Garga Samhita · Chapter 2.11
dhenukāsuramokṣaḥ -
śrīnārada uvāca -
ekadā sabalaḥ kṛṣṇaścārayan gā manoharāḥ /
gopālaiḥ sahitaḥ sarvairyayau tālavanaṃ navam
dhenukasya bhayādgopā na gatāste vanāntaram /
kṛṣṇo'pi na gatastatra bala eko viveśa ha
nīlāṃbaraṃ kaṭau baddhvā baladevo mahābalaḥ /
paripakvaphalārthaṃ hi tadvane vicacāra ha
bāhubhyāṃ kaṃpayan tālān phalasaṃghaṃ nipātayan /
garjaṃśca nirbhayaḥ sākṣādananto'nantavikramaḥ
phalānāṃ patatāṃ śabdaṃ śrutvā krodhāvṛtaḥ kharaḥ /
madhyāhne svāpakṛdduṣṭo bhīmaḥ kaṃsasakho balī
āyayau saṃmukhe yoddhuṃ baladevasya dhenukaḥ /
balaṃ paścimapādābhyāṃ nihatyorasi satvaram
cakāra kharaśabdaṃ svaṃ paridhāvan muhurmuhuḥ /
gṛhītvā dhenukaṃ śīghraṃ balaḥ paścimapādayoḥ
cikṣepa tālavṛkṣe ca hastenaikena līlayā /
tena bhagnaśca tālo'pi tālānpārśvasthitān bahūn
pātayāmāsa rājendra tadadbhutamivābhavat /
punarutthāya daityeṃdro balaṃ jagrāha roṣataḥ
yojanaṃ nodayāmāsa gajaṃ prati gajo yathā /
gṛhītvā taṃ balaḥ sadyo bhrāmayittvā'tha dhenukam
bhūpṛṣṭhe pothayāmāsa mūrchito bhagnamastakaḥ /
kṣaṇena punarutthāya krodhasaṃyuktavigrahaḥ
mūrdhni kṛtvā catuḥśṛṅgaṃ dhṛtvā rūpaṃ bhayaṃkaram /
gopān vidrāvayāmāsa śṛṅgaistīkṣṇairbhayaṅkaraiḥ
agre palāyitān gopān dudrāvāśu madotkaṭaḥ /
śrīdāmā taṃ ca daṃḍena subalo muṣṭinā tathā
stokaḥ pāśena taṃ daityaṃ sa tatāḍa mahābalam /
kṣepaṇenārjunoṃ'śuśca daityaṃ lattikayā kharam
viśālarṣabha etyāśu pādena svabalena ca /
tejasvī hyardhacaṃdreṇa devaprasthaścapeṭakaiḥ
varūthapaḥ kaṃdukena saṃtatāḍa mahākharam /
atha kṛṣṇo'pi taṃ nītvā hastābhyāṃ dhenukāsuram
bhrāmayitvā''śu cokṣepa girigovardhanopari /
śrīkṛṣṇasya prahāreṇa mūrchito ghaṭikādvayam
punarutthāya svatunuṃ vidhunvan dārayanmukham /
śṛṅgābhyāṃ śrīhariṃ nītvā dhāvandaityo nabhogataḥ
cakāra tena khe yuddhamūrdhvaṃ vai lakṣayojanam /
gṛhītvā dhenukaṃ daityaṃ śrīkṛṣṇo bhagavānsvayam
cikṣepādho bhūmimadhye cūrṇitāsthiḥ sa mūrcchitaḥ /
punarutthāya śṛṅgābhyāṃ nādaṃ kṛtvātibhairavam
govardhanaṃ samutpāṭya śrīkṛṣṇe prāṇitotkharaḥ /
giriṃ gṛhītvā śrīkṛṣṇaḥ prākṣipattasya mastake
detyo giriṃ gṛhītvā'tha śrīkṛṣṇe prāhiṇodbalī /
kṛṣṇo govardhanaṃ nītvā pūrvasthāne samākṣipat
punardhāvan mahādaityaḥ śṛṅgābhyāṃ dārayanbhuvam /
balaṃ paścimapādābhyāṃ tāḍayitvā jagarja ha
nanāda tena brahmāṃḍaṃ praijadbhūkhaṃḍamaṃḍalam /
hastābhyāṃ saṃgṛhītvā taṃ baladevo mahābalaḥ
bhūpṛṣṭhe pothayāmāsa mūrcchitaṃ bhagnamastakam /
punastatāḍa taṃ daityaṃ muṣṭinā hyacutāgrajaḥ
tena muṣṭiprahāreṇa sadyo vai nidhanaṃ gataḥ /
tadeva vavṛṣurdevāḥ puṣpairnandanasaṃbhavaiḥ
dehādvinirgataḥ so'pi śyāmasundaravigrahaḥ /
sragvī pītāṃbaro devo vanamālāvibhūṣitaḥ
lakṣapārṣadasaṃyuktaḥ sahasradhvajaśobhitaḥ /
sahasracakradhvanibhṛddhayāyutasamanvitaḥ
lakṣacāmaraśobhāḍhyo'ruṇavarṇo'tiratnabhṛt /
divyayojanavistīrṇo manoyāyī manoharaḥ
kiṃkiṇījālasaṃyukto ghaṇṭāmaṃjīrasaṃyutaḥ /
hariṃ pradakṣiṇīkṛtya sabalaṃ divyarūpadhṛk
divyaṃ rathaṃ samāruhya dyotayanmaṃḍalaṃ diśām /
jagāma daityo he rājan golokaṃ kaṃprakṛteḥ param
śrīkṛṣṇo dhenukaṃ hatvā sabalo bālakaiḥ saha /
tadyaśastu pragāyadbhirbabhau gokulagogaṇaiḥ
rājovāca -
mune muktiṃ kathaṃ prāptaḥ pūrvaṃ ko dhenukāsuraḥ /
kathaṃ kharatvamāpanna etanme brūhi tattvataḥ
śrīnārada uvāca vairocanerbaleḥ putro nāmnā sāhasiko balī /
nārīṇāṃ daśasāhasrai reme vai gandhamādane
vāditrāṇāṃ nūpurāṇāṃ śabdo'bhūttadvane mahān /
guhāyāmāsthitasyāpi śrīkṛṣṇaṃ smarato muneḥ
durvāsaso'tha tenāpi dhyānabhaṅgo babhūva ha /
nirgataḥ pādukā''rūḍho durvāsāḥ kṛśavigrahaḥ
dīrghaśmaśruryaṣṭidharaḥ krodhapuṃjānaladyutiḥ /
yasya śāpādviśvamidaṃ kaṃpate sa jagāda ha
durvāsā uvāca -
uttiṣṭha gardabhākāra gardabho bhava durmate /
varṣāṇāṃ tu caturlakṣaṃ vyatīte bhārate punaḥ
māthure maṃḍale divye puṇye tālavane vane /
baladevasya hastena muktiste bhavitā'sura
nārada uvāca -
tasmādbalasya hastena śrīkṛṣṇastaṃ jaghāna ha /
prahlādāya varo datto na vadhyo me tavānvayaḥ
iti śrīgargasaṃhitāyāṃ vṛndāvanakhaṇḍe
dhenukāsuramokṣo nāma ekādaśo'dhyāyaḥ
Original text: gargasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0