Divyāvadāna · Chapter 14
118.020. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'nyatamasmin karvaṭake gṛhapatiḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanapratispardhī/
118.021. so 'pareṇa samayena suhṛtsambandhibāndhavaparivṛto 'ntarjanaparivṛtaścodyānabhūmiṃ nirgataḥ/
118.022. asati buddhānāmutpāde pratyekabuddhā loka utpadyante hīnadīnānukampakāḥ prāntaśayanāsanabhaktā ekadakṣiṇīyā lokasya/
118.023. yāvadanyatamaḥ pratyekabuddho janapadacārikāṃ caraṃstaṃ karvaṭakamanuprāptaḥ/
118.024. so 'dhvapariśramāddhātuvaiṣamyāśca glānaḥ piṇḍārthī tadudyānaṃ praviṣṭaḥ/
118.025. sa gṛhapatistaṃ dṛṣṭvā paryavasthitaḥ/
118.025. tena pauruṣeyāṇāmājñā dattā--bhavantaḥ, niṣkāsayatainaṃ pravrajitamiti/
118.026. teṣāṃ na kaścidutsahate niṣkāsayitum/
118.027. tena gṛhapatinā bhūyasā paryavasthitena sa mahātmāa svayameva grīvāyāṃ gṛhītvā niṣkāsitaḥ, uktaśca--kroḍamallakānāṃ madhye prativaseti/
118.028. sa durbalaprāṇo bhūmau nipatitaḥ/
118.028. sa saṃlakṣayati--hato 'yaṃ tapasvī gṛhapatirupahataśca/
118.029. abhyuddhāro 'sya kartavyaḥ/
118.029. iti viditvā uparivihāyasamabhyudgamya jvalanatapanavarṣaṇavidyotanaprātihāryāṇi kartumārabdhaḥ/
118.030. āśu pṛthagjanasya riddhirāvarjanakarī/
118.031. sa mūlanikṛtta iva drumaḥ pādayor nipatya kathayati--avatarāvatara mahādakṣiṇīya, mama duścaritapaṅkanimagnasya hastoddhāramanuprayaccheti/
118.032. sa tasyānugrahārthamavatīrṇaḥ/
118.032. tena tasya <119>pūjāsatkāraṃ kṛtvā praṇidhānaṃ kṛtam--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye 'pakāraḥ kṛtaḥ, mā asya karmaṇo bhāgī syām/
119.002. yattūpakāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena āḍhye mahādhane mahābhoge kule jāyeyam, evaṃvidhānāṃ ca dharmāṇāṃ lābhī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti//
119.005. bhagavānāha--kiṃ kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau gṛhapatireva, asau svāgato bhikṣustena kālena tena samayena/
119.006. yadanena pratyekabuddhe kārāḥ kṛtāḥ, tenāḍhye mahādhane mahābhoge kule jātaḥ/
119.007. yadapakāraḥ kṛtaḥ, tena pañcajanmaśatāni kroḍamallako jātaḥ/
119.007. yāvadetarhyapi caramabhaviko 'pi tatkroḍamallaka eva jātaḥ/
119.008. yatpraṇidhānaṃ kṛtam, tena mama śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/
119.009. ahamanena pratyekabuddhakoṭiśatasahasrebhyaḥ prativiśiṣṭataraḥ śāstā ārāgito na virāgitaḥ/
119.010. bhūyo 'pi kāśyape bhagavati samyaksambuddhe pravrajito babhūva/
119.011. yasya bhikṣorantike pravrajitaḥ, sa bhagavatā kāśyapena samyaksambuddhenābhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagro nirdiṣṭaḥ/
119.012. tatrānena yāvadāyurbrahmacaryaṃ cāritam, na ca kaścidguṇagaṇo 'dhigataḥ/
119.013. sa maraṇasamaye praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā bhagavati kāśyape samyaksambuddhe 'nuttare dakṣiṇīye yādavāyurbrahmacaryaṃ caritam, na ca kaścidguṇaguṇo 'dhigataḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yo 'sau bhagavatā kāśyapena samyaksambuddhenottaro māṇavo vyākṛtah--bhaviṣyasi tvaṃ māṇava varṣaśatāyuṣi prajāyāṃ śākyamunirnāma tathāgato 'rhan samyaksambuddha iti, tasyāhaṃ śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkuryām/
119.017. yathā mām upādhyāyo bhagavatā kāśyapena samyaksambuddhenābhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagro nirdiṣṭaḥ, evaṃ māmapi sa bhagavāñ śākyamuniḥ śākyādhirājo 'bhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagraṃ nirdiśediti/
119.019. tatpraṇidhānavaśādetarhi tathāgatenābhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagro nirdiṣṭaḥ/
119.020. iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇāmekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānāmekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ/
119.022. tasmāttarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmaṇyapāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣveva karmasvābhogaḥ karaṇīyaḥ/
119.023. ityevaṃ bho bhikṣavaḥ śikṣitavyam//
119.024. ityavocadbhagavān/
119.024. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//
119.025. iti śrīdivyāvadāne svāgāvadānaṃ nāma trayodaśamam//
********** Avadāna 14 **********
120.001. div14 sūkarikāvadānam/
120.002. dharmatā khalu cyavanadharmaṇo devaputraysa pañca pūrvanimittāni prādurbhavanti--akliṣṭāni vāsāṃsi kliśyanti, amlānāni mālyāni mlāyanti, daurgandhaṃ kāyena niṣkrāmati, ubhābhyāṃ kakṣābhyāṃ svedaḥ prādurbhavanti, cyavanadharmā devaputraḥ sva āsane dhṛtiṃ na labhate/
120.003. athānyatamaścyavanadharmā devaputraḥ pṛthivyāmāvartate, saṃparivartyaivaṃ cāha--hā mandākinī, hā puṣkariṇī, hā vāpī, hā caitraratha, hā pāruṣyaka, hā nandanavana, hā miśrakāvana, hā pāriyātraka, hā puṇḍukambalaśilā, hā devasabhā, hā sudarśana, iti karuṇakaruṇaṃ paridevate sma/
120.007. adrākṣīcchakro devānāmindrastaṃ devaputramatyarthaṃ pṛthivyāmāvartantaṃ parivartantam/
120.008. dṛṣṭvā punaryena sa devaputrastenopasaṃkrāntaḥ/
120.009. upasaṃkramya taṃ devaputramidamavocat--hā kasmāt tvaṃ mārṣa atyarthaṃ pṛthivyāmāvartase, saṃparivartase, karuṇakaruṇaṃ paridevase--hā mandākinī, hā puṣkiriṇī, hā vāpī, hā caitraratha, hā pāruṣyaka, hā nandanavana, hā miśrakāvana, hā pāriyātraka, hā pāṇḍukambalaśilā, hā devasabhā, hā sudarśana iti karuṇakaruṇaṃ paridevase? evamukte devaputraḥ śakraṃ devānāmindramidamavocat--eṣo 'haṃ kauśika divyaṃ sukhamanubhūya itaḥ saptame divase rājagṛhe nagare sūkaryāḥ kukṣau upapatsyāmi/
120.014. tatra mayā bahūni varṣāṇyuccāraprasrāvaḥ paribhoktavya iti/
120.014. atha śakro devānāmindraḥ kāruṇyatayā taṃ devaputramidamavocat--ehi tvaṃ mārṣa, buddhaṃ śaraṇaṃ gaccha dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gaccha virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gaccha gaṇānāmagryamiti/
120.016. atha sa devaputrastiryagyonyupapattibhayabhīto maraṇabhayabhītaśca śakraṃ devānāmindramidamavocat--eṣo 'haṃ kauśika buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi gaṇānāmagryam/
120.019. atha sa devaputrastriśaraṇaparigṛhīto bhūtvā cyutaḥ kālagatastuṣite devanikāye upapannaḥ//
120.021. dharmatā khalu adhastāddevānāṃ jñānadarśanaṃ pravartate nordhvam/
120.021. atha śakro devānāmindrastaṃ devaputramavalokayati--kimasau devaputraḥ sūkarikāyāḥ kukṣau upapanno na veti/
120.022. yāvat paśyati--nopapannastiryakpreteṣu/
120.023. narakeṣūpapanna iti paśyati/
120.023. nopapannaḥ/
120.023. manuṣyāṇāṃ sabhāgatāyāmupapanna iti paśyati/
120.024. nopapannaḥ/
120.024. cāturmahārājakāyikān devāṃstrāyastriṃśāṃścāvalokayitumārabdhaḥ/
120.025. tatrāpi nādrākṣīt/
120.025. atha śakro devānāmindraḥ kutūhalajāto yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
120.026. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
120.026. ekāntaniṣaṇṇaḥ śakro devānāmindro bhagavantamidamavocat--ihāhaṃ bhadanta adrākṣamanyatamaṃ devaputraṃ cyavanadharmāṇaṃ pṛthivyāmāvartamānaṃ karuṇakaruṇaṃ ca paridevamānam--hā mandākini, hā puṣkiriṇi, hā vāpi, hā caitraratha, hā pāruṣyaka, hā nandanavana, hā miśrakāvana, hā pāriyātraka, hā pāṇḍukambalāśilā, hā devasabhā, hā sudarśana iti/
120.029. tamenamevaṃ vadāmi--kasmāt tvaṃ mārṣa atyarthaṃ śocasi paridevase krandasi urasi tāḍayasi saṃmohāpadyasa iti? sa evamāha--eṣo 'haṃ kauśika divyaṃ sukhamapahāya itaḥ saptame divase rājagṛhe nagare sūkarikāyāḥ kukṣau upapatsyāmi/
120.031. tatra mayā <121>bahūni varṣāṇi uccāraprasrāvaḥ paribhoktavyaṃ bhaviṣyati/
121.001. tamenamevaṃ vadāmi--ehi tvaṃ mārṣa buddhaṃ śaraṇaṃ gaccha dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gaccha virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gaccha gaṇānāmagryamiti/
121.003. sa evamāha--eṣo 'haṃ kauśika buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi gaṇānāmagryam/
121.004. ityuktvā sa devaputraḥ kālagataḥ/
121.005. kutrāsau bhadanta devaputra upapannah? bhagavānāha--tuṣitā nāma kauśika devāḥ sarvakāmasamṛddhayaḥ/
121.006. tatrāsau modate devo gatveha śaraṇatrayam/
121.006. atha śakro devānāmindra āttamānāstasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāṃ gāthāṃ bhāṣate--
121.008. ye buddhaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/
121.009. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate
121.010. ye dharmaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/
121.011. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate
121.012. ye saṃghaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/
121.013. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate
121.014. atha bhagavāñ śakrasya devānāmindrasya bhāṣitamanusaṃvarṇayannevamāha--evametat kauśika, evametat/
121.016. ye buddhaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/
121.017. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate
121.018. ye dharmaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/
121.019. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate
121.020. ye saṃghaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/
121.021. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate
Original text: Divyāvadāna · Edition: L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20) · Data entry Kensuke Okamoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0