Garga Samhita · Chapter 2.13

śeṣopākhyānavarṇanam -
vaideha uvāca -
yad‌rajo durlabhaṃ loke yogināṃ bahujanmabhiḥ /
tatpādābjaṃ hareḥ sākṣād‌babhau kāliyamūrddhasu

ko'yaṃ pūrvaṃ kuśalakṛtkāliyo phaṇināṃ varaḥ /
enaṃ veditumicchāmi brūhi devarṣisattama

śrīnārada uvāca -
svāyaṃbhuvāntare pūrvaṃ nāmnā vedaśirā muniḥ /
viṃdhyācale tapo'kārṣīd‌bhṛguvaṃśasamud‌bhavaḥ

tadāśrame tapaḥ kartuṃ prāpto hyaśvaśirā muniḥ /
taṃ vīkṣya raktanayanaḥ prāha vedaśirā ruṣā

vedaśirā uvāca -
mamāśrame tapo vipra mā kuryāḥ sukhadaṃ na hi /
anyatra te tapoyogyā bhūmirnāsti tapodhana

śrīnārada uvāca -
śrutvā'tha vedaśiraso vākyaṃ hyaśvaśirā muniḥ /
krodhayukto raktanetraḥ prāha taṃ munipuṃgavam

aśvaśirā uvāca -
mahāviṣṇoriyaṃ bhūmiḥ na te me munisattama /
katibhirmunibhiścātra na kṛtaṃ tapa uttamam

śvasan sarpa iva tvaṃ bho vṛthā krodhaṃ karoṣi hi /
tadā sarpo bhava tvaṃ hi bhūyātte garuḍād‌bhayam

vedaśirā uvāca -
tvaṃ mahādurabhiprāyo laghudrohe mahodyamaḥ /
kāryārthī kāma iva kau tvaṃ kāko bhava durmate

āvirāsīttato viṣṇuritthaṃ ca śapatostayoḥ /
svasvaśāpādduḥkhitayoḥ sāṃtvayāmāsa tau girā

śrībhagavānuvāca -
yuvāṃ tu me samau bhaktau bhujāviva tanau munī /
svavākyaṃ tu mṛṣā kartuṃ samartho'haṃ munīśvarau

bhaktavākyaṃ mṛṣā kartuṃ necchāmi śapatho mama /
te mūrdhni he vedaśiraḥ caraṇau me bhaviṣyataḥ

tadā te garuḍād‌bhītiḥ na bhaviṣyati karhicit /
śṛṇu me'śvaśiro vākyaṃ śocaṃ mā kuru mā kuru

kākarūpe'pi sujñānaṃ te bhaviṣyati niścitam /
paraṃ traikālikaṃ jñānaṃ saṃyutaṃ yogasiddhibhiḥ

śrīnārada uvāca -
utyuktvātha gate viṣṇau muniraśvaśirā nṛpa /
sākṣātkākabhuṣaṃḍo'bhūd‌yogīṃdro nīlaparvate

rāmabhakto mahātejāḥ sarvaśāstrārthadīpakaḥ /
rāmāyaṇaṃ jagau yo vai garuḍāya mahātmane

cākṣuṣe hyantare prāpte dakṣaḥ prācetaso nṛpa /
kaśyapāya dadau kanyā ekādaśa manoharāḥ

tāsāṃ kadrūśca yā śreṣṭhā sā'dyaiva rohiṇī smṛtā /
vasudevapriyā yasyāṃ baladevo'bhavatsutaḥ

sā kadrūśca mahāsarpān janayāmāsa koṭiśaḥ /
mahod‌bhaṭān viṣabalānugrān paṃcaśatānanān

mahāphaṇidharān kāṃścidduḥsahāṃśca śatānanān /
teṣāṃ vedaśirā nāma kāliyo'bhūnmahāphaṇī

teṣāmādau phaṇīndro'bhūccheṣo'nantaḥ parātparaḥ /
so'dyaiva baladevo'sti rāmo'nanto'cyutāgrajaḥ

ekadā śrīhariḥ sākṣād‌bhagavān prakṛteḥ paraḥ /
śeṣaṃ prāha prasannātmā meghagaṃbhīrayā girā

śrībhagavānuvāca - bhūmaṃḍalaṃ samādhātuṃ sāmarthyaṃ kasyacinna hi /
tasmādenaṃ mahīgolaṃ mūrdhni taṃ hi samuddhara

anaṃtavikramastvaṃ vai yato'nanta iti smṛtaḥ /
idaṃ kāryaṃ prakartavyaṃ janakalyāṇahetave

śeṣa uvāca -
avadhiṃ kuru yāvattvaṃ dharoddhārasya me prabho /
bhūbhāraṃ dhārayiṣyāmi tāvatte vacanādiha

śrībhagavānuvāca -
nityaṃ sahasravadanairuccāraṃ ca pṛthak pṛthak /
mad‌guṇasphuratāṃ nāmnāṃ kuru sarpeṃdra sarvataḥ

mannāmāni ca divyāni yadā yāṃtyavasānatām /
tadā bhūbhāramuttārya phaṇistvaṃ susukhī bhava

śeṣa uvāca -
ādhāro'haṃ bhaviṣyāmi madādhāraśca ko bhavet /
nirādhāraḥ kathaṃ toye tiṣṭhāmi kathaya prabho

śrībhagavānuvāca -
ahaṃ ca kamaṭho bhūtvā dhārayiṣyāmi te tanum /
mahābhāramayīṃ dīrghāṃ mā śocaṃ kru matsakhe

śrīnārada uvāca -
tadā śeṣaḥ samutthāya natvā śrīgaruḍadhvajam /
jagāma nṛpa pātālādadho vai lakṣayojanam

gṛhītvā svakareṇedaṃ gariṣṭhaṃ bhūmimaṃḍalam /
dadhāra svaphaṇe śeṣo'pyekasmiṃścaṃḍavikramaḥ

saṃkarṣaṇe'tha pātāle gate'nantaparātpare /
anye phaṇīndrāstamanu viviśurbrahmaṇoditāḥ

atale vitale kecitsutale ca mahātale /
talātale tathā kecitsaṃprāptāste rasātale

tebhyastu brahmaṇā dattaṃ dvīpaṃ ramaṇakaṃ bhuvi /
kāliyapramukhāstasmin avasansukhasaṃvṛtāḥ

iti te kathitaṃ rājan kāliyasya kathānakam /
bhuktidaṃ muktidaṃ sāraṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ vṛndāvanakhaṇḍe
śeṣopākhyānavarṇanaṃ nāma trayośo'dhyāyaḥ