુમાર્ગેણ મુક્તિદઃ ।
ગુરુભક્તિસ્તથાત્યાન્તા કર્તવ્યા વૈ મનીષિભિઃ

નિત્યયુક્તાશ્રયઃ સર્વો વેદકૃત્સર્વવેદકૃત્ ।
સ્વપરજ્ઞાનદાતા ચ તં વન્દે ગુરુમીશ્વરમ્

યદ્યપ્યધીતા નિગમાઃ ષડંગા આગમાઃ પ્રિયે ।
અધ્યાત્માદીનિ શાસ્ત્રાણિ જ્ઞાનં નાસ્તિ ગુરું વિના

શિવપૂજારતો વાપિ વિષ્ણુપૂજારતોઽથવા ।
ગુરુતત્ત્વવિહીનશ્ચેત્તત્સર્વં વ્યર્થમેવ હિ

શિવસ્વરૂપમજ્ઞાત્વા શિવપૂજા કૃતા યદિ ।
સા પૂજા નામમાત્રં સ્યાચ્ચિત્રદીપ ઇવ પ્રિયે

સર્વં સ્યાત્સફલં કર્મ ગુરુદીક્ષાપ્રભાવતઃ ।
ગુરુલાભાત્સર્વલાભો ગુરુહીનસ્તુ બાલિશઃ

ગુરુહીનઃ પશુઃ કીટઃ પતંગો વક્તુમર્હતિ ।
શિવરૂપં સ્વરૂપં ચ ન જાનાતિ યતસ્સ્વયમ્

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સર્વસંગવિવર્જિતઃ ।
વિહાય શાસ્ત્રજાલાનિ ગુરુમેવ સમાશ્રયેત્

નિરસ્તસર્વસન્દેહો એકીકૃત્ય સુદર્શનમ્ ।
રહસ્યં યો દર્શયતિ ભજામિ ગુરુમીશ્વરમ્

જ્ઞાનહીનો ગુરુસ્ત્યાજ્યો મિથ્યાવાદિ વિડમ્બકઃ ।
સ્વવિશ્રાન્તિં ન જાનાતિ પરશાન્તિં કરોતિ કિમ્

શિલાયાઃ કિં પરં જ્ઞાનં શિલાસંઘપ્રતારણે ।
સ્વયં તર્તું ન જાનાતિ પરં નિસ્તારયેત્ કથમ્

ન વન્દનીયાસ્તે કષ્ટં દર્શનાદ્ભ્રાન્તિકારકાઃ ।
વર્જયેતાન્ ગુરુન્ દૂરે ધીરાનેવ સમાશ્રયેત્

પાષણ્ડિનઃ પાપરતાઃ નાસ્તિકા ભેદબુદ્ધયઃ ।
સ્ત્રીલમ્પટા દુરાચારાઃ કૃતઘ્ના બકવૃત્તયઃ

કર્મભ્રષ્ટાઃ ક્ષમાનષ્ટા નિન્દ્યતર્કેશ્ચ વાદિનઃ ।
કામિનઃ ક્રોધિનશ્ચૈવ હિંસ્રાશ્ચણ્ડાઃ શઠાસ્તથા

જ્ઞાનલુપ્તા ન કર્તવ્યા મહાપાપાસ્તથા પ્રિયે ।
એભ્યો ભિન્નો ગુરુઃ સેવ્યઃ એકભક્ત્યા વિચાર્ય ચ

શિષ્યાદન્યત્ર દેવેશિ ન વદેદ્યસ્ય કસ્યચિત્ ।
નરાણાં ચ ફલપ્રાપ્તૌ ભક્તિરેવ હિ કારણમ્

ગૂઢો દૃઢશ્ચ પ્રીતશ્ચ મૌનેન સુસમાહિતઃ ।
સકૃત્કામગતૌ વાપિ પઞ્ચધા ગુરુરીરિતઃ

સર્વં ગુરુમુખાલ્લબ્ધં સફલં પાપનાશનમ્ ।
યદ્યદાત્મહિતં વસ્તુ તત્તદ્દ્રવ્યં ન વઞ્ચયેત્

ગુરુદેવાર્પણં વસ્તુ તેન તુષ્ટોઽસ્મિ સુવ્રતે ।
શ્રીગુરોઃ પાદુકાં મુદ્રાં મૂલમન્ત્રં ચ ગોપયેત્

નતાસ્મિ તે નાથ પદારવિન્દં
બુદ્ધીન્દ્રિયાપ્રાણમનોવચોભિઃ ।
યચ્ચિન્ત્યતે ભાવિત આત્મયુક્તૌ
મુમુક્ષિભિઃ કર્મમયોપશાન્તયે

