Garga Samhita · Chapter 10.51

aśvamedhakhaṇḍaḥ - ekapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
yādavagaṇānāṃ kauntalapuragamanam -
garga uvāca -
atha kṛṣṇastu bhagavānyādavānāṃ ca pālanam //
kṛtvā militvā prayayau rathenāpi kuśasthalīm

kṛṣṇe gate'niruddhastu hayaṃ saṃpūjya yat‍nataḥ //
baṃdhanānmocayāmāsa vijayārthe nṛpeśvara

muktasturaṃgaḥ prayayau deśāndeśānvilokayan //
pṛṣṭhatastasya rājeṃdra tvaraṃ jagmuśca vṛṣṇayaḥ

duryodhanaṃ jitaṃ śrutvā bhūpāstu taṃ turaṃgamam //
prāptaṃ na jagṛhū rāṣṭre kṛṣṇasya balino bhayāt

athāvrajatturaṃgo'yaṃ śṛṇvanpaśyannitastataḥ //
saṃprāpto'bhūd‌dvaitavane yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ

bhrātṛbhirbhāryayā sārddhaṃ vanavāsaṃ karoti hi //
tasminvane bhīmaseno vanadvīpagaṇaiḥ saha

nityaṃ karoti krīḍāṃ vai bālaḥ krīḍanakairiva //
dadarśa turagaṃ tatra taṃ vanaṃ gahvaraṃ mahat

nyagrodhāśvatthabilvaiśca kharjūrapanasaistathā //
bakulaiḥ saptaparṇaiśca tiṃdukaistilakairapi

śālaistālaistamālaiśca badarīlodhrapāṭalaiḥ //
babbūraśālmalīveṇūpalāśādibhīranvitam

āgataṃ ghoṭakaṃ dṛṣṭvā durjare nirjane vane //
varāhamṛgaśārdūlavṛkasarpagaṇairyute

jhillījhaṃkārasaṃyukte gṛdhracillādibhiryute //
vṛte tathā bhujaṃgaiśca valmīkādarddhaniḥsṛtaiḥ

śṛgālamarkamahiṣagavayādibhiranvite //
nīlagogajabhallūkamārjārairvanamānuṣaiḥ

yukte bhayaṃkare rājanbhīmo bhīmaparākramaḥ //
aśvaṃ jagrāha keśeṣu sapatraṃ nṛpa līlayā

kenotsṛṣṭaṃ vadanvākyaṃ svāśramaṃ prayayau śanaiḥ //
tadaiva cāniruddhādyā ājagmuḥ sarvayādavāḥ

paśyaṃto yajñagandharvamaraṇye nṛpa kṛcchrataḥ //
dṛṣṭvā gṛhītaṃ turagamūcuste tu parasparam

aho vanacaro hyeṣa dṛśyate bhīmasenavat //
bṛhadbāhurmahāpuṣṭo mahocco raktalocanaḥ

mahāgauraḥ kṛcchradharo dhūlilipto gadādharaḥ //
itthaṃ bruvaṃtaste sarve punarūcuśca taṃ janam

kastvaṃ śrīrājarājanyahayaṃ nītvā kva yāsyasi //
tasmānmocaya śīghraṃ tvāṃ na ceddhanmo śilīmukhaiḥ

iti tadvākyamākarṇya hayaṃ baddhvā ca gahvare //
jagāma svagadāṃ gurvīṃ bhārāyutasamanvitām

tayā jaghāna saṃgrāme yādavānbhīmavikramaḥ //
nipeturvṛṣṇayastatra bhīmena nihatāśca ye

aniruddhastataḥ kruddho dṛṣṭvā tasya parākramam //
sahasravāraṇānmattānnodayāmāsa śatrave

tataḥ sadiggajaiḥ so'pi bhūbhṛcchikharasannibhaiḥ //
pātito dharaṇīpṛṣṭhe viṣāṇairavapīḍyate

tato bhīmaḥ samutthāya krodhatprasphuritādharaḥ //
mattāngajāñjaghānātha gadayā vajrakalpayā

kāṃściccikṣepa gagane kām̐ścid‌bhūmau vyapothayat //
kām̐ścinmamarda pādābhyāṃ gajānkām̐ścid‌gajeṣu ca

tataśca dudruvuḥ sarve vāraṇā bhayavihvalā: //
tadā''jagāma saṃkruddho gadastatra gadādharaḥ

gatvā tatsannidhau so'pi jñātvā bhīmaṃ tu śaṃkitaḥ //
uvāca natvā he vīra kastvaṃ vada mamāgrataḥ

so'bravīd‌bhīmaseno'haṃ jitvā dyūtena he gada //
duryodhanena ripuṇā purānniṣkāsitā vayam

atrasthānādyojane tu bhrātṛbhiśca yudhiṣṭhiraḥ //
karoti vanavāsaṃ vai hyaho daivasya māyayā

vane varṣā gatāścāṣṭau catvārastvavaśeṣitāḥ //
varṣamātraṃ kariṣyāmo'jñātavāsaṃ vayaṃ punaḥ

arjunastu gataḥ svargamāhūto vāsavena ca //
ahaṃ na jāne tu kadā''gamiṣyati mahītale

gada tvaṃ tu yadūnāṃ ca kuśalaṃ kathayasva naḥ //
turagaḥ kasya bhūpasya kimarthaṃ yūyamāgatāḥ

ityuktvā mīmasenastu rurodāśrupariplutaḥ //
duryodhanakṛtānkleśānsaṃsmaranduḥkhapūritaḥ

iti śrutvā sa tadvākyaṃ taṃ samāśvāsya duḥkhitaḥ //
bhīmāya kathayāmāsa vārtāṃ sarvāṃ ca vistarāt

śrutvā bhīmastu mudito'niruddhādyairyadūttamaiḥ //
samanvitastu prayayau dharmaputrasya sannidhau

āgatānyādavāñchrutvājātaśatruḥ praharṣitaḥ //
ānetuṃ niryayau rājannakulādyaiḥ samanvitaḥ

nemustaṃ yādavāḥ sarve so'pi datvā varāśiṣam //
nivāsayāmāsa mudā sarvāndvaitavane nṛpa

āgatebhyaśca sarvebhyo yathāyogyaṃ yathāruci //
pradadau bhojanaṃ rājā sthālyā bhāskaradattayā

uṣitvā rajanīmekāṃ prabhāte kārṣṇinaṃdanaḥ //
kratornimaṃtraṇaṃ dattvā pāḍavebhyaḥ paraṃtapa

yādavaiḥ sahitaḥ śīghraṃ mocayitvā turaṃgamam //
yayau sārasvatāndeśān turagasya ca pṛṣṭhataḥ

aśūrām̐śca bahūndeśāṃstyaktvā turagarāṭ tataḥ //
svecchayā vicaran rājan yayau kauṃtalakaṃ puram

tasminpure mahārāja candrahāsaśca vaiṣṇavaḥ //
pālito yaḥ kulindena keralādhipateḥ sutaḥ

kṛṣṇadevaprasādena rājyaṃ tatra karoti hi //
kathāstasyāpi bhaktasya rājañjaiminibhārate

arjunāgre vistarādvai nāradena tu varṇitāḥ //
tasminpure narāḥ sarve kṛṣṇabhaktā vasaṃti hi

brahmaṇyāḥ puṇyakarttāraḥ paradāraparāṅ‌mukhāḥ //
svadāraniratāḥ sarve kṛṣṇapūjanatatparāḥ

goviṃdagāthāṃ śṛṇvaṃti purāṇāni tathaiva ca //
japaṃti tatra nāmāni rādhāmādhavayormudā

tulasīmālikābhiśca hyūrdhvapuṃḍradharā dvijāḥ //
gopīcandanakāśmīrairharimaṃdiracarcitāḥ

śyāmabiṃdudharāḥ sarve śrīdharāḥ kecideva hi //
tilakairdvādaśairyuktāścāṣṭamudrādharāḥ parāḥ

gṛhasthāḥ śītalāṃ mudrāṃ gopīcandasaṃyutām //
nityaṃ viprādayo varṇāḥ prabhāte dhārayanti hi

agnisaṃskāraṇārthaṃ tu viraktāḥ kecideva hi //
taptamudrāṃ dhārayaṃti kecitsaṃnyāsinastathā

tasminpure hayaḥ paśyanprāpto'bhūd‌rājamaṃdire //
yatra rājati rājā tu candrahāsaśca candravat

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhakhaṇḍe
kauṃtalapuragamanaṃ nāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā