Garuda Purana · Chapter 3.7

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde uttara- tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe tattvābhimānitattaddevatākṛtaviṣṇustutitattaddevatātāratamyanirūpaṇaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 7
śrīkṛṣṇa uvāca /
pārvatyānantarotpanna indro vacanamabravīt /
indra uvāca /
tava svarūpaṃ hṛdi saṃvijānan samutsukaḥ syātstavane yastu mūḍhaḥ /
ajānataḥ stavanaṃ devadeva tadevāhurhelanaṃ cakrapāṇe

tathāpi tadvai tava nāma pūrvaṃ bhavettadā puṇyakaraṃ bhavediti /
rudrādi kānāṃ stavane nāsti śaktistadā vaktavyaṃ mama nāstīti kiṃ vā

guṇāṃśato daśabhī rudrato vai sadā nyūno matsamaḥ kāmadevaḥ /
jñāne bale samatā sarvadāsti tathāḥ kāmaḥ kiṃ ca dūtaḥ sadaiva

evaṃ stutvā devadevo hariṃ ca tūṣṇīṃ sthitaḥ prāñjalirnamrabhūrdhā /
tadanantarajo brahmā ahaṅkārika ūcivān

ahaṅkārika uvāca /
namaste gaṇapūrṇāya namaste jñānamūrtaye /
namo 'jñānavidūrāya brahmaṇenaṃ tamūrtaye

indrādahaṃ daśaguṇaiḥ sarvadā nyūna ukto na jani tvāṃ sarvadā hyaprameya /
tathāpi māṃ pāhi jagadguro tvaṃ dattvā divyaṃ hyāyatanaṃ ca viṣṇo

āhaṅkārika evaṃ tu stutvā tūṣṇīṃbabhūva ha /
tadanantarajā stotuṃ śacī vacanamabravīt

śacyuvāca /
saṃcintayāmi aniśaṃ tava pādapadmaṃ vajrāṅkuśadhvajasaroruhalāñchanāḍhyam /
vāgīśvarairapi sadā manasāpi dhartuṃ no śakyamīśa tava pādarajaḥ smarāmi

āhaṅkārikaprāṇācca guṇaiśca daśabhiḥ sadā /
nyūnabhūtāṃ ca māṃ pāhi kṛpālo bhaktavatsala

evaṃ stutvā śacī devī tūṣṇīṃ bhagavatī hyabhūt /
tadanantarajā stotuṃ ratiḥ samupacakrame

ratiruvāca /
saṃcintayāmi nṛharervadanāravindaṃ bhṛtyānukaṃpitadhiyā hi gṛhītamūrtim /
yacchrīniketamajarudraramādikaiśca saṃlālitaṃ kuṭilaṅkuntalavṛndajuṣṭam

etādṛśaṃ tava mukhaṃ nuvituṃ na śaktiḥ śacyā samāpi bhagavanparipāhi nityam /
kṛtvā stutiṃ ratiriyaṃ paramādareṇa tūṣṇīṃ sthitā bhagavataśca samīpa eva

ratyanantarajo dakṣaḥ stotuṃ samupacakrame

dakṣa uvāca /
saṃcintaye bhagavataścaraṇodatīrthaṃ bhaktyā hyajena pariṣiktamajādivandyam /
yacchaucaniḥ sṛtamajapravarāvatāraṃ gaṅgākhyatīrthamabhavatsaritāṃ variṣṭham

rudropi tenava vidhṛtena jaṭākalāpapūtena pādarajasā hyaśivaḥ śivobhūt /
etādṛśaṃ te caraṇaṃ karuṇeśa viṣṇo stotuṃ śaktirmama nāsti kṛpāvatāra /
ratyā samaḥ śrutigato na gatosmi mokṣametādṛśaṃ ca paripāhi nidānamūrte

evaṃ stutvā sa dakṣastu tūṣṇī meva babhūva ha /
tadanantarajaḥ stotuṃ bṛhaspatirupākramīt

bṛhaspatiruvāca /
saṃcintayāmi satataṃ tava cānanābjaṃ tvaṃ dehi duṣṭaviṣayeṣu viraktimīśa

eteṣu śaktiryadi vai sa jīvo kartā ca bhoktā ca sadā ca dātā /
yoṣāṃ ca putrasuhṛdau ca paśūṃśca sarvamevaṃ vinaśyati yato hi tadāśu chindhi

saṃsāracakrabhramaṇenaiva deva saṃsāraduḥ khamanubhūyehāgatosmi /
śaktirna cāsti navane mama devadeva satyā samaṃ ca satataṃ paripāhi nityam

evaṃ śrutvā ca paramaṃ tūṣṇīmeva sthito muniḥ /
tadanantarajastotuṃ hyaniruddhopacakrame

aniruddha uvāca /
evaṃ harestava kathāṃ rasikāṃ vihāya strīṇāṃ bhage ca vadane parimuhya nityam /
viṣṭhāntrapūritabile rasiko hi nityaṃ sthāyī ca sūkaravadeva vimūḍhabuddhiḥ

majjāsthipittakapharaphalādipūrṇe carmāntraveṣṭitamukhe patitaṃ ha pītam /
āsvādane mama ca pāpagatermurāre māyābalaṃ tava vibho paramaṃ nimittam

saṃsāracakre bhramataśca nityaṃ suduḥ kharūpe sukhaleśavarjite /
malaṃ vamantaṃ navabhiśca dvāraiḥ śarīramāruhya sumūḍhabuddhiḥ

namāmi nityaṃ tava tatkathāmṛtaṃ vihāyadeva śrutimūlanāśanam /
kuṭuṃbapoṣaṃ ca sadā ca kurvandānādyakurvannivasan gṛhe ca

dūre ca saṃsāramalaṃ tvidaṃ kuru dehi hyado divyakathāmṛtaṃ sadā /
etādṛśohaṃ tava sadguṇaughaṃ stotuṃ samartho nāsmi śacīsamaśca

evaṃ stutvāniruddhastu tūṣṇīmāsa khageśvara /
tadanantarajaḥ stotraṃ manaḥ svāyaṃbhuvobravīt

svāyaṃbhuva uvāca /
stotuṃ hyanupraviśatopi na garbhaduḥ khaṃ tasmādahaṃ paramapūjyapadaṃ gataste

manorbhāryā mānavī ca yamaḥ saṃyaminīpatiḥ /
diśābhimānī candrastu sūryaścakṣurniyāmakaḥ /
parasparasamā hyete muktvā saṃsārameva ca

pravāhādviguṇonaścetyevaṃ jānīhi cāṇḍaja /
sūryānantarajaḥ stotuṃ varuṇaḥ saṃpracakrame

varuṇa uvāca /
tvadvicchayā racite dehagehe puttre kalatrepi dhane dravyajātau /
mamāhamityalpadhiyā ca mūḍhā saṃsāraduḥ khe vinimajjanti sarve

ato hare tādṛśīṃ me kubuddhiṃ vināśya me dehi te pādadāsyam /
ahaṃ manoḥ pādapādārdhabhūtaguṇena hīnaḥ sarvadā vai murāre

evaṃ stutvā tu varuṇaḥ prāñjaliḥ samupasthitaḥ /
varuṇānantarotpanno nārado hyastuvaddharim

nārada uvāca /
yannāmadheyaśravaṇānukīrtanātsvādvanyatattvaṃ mama nāsti viṣṇo /
punīhyataścaiva parovarāyānyajjihvāgre vartate nāma tasya

yajjihvāgre harināmaiva nāsti sa brāhmaṇo naiva sa eva gokharaḥ /
ahaṃ na jāne ca tava svarūpaṃ nyūno hyahaṃ varuṇātsarvadaiva

evaṃ stutvā nārado vai khagendrastūṣṇīmabhūddevadevasya cāgre /
yo nāradānantaraṃ saṃbabhūva bhṛgurmahātmā stotumupapracakrame

bhṛguruvāca /
kimāsanaṃ te garuḍāsanāya kiṃ bhūṣaṇaṃ kaustubhabhūṣaṇāya /
lakṣmīkalatrāya kimasti deyaṃ vāgīśa kiṃ te vacanīyamasti /
ato na jāne tava sadguṇāṃśca hyahaṃ sadā varuṇā tpādahīnaḥ

evaṃ stutvā hariṃ devaṃ bhṛgustūṣṇīṃ babhūva ha /
tadanantarajo hyagnirastāvītpuruṣottamam

agniruvāca /
yattejasāhaṃ susamiddhatejā havyaṃ vahāmyadhvare ājyasiktam

yattejasāhaṃ jaṭhare saṃpraviśya pacannannaṃ sarvadā pūrṇaśaktiḥ /
ato na jāne tava sadguṇāṃśca bhṛgorahaṃ sarvadaivaṃ samosmi

tadanantarajā stotuṃ prasūtirupacakrame

prasūtiruvāca /
yannāmārthavicāraṇepimunayo muhyati vai sarvadā tvadbhītā api devatā hyavirataṃ strībhiḥ sahaiva sthitāḥ /
māndhātṛdhruvanāradāśca bhṛgavo vaivasvatādyākhilāḥ premṇā vai praṇamāmyahaṃ hitakṛte tasmai namo viṣṇave

ato na jāne tava sadguṇānsadā evaṃ vidhā kā mama śaktirasti /
stutvā hyevaṃ prasūtistu tūṣṇīmāsītkhageśvara

agnirvāgātmako brahmaputro bhṛgu ṛṣistathā /
tadbhāryā vai prasūtistu traya ete samāḥ smṛtāḥ

varuṇātpādahīnāśca pravahādviguṇādhamāḥ /
dakṣācchatāvarā jñeyā mitrāttu dviguṇādhikāḥ

prasūtyanantaraṃ jāto vasiṣṭho brahmanandanaḥ /
vinayāvanato bhūtvā stotuṃ samupacakrame

vasiṣṭha uvāca /
namostu tasmai puruṣāya vedhase namonamo 'sadvṛjinacchide namaḥ /
namonamo svāṅgabhavāya nityaṃ natosmi henātha tavāṅghripaṅkajam

māṃ pāhi nityaṃ bhagavanvāsudeva hyagnerahaṃ sarvadā nyūna eva /
mitrādahaṃ sarvadā kiñcidūnaḥ stutvā deva sobhavattatra tūṣṇīm

yo vasiṣṭhānantarajo marīcirbrahmanandanaḥ /
harintuṣṭāva parayā bhaktyā nārāyaṇaṃ gurum

marīciruvāca /
devena cāhaṃ hatadhīrbhavanaprasaṅgātsarvāśubhopagamanādvimukhedriyaśca /
kurve ca nityaṃ sukhaleśalavādinā tvaddaraṃ manastvaśubhakarma samācarīṣye

etādṛśohaṃ bhagavānanantaḥ sadā vasiṣṭhasya samāna eva

evaṃ stutvā marīcistu tūṣṇīmāsa tadā khaga /
tadatantarajohyatrirastāvītprāñjalirharim

āvirbhavajjagatprabhavāyāvatīrṇaṃ tadrakṣaṇārthamanavadyañca tathāvyayāya /
tattvārthamūlamavikāri tava svarūpaṃ hyānandasāramata eva vikāraśūnyam

traiguṇyaśūnyamakhileṣu ca saṃvibhaktaṃ tatra praviśya bhagavanna hi paśyatīva /
ato marārestava sadguṇāṃśca stotuṃ na śakromi marīcetulyaḥ

evaṃ stutvā hyatrirapitūṣṇīmāsa tadā khaga /
tadanantarajaḥ stotumaṅgirā vākyamabravīt

aṅgirā uvāca /
draṣṭuṃ na śakromi tava svarūpaṃ hyanantabāhūdaramastakaṃ ca /
anantasāhasrakirīṭajuṣṭaṃ mahārhanānābharaṇaiśca śobhitam /
etādṛśaṃ rūpamanantapāraṃ stotuṃ hyaśaktastu samosmi cātreḥ

evaṃ stutvā hyaṅgirāśca tūṣṇīmāsa khageśvara /
tadanantarajaḥ stotuṃ pulastyo vākyamavravīt

pulastya uvāca /
yo vā haristu bhagavānsa (sva) upāsakānāṃ saṃdarśayedbhuvanamaṅgalamaṅgalaṃ ca /
(laśca) yasmai namo bhagavate purupāya tubhyaṃ yo vāvitā nirayabhāgagamaprasaṅge

etādṛśāṃstava guṇānnavituṃ na śaktaṃ māṃ pāhi bhagavansadṛśo hyaṅgirasā ca

evaṃ stutvā pulastyopi stūṣṇīmeva vabhūva ha /
tadanantarajaḥ stotuṃ pulaho vākyamabravīt

pulaha uvāca /
niṣkāmarūparihitasya samarpitaṃ ca snānāvarottamapayaḥ phalapuṣpabhojyam /
ārādhanaṃ bhagavatastava satkriyāśca vyarthaṃ bhavediti vadanti mahānubhāvāḥ

tasmai sadā bhagavate praṇamāmi nityaṃ niṣkāmayā tava samarpaṇamātravuddhyā /
vaikuṇṭhanātha bhagavanstavane na śaktiḥ sohaṃ pulasatyasadṛśosmi na saṃśayotra

evaṃ stutvā tu pulahastūṣṇīmāsa tadā khaga /
tadanantarajaḥ stotuṃ kratuḥ samupacakrame

kraturuvāca /
prāṇaprayāṇasamaye bhagavaṃstavaiva nāmāni saṃsṛtijaduḥ khavināśakāni /
yenaikajanmaśamalaṃ sahasaiva hitvā saṃyāti muktimamalāṃ tamahaṃ prapadye

ye bhaktyā vivaśā viṣṇo nāmamātraikadajalpakāḥ /
tepi muktiṃ prayāntyāśu kimuta dhyāyinaḥ sadā

evaṃ stutvā kraturapi tūṣṇīmāsa khageśvara /
tadanantarajaḥ stotuṃ manurvaivasvatobravīt

vaivalasvata uvāca /
sohaṃ hi karmakaraṇe nirataḥ sadaiva strīṇāṃ bhoge ca nirataśca gude pramattaḥ /
jihvendriye ca niratastava darśane ca samyagvirāgasahitaḥ paramo dareṇa

māṃsāsthimajjarudhiraiḥ sahite ca dehe bhaktiṃ sadaiva bhagavannapi taskare ca /
gurvagnibāḍabagavādiṣu satsu duḥ khātsamyagviraktimupayāmi sahasva nityam

lokānuvādaśravaṇe paramā ca śaktirnārāyaṇasya namane na ca mesti śaktiḥ /
lokānuyānakaraṇe paramā ca śaktiḥ kṣetrādimārgagamane paramā hyaśaktiḥ

vaiśyādikeṣu dhanikeṣu parā ca śaktiḥ sadbrāhmaṇeṣvapi na śaktiraho murāre

vaivasvatamanurdevaṃ stutvā tūṣṇīṃ babhūva ha /
tadanantarajaḥ stotuṃ viśvāmitropacakrame

viśvāmitra uvāca /
na dhyāte caraṇāṃbuje bhagavato saṃdhyāpi nānuṣṭhitā jñānadvārakapāṭapāṭanapaṭurdharmopinopārjitaḥ /
antarvyāphamalābhighātakaraṇe paṭvī śrutā te kathā no deva śravaṇena pāhi bhagavanmāmatritulyaṃ sadā

viśvāmitraṛṣistvevaṃ stutvā tūṣṇīṃ babhūva ha /
bhṛgunāradakṣāṃśca vihāya brahmaputrakāḥ

saptasaṃkhyā vasiṣṭhādyā viśvāmitrastathaiva ca /
vaivasvatamanustvete parasparasamāḥ smṛtāḥ

vahnerapyavarā nityaṃ kiñcinmitrādguṇādhikāḥ /
tadanantajastotraṃ vakṣye śṛṇu khageśvara