Language

ENहिગુ
Scripture Library

Dvāviṃśatyavadānakathā · Chapter 1

1.1

Oṃ namo bhagavate śrīguṇasāgarāya //
natvā śrīśākyaketuṃ suragaṇasahitaṃ devadevādhidevaṃ
saṃsārābdheḥ plavantaṃ sakalaguṇanidhiṃ gautamaṃ buddhanātham /
saṃsāre siṃhanādaṃ sakalabhayaharaṃ dharmacchatraṃ munīndraṃ
vakṣye 'haṃ dharmaratnaṃ munivarakathitaṃ sarvalokābhilāṣam // Dak_O.1 //
tadyathāśokabhūmīndraḥ kukkuṭārāmasaṃśritam /
upaguptaṃ punaḥ prāha dvāviṃśatikathotsukaḥ // Dak_O.2 //
bhadanta śrotum icchāmi caityasevākathāṃ śubhām /
apy evaṃ dharmapīyuṣaṃ tvanmukhāmbujanirgatam // Dak_O.3 //
iti vijñaptim ākarṇya upaguptaḥ samādiśat /
śṛṇv aśoka pravakṣyāmi dvāviṃśatyavadānakam // Dak_O.4 //
I. puṇyaprotsāhanakathā
viharati bhagavāñ chāstā saṃbuddho lokanāyakaḥ /
rājagṛhe mahodbhāse gṛddhakūṭe sukhālaye

1.2

mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ dvādaśabhiḥ śataiḥ /
mahadbhir bodhisattvaiś ca aśītyā ca sahasrakaiḥ

1.3

devadānavagandharvayakṣakiṃnaramānujaiḥ /
puraskṛtyārcitas tasthau pūrṇenduḥ khe grahair iva

1.4

bhāsayan mahatā dīptyā parṣadgaṇaṃ vilokayan /
trikālakalyāṇaṃ dharmaṃ dideśa parṣadāṃ punaḥ

1.5

ādau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇaṃ paryavasāne kalyāṇaṃ svartham suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśayati sma //
tadāhānanda ātmajñaḥ kṛtāñjalipuṭo mudā /
sarvajñaṃ dharmarājaṃ taṃ natvā bhaktipuraḥsaraḥ

1.6

bhagavañ chrotum icchāmi narāṇāṃ hitakāmyayā /
dharmāṇām uttamaṃ dharmaṃ vada vādīndra vādirāṭ

1.7

iti saṃprārthite tena śākyasiṃhas tataḥ svayam /
samādhiṃ vidadhe tatra dharmasaṃdarśanaṃ varam

1.8

athāsya subhrūvivarād babhūva vinirgatā sā prahatāndhakārā /
sarvāsu dikṣu pratibhāsiteva madhyāhnasūryasya gabhastimālā

1.9

athāsya śiṣyāḥ parṣadbhir bhagavantam avākiran /
supuṣpair vāyunā ghūrṇā nagaṃ bālalatā iva

1.10

cacāla vasudhā sābdhi ḥ ṣaḍvikārātha sācalā /
papāta puṣpaṃ meghebhyo nedur vādyaṃ surarṣayaḥ

1.11

atha devagaṇāḥ sarve cāyānti gṛddhakūṭake /
brahmaśaṃkaraśakrāś ca hariḥ kāmeśvarādayaḥ

1.12

asurā ḥ khagagandharvā ḥ kiṃnarāś ca mahoragāḥ /
lokapālās tathānye 'pi dhṛtarāṣṭrādayas tathā

1.13

tatra pradakṣiṇīkṛtya bhagavantaṃ nipatya ca /
devāś cānye gaṇāḥ sarve pratasthur vismayāt puraḥ

1.14

atha śrībhagavāñ chāstā vyutthāya ca samādhinā /
parṣadgaṇaṃ samālokya prahasan tūṣṇīm abhūt tadā

1.15

athānando mahāvijñaḥ jñātvādhivāsanaṃ muneḥ /
āsanāt sahasotthāya bhagavantam uvāca saḥ

1.16

bhagavan pātum icchāmi tvanmukhāmbhojanirgatam /
vākpīyūṣaṃ tṛṣārto 'pi girijaṃ kam ivārditaḥ

1.17

kaś cin mahādhano loke vidvān bhogī ca bhāgyavān /
daridro vyādhito duḥkhī śilpavān ko 'pi bāliśaḥ

1.18

suraloke gataḥ kaś cin niraye cātidāruṇe /
kena karmavipākena tādṛk syād bhagavan katham

1.19

tat sarvaṃ brūhi vādīndra sarvalokahitārthaka /
mayi cānugrahaṃ kṛtvā bhavāmbhodhinimagnake

1.20

evam ukte 'tha bhagavān uvāca bhikṣusattamam /
sarvalokahitārthāya svaṃ prabhāvaṃ pradarśayan

1.21

mahābhāgeti sattvānāṃ yat tac ced dhṛdi rocate /
ṣaṭsu gatiṣu magnānāṃ tac chṛṇuṣva śubhāśubham

1.22

śrutapūrvaṃ mahābhāga sadasac ceti jīvinām /
caturyoniṣu saṃjātāḥ pṛthakkarmagatāḥ sadā

1.23

aṇḍajāḥ svedajā aupapādukāś ca jarāyujāḥ /
khagādyā aṇḍajāḥ proktā mānavādyā jarāyujāḥ

1.24

svedajāḥ kṛmikīṭādyā devādyā aupapādukāḥ /
dṛśyante karmaṇā caite vrataśīlena dhīmatā

1.25

teṣāṃ gativiśeṣeṇa jāyante prāṇinas tathā /
caturdvīpe mahotsāhe pūrvakarmavipākagāḥ

1.26

ṣaḍgatau saṃbhavā bhūtā adhamottamamadhyamāḥ /
bhikṣo karmavipākena gatis teṣāṃ pṛthak pṛthak

1.27

śubhāśubham idaṃ karma kāyavākcittajaṃ tataḥ /
phalaṃ bhukte janas tasya lokottare ca laukike

1.28

athāha punar ānando bhagavantaṃ jagadgurum /
pāpānāṃ mūlalokānāṃ vyaktayas tvaṃ pradarśaya

1.29

kāyavāṅmanasā karma kāni kāni kṛtāni ca /
yat sarvaṃ tad viśeṣaṃ ca vada me vādipuṃgava

1.30

bhagavān āha //
śubhāśubhaphalaṃ nṝṇāṃ yac chṛṇuṣva sphuṭaṃ tataḥ /
dharmeṇa prāpyate modam amodam aśubhodbhavam

1.31

punaś ca vistareṇa //
kāyaduścaritaṃ karma tridhā bhinnaṃ prakāśitam /
adattaprāṇātipātaḥ kāmamithyā tathaiva ca

1.32

vākduścaritaṃ karma caturvidhaṃ prakāśitam /
mṛṣāpiśunapāruṣyaṃ saṃbhinnety āha dhīmatā

1.33

manoduścaritaṃ karma tridhā bhinnaṃ vidur budhāḥ /
abhidhyā caiva vyāpādamithyādṛṣṭi trayovidhāḥ

1.34

yo dayāṃ saṃtyajed drohī paraprāṇivadhādinā /
tāḍanahiṃsakarmādiḥ prāṇipātas tad ucyate

1.35

paraviṣayalobhena anyāyena balena ca /
cauryāsatya-adharmeṇa adattagrahaṇaṃ viduḥ

1.36

vratinī dharmacāriṇyo 'śucī veśyā ḥ parastriyaḥ /
saṃbandhini prasaṅgādi kāmamithyā tad ucyate

1.37

viṣayeṣu ca lobheṣu sneheṣu ca bhayeṣu ca /
asatyena probodhāya mṛṣāvādas tad ucyate

1.38

svadoṣam guptavān yena paradoṣaḥ prakāśyate /
śāpayen marmadigdhena pāruṣyavacanaṃ viduḥ

1.39

durvṛttivyavahāreṇa bandhumitraṃ virudhyate /
svena ca guṇalabdhāya paiśunyaṃ vidadhā mataḥ

1.40

yasyāgre bhinnavādena paracittam adhīrayan /
parasparavidveṣaṃ syāt saṃbhinna vidadhā mata ḥ

1.41

paradravyādisaṃpatti ṃ lobhacittena tarkayan /
tad abhidhyā iti jñeyaṃ durjanaḥ parisevyate

1.42

paradehādisaṃpattau kucittena sa śāpayet /
amaṅgalaṃ bhavatv iti vyāpādo 'yaṃ sa ucyate

1.43

paratra pāpapuṇyaṃ na sukhaduḥkhaṃ na vidyate /
durbodhaśāstraṃ śrutvā ca mithyādṛṣṭi ḥ sa nāstikaḥ

1.44

evaṃ daśākuśalena pāpenaiva sa bāliśaḥ /
paratra yamadūtena nānāpīḍāṃ pratapyati

1.45

tasmāc coktaṃ mayānanda dehavṛkṣaphalodayam /
yena yena kṛtaṃ karma tena tena prabhuñjate

1.46

janmanāśajarāvīcau nimagnāḥ prāṇino hrade /
tasmād bhīyā mahābhīme bhujaṅge bhītimān iva

1.47

devāsuramanuṣyāś ca tiryakpretāś ca nārakāḥ /
ṣagatau jāyate tasmiñ śubhāśubhena karmaṇā

1.48

iti śrutvā athānando lokānām anuśocayan /
bhītasaṃsāradurvāra ḥ saṃharṣitatanuruhaḥ

1.49

athāsanāt samutthāya maitreyo damitendriyaḥ /
lokānāṃ ca hitārthāya avocaj jagatāṃ prabhum

1.50

bhagavan buddha vīreśa jagadānandavardhana /
dākṣiṇyam phalasaṃpūrṇaṃ bhāṣasva vividhaṃ varam

1.51

puṇyotsāhanaṃ śravaṇaṃ durlabhaṃ tyāgapuṇyayoḥ /
bimbasnānam tathā gandhaṃ chattram dhātvāvaropaṇam

1.52

maṇḍalaṃ bhojanaṃ pānaṃ vastraṃ puṣpādivarṇanam /
praṇāmojjvālikādīpaṃ vihāraṃ śayanāsanam

1.53

kṣetraṃ vicitraṃ caivāntam ity etā bahudhā bhṛśam /
kathā dvāviṃśati ḥ saṃkhyā vada me vādirāṭ prabho

1.54

śīlakṣānti ṃ tathā vīryaṃ dhyānaṃ prajñā tathaiva ca /
ṣaḍ eva pāramitā ḥ sarvā bhāṣasva bhagavan mune

1.55

bhagavān āha //
sādhu sādhu tva maitreya lokānāṃ hitakāraka /
puṇyotsāhakathāṃ bhavyāṃ śṛṇuṣva maitramānasa

1.56

mānuṣyaṃ samavāpya duṣkaraśatair labdhvā durāpaṃ kṣaṇaṃ
mṛtyau niṣpratikāradāruṇatare nityaṃ pura ḥ sthāyini /
pātheyaṃ damadānasaṃyamamayaṃ yair na prabhūtaṃ kṛtaṃ
saṃsārogramaruprapātapatitāḥ prāpsyanti duḥkhāni te

1.57

mānuṣyaṃ durlabhaṃ prāpya vidyutphenormibhaṅguram /
mānusye 'py akṣaṇaprāpte tadā puṇyaṃ kathaṃ smaret

1.58

mānuṣyatvaṃ samāsādya tara duḥkhamahānadīm /
puṇyam evātra kurvīta yataś cintāmaṇir nṛṇām

1.59

yasyānubhāvān mānuṣyaṃ prāptaṃ bhūyo 'pi sāṃpratam /
puṇyaṃ tad vardhayasveha yasmād dhetuḥ sukhasya te

1.60

mānuṣyaṃ yadupāśrayeṇa bhavatā labdhaṃ punaḥ sāṃprataṃ
rūpaudāryakulonnatiprabhṛtibhir yuktaṃ vicitrair guṇaiḥ /
tat puṇyaṃ suhṛd eka eva jagatāṃ bandhuś ca janmāntare
tasmāt tūrṇam idaṃ kuru tvam asakṛt sarvārthasaṃpatkaram

1.61

lakṣmīniketaṃ yadupāśrayeṇa prāpto 'si lokābhimataṃ prabhutvam /
tāny eva puṇyāni vivardhayethā na karṣaṇīyo hy upakāripakṣaḥ

1.62

viramata pāpataḥ kuruta puṇyam udārataraṃ
damayata durdama ṃ viṣayalolamanasturagam /
bhavata munīndravat parahitābhiratāḥ satataṃ
daśati na yāvad eva maraṇāhir asahyaviṣaḥ

Original text: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc