Divyāvadāna · Chapter 1

// divyāvadānam//
namaḥ śrīsarvabudhhabodhisattvebhyaḥ/
********** Avadāna 1 **********
001.000. div1 koṭikarṇāvadānam/
001.001. buddho bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/
001.001. asmāt parāntake vāsavagrāme balaseno nāma gṛhapatiḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanapratispardhī/
001.003. tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/
001.003. sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/
001.004. so 'putraḥ putrābhinandī śivavaruṇakuberaśakrabrahmādīnāyācate ārāmedavatāṃ vanadevatāṃ śṛṅgāṭakadevatāṃ balipratigrāhikāṃ devatām/
001.005. sahajāṃ sahadharmikāṃ nityānubaddhāmapi devatāmāyācate/
001.006. asti caiṣa loke pravādo yadāyācanahetoḥ putrā jāyante/
001.007. duhitaraśceti/
001.007. tacca naivam/
001.007. yadyevamabhaviṣyat, ekaikasya putrasahasramabhaviṣyat tadyathā rājñaścakravartinaḥ/
001.008. api tu trayāṇāṃ sthānānāṃ saṃmukhībhāvāt putrāa jāyante duhitaraśca/
001.009. katameṣāṃ trayāṇām? mātāpitarau raktau bhavataḥ saṃnipatitau, mātā kalyā bhavati ṛtumatī, gandharavḥ pratyupasthito bhavati/
001.010. eṣāṃ trayāṇāṃ sthānānāṃ saṃmukhībhāvāt putrā jāyante duhitaraśca/
001.011. sa caivamāyācanaparastiṣṭhati//
001.012. anyatamaśca sattvaścaramabhavikaśca hitaiṣī gṛhītamokṣamārgāntonmukho na nirvāṇe bahirmukhaḥ saṃsārādanarthikaḥ sarvabhavagativyupapattiparānmukho 'ntimadehadhārī anyatamāt sattvanikāyāccyutvā tasya prajāpatyāḥ kukṣimavakrāntaḥ/
001.014. pañcāveṇikā dharmā ekatye piṇḍatajātīye mātṛgrāme/
001.014. katame pañca? raktaṃ puruṣaṃ jānāti, viraktaṃ jānāti/
001.015. kālaṃ jānāti, ṛtuṃ jānāti/
001.015. garbhamavakrāntaṃ jānāti/
001.016. yasya sakāśād garbhamavakrāmati taṃ jānāti/
001.016. dārakaṃ jānāti dārikāṃ jānāti/
001.017. saceddārako bhavati, dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati/
001.017. saceddārikā bhavati, vāmaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati/
001.018. sā āttamanāttamanāḥ svāmina ārocayati--diṣṭyā āryaputra vardhasva/
001.018. āpannasattvāsmi saṃvṛttā/
001.019. yathā ca me dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati, niyataṃ dārako bhaviṣyati/
001.019. so 'pi āttamanāttamanā udānam udānayati--apyevāhaṃ cirakālābhilaṣitaṃ putramukhaṃ paśyeyam/
001.020. jāto me syānnāvajātaḥ/
001.021. kṛtyāni me kurvīt/
001.021. bhṛtaḥ pratibibhṛyāt/
001.021. dāyādyaṃ pratipadyeta/
001.021. kulavaṃśo me cirasthitiko bhaviṣyati/
001.022. asmākaṃ cāpyatītakālagatānāmalpaṃ vā prabhūtaṃ vā dānāni dattvā puṇyāni kṛtvā dakṣiṇāmādeśayiṣyati--idaṃ tayoryatratatropapannayorgacchatoranugacchatviti/
001.024. āpannasattvāṃ ca tāṃ viditvā upariprasādatalagatāmayantritāṃ dhārayati śīte śītopakaraṇairuṣṇa uṣṇopakaraṇairvaidyaprajñaptairāhārair nātitiktair nātyamlair nātilavaṇair nātimadhurair nātikaṭukair nātikaṣāyaistiktāmlalavaṇamadhurakaṭukaṣāyavivarjitairāhāraiḥ, hārārdhahāravibhūṣitagātrīm apsarasamiva nandanavanavicāriṇīṃ mañcānmañcaṃ pīṭhātpīṭham{na}vatarantīmupa{madha?}rimāṃ bhūmim/
001.027. na <2>cāsya amanojñaśabdaśravaṇam yāvadeva garbhasya paripākāya/
002.001. sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/
002.002. dārako jātaḥ/
002.002. abhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśirāḥ pralambabāhurvistīrṇaviśālalalāṭaḥ saṃgatabhrūruttuṅganāso ratnapratyuptikayā karṇikayā āmuktayālaṃkṛtaḥ/
002.004. balasenena gṛhapatinā ratnaparīkṣakā āhūyoktāḥ/
002.004. bhavantaḥ, ratnānāṃ mūlyaṃ kuruta iti/
002.005. na śakyate ratnānāṃ mūlyaṃ kartumiti/
002.005. dharmatā yasya na śakyate mūlyaṃ kartuṃ tasya koṭimūlyaṃ kriyate/
002.006. te kathayanti--gṛhapate, asya ratnasya koṭirmūlyamiti/
002.007. tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakāni ekaviṃśatidivasāni vistareṇa jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti/
002.009. ayaṃ dārakaḥ koṭimūlyayā ratnapratyuptikayā āmuktayā jātaḥ, śravaṇeṣu ca nakṣatreṣu/
002.009. bhavatu dārakasya śroṇaḥ koṭikarṇa iti nāma/
002.010. yasminneva divase śroṇaḥ koṭikarṇo jātaḥ, tasminneva divase balasenasya gṛhapaterdvau preṣyadārakau jātau/
002.011. tenaikasya dāraka iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam, aparasya pālaka iti/
002.012. śroṇaḥ koṭikarṇo 'ṣṭābhyo dhātrībhyo 'nupradatto dvābhyāmaṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyām/
002.013. so 'ṣṭābhirdhātrībhirunnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiścottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ/
002.015. āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam//
002.016. sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyām upanyastaḥ, saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe vastuparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyām/
002.017. so 'ṣṭāsu parīkṣāsūdghaṭako vācakaḥ piṇḍataḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ/
002.018. tasya pitrā trīṇi vāsagṛhāṇi māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/
002.018. trīṇi udyānāni māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/
002.019. trīṇi antaḥpurāṇi pratyupasthāpitāni jyeṣṭhakaṃ madhyamaṃ kanīyasam/
002.020. sa upariprāsādatalagato niṣpuruṣeṇa tūryeṇa krīḍati ramate paricārayati/
002.021. balaseno gṛhapatir nityameva kṛṣikarmānte udyuktaḥ/
002.021. sa koṭikarṇastaṃ pitaraṃ paśyati nityaṃ kṛṣikarmānte--udyuktam/
002.022. sa kathayati--tāta, kasyārthe tvaṃ nityameva kṛṣikarmānte udyuktah? sa kathayati--putra, yathā tvamupariprāsādatalagato niṣpuruṣeṇa tūryeṇa krīḍasi ramasi paricārayasi, yadyahamapi evameva krīḍeyaṃ rameyaṃ paricārayeyam, nacirādevāsmākaṃ bhogāstanutvaṃ parikṣayaṃ paryādāyaṃ gaccheyuḥ/
