Gopatha Brahmana · Chapter 11

(GBr_2,5.15col) ity atharvavede gopathabrāhmaṇottarabhāge pañcamaḥ prapāṭhakaḥ ||
(GBr_2,6.1a) oṃ tān vā etān saṃpātān viśvāmitraḥ prathamam apaśyat_
(GBr_2,6.1b) <evā tvām indra vajrinn atra [ṚV 4.19.1]> <yan na indro jujuṣe yac ca vaṣṭi [ṚV 4.22.1]> <kathā mahām avṛdhat kasya hotuḥ [ṚV 4.23.1]>_iti
(GBr_2,6.1c) tān viśvāmitreṇa dṛṣṭān vāmadevo 'sṛjata
(GBr_2,6.1d) sa hekṣāṃ cakre viśvāmitro yān vā ahaṃ saṃpātān adarśaṃ tān vāmadevo 'sṛjata
(GBr_2,6.1e) kāni nv ahaṃ hi sūktāni saṃpātāṃs tat pratimānt sṛjeyam iti
(GBr_2,6.1f) sa etāni sūktāni saṃpātāṃs tat pratimān asṛjata
(GBr_2,6.1g) <sadyo ha jāto vṛṣabhaḥ kanīnaḥ [ṚV 3.48.1]>_<ud u brahmāṇy airata śravasyā [ṚV 7.23.1, ŚS 20.12.1]>_<abhi taṣṭeva dīdhayā manīṣām [ṚV 3.38.1]> iti viśvamitraḥ_
(GBr_2,6.1h) <indraḥ pūrbhid ātirad dāsam arkaiḥ [ṚV 3.34.1, ŚS 20.11.1]>_<ya eka id dhavyaś carṣaṇīnām [ṚV 6.22.1, ŚS 20.36.1]>_<yas tigmaśṛṅgo vṛṣabho na bhīmaḥ [ṚV 7.19.1, ŚS 20.37.1]>_iti vasiṣṭhaḥ_
(GBr_2,6.1i) <imām ū ṣu prabhṛtiṃ sātaye dhāḥ [ṚV 3.36.1]>_<icchanti tvā somyāsaḥ sakhāyaḥ [ṚV 3.30.1]> <śāsad vahnir duhitur naptyaṃ gāt [ṚV 3.31.1]>_iti bharadvājaḥ_
(GBr_2,6.1j) etair vai saṃpātair eta ṛṣaya imāṃl lokānt samapatan_
(GBr_2,6.1k) tad yat samapataṃs tasmāt saṃpātās
(GBr_2,6.1l) tat saṃpātānāṃ saṃpātatvam_
(GBr_2,6.1m) tato vā etāṃs trīn saṃpātān maitrāvaruṇo viparyāsam ekaikam aharahaḥ śaṃsaty <evā tvām indra vajrinn atra [ṚV 4.19.1]>_iti prathame 'hani
(GBr_2,6.1n) <yan na indro jujuṣe yac ca vaṣṭi [ṚV 4.22.1]>_iti dvitīye
(GBr_2,6.1o) <kathā mahām avṛdhat kasya hotuḥ [ṚV 4.23.1]>_iti tṛtīye
(GBr_2,6.1p) trīn eva saṃpātān brāhmaṇācchaṃsī viparyāsam ekaikam aharahaḥ śaṃsati_<indraḥ pūrbhid ātirad dāsam arkaiḥ [ṚV 3.34.1, ŚS 20.11.1]>_iti prathame 'hani
(GBr_2,6.1q) <ya eka id dhavyaś carṣaṇīnām [ṚV 6.22.1, ŚS 20.36.1]> iti dvitīye
(GBr_2,6.1r) <yas tigmaśṛṅgo vṛṣabho na bhīmaḥ [ṚV 7.19.1, ŚS 20.37.1]>_iti tṛtīye
(GBr_2,6.1s) trīn eva saṃpātān acchāvāko viparyāsam ekaikam aharahaḥ śaṃsati_<imām ū ṣu prabhṛtiṃ sātaye dhāḥ [ṚV 3.36.1]>_iti prathame 'hani_
(GBr_2,6.1t) <icchanti tvā somyāsaḥ sakhāyaḥ [ṚV 3.30.1]>_iti dvitīye
(GBr_2,6.1u) <śāsad vahnir duhitur naptyaṃ gāt [ṚV 3.31.1]>_iti tṛtīye
(GBr_2,6.1v) tāni vā etāni nava trīṇi cāharahaḥśaṃsyāni
(GBr_2,6.1w) tāni dvādaśa bhavanti
(GBr_2,6.1x) dvādaśa ha vai māsāḥ saṃvatsaraḥ
(GBr_2,6.1y) saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ
(GBr_2,6.1z) prajāpatir yajñas
(GBr_2,6.1aa) tat saṃvatsaraṃ prajāpatiṃ yajñam āpnoti
(GBr_2,6.1bb) tasmint saṃvatsare prajāpatau yajñe 'harahaḥ pratitiṣṭhanto yanti
(GBr_2,6.1cc) pratitiṣṭhante_ [ed. pratitiṣṭhata, corr. Patyal]
(GBr_2,6.1dd) idaṃ sarvam anu pratitiṣṭhati
(GBr_2,6.1ee) pratitiṣṭhati prajayā paśubhir ya evaṃ veda
(GBr_2,6.1ff) tāny antareṇāvāpam āvaperan_
(GBr_2,6.1gg) anyūṅkhā virājaś caturthe 'hani vaimadīś ca paṅktīḥ pañcame pārucchepīḥ ṣaṣṭhe_
(GBr_2,6.1hh) atha yāny anyāni mahāstotrāṇy aṣṭarcāny āvaperan

(GBr_2,6.2a) <ko adya naryo devakāmaḥ [ṚV 4.25.1]>_iti maitrāvaruṇaḥ_
(GBr_2,6.2b) <vane na vā yo ny adhāyi cākan [ṚV 10.29.1, ŚS 20.76.1]>_iti brāhmaṇācchaṃsī_
(GBr_2,6.2c) <ā yāhy arvāṅ upa vandhureṣṭhāḥ [ṚV 3.43.1]>_ity acchāvākaḥ_
(GBr_2,6.2d) etāni vā āvapanāni_
(GBr_2,6.2e) etair evāvapanair devāś carṣayaś ca svargaṃ lokaṃ āyan_
(GBr_2,6.2f) tathaivaitad yajamānā etair evāvapanaiḥ svargaṃ lokaṃ yanti
(GBr_2,6.2g) <sadyo ha jāto vṛṣabhaḥ kanīnaḥ [ṚV 3.48.1]>_iti maitrāvaruṇaḥ purastāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.2h) tad etat sūktaṃ svargyam
(GBr_2,6.2i) etena sūktena devāś carṣayaś ca svargaṃ lokam āyan_
(GBr_2,6.2j) tathaivaitad yajamānā etenaiva sūktena svargaṃ lokaṃ yanti
(GBr_2,6.2k) tad ṛṣabhavat paśumad bhavati
(GBr_2,6.2l) paśūnām āptyai
(GBr_2,6.2m) tat pañcarcaṃ bhavati_
(GBr_2,6.2n) annaṃ vai paṅktiḥ_
(GBr_2,6.2o) annādyasyāvaruddhyai_
(GBr_2,6.2p) <ariṣṭair naḥ pathibhiḥ pārayantā [ṚV 6.69.1d]>_iti svargatāyā evaitad aharahaḥ śaṃsati_
(GBr_2,6.2q) <ud u brahmāṇy airata śravasyā [ṚV 7.23.1, ŚS 20.12.1]>_iti brāhmaṇācchaṃsī
(GBr_2,6.2r) brahmaṇvad etat sūktaṃ samṛddham
(GBr_2,6.2s) etena sūktena devāś carṣayaś ca svargaṃ lokam āyan_
(GBr_2,6.2t) tathaivaitad yajamānā etenaiva sūktena svargaṃ lokaṃ yanti
(GBr_2,6.2u) tad u vai ṣaḍṛcam_
(GBr_2,6.2v) ṣaḍ vā ṛtavaḥ_
(GBr_2,6.2w) ṛtūnām āptyai
(GBr_2,6.2x) tad upariṣṭāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati_
(GBr_2,6.2y) <abhi taṣṭeva dīdhayā manīṣām [ṚV 3.38.1a]> ity acchāvākaḥ_ [ed. acchāvako]
(GBr_2,6.2z) aharahaḥ śaṃsaty abhivadati tatyai rūpam
(GBr_2,6.2aa) <abhi priyāṇi marmṛśat parāṇi [ṚV 3.38.1c]>_iti
(GBr_2,6.2bb) yāny eva parāṇy ahāni tāni priyāṇi
(GBr_2,6.2cc) tāny eva tad abhimarmṛśanto yanty abhyārabhamāṇāḥ
(GBr_2,6.2dd) paro vā asmāl lokāt svargo lokaḥ
(GBr_2,6.2ee) svargam eva tal lokam abhimṛśanti
(GBr_2,6.2ff) <kavīṃr icchāmi saṃdṛśe sumedhāḥ [ṚV 3.38.1d]>_iti
(GBr_2,6.2gg) ye ha vā anena pūrve pretās te vai kavayas tān eva tad abhyativadati
(GBr_2,6.2hh) yad u vai daśarcaṃ daśa vai prāṇāḥ
(GBr_2,6.2ii) prāṇena tad āpnoti
(GBr_2,6.2jj) prāṇānāṃ saṃtatyai
(GBr_2,6.2kk) yad u vai daśarcam_
(GBr_2,6.2ll) daśa vai puruṣe prāṇāḥ_
(GBr_2,6.2mm) daśa svargā lokāḥ
(GBr_2,6.2nn) prāṇāṃś caiva tat svargāṃś ca lokān āpnoti
(GBr_2,6.2oo) prāṇeṣu caivaitat svargeṣu ca lokeṣu pratitiṣṭhanto yanti
(GBr_2,6.2pp) yad u vai daśarcam_
(GBr_2,6.2qq) daśākṣarā virāṭ_
(GBr_2,6.2rr) iyaṃ vai svargasya lokasya pratiṣṭhā
(GBr_2,6.2ss) tad etad asyāṃ pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhāpayati
(GBr_2,6.2tt) sakṛd indraṃ nirāha
(GBr_2,6.2uu) tenaindrād rūpān na pracyavate
(GBr_2,6.2vv) tad upariṣṭāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati

(GBr_2,6.3a) <kas tam indra tvāvasum [ṚV 7.32.14]>_<kan navyo atasīnām [ṚV 8.3.13]>_<kad ū nv asyākṛtam [ṚV 8.66.9]> iti kadvantaḥ pragāthā aharahaḥ śasyante
(GBr_2,6.3b) ko vai prajāpatiḥ
(GBr_2,6.3c) prajāpater āptyai
(GBr_2,6.3d) yad eva kadvantas tat svargasya lokasya rūpam_
(GBr_2,6.3e) yad v eva kadvantaḥ_
(GBr_2,6.3f) atho annaṃ vai kam
(GBr_2,6.3g) atho annasyāvaruddhyai
(GBr_2,6.3h) yad v eva kadvantaḥ_
(GBr_2,6.3i) atho sukhaṃ vai kam
(GBr_2,6.3j) atho annasyāvaruddhyai
(GBr_2,6.3k) yad v eva kadvantaḥ_
(GBr_2,6.3l) atho 'harahar vā ete śāntāny ahīnasūktāny upayuñjānā yanti
(GBr_2,6.3m) tāni kadvadbhiḥ pragāthaiḥ śamayanti
(GBr_2,6.3n) tāny ebhyaḥ śāntāni kaṃ bhavanti
(GBr_2,6.3o) tāny etāñ chāntāni svargaṃ lokam abhivahanti
(GBr_2,6.3p) triṣṭubhaḥ sūktapratipadaḥ śaṃseyus
(GBr_2,6.3q) tā haike purastāt pragāthānāṃ śaṃsanti dhāyyā iti vadantas
(GBr_2,6.3r) tad u tathā na kuryāt
(GBr_2,6.3s) kṣatraṃ vai hotā viśo hotrāśaṃsinaḥ
(GBr_2,6.3t) kṣatrāyaiva tad viśaṃ pratyudyāminīṃ kuryuḥ
(GBr_2,6.3u) pāpavasyasam_
(GBr_2,6.3v) triṣṭubho vā imāḥ sūktapratipada ity evaṃ vidyāt_
(GBr_2,6.3w) yathā vai samudraṃ pratareyur evaṃ haivaite praplavante ye saṃvatsaraṃ dvādaśāhaṃ vopāsate
(GBr_2,6.3x) tad yathā sairāvatīṃ nāvaṃ pārakāmāḥ samāroheyur evaṃ haivaitās triṣṭubhaḥ svargakāmāḥ samārohanti
(GBr_2,6.3y) na ha vā etac chando gamayitvā svargaṃ lokam upāvartate
(GBr_2,6.3z) vīryavattamaṃ hi
(GBr_2,6.3aa) tābhyo na vyāhvayīta
(GBr_2,6.3bb) samānaṃ hi chandaḥ_
(GBr_2,6.3cc) atho ned dhāyyāḥ karavāṇīti
(GBr_2,6.3dd) yad enāḥ śaṃsanti tat svargasya lokasya rūpam_
(GBr_2,6.3ee) yad v evaināḥ śaṃsantīndramevaitābhir nirhvayante yatharṣabhaṃ vāśitāyai

(GBr_2,6.4a) <apendra prāco maghavann amitrān [PS 19.16.8a, ŚS 20.125.1a]> iti maitrāvaruṇaḥ purastāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati_ [ed. apenda]
(GBr_2,6.4b) <apāpāco abhibhūte nudasvāpodīco apa śūrādharāca urau yathā tava śarman madema [PS 19.16.8bcd, ŚS 20.125.1bcd]>_iti_
(GBr_2,6.4c) abhayasya rūpam
(GBr_2,6.4d) abhayam iva hy anvicchati
(GBr_2,6.4e) <brahmaṇā te brahmayujā yunajmi [ṚV 3.35.5, ŚS 20.86.1]>_iti brāhmaṇācchaṃsī_
(GBr_2,6.4f) etām aharahaḥ śaṃsati yuktavatīm_
(GBr_2,6.4g) yukta iva hy ahīnaḥ_
(GBr_2,6.4h) ahīnasya rūpam
(GBr_2,6.4i) <uruṃ no lokam anu neṣi [ṚV 6.47.8, PS 3.35.4, ŚS 19.15.4]>_ity acchāvāko 'harahaḥ śaṃsati_
(GBr_2,6.4j) anuneṣīty eta iva hy ahīnaḥ_
(GBr_2,6.4k) ahīnasya rūpam_
(GBr_2,6.4l) neṣīti sattrāyaṇarūpam okaḥsārī haivaiṣām indro bhavati
(GBr_2,6.4m) yathā gauḥ prajñātaṃ goṣṭhaṃ yatharṣabho vāśitāyā evaṃ haivaiṣām indro yajñam āgacchati
(GBr_2,6.4n) na śunaṃhūyayāhīnasya paridadhyāt
(GBr_2,6.4o) kṣatriyo ha rāṣṭrāc cyavate
(GBr_2,6.4p) yo haiva paro bhavati tam abhihvayati

(GBr_2,6.5a) athāto 'hīnasya yuktiś ca vimuktiś ca
(GBr_2,6.5b) <vy antarikṣam atirat [ṚV 8.14.7a, ŚS 20.28.1a, 20.39.2a]>_ity ahīnaṃ yuṅkte_
(GBr_2,6.5c) <eved indram [ṚV 7.23.6a, ŚS 20.12.6a, longer partīka at 2.4.2]> iti vimuñcati
(GBr_2,6.5d) <nūnaṃ sā te [ṚV 2.11.21, 15.10, 16.9, 17.9, 18.9, 19.9, 20.9]>_ity ahīnaṃ yuṅkte
(GBr_2,6.5e) <nū ṣṭutaḥ [ṚV 4.16.21, 17.21, 19.11, 20.11, 21.11, 22.11, 23.11, 24.11]>_iti vimuñcati_
(GBr_2,6.5f) eṣā ha vā ahīnaṃ tantum arhati ya enaṃ yoktaṃ ca vimoktaṃ ca veda
(GBr_2,6.5g) tasya haiṣaiva yuktir eṣā vimuktis
(GBr_2,6.5h) tad yat prathame 'hani caturviṃśe ekāhikībhiḥ paridadhyuḥ prathama evāhani yajñaṃ saṃsthāpayeyur nāhīnakarma kuryuḥ_
(GBr_2,6.5i) atha yad ahīnaparidhānīyābhiḥ paridadhyus tad yathā yukto 'vimucyamāna utkṛtyetaivaṃ yajamānā utkṛtyeran
(GBr_2,6.5j) nāhīnakarma kuryuḥ_
(GBr_2,6.5k) atha yad ubhayībhiḥ paridadhyus tad yathā dīrghādhva upavimokaṃ yāyāt tādṛk tat
(GBr_2,6.5l) samānībhiḥ paridadhyus
(GBr_2,6.5m) tad āhur ekayā dvābhyāṃ vā stomam atiśaṃset_
(GBr_2,6.5n) dīrghāraṇyāni bhavanti
(GBr_2,6.5o) yatra bahvībhi stomo 'tiśasyate 'tho kṣipraṃ devebhyo 'nnādyaṃ saṃprayacchāmīti_
(GBr_2,6.5p) aparimitābhir uttarayoḥ savanayor aparimito vai svargo lokaḥ
(GBr_2,6.5q) svargasya lokasya samaṣṭyai
(GBr_2,6.5r) tad yathābhiheṣate pipāsate kṣipraṃ prayacchet tādṛk tat
(GBr_2,6.5s) samānībhiḥ paridadhyuḥ
(GBr_2,6.5t) saṃtato haivaiṣām ārabdho 'visrasto yajño bhavati
(GBr_2,6.5u) saṃtatam ṛcā vaṣaṭkṛtyam_
(GBr_2,6.5v) saṃtatyai saṃdhīyate prajayā paśubhir ya evaṃ veda

(GBr_2,6.6a) tad āhuḥ kathaṃ dvyuktho hotaikasūkta ekokthā hotrā dvisūktā iti_
(GBr_2,6.6b) asau vai hotā yo 'sau tapati
(GBr_2,6.6c) sa vā eka eva
(GBr_2,6.6d) tasmād ekasūktaḥ
(GBr_2,6.6e) sa yad vidhyāto dvāv ivābhavati
(GBr_2,6.6f) teja eva maṇḍalaṃ bhā aparaṃ śuklam aparaṃ kṛṣṇam_
(GBr_2,6.6g) tasmād a dvyukthaḥ_
(GBr_2,6.6h) raśmayo vāva hotrās
(GBr_2,6.6i) te vā ekaikam_
(GBr_2,6.6j) tasmād ekokthās
(GBr_2,6.6k) tad yad ekaikasya raśmer dvaudvau varṇau bhavatas tasmād dvisūktāḥ
(GBr_2,6.6l) saṃvatsaro vāva hotā
(GBr_2,6.6m) sa vā eka eva
(GBr_2,6.6n) tasmād ekasūktas
(GBr_2,6.6o) tasya yad dvayāny ahāni bhavanti śītāny anyāny uṣṇāny anyāni tasmād dvyukthaḥ_
(GBr_2,6.6p) ṛtavo vāva hotrās
(GBr_2,6.6q) te vā ekaikam_
(GBr_2,6.6r) tasmād ekokthās
(GBr_2,6.6s) tad yad ekaikasyartau dvaudvau māsau bhavatas tasmād dvisūktāḥ
(GBr_2,6.6t) puruṣo vāva hotā
(GBr_2,6.6u) sa vā eka eva
(GBr_2,6.6v) tasmād ekasūktaḥ
(GBr_2,6.6w) sa yat puruṣo bhavaty anyathaiva pratyaṅ bhavaty anyathā prāṅ tasmād dvyukthaḥ_
(GBr_2,6.6x) aṅgāni vāva hotrās
(GBr_2,6.6y) tāni vā ekaikam_
(GBr_2,6.6z) tasmād ekokthās
(GBr_2,6.6aa) tad yad ekaikam aṅgaṃ dyutir bhavati tasmād dvisūktās
(GBr_2,6.6bb) tad āhur yad dvyuktho hotaikasūkta ekokthā hotrā dvisuktāḥ kathaṃ tat samaṃ bhavati
(GBr_2,6.6cc) yad eva dvidevatyābhir yajanty atho yad dvisūktā hotrā iti brūyāt
(GBr_2,6.6dd) tad āhur yad agniṣṭoma eva sati yajñe dve hotur ukthe atiricyete kathaṃ tato hotrā na vyavacchidyanta iti
(GBr_2,6.6ee) yad eva dvidevatyābhir yajanty atho yad dvisūktā hotrā iti brūyāt
(GBr_2,6.6ff) tad āhur yad agniṣṭoma eva sati yajñe sarvā devatāḥ sarvāṇi chandāṃsy āpyāyayanti_
(GBr_2,6.6gg) atha katamena chandasāyātayāmāny ukthāni praṇayanti kayā devatayeti
(GBr_2,6.6hh) gāyatreṇa chandasāgninā devatayeti brūyāt_
(GBr_2,6.6ii) devān ha yajñaṃ tanvānān asurarakṣāṃsy abhicerire yajñaparvaṇi yajñam eṣāṃ haniṣyāmas tṛtīyasavanaṃ prati
(GBr_2,6.6jj) tṛtīyasavane ha yajñas tvariṣṭo baliṣṭhaḥ
(GBr_2,6.6kk) pratanumeṣāṃ yajñaṃ haniṣyāma iti
(GBr_2,6.6ll) te varuṇaṃ dakṣiṇato 'yojayan
(GBr_2,6.6mm) madhyato bṛhaspatim
(GBr_2,6.6nn) uttarato viṣṇum_
(GBr_2,6.6oo) te 'bruvann ekaikāḥ smaḥ_
(GBr_2,6.6pp) nedam utsahāmaha iti
(GBr_2,6.6qq) stuto dvitīyo yenedaṃ saha vyaśnavāmahā iti
(GBr_2,6.6rr) tān indro 'bravīt sarve maddvitīyā stheti
(GBr_2,6.6ss) te sarva indradvitīyās
(GBr_2,6.6tt) tasmād aindrāvāruṇam aindrābārhaspatyam aindrāvaiṣṇavam anuśasyate
(GBr_2,6.6uu) dvitīyavanto ha vā etena svā bhavanti
(GBr_2,6.6vv) dvitīyavanto manyante ya evaṃ veda

(GBr_2,6.7a) āgneyīṣu maitrāvaruṇasyokthaṃ praṇayanti
(GBr_2,6.7b) vīryaṃ vā agniḥ_
(GBr_2,6.7c) vīryeṇaivāsmai tat praṇayanti_
(GBr_2,6.7d) aindrāvāruṇam anuśasyate
(GBr_2,6.7e) vīryaṃ vā indraḥ
(GBr_2,6.7f) kṣatraṃ varuṇaḥ
(GBr_2,6.7g) paśava ukthāni
(GBr_2,6.7h) vīryeṇaiva tat kṣatreṇa cobhayataḥ paśūn parigṛhṇāti
(GBr_2,6.7i) sthityai_
(GBr_2,6.7j) anapakrāntyai_
(GBr_2,6.7k) aindrīṣu brāhmaṇācchaṃsina ukthaṃ praṇayanti
(GBr_2,6.7l) vīryaṃ vā indraḥ_
(GBr_2,6.7m) vīryeṇaivāsmai tat praṇayanti_
(GBr_2,6.7n) aindrābārhaspatyam anuśasyate
(GBr_2,6.7o) vīryaṃ vā indraḥ_
(GBr_2,6.7p) brahma bṛhaspatiḥ
(GBr_2,6.7q) paśava ukthāni
(GBr_2,6.7r) vīryeṇaiva tad brahmaṇā cobhayataḥ paśūn parigṛhṇāti
(GBr_2,6.7s) sthityai_
(GBr_2,6.7t) anapakrāntyai_
(GBr_2,6.7u) aindrīṣv acchāvākasyokthaṃ praṇayanti
(GBr_2,6.7v) vīryaṃ vā indraḥ_
(GBr_2,6.7w) vīryeṇaivāsmai tat praṇayanti_
(GBr_2,6.7x) aindrāvaiṣṇavam anuśasyate
(GBr_2,6.7y) vīryaṃ vā indraḥ_
(GBr_2,6.7z) yajño viṣṇuḥ
(GBr_2,6.7aa) paśava ukthāni
(GBr_2,6.7bb) vīryeṇaiva tad yajñena cobhayataḥ paśūn parigṛhya kṣatre 'ntataḥ pratiṣṭhāpayati
(GBr_2,6.7cc) tasmād u kṣatriyo bhūyiṣṭhaṃ hi paśūnām īśate [ed. bhuyiṣṭhaṃ, corr. Patyal]
(GBr_2,6.7dd) yādhiṣṭhātā pradātā yasmai prattā vedā avaruddhās
(GBr_2,6.7ee) tāny etāny aindrāṇi jāgatāni śaṃsanti_
(GBr_2,6.7ff) atho etair eva sendraṃ tṛtīyasavanam etair jāgataṃ savanam_
(GBr_2,6.7gg) dharāṇi ha vā asyaitāny ukthāni bhavanti yan nābhānediṣṭho vālakhilyo vṛṣākapir evayāmarut
(GBr_2,6.7hh) tasmāt tāni sārdham evopeyuḥ
(GBr_2,6.7ii) sārdham idaṃ retaḥ siktaṃ samṛddham ekadhā prajanayāmeti
(GBr_2,6.7jj) ye ha vā etāni nānūpeyur yathā retaḥ siktaṃ vilumpet kumāraṃ vā jātam aṅgaśo vibhajet tādṛk tat
(GBr_2,6.7kk) tasmāt tāni sārdham evopeyuḥ
(GBr_2,6.7ll) sārdham idaṃ retaḥ siktaṃ samṛddham ekadhā prajanayāmeti
(GBr_2,6.7mm) śilpāni śaṃsati devaśilpāni_
(GBr_2,6.7nn) eteṣāṃ vai śilpānām anukṛtīha śilpam adhigamyate
(GBr_2,6.7oo) hastī kaṃso vāso hiraṇyam aśvatarīrathaḥ śilpam_
(GBr_2,6.7pp) śilpaṃ hāsya samadhigamyate ya evaṃ veda
(GBr_2,6.7qq) yad eva śilpāni śaṃsati tat svargasya lokasya rūpam_
(GBr_2,6.7rr) yad v eva śilpāny ātmasaṃskṛtir vai śilpāni_
(GBr_2,6.7ss) ātmānam evāsya tat saṃskurvanti

(GBr_2,6.8a) nābhānediṣṭhaṃ śaṃsati
(GBr_2,6.8b) reto vai nābhānediṣṭhaḥ_
(GBr_2,6.8c) reta evāsya tat kalpayati
(GBr_2,6.8d) tad retomiśraṃ bhavati
(GBr_2,6.8e) <kṣmayā retaḥ saṃjagmāno ni ṣiñcat [ṚV 10.61.7b]>_iti
(GBr_2,6.8f) retasaḥ samṛddhyā eva
(GBr_2,6.8g) taṃ sanāraśaṃsaṃ śaṃsati
(GBr_2,6.8h) prajā vai naraḥ_
(GBr_2,6.8i) vāk śaṃsaḥ
(GBr_2,6.8j) prajāsu tad vācaṃ dadhāti
(GBr_2,6.8k) tasmād imāḥ prajā vadantyo jāyante
(GBr_2,6.8l) taṃ haike purastāt pragāthānāṃ śaṃsanti purustādāyatanā vāg iti vadantaḥ_
(GBr_2,6.8m) upariṣṭād eka upariṣṭādāyatanā vāg iti vadantaḥ_
(GBr_2,6.8n) madhya eva śaṃset_
(GBr_2,6.8o) madhyāyatanā vā iyaṃ vāk_
(GBr_2,6.8p) upariṣṭān nedīyasīva
(GBr_2,6.8q) taṃ hotā retobhūtaṃ śastvā maitrāvaruṇāya saṃprayacchati_
(GBr_2,6.8r) etasya tvaṃ prāṇān kalpayeti
(GBr_2,6.8s) vālakhilyāḥ śaṃsati
(GBr_2,6.8t) prāṇā vai vālakhilyāḥ
(GBr_2,6.8u) prāṇān evāsya tat kalpayati
(GBr_2,6.8v) tā vihṛtāḥ śaṃsati
(GBr_2,6.8w) vihṛtā vai prāṇāḥ
(GBr_2,6.8x) prāṇenāpānaḥ_
(GBr_2,6.8y) apānena vyānaḥ
(GBr_2,6.8z) sa pacchaḥ prathame sūkte viharati_
(GBr_2,6.8aa) ardharcaśo dvitīye_ [ed. dvitiye, corr. Patyal]
(GBr_2,6.8bb) ṛkśaḥ tṛtīye
(GBr_2,6.8cc) sa yat prathame sūkte viharati vācaṃ caiva tan manaś ca viharati
(GBr_2,6.8dd) yad dvitīye cakṣuś caiva tac chrotraṃ ca viharati
(GBr_2,6.8ee) yat tṛtīye prāṇāṃ caiva tad ātmānaṃ ca viharati
(GBr_2,6.8ff) tad upāpto viharet kāmaḥ_
(GBr_2,6.8gg) netur vai pragāthāḥ kalpante_
(GBr_2,6.8hh) atimarśam eva viharet
(GBr_2,6.8ii) tathā vai pragāthāḥ kalpante
(GBr_2,6.8jj) yad evātimarśaṃ tat svargasya lokasya rūpam_
(GBr_2,6.8kk) yad v evātimarśam ātmā vai bṛhatī
(GBr_2,6.8ll) prāṇāḥ satobṛhatī
(GBr_2,6.8mm) sa bṛhatīm aśaṃsīt
(GBr_2,6.8nn) sa ātmā_
(GBr_2,6.8oo) atha satobṛhatīm_
(GBr_2,6.8pp) te prāṇāḥ_
(GBr_2,6.8qq) atha bṛhatīm
(GBr_2,6.8rr) atha satobṛhatīm_
(GBr_2,6.8ss) tad ātmānaṃ prāṇaiḥ parivṛhann eti
(GBr_2,6.8tt) yad v evātimarśam ātmā vai bṛhatī
(GBr_2,6.8uu) prajāḥ satobṛhatī
(GBr_2,6.8vv) sa bṛhatīm aśaṃsīt
(GBr_2,6.8ww) sa ātmā_
(GBr_2,6.8xx) atha satobṛhatīm_
(GBr_2,6.8yy) te prajāḥ_
(GBr_2,6.8zz) atha bṛhatīm
(GBr_2,6.8aaa) atha satobṛhatīm_
(GBr_2,6.8bbb) tad ātmānaṃ prajayā parivṛhann eti
(GBr_2,6.8ccc) yad v evātimarśam ātmā vai bṛhatī
(GBr_2,6.8ddd) paśavaḥ satobṛhatī
(GBr_2,6.8eee) sa bṛhatīm aśaṃsīt
(GBr_2,6.8fff) sa ātmā_
(GBr_2,6.8ggg) atha satobṛhatīm_
(GBr_2,6.8hhh) te paśavaḥ_
(GBr_2,6.8iii) atha bṛhatīm
(GBr_2,6.8jjj) atha satobṛhatīm_
(GBr_2,6.8kkk) tad ātmānaṃ paśubhiḥ parivṛhann eti
(GBr_2,6.8lll) tasya maitrāvaruṇaḥ prāṇān kalpayitvā brāhmaṇācchaṃsine saṃprayacchati_
(GBr_2,6.8mmm) etasya tvaṃ prajanayeti
(GBr_2,6.8nnn) sukīrtiṃ śaṃsati
(GBr_2,6.8ooo) devayonir vai sukīrtis
(GBr_2,6.8ppp) tad yajñiyāyāṃ devayonyāṃ yajamānaṃ prajanayati
(GBr_2,6.8qqq) vṛṣākapiṃ śaṃsati_
(GBr_2,6.8rrr) ātmā vai vṛṣākapiḥ_
(GBr_2,6.8sss) ātmānam evāsya tat kalpayati
(GBr_2,6.8ttt) taṃ nyūṅkhayati_
(GBr_2,6.8uuu) annaṃ vai nyūṅkhaḥ_
(GBr_2,6.8vvv) annādyam evāsmai tat saṃprayacchati yathā kumārāya jātāya stanam_
(GBr_2,6.8www) sa pāṅkto bhavati
(GBr_2,6.8xxx) pāṅkto hy ayaṃ puruṣaḥ pañcadhā vihitaḥ_
(GBr_2,6.8yyy) lomāni tvag asthi majjā mastiṣkam_
(GBr_2,6.8zzz) sa yāvān eva puruṣas tāvantaṃ yajamānaṃ saṃskṛtyācchāvākāya saṃprayacchati_
(GBr_2,6.8aaaa) etasya tvaṃ pratiṣṭhā kalpayeti_
(GBr_2,6.8bbbb) evayāmarutaṃ śaṃsati
(GBr_2,6.8cccc) pratiṣṭhā vā evayāmarut
(GBr_2,6.8dddd) pratiṣṭhāyām evainam antataḥ pratiṣṭhāpayati
(GBr_2,6.8eeee) yājyayā yajati_
(GBr_2,6.8ffff) annaṃ vai yājyā_
(GBr_2,6.8gggg) annādyam evāsmai tat saṃprayacchati

(GBr_2,6.9a) tāni vā etāni sahacarāṇīty ācakṣate yan nābhānediṣṭho vālakhilyo vṛṣākapir evayāmarut
(GBr_2,6.9b) tāni saha vā śaṃset saha vā na śaṃset_
(GBr_2,6.9c) yad eṣām antarīyāt tad yajamānasyāntarīyāt_
(GBr_2,6.9d) yadi nābhānediṣṭhaṃ reto 'syāntarīyāt_
(GBr_2,6.9e) yadi vālakhilyāḥ prāṇān asyāntarīyāt_
(GBr_2,6.9f) yadi vṛṣākapim ātmānam asyāntarīyāt_
(GBr_2,6.9g) yady evāyāmarutaṃ pratiṣṭhā vā evayāmarut pratiṣṭhāyā evainaṃ taṃ śrāvayed daivyāś ca mānuṣyāś ca
(GBr_2,6.9h) tāni saha vā śaṃset saha vā na śaṃset
(GBr_2,6.9i) sa ha buḍila āśvitarāsyur viśvajito hotā sann īkṣāṃ cakra eteṣāṃ vā eṣāṃ śilpānāṃ viśvajiti sāṃvatsarike dve hotur ukthe mādhyaṃdinam abhipracyavete
(GBr_2,6.9j) hantāham ittham evāyāparutaṃ śaṃsayānīti
(GBr_2,6.9k) tad dha tathā śaṃsayāṃ cakre
(GBr_2,6.9l) tad dha tathā śasyamāne gośla ājagama
(GBr_2,6.9m) sa hovāca hotaḥ kathā te śastraṃ vicakraṃ plavata iti
(GBr_2,6.9n) kiṃ hy abhūd iti_
(GBr_2,6.9o) evayāmarud ayam uttarataḥ śasyata iti
(GBr_2,6.9p) sa hovācaindro vai mādhyaṃdinaḥ
(GBr_2,6.9q) kathendraṃ mādhyaṃdinān ninīṣasīti
(GBr_2,6.9r) nendraṃ mādhyaṃdinān ninīṣāmīti sa hovāca
(GBr_2,6.9s) chandas tv idam amādhyaṃdinaṃsāci
(GBr_2,6.9t) jāgataṃ vātijāgataṃ vā
(GBr_2,6.9u) sa u mārutaḥ_
(GBr_2,6.9v) maivaṃ saṃmṛṣṭeti
(GBr_2,6.9w) sa hovācāramācchāvāketi_
(GBr_2,6.9x) athāsminn anuśāsanam īṣe
(GBr_2,6.9y) sa hovācaindram eṣa viṣṇunyaṅgāni śaṃsati_
(GBr_2,6.9z) atha tvaṃ hotur upariṣṭād raudriyā dhāyyāyāḥ purastān mārutasya sūktasyāpyasyathā iti
(GBr_2,6.9aa) tatheti
(GBr_2,6.9bb) tad apy etarhi tathaiva śasyate
(GBr_2,6.9cc) yathā ṣaṣṭhe pṛṣṭhyāhani kalpata eva yajñaḥ kalpate yajamānasya prajātiḥ katham atrāśasta eva nābhānediṣṭho bhavaty atha vālakhilyāḥ śaṃsati
(GBr_2,6.9dd) reto vā agre 'tha prāṇāḥ_
(GBr_2,6.9ee) evaṃ brāhmaṇācchaṃsī_
(GBr_2,6.9ff) aśasta eva nābhānediṣṭho bhavaty atha vṛṣākapiṃ śaṃsati
(GBr_2,6.9gg) reto vā agre 'thātmā katham atra yajamānasya prajātiḥ kathaṃ prāṇā avaruddhā bhavantīti
(GBr_2,6.9hh) yajamānaṃ vā etena sarveṇa yajñakratunā saṃskurvanti
(GBr_2,6.9ii) sa yathā garbho yonyām antar eva prāṇān asyāntariyāt_
(GBr_2,6.9jj) yadi vṛṣākapim ātmānam asyāntariyād yady eva yā saṃbhavañ chete
(GBr_2,6.9kk) na ha vai sakṛd evāgre sarvaṃ saṃbhavati_
(GBr_2,6.9ll) ekaikaṃ vā aṅgaṃ saṃbhavataḥ saṃbhavati
(GBr_2,6.9mm) sarvāṇi cet samāne 'hani kriyeran kalpata eva yajñaḥ kalpate yajamānasya prajātiḥ_
(GBr_2,6.9nn) atha haivaivayāmarutaṃ hotā śaṃset
(GBr_2,6.9oo) tad yāsya pratiṣṭhā [ed. tasyāsya, corr. Patyal]
(GBr_2,6.9pp) tasyām evainam antataḥ pratiṣṭhāpayati pratiṣṭhāpayati

[ed. pratisthāpayati 2x, corr. Patyal]
(GBr_2,6.10a) devakṣetraṃ vai ṣaṣṭham ahaḥ_
(GBr_2,6.10b) devakṣetraṃ vā eta āgacchanti ye ṣaṣṭham ahar āgacchanti
(GBr_2,6.10c) na vai devā anyo'nyasya gṛhe vasanti nartur ṛtor gṛhe vasatīty āhus
(GBr_2,6.10d) tad yathāyatham ṛtvija ṛtuyājān yajanty asaṃpradāyam_
(GBr_2,6.10e) tad yad ṛtūn kalpayanti yathāyathaṃ janitā
(GBr_2,6.10f) tad āhur nartupraiṣaiḥ preṣyeyur nartupraiṣair vaṣaṭkuryuḥ_
(GBr_2,6.10g) vāg vā ṛtupraiṣāḥ_
(GBr_2,6.10h) āpyate vai vāk ṣaṣṭhe 'hanīti
(GBr_2,6.10i) yad ṛtupraiṣaiḥ preṣyeyur yad ṛtupraiṣair vaṣaṭkuryur vācam eva tadāptāṃ śāntām ṛkṇavatīṃ vaharāvaṇīm ṛccheyuḥ_ [ed. ṛktavatīṃ, corr. Patyal]
(GBr_2,6.10j) acyutād yajñasya cyaveran
(GBr_2,6.10k) yajñāt prāṇāt prajāyāḥ paśubhyo jihmā īyus [ed. prāṇān, corr. Patyal]
(GBr_2,6.10l) tasmād ṛgmebhya eva preṣitavyam
(GBr_2,6.10m) ṛgmebhyo 'dhi vaṣaṭkṛtyam_
(GBr_2,6.10n) tan na vācam āptāṃ śāntām ṛktavatīṃ vaharāvaṇīm ṛcchanti
(GBr_2,6.10o) nācyutād yajñasya cyaveran
(GBr_2,6.10p) na yajñāt prāṇān prajāyāḥ paśubhyo jihmā yanti
(GBr_2,6.10q) pārucchepīr upadadhati dvayoḥ savanayoḥ purastāt prasthitayājyānām_
(GBr_2,6.10r) rohitaṃ vai nāmaitac chando yat pārucchepam
(GBr_2,6.10s) etena ha vā indraḥ sapta svargāṃl lokān ārohat_
(GBr_2,6.10t) ārohati sapta svargāṃl lokān ya evaṃ veda
(GBr_2,6.10u) tad āhur yat pañcapadā eva pañcamasyāhno rūpaṃ ṣaṭpadāḥ ṣaṣṭhasyātha kasmāt saptapadāḥ ṣaṣṭhe 'hani śasyanta iti
(GBr_2,6.10v) ṣaḍbhir eva padaiḥ ṣaṣṭham ahar avāpnuvanty avachidyevaitad ahar yat saptamam_
(GBr_2,6.10w) tad eva saptamena padenābhyāruhyā vasanti
(GBr_2,6.10x) saṃtatais tryahair avyavachinnair yanti ya evaṃvidvāṃsa upayanti

(GBr_2,6.11a) devāsurā vā eṣu lokeṣu samayatanta
(GBr_2,6.11b) te vai devāḥ ṣaṣṭhenāhnaibhyo lokebhyo 'surān parāṇudanta
(GBr_2,6.11c) teṣāṃ yāny antarhastāni vasūny āsaṃs tāny ādāya samudraṃ prārūpyanta
(GBr_2,6.11d) teṣāṃ vai devā anuhāyaitenaiva chandasāntarhastāni vasūny ādadata
(GBr_2,6.11e) tad evaitat padaṃ punaḥpadam
(GBr_2,6.11f) sa evāṅkuśa ākuñcanāya_
(GBr_2,6.11g) ā dviṣato vasu datte nir evainam ebhyaḥ sarvebhyo lokebhyo nudate ya evaṃ veda
(GBr_2,6.11h) dyaur vai devatā ṣaṣṭham ahar vahati
(GBr_2,6.11i) trayastriṃśa stomaḥ_
(GBr_2,6.11j) raivataṃ sāma_
(GBr_2,6.11k) aticchandaś chandaḥ_
(GBr_2,6.11l) yathādevatam enena yathāstomaṃ yathāsāma yathāchandasam ṛdhnoti ya evaṃ veda
(GBr_2,6.11m) yad vai samānodarkaṃ tat ṣaṣṭhasyāhno rūpam_
(GBr_2,6.11n) yady eva prathamam ahas tad uttamam ahas
(GBr_2,6.11o) tad evaitat padaṃ punar yat ṣaṣṭhaṃ yad aśvavad yad rathavad yat punarāvṛttaṃ yat punar nivṛttaṃ yad antarūpaṃ yad asau loko 'bhyudito yan nābhānediṣṭhaṃ yat pārucchepaṃ yan nārāśaṃsaṃ yad dvaipadā yat saptapadā yat kṛtaṃ yad raivataṃ tat tṛtīyasyāhno rūpam
(GBr_2,6.11p) etāni vai ṣaṣṭhasyāhno rūpāṇi
(GBr_2,6.11q) chandasām u ha ṣaṣṭhenāhnāktānāṃ raso 'tyanedat
(GBr_2,6.11r) taṃ prajāpatir udānān nārāśaṃsyā gāyatryā raibhyā triṣṭubhā parikṣityā jagatyā gāthayānuṣṭubhā_ [ed. gayatryā]
(GBr_2,6.11s) etāni vai chandāṃsi ṣaṣṭhe 'hani śastāni bhavanty ayātayāmāni
(GBr_2,6.11t) chanadasām eva tat sarasatāyā ayātayāmatāyai
(GBr_2,6.11u) sarasāni hāsya chandāṃsi ṣaṣṭhe 'hani śastāni bhavanti
(GBr_2,6.11v) sarasaiś chandobhir iṣṭaṃ bhavati sarasaiś chandobhir yajñaṃ tanute ya evaṃ veda

(GBr_2,6.12a) atha yad dvaipadau stotriyānurūpau bhavata <imā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāma [ṚV 10.157.1, ŚS 20.63.1, 20.124.4]>_iti
(GBr_2,6.12b) dvipād vai puruṣaḥ_
(GBr_2,6.12c) dvipratiṣṭhaḥ puruṣaḥ
(GBr_2,6.12d) puruṣo vai yajñas
(GBr_2,6.12e) tasmād dvaipadau stotriyānurūpau bhavataḥ_
(GBr_2,6.12f) atha sukīrtiṃ śaṃsaty <apendra prāco maghavann amitrān [PS 19.16.8a, ŚS 20.125.1a, sakalapāṭha at 2.6.4]> iti
(GBr_2,6.12g) devayonir vai sukīrtiḥ
(GBr_2,6.12h) sa ya evam etāṃ devayonyāṃ sukīrtiṃ veda kīrtiṃ pratiṣṭhāpayati bhūtānāṃ kīrtimān svarge loke pratitiṣṭhati
(GBr_2,6.12i) pratitiṣṭhati prajayā paśubhir ya evaṃ veda_
(GBr_2,6.12j) atha vṛṣākapiṃ śaṃsati <vi hi sotor asṛkṣata [ṚV 10.86.1, ŚS 10.126.1]>_iti_
(GBr_2,6.12k) ādityo vai vṛṣākapis
(GBr_2,6.12l) tad yat kampayamāno reto varṣati tasmād vṛṣākapis
(GBr_2,6.12m) tad vṛṣākaper vṛṣākapitvam_
(GBr_2,6.12n) vṛṣākapir iva vai sa sarveṣu lokeṣu bhāti ya evaṃ veda
(GBr_2,6.12o) tasya tṛtīyeṣu pādeṣv ādyantayor nyūṅkhaninardān karoti_
(GBr_2,6.12p) annaṃ vai nyūṅkhaḥ_ [ed. nyuṅkho, corr. Patyal]
(GBr_2,6.12q) balaṃ ninardaḥ_
(GBr_2,6.12r) annādyam evāsmai tad bale nidadhāti_
(GBr_2,6.12s) atha kuntāpaṃ śaṃsati
(GBr_2,6.12t) kuyaṃ ha vai nāma kutsitaṃ bhavati
(GBr_2,6.12u) tad yat tapati tasmāt kuntāpās
(GBr_2,6.12v) tat kuntāpānāṃ kuntāpatvam_
(GBr_2,6.12w) tapyante 'smai kuyāniti taptakuyaḥ svarge loke pratitiṣṭhati
(GBr_2,6.12x) pratitiṣṭhati prajayā paśubhir ya evaṃ veda
(GBr_2,6.12y) tasya caturdaśa prathamā bhavantīdaṃ janā upa śruteti
(GBr_2,6.12z) tāḥ pragrāhaṃ śaṃsati yathā vṛṣākapim_
(GBr_2,6.12aa) vārṣarūpaṃ hi
(GBr_2,6.12bb) vṛṣākapes tan nyāyam ety eva_
(GBr_2,6.12cc) atha raibhīḥ śaṃsati
(GBr_2,6.12dd) <vacyasva rebha vacyasva [ṚVKh 5.9.1, ŚS 20.127.4]>_iti
(GBr_2,6.12ee) rebhanto vai devāś carṣayaś ca svargaṃ lokam āyan_
(GBr_2,6.12ff) tathaivaitad yajamānā rebhanta eva svargaṃ lokaṃ yanti
(GBr_2,6.12gg) tāḥ pragrāham ety eva_
(GBr_2,6.12hh) atha pārikṣitāḥ śaṃsati rājño viśvajanīnasyeti
(GBr_2,6.12ii) saṃvatsaro vai parikṣit
(GBr_2,6.12jj) saṃvatsaro hīdaṃ sarvaṃ parikṣiyatīti_
(GBr_2,6.12kk) atho khalv āhur agnir vai parikṣit_
(GBr_2,6.12ll) agnir hīdaṃ sarvaṃ parikṣiyatīti_
(GBr_2,6.12mm) atho khalv āhur gāthā evaitāḥ kāravyā rājñaḥ parikṣita iti sa nas tad yathā kuryāt_
(GBr_2,6.12nn) gāthā evaitāḥ śastā bhavanti
(GBr_2,6.12oo) yady u vai gāthā agner eva gāthāḥ saṃvatsarasya veti brūyāt_
(GBr_2,6.12pp) yady u vai mantro 'gnir eva mantraḥ saṃvatsarasya veti brūyāt
(GBr_2,6.12qq) tāḥ pragrāham ety eva_
(GBr_2,6.12rr) atha kāravyāḥ śaṃsati_<indraḥ kārum abūbudhat [ṚVKh 5.11.1, ŚS 20.127.11]>_iti
(GBr_2,6.12ss) yad eva devāḥ kalyāṇaṃ karmākurvaṃs tat kāravyābhir avāpnuvan_
(GBr_2,6.12tt) tathaivaitad yajamānā yad eva devāḥ kalyāṇaṃ karma kurvanti tat kāravyābhir avāpnuvanti
(GBr_2,6.12uu) tāḥ pragrāham ity eva_
(GBr_2,6.12vv) atha diśāṃ kḷptīḥ pūrvaṃ śastvā <yaḥ sabheyo vidathyaḥ [ṚVKh 5.12.1, ŚS 20.128.1]>_iti janakalpā uttarāḥ śaṃsati <yo 'nāktākṣo anabhyaktaḥ [ṚVKh 5.13.1, ŚS 20.128.6]>_iti_
(GBr_2,6.12ww) ṛtavo vai diśaḥ prajananas
(GBr_2,6.12xx) tad yad diśāṃ kḷptīḥ pūrvaṃ śastvā <yaḥ sabheyo vidathyaḥ [ṚVKh 5.12.1, ŚS 20.128.1]>_iti janakalpā uttarāḥ śaṃsaty ṛtūn eva tat kalpayati_
(GBr_2,6.12yy) ṛtuṣu pratiṣṭhāpayati
(GBr_2,6.12zz) pratiṣṭhantīr idaṃ sarvam anupratitiṣṭhati
(GBr_2,6.12aaa) pratitiṣṭhati prajayā paśubhir ya evaṃ veda
(GBr_2,6.12bbb) tā ardharcaśaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.12ccc) pratiṣṭhityā eva_
(GBr_2,6.12ddd) athendragāthāḥ śaṃsati <yad indrādo dāśarājñe [ṚVKh 5.14.1, ŚS 20.128.12]>_iti_
(GBr_2,6.12eee) indragāthābhir ha vai devā asurān āgāyāthainān atyāyan_
(GBr_2,6.12fff) tathaivaitad yajamānā indragāthābhir evāpriyaṃ bhrātṛvyam āgāyāthainam atiyanti
(GBr_2,6.12ggg) tā ardharcaśaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.12hhh) pratiṣṭhityā eva

(GBr_2,6.13a) athaitaśapralāpaṃ śaṃsaty <etā aśvā ā plavante [ṚVKh 5.15.1, ŚS 20.129.1]>_iti_
(GBr_2,6.13b) aitaśo ha munir yajñasyāyur dadarśa
(GBr_2,6.13c) sa ha putrān uvāca putrakā yajñasyāyur abhidadarśam_
(GBr_2,6.13d) tad abhilapiṣyāmi mā mā dṛptaṃ manyadhvam iti
(GBr_2,6.13e) tatheti
(GBr_2,6.13f) tad abhilalāpa
(GBr_2,6.13g) tasya hābhyagnir aitaśāyano jyeṣṭhaḥ putro 'bhidrutya mukham apijagrāha bruvan dṛpto naḥ piteti
(GBr_2,6.13h) sa hovāca dhik tvā jālmāparasya pāpiṣṭhāṃ te prajāṃ kariṣyāmīti yo me mukhaṃ prāgrahīr yadi jālma mukhaṃ na prāgrahīṣyaḥ śatāyuṣaṃ gām akariṣyaṃ sahasrāyuṣaṃ puruṣam iti
(GBr_2,6.13i) tasmād abhyagnaya aitaśāyanā ājāneyāḥ santaḥ pāpiṣṭhā anyeṣāṃ balihṛtaḥ pitāyacchantāḥ svena prajāpatinā svayā devatayā
(GBr_2,6.13j) yad aitaśapralāpas tat svargasya lokasya rūpam_
(GBr_2,6.13k) yad v evaitaśapralāpo 'yātayāmā vā akṣitir aitaśapralāpaḥ_ [ed. aitaśaitaśapralāpo]
(GBr_2,6.13l) ayātayāmā me yajño 'sad akṣitir me yajño 'sad iti
(GBr_2,6.13m) taṃ vā etam aitaśapralāpaṃ śaṃsati padāvagrāham_ [ed. vā aitaśaitaśapralāpaṃ]
(GBr_2,6.13n) tāsām uttamena padena praṇauti yathā nividaḥ_ [ed. prāṇauti, corr. Patyal]
(GBr_2,6.13o) atha pravalhikāḥ pūrvaṃ śastvā <vitatau kiraṇau dvau [ṚVKh 5.16.1, ŚS 20.133.1]>_iti pratirādhān uttarān śaṃsati <bhug ity abhigataḥ [ṚVKh 5.18.1, ŚS 20.135.1]>_iti [ed. pratirādhānuttarānḥ]
(GBr_2,6.13p) pravalhikābhir ha vai devā asurāṇāṃ rasān pravavṛhus
(GBr_2,6.13q) tad yathābhir ha vai devā asurāṇāṃ rasān pravavṛhus tasmāt pravalhikās
(GBr_2,6.13r) tat pravalhikānāṃ pravalhikātvam_
(GBr_2,6.13s) tā vai pratirādhaiḥ pratyarādhnuvan_
(GBr_2,6.13t) tad yat pratirādhaiḥ pratyarādhnuvaṃs tasmāt pratirādhās
(GBr_2,6.13u) tat pratirādhānāṃ pratirādhatvam_
(GBr_2,6.13v) pravalhikābhir eva dviṣatāṃ bhrātṛvyāṇāṃ rasān pravalhikās
(GBr_2,6.13w) tā vai pratirādhaiḥ pratirādhnuvanti
(GBr_2,6.13x) tāḥ pragrāham ity eva_
(GBr_2,6.13y) athājijñāsenyāḥ śaṃsati_<ihettha prāg apāg udag adharāk [ṚVKh 5.17.1, ŚS 20.134.1]>_iti_ [ed. udāg, corrected p. 303]
(GBr_2,6.13z) ājijñāsenyābhir ha vai devā asurān ājñāyāthainān atyāyan_
(GBr_2,6.13aa) tathaivaitad yajamānā ājijñāsenyābhir evāpriyaṃ bhrātṛvyam ājñāyāthainam atiyanti
(GBr_2,6.13bb) tā ardharcaśaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.13cc) pratiṣṭhityā eva_
(GBr_2,6.13dd) athātivādaṃ śaṃsati <vīme devā akraṃsata [ṚVKh 5.19.1, ŚS 20.135.4]>_iti
(GBr_2,6.13ee) śrīr vā ativādas
(GBr_2,6.13ff) tam ekarcaṃ śaṃsati_
(GBr_2,6.13gg) ekas tā vai śrīs
(GBr_2,6.13hh) tāṃ vai virebhaṃ śaṃsati
(GBr_2,6.13ii) virebhaiḥ śriyaṃ puruṣo vahatīti
(GBr_2,6.13jj) tām ardharcaśaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.13kk) pratiṣṭhityā eva

(GBr_2,6.14a) athādityāś cāṅgirasīś ca śaṃsaty <ādityā ha jaritar aṅgirobhyo adakṣiṇām anayan [ṚVKh 5.20.1, ŚS 20.135.6]>_iti
(GBr_2,6.14b) tad devanītham ity ācakṣate_
(GBr_2,6.14c) ādityāś ca ha vā aṅgirasaś ca svarge loke 'spardhanta vayaṃ pūrve svar eṣyāmo vayaṃ pūrva iti
(GBr_2,6.14d) te hāṅgirasaḥ śvaḥsutyāṃ dadṛśus
(GBr_2,6.14e) te hāgnim ūcuḥ parehy ādityebhyaḥ śvaḥsutyāṃ prabrūhīti_
(GBr_2,6.14f) athādityā adyasutyāṃ dadṛśus
(GBr_2,6.14g) te hāgnim ūcur adyasutyāsmākam_
(GBr_2,6.14h) teṣāṃ nas tvaṃ hotāsīty upemas tvām iti
(GBr_2,6.14i) sa etyāgnir uvācāthādityā adyasutyām īkṣante kaṃ vo hotāram avocan vāhvayante yuṣmākaṃ vayam iti
(GBr_2,6.14j) te hāṅgirasaś cukrudhur mā tvaṃ gamo nu vayam iti
(GBr_2,6.14k) neti hāgnir uvācānindyā vai māhvayante
(GBr_2,6.14l) kilbiṣaṃ hi tad yo 'nindyasya havaṃ naiti
(GBr_2,6.14m) tasmād atidrūram atyalpam iti yajamānasya havam iyād eva
(GBr_2,6.14n) kilbiṣaṃ hi tad yo 'nindyasya havaṃ naiti
(GBr_2,6.14o) tān hādityān aṅgiraso yājayāṃ cakrus
(GBr_2,6.14p) tebhyo hīmāṃ pṛthivīṃ dakṣiṇāṃ ninyus
(GBr_2,6.14q) tāṃ ha na pratijagṛhuḥ
(GBr_2,6.14r) sā hīyaṃ nivṛttobhayataḥśīrṣṇī dakṣiṇāḥ śucā viddhāḥ śocamānā vyacarat kupitā māṃ na pratyagrahīṣur iti
(GBr_2,6.14s) tasyā ete niradīryanta ya ete pradarā adhigamyante
(GBr_2,6.14t) tasmān nivṛttadakṣiṇāṃ nopākuryān naināṃ pramṛjet_
(GBr_2,6.14u) ned dakṣiṇāṃ pramṛṇajānīti
(GBr_2,6.14v) tasmād ya evāsya samānajanmā bhrātṛvyaḥ syād vṛṇahūyus tasmā enāṃ dadyāt
(GBr_2,6.14w) tan na parācī dakṣiṇā vivṛṇakti
(GBr_2,6.14x) dviṣati bhrātṛvye 'ntataḥ śucaṃ pratiṣṭhāpayati yo 'yau tapati
(GBr_2,6.14y) sa vai śaṃsaty <ādityā ha jaritar aṅgirobhyo dakṣiṇām anayaṃs tāṃ ha jaritaḥ pratyāyan [ṚVKh 5.20.1abc, ŚS 20.135.6abc]>_iti
(GBr_2,6.14z) na hīmāṃ pṛthivīṃ pratyāyan_
(GBr_2,6.14aa) <tām u ha jaritaḥ pratyāyan [ṚVKh 5.20.1d, ŚS 20.135.6d]>_iti prati hi te 'mum āyan_
(GBr_2,6.14bb) <tāṃ ha jaritar naḥ praty agṛbhṇan [ṚVKh 5.20.2a, ŚS 20.135.7a]>_iti
(GBr_2,6.14cc) na hīmāṃ pṛthivīṃ pratyagṛbhṇan_
(GBr_2,6.14dd) <tām u ha jaritar naḥ pratyagṛbhṇa [ṚVKh 5.20.2b, ŚS 20.135.7b]>_iti pragṛhyādityam agṛbhṇan_
(GBr_2,6.14ee) <ahānetarasaṃ na vicetanāni [ṚVKh 5.20.2c, ŚS 20.135.7c]>_ity eṣa ha vā ahnāṃ vicetā yo 'sau tapati
(GBr_2,6.14ff) sa vai śaṃsati <yajñānetarasaṃ na purogavāsaḥ [ṚVKh 5.20.2d, ŚS 20.135.7d]>_iti_
(GBr_2,6.14gg) eṣā ha vai yajñasya purogavī yad dakṣiṇā
(GBr_2,6.14hh) yathārhāmaḥ srastam atiretadantyeteṣa eveśvara unnetā
(GBr_2,6.14ii) <uta śveta āśupatvā uta padyābhir yaviṣṭha utem āśu mānaṃ piparti [ṚVKh 5.20.3, ŚS 20.135.8]>_iti_
(GBr_2,6.14jj) eṣa eva śveta eṣa śiśupatyaiṣa uta padyābhir yaviṣṭhaḥ_
(GBr_2,6.14kk) <utem āśu mānaṃ piparti [ṚVKh 5.20.3c, ŚS 20.135.8c]>_iti_
(GBr_2,6.14ll) <ādityā rudrā vasavas tenuta idaṃ rādhaḥ pratigṛbhṇīhy aṅgiraḥ | idaṃ rādho vibhu prabhu idaṃ rādho bṛhat pṛthu devā dadatvāsuraṃ tad vo astu sucetanaṃ | yuṣmāṃ astu dive dive praty eva gṛbhāyata [ṚVKh 5.20.4-5, ŚS 20.135.9-10]>_iti tad yad ādityāś cāṅgirasīś ca śaṃsati svargatāyā evaitat_ [ed. yasṃāṃ, corr. Patyal]
(GBr_2,6.14mm) aharahaḥ śaṃsati yathā nividaḥ_
(GBr_2,6.14nn) atha bhūtechadaḥ śaṃsati <tvam indra śarma riṇā [ṚVKh 5.21.1, ŚS 20.135.11]>_iti
(GBr_2,6.14oo) ime vai lokā bhūtechadaḥ_
(GBr_2,6.14pp) asurān ha vai devā annaṃ secire bhūtena jighāṃsantas titīrṣamāṇās
(GBr_2,6.14qq) tān ime devāḥ sarvebhyo bhūtebhyo 'chādayan_
(GBr_2,6.14rr) tad yad etān ime devāḥ sarvebhyo 'chādayaṃs tasmād bhūtechadas
(GBr_2,6.14ss) tad bhūtechadāṃ bhūtechadatvam_
(GBr_2,6.14tt) chādayanti ha vāparam ime lokāḥ
(GBr_2,6.14uu) sarvebhyo bhūtebhyo niraghnan_
(GBr_2,6.14vv) sarvebhyo bhūtebhyo chandate ya evaṃ veda

(GBr_2,6.15a) athāhanasyāḥ śaṃsati <yad asyā aṃhubhedyāḥ [ṚVKh 5.22.1, ŚS 20.136.1]>_iti_
(GBr_2,6.15b) āhanasyād vā idaṃ sarvaṃ prajātam
(GBr_2,6.15c) āhanasyād vā etad adhiprajāyate_
(GBr_2,6.15d) asyaiva sarvasyāptyai prajātyai
(GBr_2,6.15e) tā vai ṣaṭ śaṃset
(GBr_2,6.15f) ṣaḍ vā ṛtavaḥ_
(GBr_2,6.15g) ṛtavaḥ pitaraḥ
(GBr_2,6.15h) pitaraḥ prajāpatiḥ
(GBr_2,6.15i) prajāpatir āhanasyās
(GBr_2,6.15j) tā daśa śaṃsed iti śāmbhavyasya vacaḥ_
(GBr_2,6.15k) daśākṣarā virāṭ_
(GBr_2,6.15l) vairājo yajñas
(GBr_2,6.15m) taṃ garbhā upajīvanti
(GBr_2,6.15n) śrīr vai virāṭ_
(GBr_2,6.15o) yaśo 'nnādyam_
(GBr_2,6.15p) śriyam eva tad virājaṃ yaśasy annādye pratiṣṭhāpayati
(GBr_2,6.15q) pratitiṣṭhantīr idaṃ sarvam anupratitiṣṭhati
(GBr_2,6.15r) pratitiṣṭhati prajayā paśubhir ya evaṃ veda
(GBr_2,6.15s) tisraḥ śaṃsed iti vātsyas
(GBr_2,6.15t) trivṛd vai retaḥ siktaṃ saṃbhavaty āṇḍam ulvaṃ jarāyu
(GBr_2,6.15u) trivṛtpratyayaṃ mātā pitā yaj jāyate tat tṛtīyam
(GBr_2,6.15v) abhūtodyam evaitad yac caturthīṃ śaṃset
(GBr_2,6.15w) sarvā eva ṣoḍaśa śaṃsed iti haike
(GBr_2,6.15x) kāmārto vai retaḥ siñcati [ed. kāmārtau, corr. Patyal]
(GBr_2,6.15y) retasaḥ siktāt prajāḥ prajāyante prajānāṃ prajananāya
(GBr_2,6.15z) prajāvān prajanayiṣṇur bhavati prajātyai prajāyate prajayā paśubhir ya evaṃ veda

(GBr_2,6.16a) atha dādhikrīṃ śaṃsati <dadhikrāvṇo akāriṣam [ṚV 4.39.6, ṚVKh 5.22.13, ŚS 20.137.3]> iti
(GBr_2,6.16b) tata uttarāḥ pāvamānīḥ śaṃsati <sutāso madhumattamāḥ [ṚV 9.101.4, ŚS 20.137.4]>_ity annaṃ vai dadhikrī [ed. uttārāḥ, corr. Patyal]
(GBr_2,6.16c) pavitraṃ pāvamānyas
(GBr_2,6.16d) tad u haike pāvamānībhir eva pūrvaṃ śastvā tata uttarā dādhikrīṃ śaṃsantīyaṃ vāg annādyā yaḥ pavata iti vadantas
(GBr_2,6.16e) tad u tathā na kūryād upanaśyati ha vāg aśanāyatī
(GBr_2,6.16f) sa dādhikrīm eva pūrvaṃ śastvā tata uttarāḥ pāvamānīḥ śaṃsati
(GBr_2,6.16g) tad yad dādhikrīṃ śaṃsatīyaṃ vāg āhanasyāṃ vācam avādīt
(GBr_2,6.16h) tad devapavitreṇaiva vācaṃ punīte [ed. deva pavitreṇa, corr. Patyal]
(GBr_2,6.16i) sā vā anuṣṭub bhavati
(GBr_2,6.16j) vāg vā anuṣṭup
(GBr_2,6.16k) tat svenaiva chandasā vācaṃ punīte
(GBr_2,6.16l) tām ardharcaśaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.16m) pratiṣṭhityā eva_
(GBr_2,6.16n) atha pāvamānīḥ śaṃsati
(GBr_2,6.16o) pavitraṃ vai pāvamānyaḥ_
(GBr_2,6.16p) iyaṃ vāg āhanasyāṃ vācam avādīt
(GBr_2,6.16q) tat pāvamānībhir eva vācaṃ punīte
(GBr_2,6.16r) tāḥ sarvā anuṣṭubho bhavanti
(GBr_2,6.16s) vāg vā anuṣṭup
(GBr_2,6.16t) tat svenaiva chandasā vācaṃ punīte
(GBr_2,6.16u) tā ardharcaśaḥ śaṃsati
(GBr_2,6.16v) pratiṣṭhityā eva_
(GBr_2,6.16w) <ava drapso aṃśumatīm atiṣṭhat [ṚV 8.96.13, ŚS 20.137.7]>_ity etaṃ tṛcam aindrābārhaspatyaṃ sūktaṃ śaṃsati_
(GBr_2,6.16x) atha haitad utsṛṣṭam_
(GBr_2,6.16y) tad yad etaṃ tṛcam aindrābārhaspatyam antyaṃ tṛcam aindrājāgataṃ śaṃsati savanadhāraṇam idaṃ gulmaha iti vadantas
(GBr_2,6.16z) tad u tathā na kuryāt
(GBr_2,6.16aa) triṣṭubāyatanā vā iyaṃ vāg eṣāṃ hotrakāṇāṃ yad aindrābārhaspatyā tṛtīyasavane
(GBr_2,6.16bb) tad yad etaṃ tṛcam aindrābārhaspatyam antyaṃ tṛcam aindrājāgataṃ śaṃsati sva evainaṃ tad āyatane prīṇāti svayor devatayoḥ
(GBr_2,6.16cc) kāmaṃ nityam eva paridadhyāt
(GBr_2,6.16dd) kāmaṃ tṛcasyottamayā
(GBr_2,6.16ee) tad āhuḥ saṃśaṃset ṣaṣṭhe 'hani na saṃśaṃset
(GBr_2,6.16ff) katham anyeṣv ahaḥsu saṃśaṃsati
(GBr_2,6.16gg) katham atra na saṃśaṃsatīti_
(GBr_2,6.16hh) atho khalv āhur naiva saṃśaṃset
(GBr_2,6.16ii) svargau vai lokaḥ ṣaṣṭham ahaḥ_
(GBr_2,6.16jj) asamāyī vai svargo lokaḥ
(GBr_2,6.16kk) kaś cid vai svarge loke śamayatīti
(GBr_2,6.16ll) tasmān na saṃśaṃsati
(GBr_2,6.16mm) yad eva na saṃśaṃsati tat svargasya lokasya rūpam_
(GBr_2,6.16nn) yad v evaināḥ saṃśaṃsati yan nābhānediṣṭho vālakhilyo vṛṣākapir evayāmarud etāni vā atrokthāni bhavanti tasmān na saṃśaṃsati_
(GBr_2,6.16oo) aindro vṛṣākapiḥ
(GBr_2,6.16pp) sarvāṇi chandāṃsy aitaśapralāpaḥ_
(GBr_2,6.16qq) upāpto yad aindrābārhaspatyā tṛtīyasavane tad yad etaṃ tṛcam aindrābārhaspatyaṃ sūktaṃ śaṃsaty aindrābārhaspatyā paridhānīyā viśo adevīr abhyācarantīr iti_
(GBr_2,6.16rr) aparajanā ha vai viśo devīr na hy asyāparajanaṃ bhayaṃ bhavati
(GBr_2,6.16ss) śāntāḥ prajāḥ kḷptāḥ sahante yatraivaṃvidaṃ śaṃsati yatraivaṃvidaṃ śaṃsatīti brāhmaṇam