અનેન યદ્ભવેત્કાર્યં તદ્વદામિ તવ પ્રિયે ।
લોકોપકારકં દેવિ લૌકિકં તુ વિવર્જયેત્

લૌકિકાદ્ધર્મતો યાતિ જ્ઞાનહીનો ભવાર્ણવે ।
જ્ઞાનભાવે ચ યત્સર્વં કર્મ નિષ્કર્મ શામ્યતિ

ઇમાં તુ ભક્તિભાવેન પઠેદ્વૈ શ્રુણુયાદપિ ।
લિખિત્વા યત્પ્રદાનેન તત્સર્વં ફલમશ્નુતે

ગુરુગીતામિમાં દેવિ હૃદિ નિત્યં વિભાવય ।
મહાવ્યાધિગતૈર્દુઃખૈઃ સર્વદા પ્રજપેન્મુદા

ગુરુગીતાક્ષરૈકૈકં મન્ત્રરાજમિદં પ્રિયે ।
અન્યે ચ વિવિધા મન્ત્રાઃ કલાં નાહર્ન્તિ ષોડશીમ્

અનન્ત ફલમાપ્નોતિ ગુરુગીતા જપેન તુ ।
સર્વપાપહરા દેવિ સર્વદારિદ્ર્યનાશિની

અકાલમૃત્યુહર્ત્રી ચ સર્વસંકટનાશિની ।
યક્ષરાક્ષસભૂતાદિચોરવ્યાઘ્રવિઘાતિની

સર્વોપદ્રવકુષ્ઠાદિદુષ્ટદોષનિવારિણી ।
યત્ફલં ગુરુસાન્નિધ્યાત્તત્ફલં પઠનાદ્ભવેત્

મહાવ્યાધિહરા સર્વવિભૂતેઃ સિદ્ધિદા ભવેત્ ।
અથવા મોહને વશ્યે સ્વયમેવ જપેત્સદા

કુશદૂર્વાસને દેવિ હ્યાસને શુભ્રકમ્બલે ।
ઉપવિશ્ય તતો દેવિ જપેદેકાગ્રમાનસઃ

શુક્લં સર્વત્ર વૈ પ્રોક્તં વશ્યે રક્તાસનં પ્રિયે ।
પદ્માસને જપેન્નિત્યં શાન્તિવશ્યકરં પરમ્

વસ્ત્રાસને ચ દારિદ્ર્યં પાષાણે રોગસમ્ભવઃ ।
મેદિન્યાં દુઃખમાપ્નોતિ કાષ્ઠે ભવતિ નિષ્ફલમ્

કૃષ્ણાજિને જ્ઞાનસિદ્ધિર્મોક્ષશ્રીવ્યાર્ઘ્રચર્મણિ ।
કુશાસને જ્ઞાનસિદ્ધિઃ સર્વસિદ્ધિસ્તુ કમ્બલે

આગ્નેય્યાં કર્ષણં ચૈવ વાયવ્યાં શત્રુનાશનમ્ ।
નૈઋર્ત્યાં દર્શનં ચૈવ ઈશાન્યાં જ્ઞાનમેવ ચ

ઉદઙ્મુખઃ શાન્તિજપ્યે વશ્યે પૂર્વમુખસ્તથા ।
યામ્યે તુ મારણં પ્રોક્તં પશ્ચિમે ચ ધનાગમઃ

મોહનં સર્વભૂતાનાં બન્ધમોક્ષકરં પરમ્ ।
દેવરાજ્ઞાં પ્રિયકરં રાજાનં વશમાનયેત્

મુખસ્તમ્ભકરં ચૈવ ગુણાનાં ચ વિવર્ધનમ્ ।
દુષ્કર્મનાશનં ચૈવ તથા સત્કર્મસિદ્ધિદમ્

પ્રસિદ્ધં સાધયેત્કાર્યં નવગ્રહભયાપહમ્ ।
દુઃસ્વપ્નનાશનં ચૈવ સુસ્વપ્નફલદાયકમ્

મોહશાન્તિકરં ચૈવ બન્ધમોક્ષકરં પરમ્ ।
સ્વરૂપજ્ઞાનનિલયં ગીતાશાસ્ત્રમિદં શિવે

યં યં ચિન્તયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચયમ્ ।
નિત્યં સૌભાગ્યદં પુણ્યં તાપત્રયકુલાપહમ્

સર્વશાન્તિકરં નિત્યં તથા વન્ધ્યા સુપુત્રદમ્ ।
અવૈધવ્યકરં સ્ત્રીણાં સૌભાગ્યસ્ય વિવર્ધનમ્

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં પુત્રપૌત્રપ્રવર્ધનમ્ ।
નિષ્કામજાપી વિધવા પઠેન્મોક્ષમવાપ્નુયાત્

અવૈધવ્યં સકામા તુ લભતે ચાન્યજન્મનિ ।
સર્વદુઃખમયં વિઘ્નં નાશયેત્તાપહારકમ્

સર્વપાપપ્રશમનં ધર્મકામાર્થમોક્ષદમ્ ।
યં યં ચિન્તયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્

કામ્યાનાં કામધેનુર્વૈ કલ્પિતે કલ્પપાદપઃ ।
ચિન્તામણિશ્ચિન્તિતસ્ય સર્વમંગલકારકમ્

લિખિત્વા પૂજયેદ્યસ્તુ મોક્ષશ્રિયમવાપ્નુયાત્ ।
ગુરૂભક્તિર્વિશેષેણ જાયતે હૃદિ સર્વદા

જપન્તિ શાક્તાઃ સૌરાશ્ચ ગાણપત્યાશ્ચ વૈષ્ણવાઃ ।
શૈવાઃ પાશુપતાઃ સર્વે સત્યં સત્યં ન સંશયઃ

॥ઇતિ શ્રીસ્કંદપુરાણે ઉત્તરખંડે ઉમામહેશ્વર સંવાદે
શ્રી ગુરુગીતાયાં દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥
॥અથ તૃતીયઃ અધ્યાયઃ ॥
અથ કામ્યજપસ્થાનં કથયામિ વરાનને ।
સાગરાન્તે સરિતીરે તીર્થે હરિહરાલયે

શક્તિદેવાલયે ગોષ્ઠે સર્વદેવાલયે શુભે ।
વટસ્ય ધાત્ર્યા મૂલે વા મઠે વૃન્દાવને તથા

પવિત્રે નિર્મલે દેશે નિત્યાનુષ્ઠાનતોઽપિ વા ।
નિર્વેદનેન મૌનેન જપમેતત્ સમારભેત્

જાપ્યેન જયમાપ્નોતિ જપસિદ્ધિં ફલં તથા ।
હીનં કર્મ ત્યજેત્સર્વં ગહિર્તસ્થાનમેવ ચ

શ્મશાને બિલ્વમૂલે વા વટમૂલાન્તિકે તથા ।
સિદ્ધ્યન્તિ કાનકે મૂલે ચૂતવૃક્ષસ્ય સન્નિધૌ

પીતાસનં મોહને તુ હ્યસિતં ચાભિચારિકે ।
જ્ઞેયં શુક્લં ચ શાન્ત્યર્થં વશ્યે રક્તં પ્રકીર્તિતમ્

જપં હીનાસનં કુર્વત્ હીનકર્મફલપ્રદમ્ ।
ગુરુગીતાં પ્રયાણે વા સંગ્રામે રિપુસંકટે

જપન્ જયમવાપ્નોતિ મરણે મુક્તિદાયિકા ।
સર્વકર્માણિ સિદ્ધ્યન્તિ ગુરુપુત્રે ન સંશયઃ

ગુરુમન્ત્રો મુખે યસ્ય તસ્ય સિદ્ધ્યન્તિ નાન્યથા ।
દીક્ષયા સર્વકર્માણિ સિદ્ધ્યન્તિ ગુરુપુત્રકે

ભવમૂલવિનાશાય ચાષ્ટપાશનિવૃત્તયે ।
ગુરુગીતામ્ભસિ સ્નાનં તત્ત્વજ્ઞઃ કુરુતે સદા

સ એવં સદ્ગુરુઃ સાક્ષાત્ સદસદ્બ્રહ્મવિત્તમઃ ।
તસ્ય સ્થાનાનિ સર્વાણિ પવિત્રાણિ ન સંશયઃ

સર્વશુદ્ધઃ પવિત્રોઽસૌ સ્વભાવાદ્યત્ર તિષ્ઠતિ ।
તત્ર દેવગણાઃ સર્વે ક્ષેત્રપીઠે ચરન્તિ ચ

આસનસ્થાઃ શયાના વા ગચ્છન્તસ્તિષ્ઠન્તોઽપિ વા ।
અશ્વારૂઢા ગજારૂઢાઃ સુષુપ્તા જાગ્રતોઽપિ વા

શુચિભૂતા જ્ઞાનવન્તો ગુરુગીતા જપન્તિ યે ।
તેષાં દર્શનસંસ્પર્ષાત્ દિવ્યજ્ઞાનં પ્રજાયતે

સમુદ્રે વૈ યથા તોયં ક્ષીરે ક્ષીરં જલે જલમ્ ।
ભિન્ને કુમ્ભે યથાકાશં તથાઽઽત્મા પરમાત્મનિ

તથૈવ જ્ઞાનવાન્ જીવઃ પરમાત્મનિ સર્વદા ।
ઐક્યેન રમતે જ્ઞાની યત્ર કુત્ર દિવાનિશમ્

એવંવિધો મહાયુક્તઃ સર્વત્ર વર્તતે સદા ।
તસ્માત્સર્વપ્રકારેણ ગુરુભક્તિં સમાચરેત્

ગુરુસન્તોષણાદેવ મુક્તો ભવતિ પાર્વતિ ।
અણિમાદિષુ ભોક્તૃત્વં કૃપયા દેવિ જાયતે

સામ્યેન રમતે જ્ઞાની દિવા વા યદિ વા નિશિ ।
એવંવિધો મહામૌની ત્રૈલોક્યસમતાં વ્રજેત્

અથ સંસારિણઃ સર્વે ગુરુગીતાજપેન તુ ।
સર્વાન્ કામાંસ્તુ ભુઞ્જન્તિ ત્રિસત્યં મમ ભાષિતમ્

સત્યં સત્યં પુનઃ સત્યં ધર્મસારં મયોદિતમ્ ।
ગુરુગીતાસમં સ્તોત્રં નાસ્તિ તત્ત્વં ગુરોઃ પરમ્

ગુરુર્દેવો ગુરુર્ધમોર્ ગુરૌ નિષ્ઠા પરં તપઃ ।
ગુરોઃ પરતરં નાસ્તિ ત્રિવારં કથયામિ તે

ધન્યા માતા પિતા ધન્યો ગોત્રં ધન્યં કુલોદ્ભવઃ ।
ધન્યા ચ વસુધા દેવિ યત્ર સ્યાદ્ગુરુભક્તતા

આકલ્પજન્મ કોટીનાં યજ્ઞવ્રતતપઃક્રિયાઃ ।
તાઃ સર્વાઃ સફલા દેવિ ગુરૂસન્તોષમાત્રતઃ

શરીરમિન્દ્રિયં પ્રાણશ્ચાર્થઃ સ્વજનબન્ધુતા ।
માતૃકુલં પિતૃકુલં ગુરુરેવ ન સંશયઃ

મન્દભાગ્યા હ્યશક્તાશ્ચ યે જના નાનુમન્વતે ।
ગુરુસેવાસુ વિમુખાઃ પચ્યન્તે નરકેશુચૌ

વિદ્યા ધનં બલં ચૈવ તેષાં ભાગ્યં નિરર્થકમ્ ।
યેષાં ગુરૂકૃપા નાસ્તિ અધો ગચ્છન્તિ પાર્વતી

બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ દેવતાઃ પિતૃકિન્નરાઃ ।
સિદ્ધચારણયક્ષાશ્ચ અન્યે ચ મુનયો જનાઃ

ગુરુભાવઃ પરં તીર્થમન્યર્થં નિરર્થકમ્ ।
સર્વતીર્થમયં દેવિ શ્રીગુરોશ્ચરણામ્બુજમ્

કન્યાભોગરતા મન્દાઃ સ્વકાન્તાયાઃ પરાઙ્મુખાઃ ।
અતઃ પરં મયા દેવિ કથિતન્ન મમ પ્રિયે

ઇદં રહસ્યમસ્પષ્ટં વક્તવ્યં ચ વરાનને ।
સુગોપ્યં ચ તવાગ્રે તુ મમાત્મપ્રીતયે સતિ

સ્વામિમુખ્યગણેશાદ્યાન્ વૈષ્ણવાદીંશ્ચ પાર્વતિ ।
ન વક્તવ્યં મહામાયે પાદસ્પર્શં કુરુષ્વ મે

અભક્તે વઞ્ચકે ધૂર્તે પાષણ્ડે નાસ્તિકાદિષુ ।
મનસાઽપિ ન વક્તવ્યા ગુરુગીતા કદાચન

ગુરવો બહવઃ સન્તિ શિષ્યવિત્તાપહારકાઃ ।
તમેકં દુર્લભં મન્યે શિષ્યહૃત્તાપહારકમ્

ચાતુર્યવાન્ વિવેકી ચ અધ્યાત્મજ્ઞાનવાન્ શુચિઃ ।
માનસં નિર્મલં યસ્ય ગુરુત્વં તસ્ય શોભતે

ગુરવો નિર્મલાઃ શાન્તાઃ સાધવો મિતભાષિણઃ ।
કામક્રોધવિનિર્મુક્તાઃ સદાચારાઃ જિતેન્દ્રિયાઃ

સૂચકાદિપ્રભેદેન ગુરવો બહુધા સ્મૃતાઃ ।
સ્વયં સમ્યક્ પરીક્ષ્યાથ તત્ત્વનિષ્ઠં ભજેત્સુધીઃ

વર્ણજાલમિદં તદ્વદ્બાહ્યશાસ્ત્રં તુ લૌકિકમ્ ।
યસ્મિન્ દેવિ સમભ્યસ્તં સ ગુરુઃ સુચકઃ સ્મૃતઃ

વર્ણાશ્રમોચિતાં વિદ્યાં ધર્માધર્મવિધાયિનીમ્ ।
પ્રવક્તારં ગુરું વિદ્ધિ વાચકં ત્વિતિ પાર્વતિ

પઞ્ચાક્ષર્યાદિમન્ત્રાણામુપદેષ્ટા તુ પાર્વતિ ।
સ ગુરુર્બોધકો ભૂયાદુભયોરયમુત્તમઃ

મોહમારણવશ્યાદિતુચ્છમન્ત્રોપદર્શિનમ્ ।
નિષિદ્ધગુરુરિત્યાહુઃ પણ્ડિતાસ્તત્ત્વદર્શિનઃ

અનિત્યમિતિ નિર્દિશ્ય સંસારં સંકટાલયમ્ ।
વૈરાગ્યપથદર્શી યઃ સ ગુરુર્વિહિતઃ પ્રિયે

તત્ત્વમસ્યાદિવાક્યાનામુપદેષ્ટા તુ પાર્વતિ ।
કારણાખ્યો ગુરુઃ પ્રોક્તો ભવરોગનિવારકઃ

સર્વસન્દેહસન્દોહનિર્મૂલનવિચક્ષણઃ ।
જન્મમૃત્યુભયઘ્નો યઃ સ ગુરુઃ પરમો મતઃ

બહુજન્મકૃતાત્ પુણ્યાલ્લભ્યતેઽસૌ મહાગુરુઃ ।
લબ્ધ્વાઽમું ન પુનર્યાતિ શિષ્યઃ સંસારબન્ધનમ્

એવં બહુવિધા લોકે ગુરવઃ સન્તિ પાર્વતિ ।
તેષુ સર્વપ્રયત્નેન સેવ્યો હિ પરમો ગુરુઃ

નિષિદ્ધગુરુશિષ્યસ્તુ દુષ્ટસંકલ્પદૂષિતઃ ।
બ્રહ્મપ્રલયપર્યન્તં ન પુનર્યાતિ મર્ત્યતામ્

એવં શ્રુત્વા મહાદેવી મહાદેવવચસ્તથા ।
અત્યન્તવિહ્વલમના શંકરં પરિપૃચ્છતિ

પાર્વત્યુવાચ ।
નમસ્તે દેવદેવાત્ર શ્રોતવ્યં કિંચિદસ્તિ મે ।
શ્રુત્વા ત્વદ્વાક્યમધુના ભૃશં સ્યાદ્વિહ્વલં મનઃ

સ્વયં મૂઢા મૃત્યુભીતાઃ સુકૃતાદ્વિરતિં ગતાઃ ।
દૈવાન્નિષિદ્ધગુરુગા યદિ તેષાં તુ કા ગતિઃ

શ્રી મહાદેવ ઉવાચ ।
શ્રુણુ તત્ત્વમિદં દેવિ યદા સ્યાદ્વિરતો નરઃ ।
તદાઽસાવધિકારીતિ પ્રોચ્યતે શ્રુતિમસ્તકૈઃ

અખણ્ડૈકરસં બ્રહ્મ નિત્યમુક્તં નિરામયમ્ ।
સ્વસ્મિન્ સન્દર્શિતં યેન સ ભવેદસ્યં દેશિકઃ

જલાનાં સાગરો રાજા યથા ભવતિ પાર્વતિ ।
ગુરૂણાં તત્ર સર્વેષાં રાજાયં પરમો ગુરુઃ

મોહાદિરહિતઃ શાન્તો નિત્યતૃપ્તો નિરાશ્રયઃ ।
તૃણીકૃતબ્રહ્મવિષ્ણુવૈભવઃ પરમો ગુરુઃ

સર્વકાલવિદેશેષુ સ્વતન્ત્રો નિશ્ચલસ્સુખી ।
અખણ્ડૈકરસાસ્વાદતૃપ્તો હિ પરમો ગુરુઃ

દ્વૈતાદ્વૈતવિનિર્મુક્તઃ સ્વાનુભૂતિપ્રકાશવાન્ ।
અજ્ઞાનાન્ધતમશ્છેત્તા સર્વજ્ઞઃ પરમો ગુરુઃ