002.025. sa saṃlakṣayati--mamaivārthaṃ codanā kriyate/
002.026. sa kathayati--tāta yadyevam, gacchāmi, mahāsamudramavatarāmi/
002.026. pitā kathayati--putra tāvantaṃ me ratnajātamasti/
002.027. yadi tvaṃ tilataṇḍulakolakulatthanyāyena ratnāni parimokṣyase, tathāpi me ratnānāṃ parikṣayo na syāt/
002.028. sa kathayati--tāta anujānīhi māma, paṇyamādāya mahāsamudramavatarāmīti/
002.029. balasenena tasyāvaśyaṃ nirbandhaṃ jñātvānujñātaḥ/
002.029. balasenena gṛhapatinā vāsavagrāmake ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kṛtam--yo yuṣmākamutsahate śroṇena koṭikarṇena sārthavāhena sārdhamaśulkenātarapaṇyena mahāsamudramavatartum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatu/

002.031. pañcabhirvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/
002.032. balaseno nāma gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--<3>kīdṛśena yānena śroṇaḥ koṭikarṇo yāsyati? sa saṃlakṣayati--saced hastibhiḥ, hastinaḥ sukumārā durbharāśca, aśvā api sukumārā dubharāśca, gardabhāḥ smṛtimantaḥ sukumārāśca/
003.003. gardabhayānena gacchatviti/
003.003. sa pitrā āhūyoktah--putra na tvayā sārthasya purastād gantavyam, nāpi pṛṣṭhataḥ/
003.004. yadi balavāṃścauro bhavati, sārthasya purastānnipatati/
003.004. durbalo bhavati, pṛṣṭhato nipatati/
003.005. tvayā sārthasya madhye gantavyam/
003.005. na ca te sārthavāhe hate sārtho vaktavyaḥ/
003.006. dāsakapālakāvapi uktau--putrau, yuvābhyāṃ na kenacit prakāreṇa śroṇaḥ koṭikarṇo moktavya iti//
003.008. athāpareṇa samayena śroṇaḥ koṭikarṇaḥ kṛtakautukamaṅgalasvastyayano mātuḥ sakāśamupasaṃkramya pādayor nipatya kathayati--amba gacchāmi, avalokitā bhava, mahāsamudramavatarāmi/
003.010. sā ruditumārabdhā/
003.010. sa kathayati--amba kasmād rodasi/
003.010. mātā sāśrudurdinavadanā kathayati--putra, kadācidahaṃ putrakaṃ punarapi jīvantaṃ drakṣyāmīti/
003.011. sa saṃlakṣayati--ahaṃ maṅgalaiḥ saṃprasthitaḥ/
003.012. iyamīdṛśamamaṅgalamabhidhatte/
003.012. sa ruṣitaḥ kathayati--amba, ahaṃ kṛtakautūhalamaṅgalasvastyayano mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/
003.013. tvaṃ cedṛśānyamaṅgalāni karoṣi/
003.013. apāyān kiṃ na paśyasīti/
003.014. sā kathayati--putra, kharaṃ te vākkarma niścāritam/
003.013. atyayamatyayato deśaya/
003.015. apyevaitat karma tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gacchet/
003.015. sā tenātyayamatyayato kṣamāpitā/
003.015. atha śroṇaḥ koṭikarṇaḥ kṛtakautūhalamaṅgalasvastyayanaḥ śakaṭairbhārairmoṭaiḥ piṭakairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ prabhūtaṃ samudragamanīyaṃ paṇyamāropya mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/
003.017. so 'nupūrveṇa grāmanagaranigamapallipattaneṣu cañcūryamāṇo mahāsamudrataṭamanuprāptaḥ/
003.018. nipuṇataḥ sāmudram yānapātraṃ pratipādya mahāsamudramavatīrṇo dhanahārakaḥ/
003.019. so 'nuguṇena vāyunā ratnadvīpamanuprāptaḥ/
003.019. tena tatropaparīkṣyopaparīkṣya ratnānāṃ tad vahanaṃ pūritaṃ tadyathā tilataṇḍulakolakulatthānām/
003.020. so 'nuguṇena śroṇaḥ saṃsiddhayānapātro jambudvīpamanuprāptaḥ/
003.021. sa sārthastasminneva samudratīre āvāsitaḥ/
003.021. sau śroṇaḥ koṭikarṇo 'pi sārthavāho dāsakapālakāvādāya sārthamadhyādekānte 'pakramya āyaṃ vyayaṃ ca tulayitumārabdhaḥ/
003.023. paścāt tenāsau dāsako 'bhihitah--dāsaka, paśya sāthaḥ kiṃ karotīti/
003.023. sa gataḥ/
003.023. yāvat paśyati sthorāṃ lardayantaṃ sārtham/
003.024. so 'pi sthorāṃ lardayitumārabdhaḥ/
003.024. dāsakaḥ saṃlakṣayati--pālakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati/
003.025. pālako 'pi saṃlakṣayati--dāsakaḥ sārthavāhaḥ śabdāpayiṣyatīti/
003.026. sa sārthaḥ sarātrimeva sthorāṃ lardayitvā saṃprasthitaḥ/
003.026. so 'pi gāḍhanidrāvaṣṭabdhaḥ śayitaḥ/
003.027. sa sārthastāvad gato yāvatprabhātam/
003.027. te kathayanti--bhavantaḥ, kva sārthavāhah? purastād gacchati/
003.028. purastād gatvā pṛcchanti--kva sārthavāhah? pṛṣṭhata āgacchati/
003.028. pṛṣṭhato gatvā pṛcchanti--kva sārthavāhah? madhye gacchati/
003.029. madhye gatvā pṛcchanti/
003.029. yāvat tatrāpi nāsti/
003.029. dāsakaḥ kathayati--mama buddhirutpannā--pālakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati/
003.030. pālako 'pi kathayati--mama buddhirutpannā--dāsakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati/
003.031. bhavantaḥ, na śobhanaṃ kṛtam yadasmābhiḥ sārthavāhaśchoritaḥ/
003.032. āgacchata, nivārtāmaḥ/
003.032. te kathayanti--bhavantaḥ, yadi vayaṃ nivartiṣyāmaḥ/
004.001. <4>sarva evānayena vyasanamāpatsyāmaḥ/
004.001. āgacchata, kriyākāraṃ tāvat karmah--tāvanna kenacicchroṇasya koṭikarṇasya mātāpitṛbhyāmārocayitavyam yāvad bhāṇḍaṃ pratiśāmitaṃ bhavati/
004.002. te kriyākāraṃ kṛtvā gatāḥ/
004.003. śroṇasya koṭikarṇasya mātāpitṛbhyāṃ śrutam--śroṇaḥ koṭikarṇo 'bhyāgata iti/
004.004. te kathayanti--pṛṣṭhata āgacchati/
004.005. pṛṣṭhato gatvā pṛcchatah--kva sārthavāhah? purastād gacchatīti/
004.006. taistāvadākulīkṛtau yāvad bhāṇḍaṃ pratiśāmitam/
004.006. paścāt te kathayanti--amba vismṛto 'smābhiḥ sārthavāha iti/
004.007. tābhyāmeka āgatya kathayati--ayaṃ śroṇaḥ koṭikarṇo 'bhyāgata iti/
004.008. tasya tāvabhisāraṃ dattvā pratyudgatau na paśyataḥ/
004.008. apara āgatya kathayati--amba, diṣṭyā vardhasva, ayaṃ śroṇaḥ koṭikarṇo 'bhyāgata iti/
004.009. tasya tāvabhisāraṃ dattvā pratyudgatau na paśyataḥ/
004.010. tau na kasyacit punarapi śraddadhātumārabdhau/
004.010. tābhyāmudyāneṣu svakasabhādevakuleṣu cchatrāṇi vyajanāni kalaśāni upānahāni cākṣarāṇi abhilikhitāni dattāni sthāpitāni--yadi tāvacchroṇaḥ koṭikarṇo jīvati, laghu āgamaya, kṣipramāgamaya/
004.012. atha cyutaḥ kālagataḥ, tasyaiva gatyupapattisthānāt sthānāntaraviśeṣatāyai/
004.013. tau śokena rudantāvandhībhūtau//
004.014. śroṇaḥ koṭikarṇaḥ sārthavāho 'pi sūryāṃśubhiḥ spṛṣṭa ātāpitaḥ prativibuddho yāvat sārthaṃ na paśyati nānyatra gardabhayānameva/
004.015. sa taṃ gardabhayānamabhiruhya saṃprasthitaḥ/
004.016. rātrau ca vātena pravāyatā vālukayā mārgo vyapoḍhaḥ pithitaḥ/
004.016. te ca gardabhāḥ smṛtimanto gandhamāghrāyāghrāya śanairmandamandaṃ saṃprasthitāḥ/
004.017. sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--kasmādete śanairmandamandaṃ gacchantīti kṛtvā pratodayaṣṭyā tāḍitāḥ/
004.018. te saṃbhrāntā ākulībhūtāḥ smṛtibhraṣṭā unmārgeṇa saṃprasthitāḥ, yāvadanyatamāśāṭavīṃ praviṣṭāḥ/
004.019. te tṛṣārtā vihvalavadanā jihvāṃ nirnāmayya gacchanti/
004.020. tān dṛṣṭvā tasya kāruṇyamutpannam/
004.020. sa saṃlakṣayati--yadi etān notsrakṣyāmi, anayena vyasanamāpatsye/
004.021. ko 'sau nirghṛṇahṛdayastyaktaparalokaśca ya eṣāṃ pratodayaṣṭiṃ kāye nipātayiṣyati? tena ta utsṛṣṭāh--adyāgreṇa acchinnāgrāṇi tṛṇāni bhakṣayata anavamarditāni, pānīyāni pibata anāvilāni, caturdiśaṃ ca śītalā vāyavo vāntviti/
004.024. sa tānutsṛjya padbhyāṃ saṃprasthitaḥ/
004.024. yāvat paśyati āyasaṃ nagaramuccaṃ ca pragṛhītaṃ ca/
004.025. tatra dvāre puruṣastiṣṭhati kālo raudrāścaṇḍo lohitākṣa udviddhapiṇḍo lohalaguḍavyagrahastaḥ/
004.026. sa tasya sakāśamupasaṃkrāntaḥ/
004.026. upasaṃkramya taṃ puruṣaṃ pṛcchati--asti atra bhoḥ puruṣa pānīyamiti/

004.027. sa tūṣṇīṃ vyavasthitaḥ/
004.027. bhūtastena pṛṣṭah--astyatra nagare pānīyamiti/
004.028. bhūyo 'pi sa tūṣṇīṃ vyavasthitaḥ/
004.028. tena sārthavāhena tatra praviśya pānīyaṃ pānīyam iti śabdo niścāritaḥ/
004.029. yāvat pañcamātraiḥ pretasahasrairdagdhasthūṇāsadṛśairasthiyantravaducchritaiḥ svakeśaromapraticchannaiḥ parvatodarasaṃnibhaiḥ sūcīchidropamamukhairanuparivāritaḥ śroṇaḥ koṭikarṇaḥ/
004.031. te kathayanti--sārthavāha kāruṇikastvam/
004.031. asmākaṃ tṛṣārtānāṃ pānīyamanuprayaccha/
004.031. sa kathayati--bhavantaḥ, ahamapi pānīyameva mṛgayāmi/
004.032. kuto 'ham yuṣmākaṃ pānīyamanuprayacchāmīti? <5>te kathayanti--sārthavāha, pretanagaramidam, kuto 'tra pānīyam? adyāsmābhirdvādaśabhirvarṣaistvatsakāśātpānīyaṃ pānīyamiti śabdaḥ śrutaḥ/
005.002. sa kathayati--ke yūyaṃ bhavantaḥ, kena vā karmaṇā ihopapannāh? śroṇa duṣkuhakā jāmbūdvīpakā manuṣyāḥ/
005.003. nābhiśraddadhāsyasi/
005.003. ahaṃ bhavantaḥ pratyakṣadarśī, kasmānnābhiśraddadhāsye? te gāthāṃ bhāṣante--
005.005. ākrośakā roṣakā vayaṃ matsariṇaḥ kuṭukuñcakā vayam/
005.006. dānaṃ ca na dattamaṇvapi yena vayaṃ pitṛlokamāgatāḥ

005.007. śroṇa gaccha, puṇyamaheśākhyastvam/
005.007. asti kaścit tvayā dṛṣṭaḥ pretanagaraṃ praviṣṭaḥ svastikṣemābhyāṃ nirgacchan? sa saṃprasthito yāvat tenāsau puruṣo dṛṣṭaḥ/
005.008. tenoktah--bhadramukha, aho bata tvayā mamārocitaṃ syāt yathedaṃ pretanagaramiti, nāhamatra praviṣṭaḥ syām/
005.009. sa tenoktah--śroṇa gaccha, puṇyamaheśākhyastvam, yena tvaṃ pretanagaraṃ praviśya svastikṣemābhyāṃ nirgataḥ/
005.011. sa saṃprasthitaḥ/
005.011. yāvadaparaṃ paśyati āyasaṃ nagaramuccaṃ ca pragṛhītaṃ ca/
005.011. tatrāpi dvāre puruṣastiṣṭhati kālaścaṇḍo lohitākṣa udviddhapiṇḍo lohalaguḍavyagrahastaḥ/
005.012. sa tasya sakāśamupasaṃkrāntaḥ/
005.013. upasaṃkramyaivamāha--bhoḥ puruṣa, asti atra nagare pānīyam? sa tūṣṇīṃ vyavasthitaḥ/
005.014. bhūyastena pṛṣṭah--bhoḥ puruṣa, asti atra nagare pānīyam? sa tūṣṇīṃ vyavasthitaḥ/
005.015. tena tatra praviśya pānīyaṃ pānīyam iti śabdaḥ kṛtaḥ/
005.015. anekaiḥ pretasahasrairdagdhasthūṇākṛtibhirasthiyantravaducchritaiḥ svakeśaromapraticchannaiḥ parvatodarasaṃnibhaiḥ sūcīchidropamamukhairanuparivāritaḥ/
005.017. śroṇa kāruṇikastvam/
005.017. asmākaṃ tṛṣārtānāṃ pānīyamanuprayaccha/
005.017. sa kathayati--ahamapi bhavantaḥ pānīyameva mṛgayāmi/
005.018. kuto 'ham yuṣmākaṃ pānīyaṃ dadāmīti? te kathayanti--śroṇa, pretanagaramidam/
005.019. kuto 'tra pānīyam? adyāsmābhirdvādaśabhirvarṣaistvatsakāśāt pānīyaṃ pānīyamiti śabdaḥ śrutaḥ/
005.020. sa cāha--ke yūyaṃ bhavantaḥ, kena vā karmaṇā ihopapannāh? ta ūcuh--śroṇa, duṣkuhakā jāmbudvīpakā manuṣyāḥ/
005.021. nābhiśraddadhāsyasi/
005.021. sa cāha--ahaṃ bhavantaḥ pratyakṣadarśī/
005.022. kasmānnābhiśraddadhāsye? te gāthāṃ bhāṣante--
005.023. ārogyamadena mattakā ye dhanamogamadena mattakāḥ/
005.024. dānaṃ ca na dattamaṇvapi yena vayaṃ pitṛlokamāgatāḥ

005.025. śroṇa gaccha, puṇyakarmā tvam/
005.025. asti kaścit tvayā dṛṣṭaḥ śrutaḥ sa pretanagaraṃ praviśya kvastikṣemābhyāṃ jīvannirgacchan? sa saṃprasthitaḥ/
005.026. yāvat tenāsau puruṣo dṛṣṭaḥ/
005.026. sa tenoktah--bhadramukha, aho bata yadi tvayā mamārocitaṃ syād yathedaṃ pretanagaramiti, naivāhamatra praviṣṭaḥ syām/
005.028. sa kathayati--śroṇa gaccha, puṇyamaheśākhyastvam/
005.028. asti kaścit tvayā dṛṣṭaḥ śruto vā pretanagaraṃ praviśya svastikṣemābhyāṃ jīvan nirgacchan? sa saṃprasthitaḥ/
005.029. yāvat paśyati sūryasyāstagamanakāle vimāna, catasro 'psarasah abhirūpāḥ prāsādikā darśanīyāḥ/
005.030. ekaḥ puruṣo 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikah aṅgadakuṇḍalavicitramālyābharaṇānulepanastābhiḥ sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/
005.032. sa tairdūrata eva dṛṣṭaḥ/
005.032. te taṃ pratyavabhāṣitumārabdhāḥ/
005.032. svāgatam <6>śroṇa, māsi tṛṣito bubhukṣito vā? sa saṃlakṣayati--nūnaṃ devo 'yaṃ vā nāgo vā yakṣo vā bhaviṣyati/
