Garga Samhita · Chapter 10.30

aśvamedhakhaṇḍaḥ - triṃśo'dhyāyaḥ
ūrdhvakeśa-nadāsuravadham -
garga uvāca -
tadotthitaścordhvakeśo rathaṃ cānyaṃ samāśritaḥ //
aniruddhasya saṃgrāme yāvadāyāti saṃmukham

tāvadbabhañja niśitairnārācaistadrathaṃ punaḥ //
sa bhagnaṃ syaṃdanaṃ dṛṣṭvā punaranyaṃ samāśritaḥ

so'pi bhagnaḥ śarairāśu kārṣṇijena raṇe nṛpa //
evaṃ nava rathā bhagnā ūrdhvakeśasya vai raṇe

tataḥ kruddho raṇe daityaḥ śaktiṃ cikṣepa satvaram //
dṛṣṭvā tāmāgatāṃ vīro nārācairdaśadhācchinat

ūrdhvakeśastadā saṃkhye sthitvā rukmamaye rathe //
ājagāma sa vegenāniruddhaṃ pratiyodhitum

kārṣṇijaṃ paṃcabhirbāṇaistāḍayāmāsa harṣitaḥ //
śaraistairnihataḥ so'pi kaśmalaṃ paramaṃ gataḥ

saṃkruddho dhanurudyamya citravājāñcharāndaśa //
mumoca hṛdaye tasya sahasā hastalāghavāt

śarāste papuretasya rudhiraṃ bahudāruṇāḥ //
pītvā peturyathā bhūmau kūṭasākṣyasya pūrvajāḥ

ūrdhvakeśaḥ punaḥ kruddhaḥ tiṣṭha tiṣṭheti ca bruvan //
bāṇaistu daśasaṃkhyaiśca tatāḍa tasya mūrdhani

sāyakāste'niruddhasya hyuṣṇīṣe pariniṣṭhitāḥ //
virājante sma rājendra daśaśākhāstaroriva

na vivyathe sa tairbāṇairyuddhe rukmavatīsutaḥ //
yathā puṣpaiśca prahato dvirado nṛpasattama

bāṇāñchataṃ svadhanuṣi nidhāyākṛṣya mādhavaḥ //
citravājānsvarṇapuṃkhānmumoca bahuroṣataḥ

te bāṇāstasya sarvāṃgaṃ bhittvā śīghramadhogataḥ //
rudhirāktā yathā rājankṛṣṇabhaktiparāṅmukhāḥ

śarasaṃghaiśca sa hato paṃcatāṃ pradhane gataḥ //
hāhākāraśca tatsainye babhūva nṛpasattama

tadā jayajayārāvo yādavānāṃ babhūva ha //
aniruddhopari surāḥ puṣpavarṣāṃ pracakrire

ūrdhvakeśastu pradhanāddivyadehena yādava //
yayau vimānamāruhya svargaṃ sukṛtināṃ padam

bhrātāraṃ nihataṃ dṛṣṭvā nadaḥ śokena pūritaḥ //
kuñjarastho gadaṃ bāṇaiḥ kuñjarasthaṃ jaghāna ha

āgatānsāyakāndṛṣṭvā dhanurdhārī gado mahān //
tānpraciccheda bāṇenāniruddhasya prapaśyataḥ

nadastadaiva saṃkruddho bhrātṛśokapariplutaḥ //
akarodvigajaṃ bāṇaiḥ saṃgrāme rohiṇīsutam

gajastu śatabāṇaiśca bhinnāṃgaḥ paṃcatāṃ gataḥ //
nipapāta gado bhūmau tadad‌bhutamivābhavat

tataḥ kruddho gadāṃ nītvā haṃtuṃ śatruṃ raṇe gadaḥ //
ājagāma jvalacchīghraṃ siṃhaḥ sihaṃ vane yathā

āgataṃ taṃ gṛhītvā tu śuṇḍādaṃḍena tad‌gajaḥ //
cikṣepa sa gadaṃ rājannākāśe śatayojanam

patitaḥ khātsamutthāya śuṇḍadaṃḍaṃ pragṛhya saḥ //
pātayāmāsa bhūpṛṣṭhe bhrāmayitvā gajaṃ gadaḥ

gajo mṛtyuṃ gato yuddhe vismito'bhūnmahāsuraḥ //
jagrāha svagadāṃ gurvīṃ ślāghāṃ kṛtvā gadasya ca

śīghraṃ tamāhvayāmāsa gadaṃ vīraṃ gadādharam //
tathā so'pi nadaṃ daityaṃ saṃgrāmārthe viśāṃ pate

nadaḥ pratyāha vacanaṃ tvaṃ manuṣyo'si yādava //
tasmāllajjāṃ kariṣyāmi kathaṃ yuddhaṃ kariṣyasi

pūrvaṃ prahāraṃ kuru me paścāttvaṃ tu na jīvasi //
iti śrutvā gadaḥ prāha yathā vṛtraṃ puraṃdaraḥ

gada uvāca -
na kiṃcitte prakurvaṃti ye vadanti mukhaina vai //
na vadaṃti raṇe śūrā darśayaṃti parākramam

iti śrutvā nadaḥ kruddho gadasya hṛdaye nadan //
tāḍayāmāsa rājendra gariṣṭhāṃ mahatīṃ gadām

gadayā tāḍito vīro na cacāla mṛdhe gadaḥ //
madonmatto yathā hastī bālena mālayā hataḥ

kathayāmāsa vīrāgryo dānavaṃ vīkṣya lajjitam //
sahasvaikaṃ prahāraṃ me yadi vīraḥ paraṃtapa

ityuktvā nijaghānātha lalāṭe gadayā bhṛśam //
sa cāpi taṃ ruṣā skaṃdhe tāḍayāmāsa dharmavit

evaṃ bhṛśaṃ prakurvaṃtau gadāyuddhaviśāradau //
gadāyuddhaṃ prakurvāṇau parasparavadhaiṣiṇau

anyonyaghātavimatau krodhayuktau jayodyatau //
na kau vai tatra jīyate na prahīyate ko'pi tu

bhāle skaṃdhe tathā mūrdhni hṛdi gātreṣu sarvataḥ //
rudhiraughaplutau klinnau kiṃśukāviva puṣpitau

tayorāsīnmahāyuddhaṃ gadābhyāmeva saṃyuge //
visphuliṃgānkṣaraṃtyau dve gade cūrṇībabhūvatuḥ

tayoryuddhamabhūddhoraṃ bāhubhyāṃ gadadaityayoḥ //
tadā rāmānujaḥ kruddho bhujābhyāmupagṛhya tam

pātayāmāsa bhūpṛṣṭhe mahiṣaṃ harirāḍyathā //
tadā daityastu tasyāpi hṛdi jaghne pramuṣṭinā

tadā so'pi śirasyekaṃ muṣṭiṃ baddhvā jaghāna ha //
muṣṭibhirjānubhiḥ pādaistālasphoṭaiśca bāhubhiḥ

parasparaṃ jaghnatustau saṃdaṣṭādharapallavau //
tataḥ kruddho raṇe daityo gadasya caraṇaṃ balāt

gṛhītvā bhrāmayitvā ca pātayāmāsa bhūtale //
tadā gadaḥ samutthāya gṛhītvā caraṇaṃ ripoḥ

bhrāmayitvā gajopasthe nijaghāna ruṣā jvalan //
punardaityaṃ samutthāya gṛhītvā rohiṇīsutam

cikṣepa caujasā rājangagane śatayojanam //
patito'pi sa vajrāṃgaḥ kiṃcidvyākulamānasaḥ

cikṣepa gagane daityaṃ yojanānāṃ sahasrakam //
pati'topi samutthāya punaryuddhaṃ cakāra saḥ

gado nadaṃ nado gadaṃ nijaghnatuḥ parasparam //
pramuṣṭibhiśca dāruṇairmahad‌raṇe nṛpeśvara

daṃḍādaṃḍi muṣṭāmuṣṭi keśākeśi nakhānakhi //
daṃtādaṃtyubhayoryuddhaṃ ghorameva babhūva ha

itthaṃ niyuddhamānau tau prakurvaṃtau raṇaṃ punaḥ //
pāde pādaṃ hṛdi hṛdaṃ kare karaṃ mukhe mukham ४७//
anyonyamitthaṃ saṃlagnau parasparavadhaiṣiṇau //
balākrāṃtāvubhau tau dvau patitau ca mumūrcchatuḥ

itthaṃ dṛṣṭvā tayoryuddhaṃ yādavāścaiva dānavāḥ //
gado dhanyo nado dhanyaḥ procurvākyamidaṃ nṛpa

gadaṃ nipatitaṃ dṛṣṭvā'niruddhaḥ śokapūritaḥ //
caitanyaṃ kārayāmāsa jalena vyajanena ca

tadaiva so'pi rājendra utthitaḥ kṣaṇamātrataḥ //
kva nadaḥ kva nado yāto tyaktvā yuddhaṃ bhayānmama

nirīkṣya dānavaṃ tatra mūrchitaṃ paṃcatāṃ gatam //
cakrurjayajayārāvaṃ yādavāścaiva devatāḥ

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhakhaṇḍe
ūrdhvakeśanadadaityavadho nāma triṃśo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā