Garuda Purana · Chapter 1.2
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye karmakāṇḍe etatpurāṇapravṛttihetunirūpaṇaṃ nāma prathamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 2
ṛṣaya ūcuḥ /
kathaṃ vyāsena kathitaṃ purāṇaṃ gāruḍaṃ tava /
etatsarvaṃ samākhyāhi paraṃ viṣṇukathāśrayam
sūta uvāca /
ahaṃ hi munibhiḥ sārdhaṃ gato badarikāśramam /
tatra dṛṣṭo mayā vyāso dhyāyamānaḥ pareśvaram
taṃ praṇamyopaviṣṭo 'haṃ pṛṣṭavānhi munīśvaram /
sūta uvāca /
vyāsa brūhi hare rūpaṃ jagatsargādikaṃ tataḥ
manye dhyāyasi taṃ yasmāttasmājjānāsi taṃ vibhum /
evaṃ pṛṣṭo yathā prāha tathā viprā?nibodhata
vyāsa uvāca /
śṛṇu sūta ! pravakṣyāmi purāṇaṃ gāruḍaṃ tava /
saha nāradadakṣādyairbrahmā māmuktavānyathā
sūta uvāca /
dakṣanāradamukhyaistu yuktaṃ tvāṃ kathamuktavān /
brahmā śrīgāruḍaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ sāravācakam
vyāsa uvāca /
ahaṃ hi nārado dakṣo bhṛgvādyāḥ praṇipatya tam /
sāraṃ brūhīti papracchurbrahmāṇaṃ brahmalokagam
brahmovāca /
purāṇaṃ gāruḍaṃ sāraṃ rudraṃ ca māṃ yathā /
suraiḥ sahābravīdviṣṇustathāhaṃ vyāsa vacmite
vyāsa uvāca /
kathaṃ rudraṃ suraiḥ sārdhamabravīdvai hariḥ purā /
purāṇaṃ gāruḍaṃ sāraṃ brūhi brahmanmahārthakam
brahmovāca /
ahaṃ gato 'driṃ kailāsamindrādyairdaivataiḥ saha /
tatra dṛṣṭo mayā rudro dhyāyamānaḥ paraṃ padam
pṛṣṭo namaskṛtaḥ kiṃ tvaṃ devaṃ dhyāyasi śaṅkara? /
tvatto nānyaṃ paraṃ devaṃ jānāmi brūhi māṃ tataḥ
sārātsārataraṃ tattvaṃ śrotukāmaḥ suraiḥ saha /
rudrauvāca /
ahaṃ dhyāyāmi taṃ viṣṇuṃ paramātmānamīśvaram
sarvadaṃ sarvagaṃ sarvaṃ sarvaprāṇihṛdisthitam /
bhasmoddhūlitadehastu jaṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ
viṣṇorārādhanārthaṃ me vratacaryā pitāmaha /
tameva gatvā pṛcchāmaḥ sāraṃ yaṃ cintayāmyaham
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ padmanābhaṃ hariṃ dehavivarjitam /
śuciṃ śuciṣadaṃ haṃsaṃ tatpadaṃ parameśvaram
yuktā sarvātmanātmānaṃ taṃ devaṃ cintayāmyaham /
yasminviśvāni bhūtāni tiṣṭhanti ca viśanti ca
guṇabhūtāni bhūteśe sūtre maṇigaṇā iva /
sahasrākṣaṃ sahasrāṅghriṃ sahasroruṃ varānanam
aṇīyasāmaṇīyāṃsaṃ sthaviṣṭhaṃ ca sthavīyasām /
garīyasāṃ gariṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca śreyasāmapi
yaṃ vākyeṣvanuvākyeṣu niṣatsūpaniṣatsu ca /
gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu
purāṇa puruṣaḥ prokto brahmā prokto dvijātiṣu /
kṣaye saṅkarṣaṇaḥ proktastamupāsyamupāsmahe
yasmiṃllokāḥ sphurantīme jale śakunayo yathā /
ṛtamekākṣaraṃ brahma yattatsadasataḥ param
arcayanti ca yaṃ devā yakṣarākṣasapannagāḥ /
yasyāgnirāsyaṃ dyaurmūrdhā khaṃ nābhiścaraṇau kṣitiḥ
candrādityau ca nayane taṃ devaṃ cintayāmyaham /
yasya trilokī jaṭhare masya kāṣṭhāśca bāhavaḥ
yasyocchvāsaśca pavanaḥ taṃ devaṃ cintayāmyaham /
yasya keśeṣu jīmūtā nadyaḥ sarvāṅgasandhiṣu
kukṣau samudrāścatvārastaṃ devaṃ cintayāmyaham /
paraḥ kālātparo yajñātparaḥ sadasataścayaḥ
anādirādi rviśvasya taṃ devaṃ cintayāmyaham /
manasaścandramā yasya cakṣuṣośca divākaraḥ
mukhādagniśca saṃjajñe taṃ devaṃ cintayāmyaham /
padybhāṃ yasya kṣitirjātā śrotrābhyāṃ ca tathā diśaḥ
mūrdhabhāgāddivaṃ yasya taṃ devaṃ cintayāmyaham /
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca
vaṃśānucaritaṃ yasmāttaṃ devaṃ cintayāmyaham /
yaṃ dhyāyāmyahametasmādūjāmaḥ sāramīkṣitum
brahmovāca /
ityukto 'haṃ purā rudraḥ śvetadvīpanivāsinam /
stutvā praṇamya taṃ viṣṇuṃ śrotukāma sthitaḥ suraiḥ
asmākaṃ madhyato rudra uvāca parameśvaram /
sārāntsārataraṃ viṣṇuṃ pṛṣṭavāṃstaṃ praṇamya vai
brahmovāca /
yathā papraccha māṃ vyāsa stathāsau bhagavān bhavaḥ /
papraccha viṣṇuṃ devādyaiḥ śṛṇvatāmamaraiḥ saha
rudra uvāca /
hare kathaya deveśa ! devadevaḥ ka īśvaraḥ /
ko dhyeyaḥ kaśca vai pūjyaḥ kairvratai stuṣyate paraḥ
kairdharmaiḥ kaiśca niyamaiḥ kayā vā dharmapūjayā /
kenācāreṇa tuṣṭaḥ syātkiṃ tadrūpaṃ ca tasya vai
kasmāddevājjagajjātaṃ jagatpālayate cakaḥ /
kīdṛśairavatāraiśca kasminyāti layaṃ jagat
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca /
kasmāddevātpravartante kasmimannetatpratiṣṭhitam
etatsarvaṃ hare ! brūhi yaccānyadapi kiñcana /
parameśvaramāhātmyaṃ yuktayogādikaṃ tathā
tathāṣṭādaśa vidyāśca harī rudraṃ tato 'bravīt /
hariruvāca /
śṛṇu rudra ! pravakṣyāmi brahmaṇā ca suraiḥ saha
ahaṃ hi devo devānāṃ sarvalokeśvareśvaraḥ /
ahaṃ dhyeyaśca pūjyaśca stutyohaṃ statibhiḥ suraiḥ
ahaṃ hi pūjito rudra ! dadāmi paramāṃ gatim /
niyamaiśca vrataistuṣṭa ācāreṇa ca mānavaiḥ
jagatsthiterahaṃ bījaṃ jagatkartā tvahaṃ śiva ! /
duṣṭanigrahakartā hi dharmagoptā tvahaṃ hara !
avatāraiśca matsyādyaiḥ pālayāmyakhilaṃ jagat /
ahaṃ mantrāśca mantrārthaḥ pūjādhyānaparo hyaham
svargādīnāṃ ca kartāhaṃ svargādīnyahameva ca /
yogī yogohamevādyaḥ purāṇānyahamevaca
jñātā śrotā tathā mantā vaktā vaktavyameva ca /
sarvaḥ sarvātmako devo bhuktimuktikaraḥ paraḥ
dhyānaṃ pūjopahāro 'haṃ maṇḍalānyahameva ca /
itihāsānyahaṃ rudra ! sarvavedā hyahaṃ śiva !
sarvajñānānyahaṃ śambho ! brahmātmāhamahaṃ śiva ! /
ahaṃ brahmā sarvalokaḥ sarvadevātmako hyaham
ahaṃ sākṣātsadācāro dharmo 'haṃ vaiṣṇavo hyaham /
varṇāśramāstathā cāhaṃ taddharmo 'haṃ purātanaḥ
yamo 'haṃ niyamo rudra ! vratāni vividhāni ca /
ahaṃ sūryastathā candro maṅgalādīnyahaṃ tathā
purā māṃ garuḍaḥ pakṣī tapasārādhayadbhuvi /
tuṣṭa ūce varaṃ brūhi matto vavre varaṃ sa tu
garuḍa uvāca /
mama mātā ca vinatā nāgairdāsīkṛtā hare /
yathāhaṃ deva tāñjitvā cāmṛtaṃ hyānayāmi tat
dāsyādvimokṣayiṣyāmi yathāhaṃ vāhanastava /
mahābalo mahāvīryaḥ sarvajño nāgadāraṇaḥ
purāṇasaṃhitākartā yathāhaṃ syāṃ tathā kuruṃ /
viṣṇuruvāca /
yathā tvayoktaṃ garuḍa tathā sarvaṃ bhaviṣyati
nāgadāsyānmātaraṃ tvaṃ vinatāṃ mokṣayiṣyasi /
devādīnsakalāñjitvā cāmṛtaṃ hyānayiṣyasi
mahābalo vāhanastvaṃ bhaviṣyasi viṣārdanaḥ /
purāṇaṃ matprasādācca mama māhātmyavācakam
yaduktaṃ matsvarūpaṃ ca tava cāvirbhaviṣyati /
gāruḍaṃ tava nāmnā talloke khyātiṃ gamiṣyati
yathāhaṃ devadevānāṃ śrīḥ khyāto vinatāsuta /
tathā khyātiṃ purāṇeṣu gāruḍaṃ gāruḍaiṣyati
yathāhaṃ kīrtanīyo 'tha tathā tvaṃ garuḍātmanā /
māṃ dhyātvā pakṣimukhyedaṃ purāṇaṃ gada gāruḍam
ityukto garuḍo rudra ! kaśyapāyāha pṛcchate /
kaśyapo gāruḍaṃ śrutvā vṛkṣaṃ dagdhamajīvayat
svayaṃ cānyamanā bhūtvā vidyayānyānya jīvayat /
yakṣi oṃuṃsvāhājāpī vidyayaṃ gāruḍī parā /
garuḍoktaṃ gāruḍaṃ hi śṛṇu rudra ! madātmakam
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0