યસ્ય દર્શનમાત્રેણ મનસઃ સ્યાત્ પ્રસન્નતા ।
સ્વયં ભૂયાત્ ધૃતિશ્શાન્તિઃ સ ભવેત્ પરમો ગુરુઃ

સિદ્ધિજાલં સમાલોક્ય યોગિનાં મન્ત્રવાદિનામ્ ।
તુચ્છાકારમનોવૃત્તિર્યસ્યાસૌ પરમો ગુરુઃ

સ્વશરીરં શવં પશ્યન્ તથા સ્વાત્માનમદ્વયમ્ ।
યઃ સ્ત્રીકનકમોહઘ્નઃ સ ભવેત્ પરમો ગુરુઃ

મૌની વાગ્મીતિ તત્ત્વજ્ઞો દ્વિધાભૂચ્છૃણુ પાર્વતિ ।
ન કશ્ચિન્મૌનિના લાભો લોકેઽસ્મિન્ભવતિ પ્રિયે

વાગ્મી તૂત્કટસંસારસાગરોત્તારણક્ષમઃ ।
યતોસૌ સંશયચ્છેત્તા શાસ્ત્રયુક્ત્યનુભૂતિભિઃ

ગુરુનામજપાદ્દેવિ બહુજન્મર્જિતાન્યપિ ।
પાપાનિ વિલયં યાન્તિ નાસ્તિ સન્દેહમણ્વપિ

શ્રીગુરોસ્સદૃશં દૈવં શ્રીગુરોસદૃશઃ પિતા ।
ગુરુધ્યાનસમં કર્મ નાસ્તિ નાસ્તિ મહીતલે

કુલં ધનં બલં શાસ્ત્રં બાન્ધવાસ્સોદરા ઇમે ।
મરણે નોપયુજ્યન્તે ગુરુરેકો હિ તારકઃ

કુલમેવ પવિત્રં સ્યાત્ સત્યં સ્વગુરુસેવયા ।
તૃપ્તાઃ સ્યુસ્સકલા દેવા બ્રહ્માદ્યા ગુરુતર્પણાત્

ગુરુરેકો હિ જાનાતિ સ્વરૂપં દેવમવ્યયમ્ ।
તજ્જ્ઞાનં યત્પ્રસાદેન નાન્યથા શાસ્ત્રકોટિભિઃ

સ્વરૂપજ્ઞાનશૂન્યેન કૃતમપ્યકૃતં ભવેત્ ।
તપોજપાદિઅક્ં દેવિ સકલં બાલજલ્પવત્

શિવં કેચિદ્ધરિં કેચિદ્વિધિં કેચિત્તુ કેચન ।
શક્તિં દેવમિતિ જ્ઞાત્વા વિવદન્તિ વૃથા નરાઃ

ન જાનન્તિ પરં તત્ત્વં ગુરૂદીક્ષાપરાઙ્મુખાઃ ।
ભ્રાન્તાઃ પશુસમા હ્યેતે સ્વપરિજ્ઞાનવર્જિતાઃ

તસ્માત્કૈવલ્યસિદ્ધ્યર્થં ગુરૂમેવ ભજેત્પ્રિયે ।
ગુરૂં વિના ન જાનન્તિ મૂઢાસ્તત્પરમં પદમ્

ભિદ્યતે હૃદયગ્રન્થિશ્છિદ્યન્તે સર્વસંશયાઃ ।
ક્ષીયન્તે સર્વકર્માણિ ગુરોઃ કરૂણયા શિવે

કૃતાયા ગુરુભક્તેસ્તુ વેદશાસ્ત્રાનુસારતઃ ।
મુચ્યતે પાતકાદ્ઘોરાદ્ગુરૂભક્તો વિશેષતઃ

દુઃસંગં ચ પરિત્યજ્ય પાપકર્મ પરિત્યજેત્ ।
ચિત્તચિહ્નમિદં યસ્ય દીક્ષા વિધીયતે

ચિત્તત્યાગનિયુક્તશ્ચ ક્રોધગર્વવિવર્જિતઃ ।
દ્વૈતભાવપરિત્યાગી તસ્ય દીક્ષા વિધીયતે

એતલ્લક્ષણ સંયુક્તં સર્વભૂતહિતે રતમ્ ।
નિર્મલં જીવિતં યસ્ય તસ્ય દીક્ષા વિધીયતે

ક્રિયયા ચાન્વિતં પૂર્વં દીક્ષાજાલં નિરૂપિતમ્ ।
મન્ત્રદીક્ષાભિર્ર્ધ સાંગોપાંગ શિવોદિતમ્

ક્રિયયા સ્યાદ્વિરહિતાં ગુરૂસાયુજ્યદાયિનીમ્ ।
ગુરુદીક્ષાં વિના કો વા ગુરુત્વાચારપાલકઃ

