Devi Bhagavata Purana · Chapter 9.4
sarasvatīstotrapūjākavacādivarṇanam
nārada uvāca
śrutaṃ sarvaṃ mayā pūrvaṃ tvatprasādātsudhopamam /
adhunā prakṛtīnāṃ ca vyastaṃ varṇaya pūjanam
kasyāḥ pūjā kṛtā kena kathaṃ martye pracāritā /
kena vā pūjitā kā vā kena kā vā stutā prabho
tāsāṃ stotraṃ ca dhyānaṃ ca prabhāvaṃ caritaṃ śubham /
kābhiḥ kebhyo varo dattastanme vyākhyātumarhasi
śrīnārāyaṇa uvāca
gaṇeśajananī durgā rādhā lakṣmīḥ sarasvatī /
sāvitrī ca sṛṣṭividhau prakṛtiḥ pañcadhā smṛtā
āsāṃ pūjā prasiddhā ca prabhāvaḥ paramādbhutaḥ /
sudhopamaṃ ca caritaṃ sarvamaṅgalakāraṇam
prakṛtyaṃśāḥ kalā yāśca tāsāṃ ca caritaṃ śubham /
sarvaṃ vakṣyāmi te brahman sāvadhāno niśāmaya
kālī vasundharā gaṅgā ṣaṣṭhī maṅgalacaṇḍikā /
tulasī manasā nidrā svadhā svāhā ca dakṣiṇā
saṃkṣiptamāsāṃ caritaṃ puṇyadaṃ śrutisundaram /
jīvakarmavipākaṃ ca tacca vakṣyāmi sundaram
durgāyāścaiva rādhāyā vistīrṇaṃ caritaṃ mahat /
tadvatpaścātpravakṣyāmi saṃkṣepakramataḥ śṛṇu
ādau sarasvatīpūjā śrīkṛṣṇena vinirmitā /
yatprasādānmuniśreṣṭha mūrkho bhavati paṇḍitaḥ
āvirbhūtā yathā devī vaktrataḥ kṛṣṇayoṣitaḥ /
iyeṣa kṛṣṇaṃ kāmena kāmukī kāmarūpiṇī
sa ca vijñāya tadbhāvaṃ sarvajñaḥ sarvamātaram /
tāmuvāca hitaṃ satyaṃ pariṇāme sukhāvaham
śrīkṛṣṇa uvāca
bhaja nārāyaṇaṃ sādhvi madaṃśaṃ ca caturbhujam /
yuvānaṃ sundaraṃ sarvaguṇayuktaṃ ca matsamam
kāmajñaṃ kāminīnāṃ ca tāsāṃ ca kāmapūrakam /
koṭikandarpalāvaṇyaṃ līlālaṅkatamīśvaram
kānte kāntaṃ ca māṃ kṛtvā yadi sthātumihecchasi /
tvatto balavatī rādhā na bhadraṃ te bhaviṣyati
yo yasmād balavānvāpi tato'nyaṃ rakṣituṃ kṣamaḥ /
kathaṃ parānsādhayati yadi svayamanīśvaraḥ
sarveśaḥ sarvaśāstāhaṃ rādhāṃ bādhitumakṣamaḥ /
tejasā matsamā sā ca rūpeṇa ca guṇena ca
prāṇādhiṣṭhātṛdevī sā prāṇāṃstyaktuṃ ca kaḥ kṣamaḥ /
prāṇato'pi priyaḥ putraḥ keṣāṃ vāsti ca kaścana
tvaṃ bhadre gaccha vaikuṇṭhaṃ tava bhadraṃ bhaviṣyati /
patiṃ tamīśvaraṃ kṛtvā modasva suciraṃ sukham
lobhamohakāmakrodhamānahiṃsāvivarjitā /
tejasā tvatsamā lakṣmī rūpeṇa ca guṇena ca
tayā sārdhaṃ tava prītyā śaśvatkālaḥ prayāsyati /
gauravaṃ ca haristulyaṃ kariṣyati dvayorapi
prativiśveṣu tāṃ pūjāṃ mahatīṃ gauravānvitām /
māghasya śuklapañcamyāṃ vidyārambhe ca sundari
mānavā manavo devā munīndrāśca mumukṣavaḥ /
vasavo yoginaḥ siddhā nāgā gandharvarākṣasāḥ
