Garuda Purana · Chapter 1.70

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe muktāphalapramāṇādivarṇanaṃ nāma muktāphalaparīkṣā nāmaikonasaptatitamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 70
sūta uvāca /
divākarastasya mahāmahimno mahāsurasyottamaratnabījam /
asṛggṛhītvā carituṃ pratasthe nistriṃśanīlena nabhaḥ sthalena

jettrā surāṇāṃ samareṣvajastraṃ vīryāvalepoddhatamānasena /
laṅkādhipenārdhapathe sametya svarbhānuneva prasabhaṃ niruddhaḥ

tatsiṃhalīcārunitambabimbavikṣo bhitāgādhamahāhradāyām /
pūgadrumābaddhataṭadvayāyāṃ mumoca sūryaḥ sariduttamāyām

tataḥ prabhṛti sā gaṅgā tulyapuṇyaphalodayā /
nāmnā rāvaṇagaṅgeti prathimānamupāgatā

tataḥ prabhṛtyeva ca śarvarīṣu kūlāni ratnairnicitāni tasyāḥ /
suvarṇanārācaśatairivāntarbahiḥ pradīptairniśitāni bhānti

tasyāstaṭepūjjvacārurāgā bhavanti toyeṣu ca padmarāgāḥ /
saugandhikotthāḥ kuruvindajāśca mahāguṇāḥ sphāṭikasaṃprasūtāḥ

bandhū kaguñjāsakalendragopajavāsamāsṛksamavarṇaśobhāḥ /
bhrājiṣṇavo dāḍimabījavarṇāstathāpare kiśukapuṣpabhāsaḥ

khindurapadmotpalakuṅkumānāṃ lākṣārasasyāpi samānavarṇaḥ /
sāṃdre 'pi rāge prabhayā svayaiva bhānti svalakṣyāḥ sphuṭamadhyaśobhāḥ

bhānośca bhāsāmanuvedhayogāmāsādya raśami prakareṇa dūram /
pārśvāni sarvāṇyanurañjayanti guṇāpapannāḥ sphaṭikaprasūtāḥ

kusuṃbhanīlavyatimiśrarāgapratyugraraktābujatulyabhāsaḥ /
tathāpare 'ruṣkarakaṇṭakāripuṣpatviṣo hiṅgulavattviṣo 'nye

cakorapuṃskokilasārasānāṃ netrāvabhāsaśca bhavanti kecit /
anye punaḥ santi ca puṣpitānāṃ tulyatviṣā kokanadottamānām

prabhāvakāṭhinyagurutvayogaiḥ prāyaḥ samānāḥ sphaṭikodbhavānām /
ānīlaraktotpalacārubhāsaḥ saugandhikotthā maṇayo bhavanti

kāmaṃ tu rāgaḥ kuruvindajeṣu sa naiva yādṛk sphaṭikodbhaveṣu /
nirarciṣo 'ntarbahulā bhavanti prabhāvavanto 'pi nataiḥ samastaiḥ

ye tu rāvaṇagaṅgāyāṃ jāyante kuruvindakāḥ /
padmarāgaghanaṃ rāgaṃ bibhrāṇāḥ sphaṭikārciṣaḥ

varṇānuyāyinasteṣā māndhradeśe tathā pare /
na jāyante hi ye kecinmūlyaleśamavāpnuyuḥ

tathaiva sphāṭikotthānāṃ deśe tumburusaṃjñake /
sadharmāṇaḥ prajāyante svalpamūlyā hi te smṛtāḥ

varṇādhikyaṃ gurutvaṃ ca snigdhatā samatācchatā /
arciṣmattā mahattā ca maṇīnāṃ guṇasaṃgrahaḥ

ye karkaracchidramalopadigdhāḥ prabhāvimuktāḥ paruṣā vivarṇāḥ /
na te praśastā maṇayo bhavanti samānato jātiguṇaiḥ samastaiḥ

doṣopasṛṣṭaṃ maṇimaprabodhādvibharti yaḥ kaścana kañcideva /
taṃ śokacintāmayamṛtyuvittanāśādayo doṣagaṇā bhajante

kāmaṃ cārutarāḥ pañca jātīnā pratirūpakāḥ /
vijā tayaḥ prayatnena vidvāṃstanupalakṣayet

kalaśapurodbhavasiṃhalatumburudeśotthamuktapāṇīyāḥ /
śrīpūrṇakāśca sadṛśā vijātayaḥ padmarāgāṇām

tuṣopasargātkalaśābhidhānamātāmrabhāvādapi tumburūttham /
kārṣṇyāttathā siṃhaladeśajātaṃ muktābhidhānaṃ nabhasaḥ svabhāvāt

śrīpūrṇakaṃ dīptivinākṛtatvādvijātiliṅgāśraya eva bhedaḥ /
yastāmrikāṃ puṣyati padmarāgo yogāttuṣāṇāmiva pūrṇamadhyaḥ

strehapradigdhaḥ pratibhāti yaśca yo vā praghṛṣṭaḥ prajahāti dīptim /
ākrāntamūrdhā ca tathāṅgulibhyāṃ yaḥ kālikāṃ pārśvagatāṃ bibharti

saṃprāpya cotkṣipya yathānuvṛttiṃ vibhartiyaḥ sarvaguṇānatīva /
tulyapramāṇasya ca tulyajāteryo vā gurutvena bhavettu tulyaḥ /
prāpyāpi ratnākarajā svajātiṃ lakṣedgurutvena guṇena vidvān

apraṇaśyati sandehe śāṇe tu parilekhayet /
su(sva) jātakasamutthena likhitvāpi parasparam

vajraṃ vā kuruvindaṃ vā vimucyānena kenacit /
nāśakyaṃ lekhanaṃ kartuṃ padmarāgendranīlayoḥ

jātyasya sarve 'pi maṇerna jātu vijātayaḥ santi samānavarṇāḥ /
tathāpi nānākaraṇārthameva bhedaprakāraḥ paramaḥ pradiṣṭaḥ

guṇopapannena sahāvabaddhomeṇirna dhāryo viguṇo hi jātyā /
na kaustubhenāpi sahāvabaddhaṃ vidvānvijātiṃ bibhṛyātkadācit

cāṇḍāla eko 'pi yathā dvijātīnsametya bhūrīnapi hantyayatnāt /
atho maṇīnbhūriguṇopapannāñchakroti viplāvayituṃ vijātyaḥ

sapatnamadhye 'pi kṛtādhivāsaṃ pramādavṛttāvapi vartamānam /
na padmarāgasya mahāguṇasya bhartāramāpatspṛśatīha kācit

doṣopasargaprabhavāśca ye te nopadravāstaṃ samabhidravanti /
guṇaiḥ samuttejitacārurāgaṃ yaḥ padmarāgaṃ prayato bibharti

vajrasya yattaṇḍulasaṃkhyayoktaṃ mūlyaṃ samutpāditagauravasya /
tatpadmarāgasya mahāguṇasya tanmāṣakalpākalitasya mūlyam

varṇadāptyapapannaṃ hi maṇiratnaṃ praśasyate /
tābhyāmīṣadapi bhraṣṭaṃ maṇimūlyātprahīyate