Garga Samhita · Chapter 7.26

kiṃpuruṣakhaṇḍa vijayam
śrīnārada uvāca -
atha kārṣṇiṃ parāndeśāndivyadrumalatākulān //
sahasrapatravad‌bhiśca sarobhiḥ śobhitān yayau

akṣauhīṇīśatayutaḥ pradyumnaścaṇḍavikramaḥ //
yakṣairdiṣṭena mārgeṇa khaṇḍaṃ kiṃpuruṣaṃ yayau

raṃgavallīpuraṃ yatra hemakūṭagireradhaḥ //
tasya kiṃpuruṣā ucuḥ śaṃbarāreśca śṛṇvataḥ

kiṃpuruṣā ūcuḥ -
aho'tidhanyā mathurāpurī varā
babhūva yasyāṃ parameśvaro hariḥ //
aho'tidhanyaṃ satataṃ yadoḥ kulaṃ
jāto hi yasminnakhilāṃḍapālakaḥ

dhanyaṃ ca tacchūrasutasya mandiraṃ
golokanāthena manoharaṃ kṛtam //
dhanyaṃ paraṃ māthuramaṃḍalaṃ suraiḥ
sudurlabhaṃ yatra cacāra mādhavaḥ

mahāvanaṃ dhanyatamaṃ manoharaṃ
piturgṛhādyatra gato hariḥ śiśuḥ //
cacāra kṛṣṇaḥ śiśunā balena hi
yaśodayā dugdhamukhaḥ sulālitaḥ

vṛṃdāvanaṃ puṇyatamaṃ parātpara-
śrīkṛṣṇapādāṃbujareṇurājitam //
gāḥ pālayan yatra cacāra balo
gopālabālaiḥ sabalaḥ svayaṃ hariḥ

yo dānalīlāṃ kila mānalīlāṃ
śrīrāsalīlāṃ vrajasundarībhiḥ //
vṛndāvane yatra cacāra kṛṣṇo
yasyāpi gāyanti yaśastrilokāḥ

aho'tidhanyā vṛṣabhānunaṃdinī
līlāvatī sā nijalokaśālinī //
cacāra kṛṣṇena kalindanandinī-
taṭe milindadhvanisaṃkule vane

aho'tidhanyā'sti kalindanaṃdinī
śrīkṛṣṇavāmāṃsasamud‌bhavā yā //
taṭe milindadhvanisaṃkule vaṭe
tatsparśanādyāti naraḥ kṛtārthatām

samud‌bhavo yo harivakṣaso giri-
rgovarddhano nāma girīṃdrarājarāṭ //
virājate sa vrajamaṃḍale paro
yaddarśanāñjanma punarna vidyate

aho'tidhanyā yadumaṇḍalībhi-
rvirājate bhūmitale manoharā //
vaikuṇṭhalīlādhikṛtā kuśasthalī
yathā taḍid‌bhirjaladāvalirdivi

yatraiva sākṣātpuruṣaḥ pareśvaro
dhṛtvā caturvyūhamalaṃ virājate //
yastūgrasenāya dadau nṛpeśatāṃ
kṛṣṇāya tasmai haraye namo namaḥ

praṇoditastena nṛpeṇa dhīmatā
jagadvijetuṃ makaradhvajo mahān //
kṛtvātha taddarśanamadya durlabhaṃ
vayaṃ kṛtārthā hi bhavema sarvataḥ

śrīnārada uvāca -
itthaṃ harirnṛpayaśo viśadaiścaritrai-
rudyattrilokamalaṃ viśadīcakāra //
pūrṇeṃduraśmimilitaistaralaiḥ sphurad‌bhiḥ
prodyad‌bhirud‌gaja ivāmalasiṃdhudugdham

itthaṃ yaśaḥ svamamalaṃ nṛpa śaṃbarāriḥ
śrutvātiharṣitatanuḥ pradadau dhanāni //
keyurahāranavarat‍namanoharāṇi
tebhyaḥ kirīṭamaṇikuṇḍalakaṃkaṇāni

raṅgavallīpurādhīśaḥ subāhuścandravaṃśajaḥ //
natvā baliṃ dadau so'pi pradyumnāya mahātmane

tasmai prasanno bhagavān pradyumno mīnaketanaḥ //
datvā cūḍāmaṇiṃ divyaṃ papracchedaṃ mahāmanāḥ

