Devi Bhagavata Purana · Chapter 9.30
yamena karmavipākakathanam
sāvitryuvāca
prayānti svargamanyaṃ ca yenaiva karmaṇā yama /
mānavāḥ puṇyavantaśca tanme vyākhyātumarhasi
dharmarāja uvāca
annadānaṃ ca viprāya yaḥ karoti ca bhārate /
annapramāṇavarṣaṃ ca śivaloke mahīyate
annadānaṃ mahādānamanyebhyo'pi karoti yaḥ /
annadānapramāṇaṃ ca śivaloke mahīyate
annadānātparaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati /
nātra pātraparīkṣā syānna kālaniyamaḥ kvacit
devebhyo brāhmaṇebhyo vā dadāti cāsanaṃ yadi /
mahīyate viṣṇuloke varṣāṇāmayutaṃ sati
yo dadāti ca viprāya divyāṃ dhenuṃ payasvinīm /
tallomamānavarṣaṃ ca viṣṇuloke mahīyate
caturguṇaṃ puṇyadine tīrthe śataguṇaṃ phalam /
dānaṃ nārāyaṇakṣetraṃ phalaṃ koṭiguṇaṃ bhavet
gāṃ yo dadāti viprāya bhārate bhaktipūrvakam /
varṣāṇāmayutaṃ caiva candraloke mahīyate
yaścobhayamukhīdānaṃ karoti brāhmaṇāya ca /
tallomamānavarṣaṃ ca viṣṇuloke mahīyate
yo dadāti brāhmaṇāya śvetacchatraṃ manoharam /
varṣāṇāmayutaṃ so'pi modate varuṇālaye
viprāya pīḍitāṅgāya vastrayugmaṃ dadāti ca /
mahīyate vāyuloke varṣāṇāmayutaṃ sati
yo dadāti brāhmaṇāya śālagrāmaṃ savastrakam /
mahīyate sa vaikuṇṭhe yāvaccandradivākarau
yo dadāti brāhmaṇāya divyāṃ śayyāṃ manoharām /
mahīyate candraloke yāvaccandradivākarau
yo dadāti pradīpaṃ ca devebhyo brāhmaṇāya ca /
yāvanmanvantaraṃ so'pi vahniloke mahīyate
karoti gajadānaṃ ca yadi viprāya bhārate /
yāvadindro narastāvadindrasyārdhāsane vaset
bhārate yo'śvadānaṃ ca karoti brāhmaṇāya ca /
modate vāruṇe loke yāvadindrāścaturdaśa
prakṛṣṭāṃ śibikāṃ yo hi dadāti brāhmaṇāya ca /
modate vāruṇe loke yāvadindrāścaturdaśa
prakṛṣṭāṃ vāṭikā yo hi dadāti brāhmaṇāya ca /
mahīyate vāyuloke yāvanmanvantaraṃ sati
yo dadāti ca viprāya vyajanaṃ śvetacāmaram /
mahīyate vāyuloke varṣāṇāmayutaṃ dhruvam
dhānyaṃ ratnaṃ yo dadāti cirañjīvī bhavetsudhīḥ /
dātā grahītā tau dvau ca dhruvaṃ vaikuṇṭhagāminau
satataṃ śrīharernāma bhārate yo japennaraḥ /
sa eva cirajīvī ca tato mṛtyuḥ palāyate
yo naro bhārate varṣe dolanaṃ kārayetsudhīḥ /
pūrṇimārajanīśeṣe jīvanmukto bhavennaraḥ
ihaloke sukhaṃ bhuktvā yātyante viṣṇumandiram /
niścitaṃ nivasettatra śatamanvantarāvadhi
phalamuttaraphalgunyāṃ tato'pi dviguṇaṃ bhavet /
kalpāntajīvī sa bhavedityāha kamalodbhavaḥ
tiladānaṃ brāhmaṇāya yaḥ karoti ca bhārate /
tilapramāṇavarṣaṃ ca modate śivamandire
tataḥ suyoniṃ samprāpya cirañjīvī bhavetsukhī /
tāmrapātrasya dānena dviguṇaṃ ca phalaṃ labhet
sālaṃkṛtāṃ ca bhogyāṃ ca savastrāṃ sundarīṃ priyām /
yo dadāti brāhmaṇāya bhārate ca pativratām
mahīyate candraloke yāvadindrāścaturdaśa /
tatra svarveśyayā sārdhaṃ modate ca divāniśam
tato gandharvaloke ca varṣāṇāmayutaṃ dhruvam /
divāniśaṃ kautukena corvaśyā saha modate
tato janmasahasraṃ ca prāpnoti sundarīṃ priyām /
satīṃ saubhāgyayuktāṃ ca komalāṃ priyavādinīm
pradadāti phalaṃ cāru brāhmaṇāya ca yo naraḥ /
phalapramāṇavarṣaṃ ca śakraloke mahīyate
punaḥ suyoniṃ samprāpya labhate sutamuttamam /
saphalānāṃ ca vṛkṣāṇāṃ sahasraṃ ca praśaṃsitam
kevalaṃ phaladānaṃ vā brāhmaṇāya dadāti ca /
suciraṃ svargavāsaṃ ca kṛtvā yāti ca bhārate
nānādravyasamāyuktaṃ nānāsasyasamanvitam /
dadāti yaśca viprāya bhārate vipulaṃ gṛham
suraloke vasetso'pi yāvanmanvantaraṃ śatam /
tataḥ suyoniṃ samprāpya sa mahādhanavānbhavet
yo naraḥ sasyasaṃyuktāṃ bhūmiṃ ca rucirāṃ sati /
dadāti bhaktyā viprāya puṇyakṣetre ca bhārate
mahīyate ca vaikuṇṭhe manvantaraśataṃ dhruvam /
punaḥ suyoniṃ samprāpya mahāṃśca bhūmipo bhavet
taṃ na tyajati bhūmiśca janmanāṃ śatakaṃ param /
śrīmāṃśca dhanavāṃścaiva putravāṃśca prajeśvaraḥ
yo vrajaṃ ca prakṛṣṭaṃ ca grāmaṃ dadyād dvijāya ca /
lakṣamanvantaraṃ caiva vaikuṇṭhe sa mahīyate
punaḥ suyoniṃ samprāpya grāmalakṣasamanvitam /
na jahāti ca taṃ pṛthvī janmanāṃ lakṣameva ca
suprajaṃ ca prakṛṣṭaṃ ca pakvasasyasamanvitam /
nānāpuṣkariṇīvṛkṣaphalavallīsamanvitam
nagaraṃ yaśca viprāya dadāti bhārate bhuvi /
mahīyate sa kailāse daśalakṣendrakālakam
punaḥ suyoniṃ samprāpya rājendro bhārate bhavet /
nagarāṇāṃ ca niyutaṃ sa labhennātra saṃśayaḥ
dharā taṃ na jahātyeva janmanāmayutaṃ dhruvam /
paramaiśvaryaniyuto bhavedeva mahītale
nagarāṇāṃ ca śatakaṃ deśaṃ yo hi dvijātaye /
suprakṛṣṭaṃ madhyakṛṣṭaṃ prajāyuktaṃ dadāti ca
vāpītaḍāgasaṃyuktaṃ nānāvṛkṣasamanvitam /
mahīyate sa vaikuṇṭhe koṭimanvantarāvadhi
punaḥ suyoniṃ samprāpya jambudvīpapatirbhavet /
paramaiśvaryasaṃyukto yathā śakrastathā bhuvi
mahī taṃ na jahātyeva janmanāṃ koṭimeva ca /
kalpāntajīvī sa bhavedrājarājeśvaro mahān
svādhikāraṃ samagraṃ ca yo dadāti dvijātaye /
caturguṇaṃ phalaṃ cānte bhavettasya na saṃśayaḥ
jambudvīpaṃ yo dadāti brāhmaṇāya tapasvine /
phalaṃ śataguṇaṃ cānte bhavettasya na saṃśayaḥ
jambudvīpamahīdātuḥ sarvatīrthāni sevituḥ /
sarveṣāṃ tapasāṃ kartuḥ sarveṣāṃ vāsakāriṇaḥ
sarvadānapradātuśca sarvasiddheśvarasya ca /
astyeva punarāvṛttirna bhaktasya maheśituḥ
asaṃkhyabrahmaṇāṃ pātaṃ paśyanti bhuvaneśituḥ /
nivasanti maṇidvīpe śrīdevyāḥ parame pade
devīmantropāsakāśca vihāya mānavīṃ tanum /
vibhūtiṃ divyarūpaṃ ca janmamṛtyujarāharam
labdhvā devyāśca sārūpyaṃ devīsevāṃ ca kurvate /
paśyanti te maṇidvīpe sakhaṇḍaṃ lokasaṃkṣayam
naśyanti devāḥ siddhāśca viśvāni nikhilāni ca /
devībhaktā na naśyanti janmamṛtyujarāharāḥ
kārtike tulasīdānaṃ karoti haraye ca yaḥ /
yugatrayapramāṇaṃ ca modate harimandire
punaḥ suyoniṃ samprāpya haribhaktiṃ labhed dhruvam /
jitendriyāṇāṃ pravaraḥ sa bhavedbhārate bhuvi
madhye yaḥ snāti gaṅgāyāmaruṇodayakālataḥ /
yugaṣaṣṭisahasrāṇi modate harimandire
punaḥ suyoniṃ samprāpya viṣṇumantraṃ labhed dhruvam /
tyaktvā ca mānuṣaṃ dehaṃ punaryāti hareḥ padam
nāsti tatpunarāvṛttirvaikuṇṭhācca mahītale /
karoti haridāsyaṃ ca tathā sārūpyameva ca
nityasnāyī ca gaṅgāyāṃ sa pūtaḥ sūryavadbhuvi /
pade pade'śvamedhasya labhate niścitaṃ phalam
tasyaiva pādarajasā sadyaḥpūtā vasundharā /
modate sa ca vaikuṇṭhe yāvaccandradivākarau
punaḥ suyoniṃ samprāpya haribhaktiṃ labhed dhruvam /
jīvanmukto'titejasvī tapasvipravaro bhavet
svadharmanirataḥ śuddho vidvāṃśca sa jitendriyaḥ /
mīnakarkaṭayormadhye gāḍhaṃ tapati bhāskaraḥ
bhārate yo dadātyeva jalameva suvāsitam /
sa modate ca kailāse yāvadindrāścaturdaśa
punaḥ suyoniṃ samprāpya rūpavāṃśca sukhī bhavet /
śivabhaktaśca tejasvī vedavedāṅgapāragaḥ
vaiśākhe saktudānaṃ ca yaḥ karoti dvijātaye /
saktureṇupramāṇābdaṃ modate śivamandire
karoti bhārate yo hi kṛṣṇajanmāṣṭamīvratam /
śatajanmakṛtaṃ pāpaṃ mucyate nātra saṃśayaḥ
vaikuṇṭhe modate so'pi yāvadindrāścaturdaśa /
punaḥ suyoniṃ samprāpya kṛṣṇe bhaktiṃlabhed dhruvam
ihaiva bhārate varṣe śivarātriṃ karoti yaḥ /
modate śivaloke sa saptamanvantarāvadhi
śivāya śivarātrau ca bilvapatraṃ dadāti yaḥ /
patramānayugaṃ tatra modate śivamandire
punaḥ suyoniṃ samprāpya śivabhaktiṃ labheddhruvam /
vidyāvānputravāñchrīmān prajāvānbhūmimānbhavet
caitramāse'thavā māghe śaṅkaraṃ yo'rcayedvratī /
karoti nartanaṃ bhaktyā vetrapāṇirdivāniśam
māsaṃ vāpyardhamāsaṃ vā daśa sapta dināni ca /
dinamānayugaṃ so'pi śivaloke mahīyate
śrīrāmanavamīṃ yo hi karoti bhārate pumān /
saptamanvantaraṃ yāvanmodate viṣṇumandire
punaḥ suyoniṃ samprāpya rāmabhaktiṃ labheddhruvam /
jitendriyāṇāṃ pravaro mahāṃśca dhanavānbhavet
śāradīyāṃ mahāpūjāṃ prakṛteryaḥ karoti ca /
mahiṣaiśchāgalairmeṣaiḥ khaḍgairbhekādibhiḥ sati
naivedyairupahāraiśca dhūpadīpādibhistathā /
nṛtyagītādibhirvādyairnānākautukamaṅgalam
śivaloke vasetso'pi saptamanvantarāvadhi /
punaḥ suyoniṃ samprāpya naro buddhiṃ ca nirmalām
atulāṃ śriyamāpnoti putrapautravivardhanīm /
mahāprabhāvayuktaśca gajavājisamanvitaḥ
rājarājeśvaraḥ so'pi bhavedeva na saṃśayaḥ /
tataḥ śuklāṣṭamīṃ prāpya mahālakṣmīṃ ca yo'rcayet
nityaṃ bhaktyā pakṣamekaṃ puṇyakṣetre ca bhārate /
dattvā tasyai prakṛṣṭāni copacārāṇi ṣoḍaśa
goloke ca vasetso'pi yāvadindrāścaturdaśa /
punaḥ suyoniṃ samprāpya rājarājeśvaro bhavet
kārtikīpūrṇimāyāṃ ca kṛtvā tu rāsamaṇḍalam /
gopānāṃ śatakaṃ kṛtvā gopīnāṃ śatakaṃ tathā
śilāyāṃ pratimāyāṃ ca śrīkṛṣṇaṃ rādhayā saha /
bhārate pūjayedbhaktyā copacārāṇi ṣoḍaśa
goloke vasate so'pi yāvadvai brahmaṇo vayaḥ /
bhārataṃ punarāgatya kṛṣṇe bhaktiṃ labheddṛḍhām
krameṇa sudṛḍhāṃ bhaktiṃ labdhvā mantraṃ hareraho /
dehaṃ tyaktvā ca golokaṃ punareva prayāti saḥ
tataḥ kṛṣṇasya sārūpyaṃ pārṣadapravaro bhavet /
punastatpatanaṃ nāsti jarāmṛtyuharo bhavet
śuklāṃ vāpyathavā kṛṣṇāṃ karotyekādaśīṃ ca yaḥ /
vaikuṇṭhe modate so'pi yāvadvai brahmaṇo vayaḥ
bhārate punarāgatya kṛṣṇabhaktiṃ labheddhruvam /
krameṇa bhaktiṃ sudṛḍhāṃ karotyekāṃ hareraho
dehaṃ tyaktvā ca golokaṃ punareva prayāti saḥ /
tataḥ kṛṣṇasya sārūpyaṃ samprāpya pārṣado bhavet
punastatpatanaṃ nāsti jarāmṛtyuharo bhavet /
bhādre ca śukladvādaśyāṃ yaḥ śakraṃ pūjayennaraḥ
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi śakraloke mahīyate /
ravivāre ca saṃkrāntyāṃ saptamyāṃ śuklapakṣake
sampūjyārkaṃ haviṣyānnaṃ yaḥ karoti ca bhārate /
mahīyate so'rkaloke yāvadindrāścaturdaśa
bhārataṃ punarāgatya cārogī śrīyuto bhavet /
jyeṣṭhakṛṣṇacaturdaśyāṃ sāvitrīṃ yo hi pūjayet
mahīyate brahmaloke saptamanvantarāvadhi /
punarmahīṃ samāgatya śrīmānatulavikramaḥ
cirajīvī bhavetso'pi jñānavānsampadā yutaḥ /
māghasya śuklapañcamyāṃ pūjayedyaḥ sarasvatīm
saṃyato bhaktito dattvā copacārāṇi ṣoḍaśa /
mahīyate maṇidvīpe yāvadbrahma divāniśam
samprāpya ca punarjanma sa bhavetkavipaṇḍitaḥ /
gāṃ suvarṇādikaṃ yo hi brāhmaṇāya dadāti ca
nityaṃ jīvanaparyantaṃ bhaktiyuktaśca bhārate /
gavāṃ lomapramāṇābdaṃ dviguṇaṃ viṣṇumandire
modate hariṇā sārdhaṃ krīḍākautukamaṅgalaiḥ /
tadante punarāgatya rājarājeśvaro bhavet
śrīmāṃśca putravānvidvāñjñānavānsarvataḥ sukhī /
bhojayedyo'pi miṣṭānnaṃ brāhmaṇebhyaśca bhārate
vipralomapramāṇābdaṃ modate viṣṇumandire /
tataḥ punarihāgatya sukhī ca dhanavānbhavet
vidvānsucirajīvī ca śrīmānatulavikramaḥ /
yo vakti vā dadātyeva harernāmāni bhārate
yugaṃ nāma pramāṇaṃ ca viṣṇuloke mahīyate /
tataḥ punarihāgatya sa sukhī dhanavānbhavet
yadi nārāyaṇakṣetre phalaṃ koṭiguṇaṃ bhavet /
nāmnā koṭiṃ hareryo hi kṣetre nārāyaṇe japet
