Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ganesha Purana · Chapter 2.151.155

2.151.155.1

adhyāya १५१ prāraṃbha :-
sūta uvāca /
evaṃ śrutvā kathāṃ nityaṃ somakānto munīśvarāt /
śuṣkāstramūle tatpuṇyaṃ nyakṣipajjalato nṛpaḥ

2.151.155.2

gate saṃvatsare cūtaḥ pallavaiḥ kusumaiḥ phalaiḥ /
śuśubhe'tīvaruciraḥ purāṇaśrutipuṇyataḥ

2.151.155.3

somakānto divyakāntistyaktvā kuṣṭhabhavāṃ rujam /
akṣataścābhavatpūtigandhaṃ tyaktvā sugandhavān

2.151.155.4

niḥkhedaḥ surabhergandhāddaśadikṣu prasāriṇaḥ /
divyadehaṃ sūryakāntiṃ koṭicandranibhaṃ nṛpam

2.151.155.5

dṛṣṭvā visismire lokāḥ kathamīdṛk ca tādṛśaḥ /
gaṇeśākhyapurāṇasya mahimnā doṣahāriṇā

2.151.155.6

bhṛguruvāca/
siddhiste nṛpaśārdūla purāṇaśravaṇādabhūt /
vrajedānīṃ nijaṃ putra sāmātyaṃ janameva ca

2.151.155.7

cirotkaṇṭhaṃ varṣamadhye dṛṣṭvā harṣamavāpsyasi/
sūta uvāca /
evamākarṇya tadvākyaṃ pādayornyapatanmuneḥ

2.151.155.8

ānandārṇavamagnaḥ sa somakānto'vadadbhṛgum /
rājovāca /
adbhutastapasaste'dya mahimaikṣi mayā mune

2.151.155.9

purāṇaśravaṇasyāpi yenāhaṃ patito'pi ca /
galatkuṣṭho divyadeho jāto mātā pitā mama

2.151.155.2.151.10

asyadehasya nirmātā tvameva munisattama/
nīrasaścūtavṛkṣo'pi phalapuṣpayuto'bhavat

2.151.155.11

tyaktuṃ necchāmyato'haṃ tvāṃ kiṃ me putrajanairbhavet/
evaṃ niśamya tadvākyaṃ bhṛguḥ punarathābravīt

2.151.155.12

bhṛguruvāca /
janmāntarīyapuṇyena purāṇaśravaṇaṃ tava /
saṃjātaṃ manmukhāddhanyaṃ duritaṃ yena te'naśat

2.151.155.13

gaṇeśasya purāṇasya mahimā kena varṇyate /
na māvismara gaccha tvaṃ janeśa nagaraṃ nijam

2.151.155.14

evaṃ tayoḥ saṃvadatostejasojvaladadbhutam /
vimānaṃ dadṛśe tābhyāṃ sūryakoṭinibhaṃ mahat

2.151.155.15

bhṛguruvāca /
tvadarthaṃ yānamāyātamidaṃ nṛpa mahādbhutam /
idamāruhaya gaccha tvaṃ gaṇanāthasya sannidhim

2.151.155.16

na prāpnuvantyanuṣṭhānādvimānaṃ yanmunīśvarāḥ/
tatpurāṇaśravādrājaṃstvayā prāptaṃ gaṇeśvarāt

2.151.155.17

vimānaṃ vadatorevaṃ bhūmaṇḍalamagātkṣaṇāt /
vināyakagaṇairyuktaṃ caturbāhuvirājitaiḥ

2.151.155.18

mukuṭāṃgadahārādi bhūṣaṇairupaśobhitaiḥ /
divyacandanavastrādipadmaparaśuśobhibhiḥ

2.151.155.19

nṛtyatkinnarakanyābhirmṛdaṃganālapāṇibhiḥ /
kinnarairgāyanairyuktaṃ dṛṣṭvā rājā'bravītpunaḥ

2.151.155.2.151.20

rājovāca /
śrutāsīdbahudhā vārtā vimānānāṃ munīśvara /
taddṛṣṭaṃ purato brahmaṃstapovīryabalāttava

2.151.155.21

mahimā śrūyate karṇairbahudhā bahuvaktrataḥ /
anubhūto mayā so'pi purāṇaśravaṇāttava

2.151.155.22

evaṃ bruvati bhūpe tu dūtā uttīrya yānataḥ /
praṇipatyākhilāḥ procuḥ somakāntaṃ nṛpaṃ tadā

2.151.155.23

parātpareṇa devena tava puṇyātsmṛtiḥ kṛtā /
gajānanena śuddhātmanpurāṇaśravaṇādinā

2.151.155.24

vayaṃ dūtā ājñayā'sya vimānena samāgatāḥ /
netuṃ tvāṃ puṇyakīrtiṃ ca yāhi lokamanuttamam

2.151.155.25

taddarśanājjanmamṛtermuktastatsannidhiṃ gataḥ /
sukhamātyantikaṃ tatra prāpsyase tatprasādataḥ

2.151.155.26

niśamya dūtavākyaṃ taddehātīta ivābhavat /
romāṃcāṃcitasarvāṃga prāha gadgadayā girā

2.151.155.27

parātpareṇa devena carācarakṛtā'munā/
nirguṇena guṇakṣobhakāriṇā viśvayoninā

2.151.155.28

dīnanāthena bho dūtāḥ. smṛto'haṃ kṛpayā'naghāḥ /
brahmādyā na viduryaṃ hi dhyātvā ca sanakādayaḥ

2.151.155.29

anantagaṇapūrṇaḥ so'preṣayadyānamuttamam /
nānāvatāravānnānārūpī paramamāyikaḥ

2.151.155.2.151.30

tena me smaraṇaṃ kasmātkṛtamāścaryakārakama /
evamuktvā namaskṛtya bhṛguṃ taṃ prāha bhūmipaḥ

2.151.155.31

ājñayā te gamiṣyāmi dūtaiḥ saha vimānagaḥ /
prasādātte ca devasya na māṃ vismartumarhasi

2.151.155.32

sūta uvāca /
niśamya gaditaṃ tasya bhṛguḥ saṃbhramavihvalaḥ /
ānandāśruḥ saromāṃcaḥ kaṇṭhe dhṛtvā nṛpasya saḥ

2.151.155.33

prāhāhaṃ nṛpate vipro'bhāgyavāṃstvaṃ mahāphalaḥ/
gaṇeśapurago bhūtvā na māṃ vismara karhicit

2.151.155.34

evamukatvā bahiryātau dhṛtvā hastāvubhāvapi /
namaskṛtya vimānaṃ tannṛpo munivaraṃ ca tam

2.151.155.35

āruhatparamaprīto dūtavākyāttvarānvitaḥ /
dvāvamātyau sudharmā ca ruruhuryānamuttamam

2.151.155.36

tato dūtāśca vādyānāṃ ghoṣairvyāptaṃ digantaram /
vimānaśobhāṃ vīkṣyaiva somakānto nananda ha

2.151.155.37

janmāntarīyapuṇyena prāptametadamanyata/
tato'sminpaśyati bhṛgau vimānaṃ yānamambare

2.151.155.151

sarvottamapadaṃ prāptaṃ martyadehena vīkṣya ca /
vismayaṃ paramaṃ prāpa natvā dūtānyayau padaṃ ३८ (६८०६)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe somakāntavimānaprāptivarṇanaṃ nāmaikapaṃcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

2.151.155.1

adhyāya १५२ prāraṃbhaḥ-
sūta uvāca /
upariṣṭāddadarśātha nṛpo daivapuraṃ nijam /
jaharṣa gopurādālaśobhāṃ dṛṣṭvātha kāñcanīm

2.151.155.2

tataḥ sudharmā sasmāra sabhāṃ ramyāṃ samīkṣya ha /
nijaṃ putraṃ snehavaśātprāha gadgadabhāṣiṇī

2.151.155.3

hemakaṇṭho mama suto bhadrāsanagato bhavet/
pitrormārgaṃ pratīkṣansa jāte saṃvatsare'dhunā

2.151.155.4

svāminkṛpānidhe tasya darśanaṃ dātumarhasi/
striyo vākyaṃ niśamyaivaṃ śuśoca nṛpatistadā

2.151.155.5

nṛpa uvāca /
hemakaṇṭho mama suto jīvansyādvā mṛto bhavet /
uktamāsīnmayā cāsmai vatsarāddarśanaṃ bhavet

2.151.155.6

anṛtātkutra gaccheyaṃ noktamāsītkadācana /
na tatra gantuṃ no hātuṃ śakto'haṃ paramaṃ padam

2.151.155.7

viruddhaṃ kathametaddhi ghaṭetetyarudadbhṛśam /
dṛṣṭvā dūtāstayoḥ śokamabruvanrājasattamam

2.151.155.8

yuvayo rodanaṃ śrutvā kṛpā naḥ samupāgatā/
kṣaṇamuttārayāmo'tra dṛṣṭvā taṃ yāta satvaram

2.151.155.9

jāte bhavatsamādhāne saṃtoṣo naḥ paro bhavet /
tata uttārayāmāsurdūtā devapurādudak

2.151.155.2.152.10

vimānaṃ tadgaṇeśasya purāṇaśravaṇāgatam /
nagaraṃ prabhayā vyāptaṃ vādyaghoṣaiśca nāditam

2.151.155.11

subalo jñānagamyaśca namaskṛtya nṛpaṃ gaṇān /
īyaturhemakaṇṭhaṃ taṃ sarvavṛttāntamīrituma

2.151.155.12

kṣaṇādbhadrāsanagataṃ hemakaṇṭhamapaśyatām /
sannaddhairvīramukhyaiśca parivītaṃ mahābalaiḥ

2.151.155.13

amātyanāgarairyuktamīkṣantaṃ nṛtyamuttamam /
tadamātyo jñānagamyaṃ subalaṃ samapaśyatām

2.151.155.14

uttasthuḥ sarvavīrāśva sāmātyo hemakaṇṭhakaḥ /
āliṃganāya te sarve tayoḥ prāpuḥ sasaṃbhramama

2.151.155.15

teṣāmāliṃgane jāte tato nṛpasuto yayau /
harṣeṇa mahatā yuktaḥ saromāṃco'bravīcca tau

2.151.155.16

mama mātā pitā'mātyau kṣemayuktau na vā kvacit /
tyaktvā tau pitarau yāto yuvāmekākinau katham

2.151.155.17

evamuktvā svāsane tāvupaveśya prapūjya ca /
vastracandanabhūṣādiphalatāmbūlakāṃcanaiḥ

2.151.155.18

tayorvinā mama prāṇāḥ kaṇṭhamātrāvalambinaḥ /
aharniśaṃ tayordhyānaṃ nānyasya mama mānase