śrīpradyumna uvāca -
raṅgavallīpurasyāpi nāma kena prakāśitam //
etad‍brūhi subāho me śrutaṃ pūrvaṃ tvayā kila

subāhuruvāca -
devāsuraiḥ purā rājanmathitaḥ kṣīrasāgaraḥ //
vinirgatāni mathanād‌rat‍nāni ca caturdaśa

niḥsṛtaṃ kalaśaṃ tasmātsudhāpūrṇaṃ manoharam //
taṃ dadarśa hariḥ sākṣānnetrābhyāṃ puṣkarekṣaṇaḥ

tannetraharṣabinduśca kalaśe nipapāta ha //
tasmād‍vṛkṣaḥ samud‍bhutastulasīti prakathyate

raṅgavallīti tannāma cakāra madhusūdanaḥ //
atra kiṃpuruṣe khaṃḍe hemakūṭagireradhaḥ

tasyāśca raṅgavalyāḥ kau sthāpanāṃ sa cakāra ha //
raṅgavallīmahāvṛkṣaḥ sadātraiva virājate

tannāmnā prasiddhamabhūd‌raṃgavallīpuraṃ tvidam //
atra nityaṃ hi hanumānārṣṭiṣeṇena rāgiṇā

darśanārthaṃ samāyāti mahātmā rāmapūjakaḥ //
śrīnārada uvāca -
iti śrutvā śambarārī raṅgavallīṃ manoharam

dṛṣṭvā pradakṣiṇīkṛtya deśānanyāñjagāma ha //
hemakūṭataṭībhūtaṃ vanaṃ prāptaṃ bhayaṅkaram

jhillījhaṃkārasaṃyuktaṃ siṃhacitrakanāditam //
vanyaiḥ karīṃdraiḥ saṃyuktaṃ śivolūkarutāvṛtam

kīcakāśvatthamandāra-vaṭabhūrjasamākulam //
kṛṣṇāharītakīvallī-badaraiḥ saghanaṃ vanam

tasmādvinirgataḥ sarpo daśayojanalaṃbitaḥ //
agrasad‌gajavṛṃdāni phūtkāraṃ kārayanmuhuḥ

hāhākāre tadā jāte senāyāṃ maithileśvara //
pracaṃḍagaralairvātairbhasmībhūte diśāṃtare

bhānuḥ subhānuḥ svarbhānuḥ prabhānurbhānumāṃstathā //
caṃdrabhānurbṛhad‌bhānuratibhānustathā'ṣṭamaḥ

śrībhānuḥ pratibhānuśca satyabhāmātmajā daśa //
ete jaghnuḥ śaraistīkṣṇaiḥ sarpaṃ raudraṃ madotkaṭam

bāṇaiḥ saṃbhinnasarvāṃgaḥ patito dharaṇītale //
sarparūpaṃ vihāyāśu gaṃdharvo'bhūtsphuraddyuti

natvā śrīkṛṣṇaputrāṃstān dyotayan maṃḍalaṃ diśām //
puṣpairvarṣatsu deveṣu vimānena divaṃ yayau

bahulāśva uvāca -
gaṃdharvo'yaṃ tu kaḥ pūrvaṃ kena pāpena sarpatām //
prāptaḥ kathaṃ vada mune tvaṃ parāvaravittamaḥ

śrīnārada uvāca -
ārṣṭiṣeṇasya yo bhrātā sumatirnāma sundaraḥ //
rāmāyaṇaṃ hanumatā paṭhituṃ sa samāgataḥ

hemakūṭe hanumataḥ kurvato rāmasevanam //
prātaḥkālātsamārabhya ghaṭikāśca caturdaśa

salakṣmaṇaṃ rāmacaṃdraṃ dhyāyato jānakīpatim //
phūtkāraiḥ sarpavattasya dhyānabhaṃgaṃ cakāra ha

tadā kruddho mahāvīro hanumān vānareśvaraḥ //
śāpaṃ dadau sumataye tvaṃ sarpo bhava durmate

tadaiva tasya caraṇau natvā prāha kṛtāṃjaliḥ //
he deva pāhi pāhīti dīnaṃ māṃ śaraṇaṃ gatam

atha prasanno bhagavānsumatiṃ prāha dharmavit //
dvāpārāṃte śaraistīkṣṇairhariputradhanuścyutaiḥ //
bhinnadehaḥ svāṃ prakṛtiṃ yāsyasi tvaṃ na saṃśayaḥ

gaṃdharvaḥ sumatirnāma vimukto'bhūd‌videharāṭ //
satāṃ śāpo'pi varavad‌varo mokṣārthadaḥ kimu

atha kārṣṇirmahābāhuścaitradeśānmanoharān //
vasantamādhavīvṛṃdaiḥ śobhītānsa jagāma ha

sahasradalapadmānāṃ ṣaṭ‍padadhvaniśālinām //
patanti reṇavo yatra saraḥsvābīracūrṇavat

elālavaṃgalatikā kṣuṇṇāḥ sainyāṅ‌ghribhiḥ pathi //
tena bhṛṅgāvalī reje karikarṇapratāḍitā

yatra vai puruṣā rājannāgāyutasamā bale //
valīpalitadaurgaṃdhyasvedaklamavivarjitāḥ

tretāyugasamāḥ kālo vartate yatra nityaśaḥ //
āyuścāyutavarṣāṇāṃ divyauṣadhinadīguṇaiḥ

pīyūṣatulyaṃ toyaṃ ca hemabhūmirvirājate //
muktāvidrumavaiḍūrya-rat‍notpattiśca yatra vai

suṃdaryaḥ pramadā rāmā nityayauvanabhūṣitāḥ //
sphuraṃtyupavaneṣvārātsaudāminyo ghaneṣviva

yatra vai nagarī ramyā vasaṃtatilakā śubhā //
śṛṅ‌gāratilako nāma rājā yatra mahābalaḥ

jaitrān vīrān samāhūya gajamāruhya daṃśitaḥ //
yoddhuṃ viniryayau yaśca pradyumnasyāpi saṃmukhe

sāṃbaḥ sumitraḥ purujicchatajicca sahasrajit //
vijayaścitraketuśca vasumāndraviḍaḥ kratuḥ

jāṃbavatyāḥ sutā hyete cakrurnārācadurdinam //
palāyiteṣu caiteṣu bāṇairbhinneṣu maithila

bāṇāṃdhakāre saṃjāte mahānkolāhalo hyabhūt //
tadā śṛṅgāratilako gajārūḍho mahābalaḥ

triśūlena tada sāmbaṃ hṛdi vivyādha roṣataḥ /
anyānsaṃpātayāmāsa śaraiḥ kodaṃḍanirgataiḥ

ekākī vicaran yuddhe vane vaiśvānaro yathā //
tadā gadaḥ samāgatya tad‌gajaṃ sumadotkaṭam

śuṃḍādaṃḍe saṃgṛhītvā pātayāmāsa bhūtale //
dūre prapatitaḥ śīghraṃ śṛṅgāratilako nṛpaḥ

sadyo bhayāturo bhūtvā yuddhe baddhāṃjaliḥ svataḥ //
turaṃgāṇāmarbudaṃ ca rathānāṃ lakṣameva ca

gajānāmayutaṃ rājā pradyumnāya baliṃ dadau //
itthaṃ kiṃpuruṣaṃ khaṃḍaṃ jitvā kārṣṇirmahābalaḥ

niṣādadarśitairmārgairharivarṣaṃ tato yayau

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ śrīviśvajitkhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde
kiṃpuruṣakhaṇḍavijayo nāma ṣaḍ‌viṃśo'dhyāyaḥ