શક્તો ન ચાપિ શક્તો વા દૈશિકાંઘ્રિસમાશ્રયાત્ ।
તસ્ય જન્માસ્તિ સફલં ભોગમોક્ષફલપ્રદમ્

અત્યન્તચિત્તપક્વસ્ય શ્રદ્ધાભક્તિયુતસ્ય ચ ।
પ્રવક્તવ્યમિદં દેવિ મમાત્મપ્રીતયે સદા

રહસ્યં સર્વશાસ્ત્રેષુ ગીતાશાસ્ત્રદં શિવે ।
સમ્યક્પરીક્ષ્ય વક્તવ્યં સાધકસ્ય મદ્યાત્મનઃ

સત્કર્મપરિપાકાચ્ચ ચિત્તશુદ્ધસ્ય ધીમતઃ ।
સાધકસ્યૈવ વક્તવ્યા ગુરુગીતા પ્રયત્નતઃ

નાસ્તિકાય કૃતઘ્નાય દામ્ભિકાય શઠાય ચ ।
અભક્તાય વિભક્તાય ન વાચ્યેયં કદાચન

સ્ત્રીલોલુપાય મૂર્ખાય કામોપહતચેતસે ।
નિન્દકાય ન વક્તવ્યા ગુરુગીતા સ્વભાવતઃ

સર્વ પાપપ્રશમનં સર્વોપદ્રવવારકમ્ ।
જન્મમૃત્યુહરં દેવિ ગીતાશાસ્ત્રમિદં શિવે

શ્રુતિસારમિદં દેવિ સર્વમુક્તં સમાસતઃ ।
નાન્યથા સદ્ગતિઃ પુંસાં વિના ગુરુપદં શિવે

બહુજન્મકૃતાત્પાદયમર્થો ન રોચતે ।
જન્મબન્ધનિવૃત્યર્થં ગુરુમેવ ભજેત્સદા

અહમેવ જગત્સર્વમહમેવ પરં પદમ્ ।
એતજ્જ્ઞાનં યતો ભૂયાત્તં ગુરું પ્રણમામ્યહમ્

અલં વિકલ્પૈરહમેવ કેવલો મયિ સ્થિતં વિશ્વમિદં ચરાચરમ્ ।
ઇદં રહસ્યં મમ યેન દર્શિતમ્ સ વન્દનીયો ગુરુરેવ કેવલમ્

યસ્યાન્તં નાદિમધ્યં ન હિ કરચરણં નામગોત્રં ન સૂત્રમ્ ।
નો જાતિર્નૈવ વર્ણો ન ભવતિ પુરુષો નો નપુંસં ન ચ સ્ત્રી

નાકારં નો વિકારં ન હિ જનિમરણં નાસ્તિ પુણ્યં ન પાપમ્ ।
નોઽતત્ત્વં તત્ત્વમેકં સહજસમરસં સદ્ગુરું તં નમામિ

નિત્યાય સત્યાય ચિદાત્મકાય નવ્યાય ભવ્યાય પરાત્પરાય ।
શુદ્ધાય બુદ્ધાય નિરઞ્જનાય નમોઽસ્ય નિત્યં ગુરુશેખરાય

સચ્ચિદાનન્દરૂપાય વ્યાપિને પરમાત્મને ।
નમઃ શ્રીગુરુનાથાય પ્રકાશાનન્દમૂર્તયે

સત્યાનન્દસ્વરૂપાય બોધૈકસુખકારિણે ।
નમો વેદાન્તવેદ્યાય ગુરવે બુદ્ધિસાક્ષિણે

નમસ્તે નાથ ભગવન્ શિવાય ગુરુરૂપિણે ।
વિદ્યાવતારસંસિદ્ધ્યૈ સ્વીકૃતાનેકવિગ્રહ

નવાય નવરૂપાય પરમાર્થૈકરૂપિણે ।
સર્વાજ્ઞાનતમોભેદભાનવે ચિદ્ઘનાય તે

સ્વતન્ત્રાય દયાક્લૃપ્તવિગ્રહાય શિવાત્મને ।
પરતન્ત્રાય ભક્તાનાં ભવ્યાનાં ભવ્યરૂપિણે

વિવેકિનાં વિવેકાય વિમર્શાય વિમર્શિનામ્ ।
પ્રકાશિનાં પ્રકાશાય જ્ઞાનિનાં જ્ઞાનરૂપિણે