2.151.155.19

pitā me prāvadatpūrvamekadā darśanaṃ punaḥ /
dāsyāmīti kathaṃ taccānṛtaṃ vākyaṃ kariṣyati

2.151.155.2.152.20

tāvūcatuḥ /
mā kuruṣva vṛthā cintāṃ pitroste kuśalaṃ nṛpa /
tayoḥ puṇyaprabhāvaṃ ko jānāti bhuvanatraye

2.151.155.21

anujñāṃ bhavato gṛhaya nirgatā nagarādvayam /
catvāro'pi pituste'bhūtsaukumāryādikaṃ mahat

2.151.155.22

kṣudhayā pīḍito'tyantaṃ raktasrāvi padāmbujam /
kandamūlaiḥ phalaistṛptirna cāsīttasya bhūpateḥ

2.151.155.23

mātuste'pi tathāvasthā celaturna padaṃ tadā /
bhramadbhirbahudhā paścāddṛṣṭhaṃ cāru saro mahat

2.151.155.24

śītalaṃ vṛkṣavallībhistatra suṣvāpa bhūmipaḥ/
sudharmā pādasaṃvāhaṃ cakāra śramakarṣitā

2.151.155.25

āvāṃ tu kandamūlārthe yātastatrāyayau muniḥ/
cyavano muniśārdūlo jalārthe tau dadarśa ha

2.151.155.26

tayorhārdaṃ sa gṛhyaiva nijamāśramamāyayau /
tata āvāṃ samāyātau gṛhya mūlaphalaṃ bahu

2.151.155.27

sarve tadāśrame yātā muninā pūjitā bhṛśam /
bhojitāḥ ṣaḍrasaiścānnairviśrāntiṃ paramāṃ gatāḥ

2.151.155.28

tataḥkathāprasaṃgo'bhūnmuninā ca nṛpeṇa ca /
sarvaṃ cākathayadrājā vṛttāntaṃ munaye tadā

2.151.155.29

tato munirdhyānabalātpūrva janmāsya saṃjagau/
duritaṃ tacchamopāyamabravītkaruṇāyutaḥ

2.151.155.2.152.30

duritaśravaṇe cāsya saṃtrāso nau nṛpābhavat /
sa saṃdigdhamanā yāvattāvaddehādvinirgatāḥ

2.151.155.31

pakṣiṇaḥ śvetavarṇāstamārabdhā bhakṣituṃ nṛpam /
teṣāṃ caṃcuprahāreṇa vihvalaḥ patito nṛpaḥ

2.151.155.32

rakṣa rakṣeti kāruṇyātproktaḥ prārtanayā muniḥ /
tasya prekṣaṇamātreṇa pakṣiṇo'ntardadhuḥ kṣaṇāt

2.151.155.33

sa tu hastayugaṃ baddhvā tasthau munimukho nṛpaḥ /
mahajjñātvā nṛpainaḥ sa śrāvayāmāsa bhaktitaḥ

2.151.155.34

gaṇeśasya purāṇaṃ yadvarṣamātraṃ kṛpānidhiḥ /
aṣṭottaraśatenādau devanāmnā prasicya ca

2.151.155.35

tadaṃgātpuruṣaṃ ghoraṃ niṣkāśyatapaso balāt /
vyomakeśo lalajjihvo vyākulaḥ kṣudhayā bhṛśam

2.151.155.36

bhakṣyaṃ yayāce sa bhṛguṃ so'vadattaṃ purasthitam /
bhakṣayasvāmravṛkṣaṃ tvaṃ mahāntaṃ śuṣkameva ca

2.151.155.37

tena spṛṣṭo āmravṛkṣo bhasmasādabhavatkṣaṇāt /
tatastaṃ dhīvaraṃ prāha bhakṣayasvetyasau muniḥ

2.151.155.38

tato nṛpaṃ muniḥ prāha purāṇaśravaṇaṃ mahat /
śreyo nikṣipa nityaṃ tvamasminbhasmani bhūmipa

2.151.155.39

yāvaccūtasya vṛkṣo'tra bhavedanyo yathā purā /
tatastvamapi rājendra divyadeho bhaviṣyasi

2.151.155.2.152.40

tathaiva sa nṛpaścakre snātvā śrutvā kathāṃ bahu /
nyakṣipattyahaṃ śreyastasminmasmāni bhaktitaḥ

2.151.155.41

saṃvatsarānte vṛkṣo'sau bhavannṛpa yathā purā /
gaṇeśasya purāṇe tu samāpte phalapuṣpavān

2.151.155.42

nṛpo'pi divyakāntiḥ sa śaśisūryanibho'bhavat /
yāvannṛpo muniṃ stauti vimānaṃ tāvadāgatam

2.151.155.43

nṛtyagītasamāyuktaṃ vādyaghoṣanināditam /
gaṇeśadūtasaṃyuktamāśramāntikamāsthitam

2.151.155.44

yacchobhāṃ paśyatornātha dṛśo nau saphalābhavan /
atipuṇyātpituste te dūtā devājñayā nṛpam

2.151.155.45

nyakṣipanyānamadhye nau nṛpekṣaṇapraṇoditāḥ /
sudharmā ca munerājñāṃ gṛhya yātā vimānagā

2.151.155.46

dṛṣṭaṃ devapuraṃ yāvattāvatvatsmṛtirāgatā/
ata uttāritaṃ yānaṃ uttare nagarānnṛpa

2.151.155.47

didṛkṣayā pitṛbhyāṃ te tau yātau tvāṃ niveditum /
tayoḥ śīghraṃ darśanāya yāhi no cedgamiṣyati

2.151.155.48

tayorvākyaṃ niśamyetthaṃ hemakaṇṭhatvarānvitaḥ /
romāṃcāśrusamāyukto dhāvamānaḥ śrutākhilaḥ

2.151.155.49

yayau taddarśanotsukyātpuraskṛtya tadā tu tau/
viśīrṇabhūṣaṇagaṇo nāgaraiḥ sevakairvṛtaḥ

2.151.155.152

galadaśruḥ kṣaṇātprāpa vimānaṃ gaṇasaṃkulam २.१५२.५० (६८५६)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe hemakaṇṭhadarśanaṃ nāma dvipaṃcāśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ

2.151.155.1

adhyāya १५३ prāraṃbhaḥ-
sūta uvāca /
tadamātyāśca catvāraḥ somakāntaṃ puro yayuḥ /
praṇipatyākhilānprocurāgataste suto nṛpa

2.151.155.2

sarvavīrairnāgarikairindraḥ suragaṇairiva /
vṛto harṣeṇa śokena dṛṣṭvānyānameva ca

2.151.155.3

evaṃ nivedito'mātyaiḥ so'pi śīghraṃ samāgataḥ /
ābālavanitāvṛddhaiḥ sevakaiśca samanvitaḥ

2.151.155.4

dṛṣṭvā śobhāṃ vimānasya sarva ānandanirbharāḥ/
tanmadhye somakāntaṃ te dṛṣṭvā nemurdharātale

2.151.155.5

yuktaṃ dūtairgaṇeśasya kāntayāpyatikāntayā /
tata uttīrya yānātsa āliliṃga sutaṃ mudā

2.151.155.6

ānandāśrūṇi muṃcaṃtau saromāṃcāvubhāvapi /
videhāviva saṃjātau na kiṃcidūcatuḥ kṣaṇam

2.151.155.7

tata ūce pitā putraṃ snehena vatsarāgatam /
tvāmeva nityaṃ dhyāyāmi satputraṃ vaṃśabhūṣaṇam /
na tvayā sadṛśaṃ paśye putreṣurjanavartiṣu /
tataḥ sudharmā sasnehā dhāvamānā sutaṃ yayau /
āliliṃga mudā yuktā galadaśrū ubhāvapi /
tata ūce sutaṃ mātā ciradṛṣṭo'si bālaka /
na me sukhaṃ kiṃcidabhūttādutkaṇṭhitacetasaḥ /
idānīṃ te mukhaṃ dṛṣṭvā sānandaṃ me mano'bhavat /
viyogena ca te deho mama jātaḥ kṛśo bhṛśam /
tata āliṃganaṃ cakrurnāgarā nāmadhārakāḥ /
kecitpradakṣiṇāṃ cakruḥ kecitpādau tadā'spṛśan /
kecicca darśanādeva pratiyātāḥ puraṃ prati /
tata ūce nṛpaḥ sarvānbhṛguṇā'nugrahānmama /
gaṇeśasya purāṇaṃ yacchrāvitaṃ pāpanāśanam

2.151.155.8

abhavaṃ tena niṣpāpo divyadeho vimānagaḥ/
sarveṣāṃ darśanaṃ jātaṃ punaryāsyāmi yānagaḥ

2.151.155.9

kṛpāvatā gaṇeśena yānaṃ me preṣitaṃ bhuvi /
rājyaṃ ca paribhuktaṃ me svecchayā saṃpadaḥ suta

2.151.155.2.153.10

dhāma yāsyāmi paramaṃ prasādādbhṛgusaṃbhavāt /
evaṃ te śuśruvurvāṇī somakāntasamīritām

2.151.155.11

ruruduḥ susvaraṃ sarve patitā bhuvi kecana /
śreṇīmukhyāstataḥ procuḥ somakāntaṃ kṛpānidhim

2.151.155.12

no vinā jagatīpāla kathaṃ yāsyasi dhāma tat /
prāṇāṃstyaktvā vayaṃ sarve yāsyāmo'pyanu te nṛpa

2.151.155.13

hatyā tvanmastake rājansarveṣāṃ no bhaviṣyati /
nanaḥ puṇyaṃ tathā yena drakṣyāmastaṃ guṇeśvaram

2.151.155.14

tava prasādāddevasya yāsyāmo lokamuttamam /
na saṃsāre sukhaṃ kiṃcidāyunāśo vṛthā'tra hi

2.151.155.15

asmākaṃ na bhavetkiṃcitsādhanaṃ dhāmasādhanam /
tato'vadaddhemakaṇṭho janakaṃ vākyamādṛtaḥ

2.151.155.16

kathaṃ tyaktvā'rbhakaṃ tāta yāsi draṣṭuṃ gajānanam /
mama rājyena ko heturājñayā tava vatsaram

2.151.155.17

pālitaṃ rājyamakhilaṃ necchedānīṃ mamāpi ca /
śapathasta tathā rājannato netuṃ mamārhasi

2.151.155.18

somakānta uvāca /
sarveṣāmeva saṃdraṣṭumicchā devapadāmbujam /
ahaṃ ca paravānatra kathaṃ kāryaṃ mayā janāḥ

2.151.155.19

bhavatsnehena śocāmi putrasnehādviśeṣataḥ /
ataevordhvagaṃ yānamuttārya draṣṭumāgataḥ

2.151.155.2.153.20

sūta uvāca /
tataḥ śocatsu lokeṣu somakānte rudatyapi /
putre ca devadūtānāṃ dayā prādurabhūttadā

2.151.155.21

te ūcuḥ somakāntaṃ taṃ dhanyo rājanyato janāḥ /
tvayi saṃkalpitaprāṇā yathā tvaṃ jagadīśvare

2.151.155.22

ataḥ sarvāngṛhītvaiva yāmaḥ śīghraṃ gajānanam/
rājovāca /
yadi sarvā purī nītā tadā kīrtirdṛḍhā mama

2.151.155.23

bhaviṣyati rasāyāṃ me nānyathā tu bhaviṣyati /
sūta uvāca /
evamuktvā purāṇasya gaṇeśasya śravodbhavam

2.151.155.24

pūjyaṃ haste jale naiṣāṃ dadau rājā tadājñayā /
toye haste gate lokā niṣpāpāḥ puṇyamūrtayaḥ

2.151.155.25

ābālavanitāvṛddhā ruruhuryānamuttamam /
gaṇeśasya tu ye dūtāstato'gurūrdhvamārgataḥ

2.151.155.26

tataḥ kecinnarāḥ pāpā yairnāpi ca jalaṃ kare /
te punarnagare yātāḥ śaśaṃsuḥ śeṣitaṃ janam

2.151.155.27

tato dadṛśire sarve urdhvagaṃ nagaraṃ bahu /
ūcuḥ parasparaṃ śeṣā dravyalābhena toṣiṇaḥ

2.151.155.28

nānāvyavasāyaratā babhūvurhaṣṭamānasāḥ /
kāṃścitpalāyanaparāndūtā daṇḍaprahāriṇaḥ

2.151.155.29

balādgṛhītvā prākṣipanyānamadhyetikautukāt /
nānāmiṣeṇa jagmurye tāṃstathaiva nicikṣipuḥ

2.151.155.2.153.30

upaviṣṭā madhyadeśe rājapatnīsutādayaḥ /
amātyāḥ parito lokā nāgarā viviśuḥ sukham

2.151.155.31

mayūreśamayūreśa jaya tvamiti ghoṣiṇaḥ /
vādyatsu devavādyeṣu nṛtyatyapsarasāṃ gaṇe

2.151.155.32

pratinādena garjanti maṇḍalāni diśāmapi /
ativegena te prāptā gaṇeśasya padaṃ śubham

2.151.155.33

suṣamāṃ paripaśyanto vismayenābruvanniti /
aho mahatpuṇyamasya yena dṛṣṭo gajānanaḥ

2.151.155.34

samīpatāṃ yayuḥ sarve rājā sāyujyamāpa ca/
sūta uvāca /
evaṃ vaḥ kathitā viprā gaṇeśasya purāṇanā

2.151.155.153

kathā sarvajanasyāpi śravaṇātpāpanāśani /
śṛṇudhvaṃ devadūtebhyo vimāne pṛṣṭavānnṛpaḥ /
tatsarvaṃ bhavatāṃ viprāḥ kathayāmi kathānakam ३५ (६८९१)
iti śrī gaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe somakāntasya devapadaprāptivarṇanaṃ nāma tripaṃcāśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ

2.151.155.1

adhyāya १५४ prāraṃbha :-
ṛṣaya ūcuḥ /
kiṃ pṛṣṭaṃ somakāntena vimānavartinā'nagha /
tadvayaṃ śrotumicchāmo vada sarvamaśeṣataḥ

2.151.155.2

sūta uvāca /
gacchatā vyomamārgeṇa pṛṣṭā dūtā mahātmanā /
vārāṇasīsthitānāṃ tu gaṇeśānāṃ mahātmanām

2.151.155.3

nāmāni parivārāṇāṃ tāni naḥ śṛṇutānaghāḥ /
rājovāca /
dūtā vadantu kṛpayā viśveśaparivāragān

2.151.155.4

gaṇeśānmama kārtsnyena smaraṇātsarvasiddhidān /
dūtā ūcuḥ /
kathayāmaḥ samāsena viśveśāvaraṇe gatān

2.151.155.5

gaṇeśānkramaśo rājañśṛṇu sarvabhayāpahān /
durgā vināyako'thārka bhīmacaṇḍī vināyakaḥ

2.151.155.6

dehalīgaṇapaścātha tathoddaṇḍavināyakaḥ /
pāśapāṇiḥ sarvavighna haraṇo'tha vināyakaḥ

2.151.155.7

prathamāvaraṇe siddhasiddhirūpo vināyakaḥ /
lambodaraḥ kūṭadantaḥ śūlaṭaṃka vināyakaḥ

2.151.155.8

kūṣmāṇḍākhyaścaturthaśca paṃcamo muṇḍasaṃjñakaḥ/
vikaṭadvijasaṃjñastu rājaputravināyakaḥ

2.151.155.9

praṇavākhyo'thāparaśca dvitīyāvaraṇe sthitāḥ /
vakratuṇḍa ekadantatrimukhaśca vināyakaḥ

2.151.155.2.154.10

paṃcāsyaścāparaścātra herambaśca vināyakaḥ

2.151.155.11

modakapriya ityeva tṛtīyāvaraṇe sthitāḥ /
vināyako'bhayapradaḥ siṃhatuṇḍavināyakaḥ

2.151.155.12

kuṇitākṣaścāparaśca kṣipraprasādasaṃjñakaḥ /
cintāmaṇiriti khyāto dantahastavināyakaḥ

2.151.155.13

pracaṃḍaścāpyaparaścoddaṇḍamuṇḍavināyakau /
caturthāvaraṇe jñeyā aṣṭāvete vināyakāḥ

2.151.155.14

sthūladanto dvitīyastu kalipriyavināyakaḥ /
caturdanto dvituṇḍākhyo jyeṣṭho gajavināyakaḥ

2.151.155.15

kālākhyaśca tathā jñeyo mārgeśālayoparo'pi ca /
paṃcamāvaraṇe jñeyā aṣṭāvete vināyakāḥ

2.151.155.16

maṇikarṇivināyaka āśāsṛṣṭivināyakaḥ /
yakṣākhyo gajakarṇākhyaścitraghaṇṭavināyakaḥ

2.151.155.17

sumaṃgalaśca mitrākhya ete ṣaṣṭhe vināyakāḥ /
modaḥ pramodaḥ sumukho durmukhaśca vināyakaḥ

2.151.155.18

gaṇapākhyothāparaśca tathā jñāna vināyakaḥ /
saptamāvaraṇe jñeyā tasthā dvāravināyakāḥ

2.151.155.19

avimukto'ṣṭamo yatra mokṣado'tha vināyakaḥ /
anyo bhagīrathākhyo hi hariścandravināyakaḥ

2.151.155.2.154.20

kapardīti paro jñeyastathā binduvināyakaḥ /
eteṣāṃ smaraṇaṃ nityaṃ sarvakāmaphalapradam

2.151.155.21

prātarutthāya yaścaitānpaṭhate śuddhamānasaḥ /
na tasya vighnā vighnaṃ hi kurvanti sarvakarmasu

2.151.155.22

ekaikanāmnā rājendra dūrvābhistandulairapi /
tilaiḥ śamīdalaiścaitānpūjayedbhaktimānnaraḥ

2.151.155.23

asādhyaṃ sādhayetkāryaṃ sarvatra vijayī bhavet /
āyuṣyaṃ puṣṭimārogyaṃ prāpnuyāddhanamuttamam

2.151.155.24

idaṃ te kathitaṃ sarvaṃ yaddhi pṛṣṭaṃ tvayā nṛpa /
tūṣṇīṃ yayurdevadūtāstato dhāma nijaṃ mudā

2.151.155.154

sūta uvāca /
idaṃ tatkathitaṃ viprā viśveśāvaraṇaṃ mayā/
idānīṃ kathayiṣyāmi purāṇasya phalaśrutim २५ (६९१६)
iti śrī gaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe ṣaṭpaṃcāśadvināyakavarṇanaṃ nāma catuḥpaṃcāśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ

2.151.155.1

adhyāya १५५ prāraṃbhaḥ –
sūta uvāca /
janmamṛtiḥ na ca syātāṃ purāṇasyāsya saṃśrayāt /
ekaśobahuśaścetsyādyadyasya śravaṇaṃ dvijāḥ

2.151.155.2

na śaknutāmalaṃ vaktuṃ śeṣapadmāsanāvapi /
yo dadāti kurukṣetre somasūryagrahe naraḥ

2.151.155.3

hemabhārasahasrāṇi viprebhyo bhaktibhāvataḥ /
tadasya śravaṇātpuṇyaṃ prāpnuyādbhaktimānnaraḥ

2.151.155.4

yajñānāṃ sāṃgajātānāṃ sarveṣāṃ dakṣiṇāvatām/
phalaṃ kastulayāmāsa purāṇaśravaṇasya ca

2.151.155.5

purāṇaśraṇasyāsya puṇyaṃ tasmādviśeṣavat/
vratānāṃ jaladānānāṃ tatra kā gaṇanā matā

2.151.155.6

koṭikanyāpradānānāṃ godānānāṃ sahasraśaḥ /
tatpuṇyaṃ koṭiguṇitaṃ śravaṇādasya jāyate

2.151.155.7

caturṇāmapi vedānāṃ sāṃgānāṃ paṭhanātsadā /
śāstrāṇāṃ vyākṛtervāpi sadā satsevanādapi

2.151.155.8

tatpuṇyaṃ koṭiguṇitaṃ tadasya śravaṇādbhavet /
bhāratasya purāṇasya saṃpūrṇasya śravādapi /
yatpuṇyaṃ koṭiguṇitaṃ tadasya śravaṇādbhavet

2.151.155.9

yasya gehe gaṇeśasya purāṇaṃ likhitaṃ bhavet /
na tatra rākṣasā bhūtāḥ pretāśca pūtanādayaḥ

2.151.155.2.155.10

grahā bālagrahā naiva pīḍāṃ kurvanti karhicit /
tadgṛhaṃ hi gaṇeśena rakṣyate sarvadā svayam

2.151.155.11

idaṃ purāṇaṃ śṛṇuyātpūjayedvā samāhitaḥ /
tasya darśanataḥ pūtā bhavanti patitā narāḥ

2.151.155.12

brahmādīnāṃ munīnāṃ sa mānyo bhavati mānavaḥ/
kruddho dahetsa bhuvanaṃ tuṣṭaścendrapadaṃ dadet

2.151.155.13

aṣṭasiddhīḥ samāpnoti śravaṇātpratyahaṃ naraḥ /
na dāridryaṃ samāpnoti na saṃkaṣṭaṃ naraḥ kvacit

2.151.155.14

īpsitaṃ samavāpnotī padmādīṃśca nidhīnapi /
kalpadrumaḥ kāmadhenurnidhiścintāmaṇistathā

2.151.155.15

tasya vaśyatvamabhyeti so'pi vandyo bhavatyapi /
jāraṇaṃ māraṇaṃ stambhaṃ uccāṭanamathāpi ca

2.151.155.16

asya smaraṇamātreṇa nirastaṃ syātkṣaṇena ha/
gaṇeśanikaṭaṃ sthitvā purāṇaṃ śṛṇuyānnaraḥ

2.151.155.17

mahāpāpādvinirmuktaḥ strībālahatyayāpi ca /
sānnidhyamāpnuyādante gaṇeśasya na saṃśayaḥ

2.151.155.18

śūdro'pi madhye saṃsthāpya brāhmaṇānśṛṇuyādidam /
krameṇa labhate varṇānvaiśyakṣatradvijāhyām

2.151.155.19

nityanaimittikarmabhyaścyuto yaḥ śṛṇuyādidam /
karmasādguṇyamāpnoti gaṇeśasya prasādataḥ

2.151.155.2.155.20

bhādre śuklacaturthyāṃ yaḥ kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm /
maṇḍape toraṇe ramye saṃpūjya paramādarāt

2.151.155.21

purāṇaṃ śṛṇuyātsadyastasya tuṣṭo vināyakaḥ /
dadāti nikhilānkāmānante mokṣaṃ ca vighnapaḥ

2.151.155.22

stotrāṇyatra ca khyā yāvanti tāvanti pratyahaṃ naraḥ/
paṭhate yadi yo bhavatyā sa siddhaḥ syānna saṃśayaḥ

2.151.155.23

asādhyamapi yatkiṃcitteṣāṃ pāṭhāllabhennaraḥ /
anuṣṭhānavidhānena māsamātraṃ japettu yaḥ

2.151.155.24

brāhmaṇānbhojayedbhaktyā so'pi tanmayatāmiyāt /
ṛṣaya ūcuḥ /
kathamasya śravātpuṇyaṃ kena prāptaṃ purā'nadha

2.151.155.25

tannaḥ śaṃsa mahābhāga pṛcchatāṃ sūtanandana /
sūta uvāca /
śṛṇvantu munayaḥ pūrvaṃ kaścinmūko'bhavanmuniḥ

2.151.155.26

brahmalokaṃ gato'kasmāllomaśo'pi yadṛcchayā/
namaskṛtya ca lokeśamupaviṣṭastadājñayā

2.151.155.27

pūjitaḥ parayā bhaktyā lomaśo'thābravīdvidhima /
lomaśa uvāca /
vyāsāya kathitaṃ deva purāṇaṃ puṇyavarddhanam

2.151.155.28

gaṇeśasya mahābhāga tanme vaktumihārhasi /
brahmovāca /
śṛṇu lomaśa yatnena sarvapāpaharaṃ śubham

2.151.155.29

purāṇaṃ hi gaṇeśasya kāmamokṣapradaṃ nṛṇām/
sūta uvāca /
tataḥ sa kathayāmāsa brahmā svīyena yāmataḥ

2.151.155.2.155.30

lomaśāya gaṇeśasya purāṇaṃ kāmamokṣadam /
mūkena nādalubdhena śrutaṃ bhaktyā'khilaṃ tu tat

2.151.155.31

tataḥ sa vāgīśvaravatprovāca bhāratīṃ muniḥ /
adhītya pāṭhataḥ kṛtvā śrāvayāmāsa cetarām

2.151.155.32

bhuktvā bhogānyathā kāmānputrānpautrānavāpya ca/
ante jagāma paramaṃ dhāma gāṇeśvaraṃ śubham

2.151.155.33

punaḥ śṛṇvantu munaya itihāsaṃ purātanam /
ikṣvākukulasaṃbhūto rājā śuddhātmakaḥ śuciḥ

2.151.155.34

yajvā dānaprado nityaṃ svādhyāyaparamorihā /
ākhyātā sarvadharmāṇāṃ prajānāṃ pālane rataḥ /
ṣaṣṭhāṃśabhāgī lokānāṃ mānyaḥ priyataropi ca

2.151.155.35

vikhyātastriṣu lokeṣa goptā saṃvaraṇābhidhaḥ/
anapatyaḥ sa putrārthe putrīyāmiṣṭimāharat

2.151.155.36

sāṃgā sadakṣiṇāmannadānaiḥ suvihitāṃ tataḥ /
na lebhe saṃtatiṃ rājā harivaṃśamathāśṛṇot

2.151.155.37

pūjayitvā dvijānante vācakaṃ paritoṣya ca /
vastradhenuhiraṇyādyai ratnamūlaphalādibhiḥ

2.151.155.38

tato'pi nābhavatputro daivānmūkastu tadgṛham /
samāyātastu vikhyāto gaṇeśākhyapurāṇavita

2.151.155.39

sthāpitaṃ prārthayitvā ca rājñā saṃvaraṇena saḥ/
śrutvā purāṇaṃ tadvaktrādgaṇeśākhyaṃ mudā nṛpaḥ

2.151.155.2.155.40

tadante toṣayāmāsa mūkaṃ taṃ dvijapuṃgavam /
ratnamuktāphalairvastrairbhūṣaṇairhemanirmitaiḥ

2.151.155.41

lebhe tataḥ kumāraṃ sa gaṇeśe tatparo'bhavat /
bhuktvānekasukhānyāpa gāṇeśaṃ padamuttamam

2.151.155.42

bhaginī tasya vandhyāsīttriṃśadvarṣā rajasvalā /
yathākālaṃ bhavatyava śrutvā tasyātha saṃtatim

2.151.155.43

gaṇeśākhyapurāṇasya śravājjātāṃ ca taṃ munim /
ākāryaṃ pariśuśrāva purāṇaṃ tanmukhācchubham

2.151.155.44

lebhe putraṃ mahāśūraṃ gaṇeśabhajane ratā /
putrānpautrānsamāvāpya bhuktvā bhogānmanoharān

2.151.155.45

jagāma sā gaṇeśasya nijadhāmovasānataḥ /
sagarasya tu putrāṇāmekaḥ paṅagurabhūtsutaḥ

2.151.155.46

tenāpīdaṃ śrutaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ lomaśātpurā/
bhaktyā dvādaśavarṣeṇa vinītenātha bhaktita:

2.151.155.47

saṃtoṣya lomaśaṃ dravyaistatoṅghri samavāpa sa: /
vijayaṃ puṣṭimāyuṣyaṃ prāṇānte dhāmatatparaḥ

2.151.155.48

aṣṭādaśapurāṇānāṃ śravaṇe yatphalaṃ labhet/
tadekasya purāṇasya gaṇeśasya śruterbhavet

2.151.155.49

kākavandhyā bahusutā śravaṇādasya jāyate/
sravadgarbhā bhavedviprā dṛḍhagarbhā bhavatyapi

2.151.155.2.155.50

mūko vāgīśatāṃ yāti śravaṇānmunipuṃgavāḥ /
vedādhyayanasaṃpanno mānyo'pi dvijapuṃgavaḥ

2.151.155.51

śūdro vaiśyatvamāpnoti vaiśyaḥ kṣatriyatāmiyāt /
kṣatriyo dvijatāṃ yāti smaraṇādapyamuṣya ha

2.151.155.52

kanyāṃ tu labhate cāsyāpyekādhyāyasya saṃśravāt /
guṇavantaṃ kulīnaṃ ca patiṃ sādhuṃ dhanānvitam

2.151.155.53

jātyandho labhate dṛṣṭiṃ purāṇasyāsya saṃśrayāt /
sarvatīrthaṣu yaḥ snāyāddadyāddānāni sarvaśaḥ

2.151.155.54

tatphalaṃ samavāpnoti bhaktyā yaḥ śṛṇuyādidam /
paṃcāgnisādhanaṃ grīṣme hemante jalavāsanam

2.151.155.55

varṣāsvākāśavāsaṃ yaḥ kurute bahuvatsaram /
tatphalaṃ prāpnuyānmartya saṃśrute'dhyāyapaṃcake

2.151.155.56

agnihotraṃ sadā yastu sevate bhaktimānnaraḥ /
tatphalaṃ hi purāṇasya śravaṇādasya jāyate

2.151.155.57

ekāṃgupṭhena yastiṣṭhedvarṣāṇāmayutaṃ naraḥ /
daśādhyāyaśruterasya purāṇasya tathā phalam

2.151.155.58

labhate mānavo bhaktyā niścitaṃ nātra saṃśayaḥ /
ājanmamaraṇānnityaṃ śṛṇuyānmānavo bhuvi

2.151.155.59

purāṇaṃ tu gaṇeśasya cakravartī bhavettu saḥ /
ājanmamaraṇādyastu kāśīvāsaṃ karoti yaḥ

2.151.155.2.155.60

tatpuṇyaṃ labhate martyo gaṇeśasya purāṇataḥ /
sahasraṃ māghamāsānyaḥ prayāge snāti mānavaḥ

2.151.155.61

tatphalaṃ labhate martyaḥ purāṇasyāsya saṃśravāt /
gomatīsaṃgame tadvatsnānaṃ bhaktyā karoti yaḥ

2.151.155.62

tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ labhate cāsya saṃśravāt /
gaṇeśasya purāṇaṃ yaḥ śṛṇuyādbhaktimānnaraḥ

2.151.155.63

na bhayaṃ tasya śūlāttu vajrācca cakricakrataḥ /
idaṃ vaḥ kathitaṃ sarvaṃ purāṇaṃ ca savistaram

2.151.155.64

saṃpūrṇo mahimā vaktuṃ na śakyo varṣakoṭibhiḥ /
brāhmaṇā ṣaṇmukhenāpi śeṣeṇāpi munīśvarāḥ

2.151.155.65

yuṣmābhiḥ paripṛṣṭaṃ yatsarvapāpapraṇāśanam /
sarvaṃ kāmapradaṃ bhuktimuktidaṃ puṇyavardhanam

2.151.155.155

gaṇeśasya pareśasya nānālīlādharasya va /
vaktṛsrosroraghaharaṃ kimanyacchrotumicchatha ६६ (६९८६) (११०७९)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe phalaśrutinirūpaṇaṃ nāma paṃcapaṃcāśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: gaṇeśapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc