Dvāviṃśatyavadānakathā · Chapter 1
Oṃ namo bhagavate śrīguṇasāgarāya //
natvā śrīśākyaketuṃ suragaṇasahitaṃ devadevādhidevaṃ
saṃsārābdheḥ plavantaṃ sakalaguṇanidhiṃ gautamaṃ buddhanātham /
saṃsāre siṃhanādaṃ sakalabhayaharaṃ dharmacchatraṃ munīndraṃ
vakṣye 'haṃ dharmaratnaṃ munivarakathitaṃ sarvalokābhilāṣam // Dak_O.1 //
tadyathāśokabhūmīndraḥ kukkuṭārāmasaṃśritam /
upaguptaṃ punaḥ prāha dvāviṃśatikathotsukaḥ // Dak_O.2 //
bhadanta śrotum icchāmi caityasevākathāṃ śubhām /
apy evaṃ dharmapīyuṣaṃ tvanmukhāmbujanirgatam // Dak_O.3 //
iti vijñaptim ākarṇya upaguptaḥ samādiśat /
śṛṇv aśoka pravakṣyāmi dvāviṃśatyavadānakam // Dak_O.4 //
I. puṇyaprotsāhanakathā
viharati bhagavāñ chāstā saṃbuddho lokanāyakaḥ /
rājagṛhe mahodbhāse gṛddhakūṭe sukhālaye
mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ dvādaśabhiḥ śataiḥ /
mahadbhir bodhisattvaiś ca aśītyā ca sahasrakaiḥ
devadānavagandharvayakṣakiṃnaramānujaiḥ /
puraskṛtyārcitas tasthau pūrṇenduḥ khe grahair iva
bhāsayan mahatā dīptyā parṣadgaṇaṃ vilokayan /
trikālakalyāṇaṃ dharmaṃ dideśa parṣadāṃ punaḥ
ādau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇaṃ paryavasāne kalyāṇaṃ svartham suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśayati sma //
tadāhānanda ātmajñaḥ kṛtāñjalipuṭo mudā /
sarvajñaṃ dharmarājaṃ taṃ natvā bhaktipuraḥsaraḥ
bhagavañ chrotum icchāmi narāṇāṃ hitakāmyayā /
dharmāṇām uttamaṃ dharmaṃ vada vādīndra vādirāṭ
iti saṃprārthite tena śākyasiṃhas tataḥ svayam /
samādhiṃ vidadhe tatra dharmasaṃdarśanaṃ varam
athāsya subhrūvivarād babhūva vinirgatā sā prahatāndhakārā /
sarvāsu dikṣu pratibhāsiteva madhyāhnasūryasya gabhastimālā
athāsya śiṣyāḥ parṣadbhir bhagavantam avākiran /
supuṣpair vāyunā ghūrṇā nagaṃ bālalatā iva
cacāla vasudhā sābdhi ḥ ṣaḍvikārātha sācalā /
papāta puṣpaṃ meghebhyo nedur vādyaṃ surarṣayaḥ
atha devagaṇāḥ sarve cāyānti gṛddhakūṭake /
brahmaśaṃkaraśakrāś ca hariḥ kāmeśvarādayaḥ
asurā ḥ khagagandharvā ḥ kiṃnarāś ca mahoragāḥ /
lokapālās tathānye 'pi dhṛtarāṣṭrādayas tathā
tatra pradakṣiṇīkṛtya bhagavantaṃ nipatya ca /
devāś cānye gaṇāḥ sarve pratasthur vismayāt puraḥ
atha śrībhagavāñ chāstā vyutthāya ca samādhinā /
parṣadgaṇaṃ samālokya prahasan tūṣṇīm abhūt tadā
athānando mahāvijñaḥ jñātvādhivāsanaṃ muneḥ /
āsanāt sahasotthāya bhagavantam uvāca saḥ
bhagavan pātum icchāmi tvanmukhāmbhojanirgatam /
vākpīyūṣaṃ tṛṣārto 'pi girijaṃ kam ivārditaḥ
kaś cin mahādhano loke vidvān bhogī ca bhāgyavān /
daridro vyādhito duḥkhī śilpavān ko 'pi bāliśaḥ
suraloke gataḥ kaś cin niraye cātidāruṇe /
kena karmavipākena tādṛk syād bhagavan katham
tat sarvaṃ brūhi vādīndra sarvalokahitārthaka /
mayi cānugrahaṃ kṛtvā bhavāmbhodhinimagnake
evam ukte 'tha bhagavān uvāca bhikṣusattamam /
sarvalokahitārthāya svaṃ prabhāvaṃ pradarśayan
mahābhāgeti sattvānāṃ yat tac ced dhṛdi rocate /
ṣaṭsu gatiṣu magnānāṃ tac chṛṇuṣva śubhāśubham
śrutapūrvaṃ mahābhāga sadasac ceti jīvinām /
caturyoniṣu saṃjātāḥ pṛthakkarmagatāḥ sadā
aṇḍajāḥ svedajā aupapādukāś ca jarāyujāḥ /
khagādyā aṇḍajāḥ proktā mānavādyā jarāyujāḥ
svedajāḥ kṛmikīṭādyā devādyā aupapādukāḥ /
dṛśyante karmaṇā caite vrataśīlena dhīmatā
teṣāṃ gativiśeṣeṇa jāyante prāṇinas tathā /
caturdvīpe mahotsāhe pūrvakarmavipākagāḥ
ṣaḍgatau saṃbhavā bhūtā adhamottamamadhyamāḥ /
bhikṣo karmavipākena gatis teṣāṃ pṛthak pṛthak
śubhāśubham idaṃ karma kāyavākcittajaṃ tataḥ /
phalaṃ bhukte janas tasya lokottare ca laukike
athāha punar ānando bhagavantaṃ jagadgurum /
pāpānāṃ mūlalokānāṃ vyaktayas tvaṃ pradarśaya
kāyavāṅmanasā karma kāni kāni kṛtāni ca /
yat sarvaṃ tad viśeṣaṃ ca vada me vādipuṃgava
bhagavān āha //
śubhāśubhaphalaṃ nṝṇāṃ yac chṛṇuṣva sphuṭaṃ tataḥ /
dharmeṇa prāpyate modam amodam aśubhodbhavam
punaś ca vistareṇa //
kāyaduścaritaṃ karma tridhā bhinnaṃ prakāśitam /
adattaprāṇātipātaḥ kāmamithyā tathaiva ca
vākduścaritaṃ karma caturvidhaṃ prakāśitam /
mṛṣāpiśunapāruṣyaṃ saṃbhinnety āha dhīmatā
manoduścaritaṃ karma tridhā bhinnaṃ vidur budhāḥ /
abhidhyā caiva vyāpādamithyādṛṣṭi trayovidhāḥ
yo dayāṃ saṃtyajed drohī paraprāṇivadhādinā /
tāḍanahiṃsakarmādiḥ prāṇipātas tad ucyate
paraviṣayalobhena anyāyena balena ca /
cauryāsatya-adharmeṇa adattagrahaṇaṃ viduḥ
vratinī dharmacāriṇyo 'śucī veśyā ḥ parastriyaḥ /
saṃbandhini prasaṅgādi kāmamithyā tad ucyate
viṣayeṣu ca lobheṣu sneheṣu ca bhayeṣu ca /
asatyena probodhāya mṛṣāvādas tad ucyate
svadoṣam guptavān yena paradoṣaḥ prakāśyate /
śāpayen marmadigdhena pāruṣyavacanaṃ viduḥ
durvṛttivyavahāreṇa bandhumitraṃ virudhyate /
svena ca guṇalabdhāya paiśunyaṃ vidadhā mataḥ
yasyāgre bhinnavādena paracittam adhīrayan /
parasparavidveṣaṃ syāt saṃbhinna vidadhā mata ḥ
paradravyādisaṃpatti ṃ lobhacittena tarkayan /
tad abhidhyā iti jñeyaṃ durjanaḥ parisevyate
paradehādisaṃpattau kucittena sa śāpayet /
amaṅgalaṃ bhavatv iti vyāpādo 'yaṃ sa ucyate
paratra pāpapuṇyaṃ na sukhaduḥkhaṃ na vidyate /
durbodhaśāstraṃ śrutvā ca mithyādṛṣṭi ḥ sa nāstikaḥ
evaṃ daśākuśalena pāpenaiva sa bāliśaḥ /
paratra yamadūtena nānāpīḍāṃ pratapyati
tasmāc coktaṃ mayānanda dehavṛkṣaphalodayam /
yena yena kṛtaṃ karma tena tena prabhuñjate
janmanāśajarāvīcau nimagnāḥ prāṇino hrade /
tasmād bhīyā mahābhīme bhujaṅge bhītimān iva
devāsuramanuṣyāś ca tiryakpretāś ca nārakāḥ /
ṣagatau jāyate tasmiñ śubhāśubhena karmaṇā
iti śrutvā athānando lokānām anuśocayan /
bhītasaṃsāradurvāra ḥ saṃharṣitatanuruhaḥ
athāsanāt samutthāya maitreyo damitendriyaḥ /
lokānāṃ ca hitārthāya avocaj jagatāṃ prabhum
bhagavan buddha vīreśa jagadānandavardhana /
dākṣiṇyam phalasaṃpūrṇaṃ bhāṣasva vividhaṃ varam
puṇyotsāhanaṃ śravaṇaṃ durlabhaṃ tyāgapuṇyayoḥ /
bimbasnānam tathā gandhaṃ chattram dhātvāvaropaṇam
maṇḍalaṃ bhojanaṃ pānaṃ vastraṃ puṣpādivarṇanam /
praṇāmojjvālikādīpaṃ vihāraṃ śayanāsanam
kṣetraṃ vicitraṃ caivāntam ity etā bahudhā bhṛśam /
kathā dvāviṃśati ḥ saṃkhyā vada me vādirāṭ prabho
śīlakṣānti ṃ tathā vīryaṃ dhyānaṃ prajñā tathaiva ca /
ṣaḍ eva pāramitā ḥ sarvā bhāṣasva bhagavan mune
bhagavān āha //
sādhu sādhu tva maitreya lokānāṃ hitakāraka /
puṇyotsāhakathāṃ bhavyāṃ śṛṇuṣva maitramānasa
mānuṣyaṃ samavāpya duṣkaraśatair labdhvā durāpaṃ kṣaṇaṃ
mṛtyau niṣpratikāradāruṇatare nityaṃ pura ḥ sthāyini /
pātheyaṃ damadānasaṃyamamayaṃ yair na prabhūtaṃ kṛtaṃ
saṃsārogramaruprapātapatitāḥ prāpsyanti duḥkhāni te
mānuṣyaṃ durlabhaṃ prāpya vidyutphenormibhaṅguram /
mānusye 'py akṣaṇaprāpte tadā puṇyaṃ kathaṃ smaret
mānuṣyatvaṃ samāsādya tara duḥkhamahānadīm /
puṇyam evātra kurvīta yataś cintāmaṇir nṛṇām
yasyānubhāvān mānuṣyaṃ prāptaṃ bhūyo 'pi sāṃpratam /
puṇyaṃ tad vardhayasveha yasmād dhetuḥ sukhasya te
mānuṣyaṃ yadupāśrayeṇa bhavatā labdhaṃ punaḥ sāṃprataṃ
rūpaudāryakulonnatiprabhṛtibhir yuktaṃ vicitrair guṇaiḥ /
tat puṇyaṃ suhṛd eka eva jagatāṃ bandhuś ca janmāntare
tasmāt tūrṇam idaṃ kuru tvam asakṛt sarvārthasaṃpatkaram
lakṣmīniketaṃ yadupāśrayeṇa prāpto 'si lokābhimataṃ prabhutvam /
tāny eva puṇyāni vivardhayethā na karṣaṇīyo hy upakāripakṣaḥ
viramata pāpataḥ kuruta puṇyam udārataraṃ
damayata durdama ṃ viṣayalolamanasturagam /
bhavata munīndravat parahitābhiratāḥ satataṃ
daśati na yāvad eva maraṇāhir asahyaviṣaḥ
Original text: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0