પુરસ્તત્પાર્શ્વયોઃ પૃષ્ઠે નમસ્કુર્યાદુપર્યધઃ ।
સદા મચ્ચિત્તરૂપેણ વિધેહિ ભવદાસનમ્

શ્રીગુરું પરમાનન્દં વન્દે હ્યાનન્દવિગ્રહમ્ ।
યસ્ય સન્નિધિમાત્રેણ ચિદાનન્દાય તે મનઃ

નમોઽસ્તુ ગુરવે તુભ્યં સહજાનન્દરૂપિણે ।
યસ્ય વાગમૃતં હન્તિ વિષં સંસારસંજ્ઞકમ્

નાનાયુક્તોપદેશેન તારિતા શિષ્યમન્તતિઃ ।
તત્કૃતાસારવેદેન ગુરુચિત્પદમચ્યુતમ્

અચ્યુતાય મનસ્તુભ્યં ગુરવે પરમાત્મને ।
સર્વતન્ત્રસ્વતન્ત્રાય ચિદ્ઘનાનન્દમૂર્તયે

નમોચ્યુતાય ગુરવે વિદ્યાવિદ્યાસ્વરૂપિણે ।
શિષ્યસન્માર્ગપટવે કૃપાપીયૂષસિન્ધવે

ઓમચ્યુતાય ગુરવે શિષ્યસંસારસેતવે ।
ભક્તકાર્યૈકસિંહાય નમસ્તે ચિત્સુખાત્મને

ગુરુનામસમં દૈવં ન પિતા ન ચ બાન્ધવાઃ ।
ગુરુનામસમઃ સ્વામી નેદૃશં પરમં પદમ્

એકાક્ષરપ્રદાતારં યો ગુરું નૈવ મન્યતે ।
શ્વાનયોનિશતં ગત્વા ચાણ્ડાલેષ્વપિ જાયતે

ગુરુત્યાગાદ્ભવેન્મૃત્યુર્મન્ત્રત્યાગાદ્દરિદ્રતા ।
ગુરુમન્ત્રપરિત્યાગી રૌરવં નરકં વ્રજેત્

શિવક્રોધાદ્ગુરુસ્ત્રાતા ગુરુક્રોધાચ્છિવો ન હિ ।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ગુરોરાજ્ઞા ન લંઘયેત્

સંસારસાગરસમુદ્ધરણૈકમન્ત્રં
બ્રહ્માદિદેવમુનિપૂજિતસિદ્ધમન્ત્રમ્ ।
દારિદ્ર્યદુઃખભવરોગવિનાશમન્ત્રં
વન્દે મહાભયહરં ગુરુરાજમન્ત્રમ્

સપ્તકોટીમહામન્ત્રાશ્ચિત્તવિભ્રંશકારકાઃ ।
એક એવ મહામન્ત્રો ગુરુરિત્યક્ષરદ્વયમ્

એવમુક્ત્વા મહાદેવઃ પાર્વતીં પુનરબ્રવીત્ ।
ઇદમેવ પરં તત્ત્વં શ્રુણુ દેવિ સુખાવહમ્

ગુરુતત્ત્વમિદં દેવિ સર્વમુક્તં સમાસતઃ ।
રહસ્યમિદમવ્યક્તન્ન વદેદ્યસ્ય કસ્યચિત્

ન મૃષા સ્યાદિયં દેવિ મદુક્તિઃ સત્યરૂપિણી ।
ગુરુગીતાસમં સ્તોત્રં નાસ્તિ નાસ્તિ મહીતલે

ગુરુગીતામિમાં દેવિ ભવદુઃખવિનાશિનીમ્ ।
ગુરુદીક્ષાવિહીનસ્ય પુરતો ન પઠેત્ ક્વચિત્

રહસ્યમત્યન્તરહસ્યમેતન્ન પાપિના લભ્યમિદં મહેશ્વરિ ।
અનેકજન્માર્જિતપુણ્યપાકાદ્ગુરોસ્તુ તત્ત્વં લભતે મનુષ્યઃ

યસ્ય પ્રસાદાદહમેવ સર્વં
મય્યેવ સર્વં પરિકલ્પિતં ચ ।
ઇત્થં વિજાનામિ સદાત્મરૂપં
ગ્તસ્યાંઘ્રિપદ્મં પ્રણતોઽસ્મિ નિત્યમ્

અજ્ઞાનતિમિરાન્ધસ્ય વિષયાક્રાન્તચેતસઃ ।
જ્ઞાનપ્રભાપ્રદાનેન પ્રસાદં કુરુ મે પ્રભો

॥ઇતિ શ્રીગુરુગીતાયાં તૃતીયોઽધ્યાયઃ ॥
॥ઇતિ શ્રીસ્કંદપુરાણે ઉત્તરખંડે ઈશ્વરપાર્વતી
સંવાદે ગુરુગીતા સમાપ્ત ॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ ॥