madvareṇa kariṣyanti kalpe kalpe layāvadhi /
bhaktiyuktāśca dattvā vai copacārāṇi ṣoḍaśa
kaṇvaśākhoktavidhinā dhyānena stavanena ca /
jitendriyāḥ saṃyatāśca ghaṭe ca pustake'pi ca
kṛtvā suvarṇaguṭikāṃ gandhacandanacarcitām /
kavacaṃ te grahīṣyanti kaṇṭhe vā dakṣiṇe bhuje
paṭhiṣyanti ca vidvāṃsaḥ pūjākāle ca pūjite /
ityuktvā pūjayāmāsa tāṃ devīṃ sarvapūjitām
tatastatpūjanaṃ cakurbrahmaviṣṇuśivādayaḥ /
anantaścāpi dharmaśca munīndrāḥ sanakādayaḥ
sarve devāśca munayo nṛpāśca mānavādayaḥ /
babhūva pūjitā nityaṃ sarvalokaiḥ sarasvatī
nārada uvāca
pūjāvidhānaṃ kavacaṃ dhyānaṃ cāpi nirantaram /
pūjopayuktaṃ naivedyaṃ puṣpaṃ ca candanādikam
vada vedavidāṃ śreṣṭha śrotuṃ kautūhalaṃ mama /
vartate hṛdaye śaśvatkimidaṃ śrutisundaram
śrīnārāyaṇa uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi kaṇvaśākhoktapaddhatim /
jaganmātuḥ sarasvatyāḥ pūjāvidhisamanvitām
māghasya śuklapañcamyāṃ vidyārambhadine'pi ca /
pūrve'hni samayaṃ kṛtvā tatrāhni saṃyataḥ śuciḥ
snātvā nityakriyāḥ kṛtvā ghaṭaṃ saṃsthāpya bhaktitaḥ /
svaśākhoktavidhānena tāntrikeṇāthavā punaḥ
gaṇeśaṃ pūrvamabhyarcya tato'bhīṣṭāṃ prapūjayet /
dhyānena vakṣyamāṇena dhyātvā bāhyaghaṭe dhruvam
dhyātvā punaḥ ṣoḍaṣopacāreṇa pūjayed vratī /
pūjopayuktaṃ naivedyaṃ yacca vedanirūpitam
vakṣyāmi saumya tatkiñcidyathādhītaṃ yathāgamam /
navanītaṃ dadhi kṣīraṃ lājāṃśca tilalaḍḍukam
ikṣumikṣurasaṃ śuklavarṇaṃ pañcaguḍaṃ madhu /
svastikaṃ śarkarāṃ śukladhānyasyākṣatamakṣatam
acchinnaśukladhānyasya pṛthukaṃ śuklamodakam /
ghṛtasaindhavasaṃyuktaṃ haviṣyānnaṃ yathoditam
yavagodhūmacūrṇānāṃ piṣṭakaṃ ghṛtasaṃyutam /
piṣṭakaṃ svastikasyāpi pakvarambhāphalasya ca
paramānnaṃ ca saghṛtaṃ miṣṭānnaṃ ca sudhopamam /
nārikelaṃ tadudakaṃ kaseruṃ mūlamārdrakam
pakvarambhāphalaṃ cāru śrīphalaṃ badarīphalam /
kāladeśodbhavaṃ cāru phalaṃ śuklaṃ ca saṃskatam
sugandhaṃ śuklapuṣpaṃ ca sugandhaṃ śuklacandanam /
navīnaṃ śuklavastraṃ ca śaṅkhaṃ ca sundaraṃ mune
mālyaṃ ca śuklapuṣpāṇāṃ śuklahāraṃ ca bhūṣaṇam /
yādṛśaṃ ca śrutau dhyānaṃ praśasyaṃ śrutisundaram
tannibodha mahābhāga bhramabhañjanakāraṇam /
sarasvatīṃ śuklavarṇāṃ sasmitāṃ sumanoharām
koṭicandraprabhāmuṣṭapuṣṭaśrīyuktavigrahām /
vahniśuddhāṃśukādhānāṃ vīṇāpustakadhāriṇīm
ratnasārendranirmāṇanavabhūṣaṇabhūṣitām /
supūjitāṃ suragaṇairbrahmaviṣṇuśivādibhiḥ
vande bhaktyā vanditāṃ ca munīndramanumānavaiḥ /
evaṃ dhyātvā ca mūlena sarvaṃ dattvā vicakṣaṇaḥ
saṃstūya kavacaṃ dhṛtvā praṇameddaṇḍavadbhuvi /
yeṣāṃ ceyamiṣṭadevī teṣāṃ nityakriyā mune
vidyārambhe ca varṣānte sarveṣāṃ pañcamīdine /
sarvopayuktaṃ mūlaṃ ca vaidikāṣṭākṣaraḥ paraḥ
yeṣāṃ yenopadeśo vā teṣāṃ sa mūla eva ca /
sarasvatī caturthyantaṃ vahnijāyāntameva ca
lakṣmīmāyādikaṃ caiva mantro'yaṃ kalpapādapaḥ /
purā nārāyaṇaścemaṃ vālmīkāya kṛpānidhiḥ
pradadau jāhnavītīre puṇyakṣetre ca bhārate /
bhṛgurdadau ca śukrāya puṣkare sūryaparvaṇi
candraparvaṇi mārīco dadau vākpataye mudā /
bhṛgoścaiva dadau tuṣṭo brahmā badarikāśrame
āstikasya jaratkārurdadau kṣīrodasannidhau /
vibhāṇḍako dadau merau ṛṣyaśṛṅgāya dhīmate
śivaḥ kaṇādamunaye gautamāya dadau mudā /
sūryaśca yājñavalkyāya tathā kātyāyanāya ca
śeṣaḥ pāṇinaye caiva bhāradvājāya dhīmate /
dadau śākaṭāyanāya sutale balisaṃsadi
caturlakṣajapenaiva mantraḥ siddho bhavennṛṇām /
yadi syānmantrasiddho hi bṛhaspatisamo bhavet
kavacaṃ śṛṇu viprendra yaddattaṃ brahmaṇā purā /
viśvasraṣṭā viśvajayaṃ bhṛgave gandhamādane
bhṛguruvāca
brahmanbrahmavidāṃ śreṣṭha brahmajñānaviśārada /
sarvajña sarvajanaka sarveśa sarvapūjita
sarasvatyāśca kavacaṃ brūhi viśvajayaṃ prabho /
ayātayāmaṃ mantrāṇāṃ samūhasaṃyutaṃ param
brahmovāca
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi kavacaṃ sarvakāmadam /
śrutisāraṃ śrutisukhaṃ śrutyuktaṃ śrutipūjitam
uktaṃ kṛṣṇena goloke mahyaṃ vṛndāvane vane /
rāseśvareṇa vibhunā rāse vai rāsamaṇḍale
atīva gopanīyaṃ ca kalpavṛkṣasamaṃ param /
aśrutādbhutamantrāṇāṃ samūhaiśca samanvitam
yaddhṛtvā bhagavāñchukraḥ sarvadaityeṣu pūjitaḥ /
yaddhṛtvā paṭhanād brahman buddhimāṃśca bṛhaspatiḥ
paṭhanāddhāraṇādvāgmī kavīndro vālmiko muniḥ /
svāyambhuvo manuścaiva yaddhṛtvā sarvapūjitaḥ
kaṇādo gautamaḥ kaṇvaḥ pāṇiniḥ śākaṭāyanaḥ /
grandhaṃ cakāra yaddhṛtvā dakṣaḥ kātyāyanaḥ svayam
dhṛtvā vedavibhāgaṃ ca purāṇānyakhilāni ca /
cakāra līlāmātreṇa kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam
śātātapaśca saṃvarto vasiṣṭhaśca parāśaraḥ /
yaddhṛtvā paṭhanād granthaṃ yājñavalkyaścakāra saḥ
ṛṣyaśṛṅgo bharadvājaścāstiko devalastathā /
jaigīṣavyo yayātiśca dhṛtvā sarvatra pūjitāḥ
kavacasyāsya viprendra ṛṣireva prajāpatiḥ /
svayaṃ chandaśca bṛhatī devatā śāradāmbikā
sarvatattvaparijñānasarvārthasādhaneṣu ca /
kavitāsu ca sarvāsu viniyogaḥ prakīrtitaḥ
śrīṃ hrīṃ sarasvatyai svāhā śiro me pātu sarvataḥ /
śrīṃ vāgdevatāyai svāhā bhālaṃ me sarvadāvatu
ॐ hrīṃ sarasvatyai svāheti śrotre pātu nirantaram /
oṃ śrīṃ hrīṃ bhagavatyai sarasvatyai svāhā netrayugmaṃ sadāvatu
aiṃ hrīṃ vāgvādinyai svāhā nāsāṃ me sarvadāvatu /
hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā coṣṭhaṃ sadāvatu
ॐ śrīṃ hrīṃ brāhmyai svāheti dantapaṃktiṃ sadāvatu /
aimityekākṣaro mantro mama kaṇṭhaṃ sadāvatu
ॐ śrīṃ hrīṃ pātu me grīvāṃ skandhau me śrīṃ sadāvatu /
ॐ hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā vakṣaḥ sadāvatu
ॐ hrīṃ vidyādhisvarūpāyai svāhā me pātu nābhikām /
ॐ hrīṃ klīṃ vāṇyai svāheti mama hastau sadāvatu
ॐ sarvavarṇātmikāyai svāhā pādayugmaṃ sadāvatu /
ॐ vāgadhiṣṭhātṛdevyai svāhā sarvaṃ sadāvatu
ॐ sarvakaṇṭhavāsinyai svāhā prācyāṃ sadāvatu /
ॐ sarvajihvāgravāsinyai svāhāgnidiśi rakṣatu
ॐ aiṃ hrīṃ klīṃ sarasvatyai budhajananyai svāhā /
satataṃ mantrarājo'yaṃ dakṣiṇe māṃ sadāvatu
aiṃ hrīṃ śrīṃ tryakṣaro mantro nairṛtyāṃ sarvadāvatu /
ॐ aiṃ jihvāgravāsinyai svāhā māṃ vāruṇe'vatu
ॐ sarvāmbikāyai svāhā vāyavye māṃ sadāvatu /
ॐ aiṃ śrīṃ klīṃ gadyavāsinyai svāhā māmuttare'vatu
ॐ aiṃ sarvaśāstravāsinyai svāhaiśānyāṃ sadāvatu /
ॐ hrīṃ sarvapūjitāyai svāhā cordhvaṃ sadāvatu
ॐ hrīṃ pustakavāsinyai svāhādho māṃ sadāvatu /
ॐ granthabījasvarūpāyai svāhā māṃ sarvato'vatu
iti te kathitaṃ vipra brahmamantraughavigraham /
idaṃ viśvajayaṃ nāma kavacaṃ brahmarūpakam
purā śrutaṃ dharmavaktrātparvate gandhamādane /
tava snehānmayākhyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit
gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṅkāracandanaiḥ /
praṇamya daṇḍavadbhūmau kavacaṃ dhārayetsudhīḥ
pañcalakṣajapenaiva siddhaṃ tu kavacaṃ bhavet /
yadi syātsiddhakavaco bṛhaspatisamo bhavet
mahāvāgmī kavīndraśca trailokyavijayī bhavet /
śaknoti sarvaṃ jetuṃ ca kavacasya prasādataḥ
idaṃ ca kaṇvaśākhoktaṃ kavacaṃ kathitaṃ mune /
stotraṃ pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ ca vandanaṃ śṛṇu
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ navamaskandhe
sarasvatīstotrapūjākavacādivarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0