006.002. āha ca--ārya tṛṣito 'smi, bubhukṣito 'smi/
006.002. sa taiḥ snāpito bhojitaḥ/
006.002. sa tasmin vimāne tāvat sthito yāvat sūryasyābhyudgamanakālasamayaḥ/
006.003. sa tenoktah--śroṇa avatarasva, ādīnavo 'tra bhaviṣyati/
006.004. so 'vatīrya ekānte vyavasthitaḥ/
006.004. tataḥ paścāt sūryasyābhyudgamanakālasamaye tadvimānamantarhitam/
006.005. tā api apsaraso 'ntarhitāśca/
006.005. catvāraḥ śyāmaśabalāḥ kurkurāḥ prādurbhūtāḥ/
006.006. taistaṃ puruṣamavamūrdhakaṃ pātayitvā tāvat pṛṣṭavaṃśānutpāṭyotpāṭya bhikṣito yāvat sūryasyāstagamanakālasamayaḥ/
006.007. tataḥ paścāt punarapi tadvimānaṃ prādurbhūtam, tā apsarasaḥ prādurbhūtāḥ/
006.008. sa ca puruṣastābhiḥ sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/
006.008. sa teṣāṃ sakāśamupasaṃkramya kathayati--ke yūyam, kena ca karmaṇā ihopapannāh? te procuh--śroṇa duṣkuhakā jāmbudvīpakā manuṣyāḥ/
006.010. nābhiśraddadhāsyasi/
006.010. sa cāha--ahaṃ pratyakṣadarśī, kathaṃ nābhiśraddadhāsye? śroṇa, ahaṃ vāsavagrāmake aurabhraka āsīt/
006.011. urabhrān praghātya praghātya māṃsaṃ vikrīya jīvikāṃ kalpayāmi/
006.012. āryaśca mahākātyāyano mamānukampayā āgatya kathayati--bhadramukha, aniṣṭo 'sya karmaṇaḥ phalavipākaḥ/
006.013. virama tvamasmāt pāpakādasaddharmāt/
006.013. nāhaṃ tasya vacanena viramāmi/
006.014. bhūyo bhūyaḥ sa māṃ vicchandayati--bhadramukha, aniṣṭo 'sya karmaṇo phalavipākaḥ/
006.015. virama tvamasmāt pāpakādasaddharmāt/
006.015. tathāpi ahaṃ na prativiramāmi/
006.015. sa māṃ pṛcchati--bhadramukha, kiṃ tvametānurabhrān divā praghātayasi āhosvidū rātrau? mayoktah--ārya divā, praghātayāmīti/
006.017. sa kathayati--bhadramukha, rātrau śīlasamādānaṃ kiṃ na gṛhṇāsi/
006.017. mayā tasyāntikād rātrau śīlasamādānaṃ gṛhītam/
006.018. yattad rātrau śīlasamādānaṃ gṛhītam, tasya karmaṇo vipākena rātrāvevaṃvidhaṃ divyaṃ sukhaṃ pratyanubhavāmi/
006.019. yanmayā divā urabhrāḥ praghātitāḥ, tasya karmaṇo vipākena divā evaṃvidhaṃ duḥkhaṃ pratyanubhavāmi/
006.020. gāthāṃ ca bhāṣate--
006.021. divasaṃ paraprāṇapīḍako rātrau śīlaguṇaiḥ samanvitaḥ/
006.022. tasyaitatkarmaṇaḥ phalaṃ hyanubhavāmi kalyāṇapāpakam

006.023. śroṇa, gamiṣyasi tvaṃ vāsavagrāmakam? gamiṣyāmi/
006.023. tatra mama putraḥ prativasati/
006.023. sa urabhrān praghātya praghātya jīvikāṃ kalpayati/
006.024. sa tvayā vaktavyah--dṛṣṭaste mayā pitāa/
006.025. kathayati--aniṣṭo 'sya karmaṇaḥ phalavipākaḥ/
006.025. viramāsmāt pāpakādasaddharmāt/
006.025. bhoḥ puruṣa, tvamevaṃ kathayasi--duṣkuhakā jāmbudvīpakā manuṣyā iti/
006.026. nābhiśraddadhāsyati/
006.026. śroṇa, yadi na śraddadhāsyati, vaktavyastava pitā kathayati--asti sūnādhastāt suvarṇasya kalaśaḥ pūrayitvā sthāpitaḥ/
006.028. tamuddhṛtyātmānaṃ samyaksukhena prīṇaya/
006.028. āryaṃ ca mahākātyāyanaṃ kālena kālaṃ piṇḍakena pratipādaya, asmākaṃ ca nāṃnā dakṣiṇāmādeśaya/
006.029. apyevaitat karma tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gacchet/
006.030. sa saṃprasthitaḥ/
006.030. yāvat sūryasyābhyudgamanakālasamaye paśyati aparaṃ vimānam/
006.031. tatra ekā apsarā abhirūpā darśanīyā prāsādikā, ekaśca puruṣa abhirūpo darśanīyaḥ prāsādikah aṅgadakuṇḍalavicitramālyābharaṇānulepanastayā sārdhaṃ krīḍati ramate <7>paricārayati/
007.001. sa taṃ dūrata eva dṛṣṭvā pratyavabhāṣitumārabdhaḥ/
007.001. svāgataṃ śroṇa, mā tṛṣito 'si, mā bubhukṣito 'si vā? sa saṃlakṣayati--nūnamayaṃ devo vā nāgo vā yakṣo vā bhaviṣyati/
007.003. sa kathayati--tṛṣito 'smi bubhukṣitaśca/
007.003. sa tena snāpito bhojitaḥ/
007.003. sa tasmin vimāne tāvat sthito yāvat sūryasyāstaṃgamanakālasamayaḥ/
007.004. sa tenoktah--avatarasva, ādīnavo 'tra bhaviṣyati/
007.005. sa dṛṣṭādīnavo 'vatīrya ekānte 'vasthitaḥ/
007.005. tataḥ paścāt sūryasyāstagamanakālasamaye tadvimānamantarhitam/
007.006. sāpi apsarā antarhitā/
007.006. mahatī śatapadī prādurbhūtā/
007.006. tayā tasya puruṣasya kāyena kāyaṃ saptakṛtvo veṣṭayitvā tāvaduparimastiṣkaṃ bhakṣayantī sthitā, yāvat sa eva sūryasyābhyudgamanakālasamayaḥ/
007.008. tataḥ paścāt punarapi tadvimānaṃ prādurbhūtam/
007.009. sāpi apsarāḥ prādurbhūtā/
007.009. sa ca puruṣo 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikastayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/
007.010. sa tamupasaṃkramya pṛcchati--ko bhavān, kena karmaṇā ihopapannah? sa evamāha--śroṇa, duṣkuhakā jāmbūdvīpakā manuṣyāḥ, nābhiśraddadhāsyasi/
007.011. sa kathayati--ahaṃ pratyakṣadarśī, kasmānnābhiśraddadhāsye? sa kathayati--yadi evam, ahaṃ vāsavagrāmake brāhmaṇa āsīt pāradārikaḥ/
007.013. āryaśca mahākātyāyano mamānukampayā āgatya kathayati--bhadramukha, aniṣṭo 'sya karmaṇaḥ phalavipākaḥ/
007.014. virama tvamasmāt pāpakādasaddharmāt/
007.014. tasya vacanādahaṃ na prativiramāmi/
007.015. bhūyo bhūyaḥ sa māma vicchandayati/
007.015. tathaivāhaṃ tasmāt pāpakādasaddharmānna prativiramāmi/
007.016. sa māṃ pṛcchati--bhadramukha, paradārān kiṃ tvaṃ divā gacchasi, āhosvid rātrau? sa mayābhihitah--ārya rātrau/
007.017. sa kathayati--bhadramukha, divā kiṃ na śīlasamādānaṃ gṛhṇāsi? mayā tasyāntike divā śīlasamādānaṃ gṛhītam/
007.018. yattanmayā āryasya kātyāyanasyāntikād divā śīlasamādānaṃ gṛhītam, tasya karmaṇo vipākena divā evaṃvidhaṃ divyasukhaṃ pratyanubhavāmi/
007.020. yattadrātrau paradārābhigamanaṃ kṛtam, tasya karmaṇo vipākena rātrāvevaṃvidhaṃ duḥkhaṃ pratyanubhavāmi/
007.021. gāthāṃ ca bhāṣate--
007.022. rātrau paradāramūrcchito, divasaṃ śīlaguṇaiḥ samanvitaḥ/
007.023. tasyaitat karmaṇaḥ phalaṃ hyanubhavāmi kalyāṇapāpakam