sarvapāpavinirmukto jīvanmukto bhaveddhruvam /
na labhetsa punarjanma vaikuṇṭhe sa mahīyate
labhedviṣṇośca sārūpyaṃ na tasya patanaṃ bhavet /
viṣṇubhaktiṃ labhetso'pi viṣṇusārūpyamāpnuyāt
śivaṃ yaḥ pūjayennityaṃ kṛtvā liṅgaṃ ca pārthivam /
yāvajjīvanaparyantaṃ sa yāti śivamandiram
mṛdo reṇupramāṇābdaṃ śivaloke mahīyate /
tataḥ punarihāgatya rājendro bhārate bhavet
śilāṃ ca pūjayennityaṃ śilātoyaṃ ca bhakṣati /
mahīyate ca vaikuṇṭhe yāvadvai brahmaṇaḥ śatam
tato labdhvā punarjanma haribhaktiṃ ca durlabhām /
mahīyate viṣṇuloke na tasya patanaṃ bhavet
tapāṃsi caiva sarvāṇi vratāni nikhilāni ca /
kṛtvā tiṣṭhati vaikuṇṭhe yāvadindrāścaturdaśa
tato labdhvā punarjanma rājendro bhārate bhavet /
tato mukto bhavetpaścātpunarjanma na vidyate
yaḥ snātvā sarvatīrtheṣu bhuvaḥ kṛtvā pradakṣiṇām /
sa tu nirvāṇatāṃ yāti na ca janma bhavedbhuvi
puṇyakṣetre bhārate ca yo'śvamedhaṃ karoti ca /
aśvalomamitābdaṃ ca śakrasyārdhāsanaṃ bhajet
caturguṇaṃ rājasūye phalamāpnoti mānavaḥ /
sarvebhyo'pi makhebhyo hi paro devīmakhaḥ smṛtaḥ
viṣṇunā ca kṛtaḥ pūrvaṃ brahmaṇā ca varānane /
śaṅkareṇa maheśena tripurāsuranāśane
śaktiyajñaḥ pradhānaśca sarvayajñeṣu sundari /
nānena sadṛśo yajñastriṣu lokeṣu vidyate
dakṣeṇa ca kṛtaḥ pūrvaṃ mahānsaṃvādasaṃyutaḥ /
babhūva kalaho yatra dakṣaśaṅkarayoḥ sati
śepuśca nandinaṃ viprā nandī viprāṃśca kopataḥ /
yaddhetordakṣayajñaṃ ca babhañja candraśekharaḥ
cakāra devīyajñaṃ sa purā dakṣaḥ prajāpatiḥ /
dharmaśca kaśyapaścaiva śeṣaścāpi ca kardamaḥ
svāyambhuvo manuścaiva tatputraśca priyavrataḥ /
śivaḥ sanatkumāraśca kapilaśca dhruvastathā
rājasūyasahasrāṇāṃ phalamāpnoti niścitam /
devīyajñātparo yajño nāsti vede phalapradaḥ
varṣāṇāṃ śatajīvī ca jīvanmukto bhaveddhruvam /
jñānena tejasā caiva viṣṇutulyo bhavediha
devānāṃ ca yathā viṣṇurvaiṣṇavānāṃ ca nārada /
śāstrāṇāṃ ca yathā vedā varṇānāṃ brāhmaṇo yathā
tīrthānāṃ ca yathā gaṅgā pavitrāṇāṃ śivo yathā /
ekādaśī vratānāṃ ca puṣpāṇāṃ tulasī yathā
nakṣatrāṇāṃ yathā candraḥ pakṣiṇāṃ garuḍo yathā /
yathā strīṇāṃ ca prakṛtī rādhā vāṇī vasundharā
śīghrāṇāṃ cendriyāṇāṃ ca cañcalānāṃ mano yathā /
prajāpatīnāṃ brahmā ca prajānāṃ ca prajāpatiḥ
vṛndāvanaṃ vanānāṃ ca varṣāṇāṃ bhārataṃ yathā /
śrīmatāṃ ca yathā śrīśca viduṣāṃ ca sarasvatī
pativratānāṃ durgā ca saubhāgyānāṃ ca rādhikā /
devīyajñastathā vatse sarvayajñeṣu bhāmini
aśvamedhaśatenaiva śakratvaṃ ca labheddhruvam /
sahasreṇa viṣṇupadaṃ samprāptaḥ pṛthureva ca
snānaṃ ca sarvatīrthānāṃ sarvayajñeṣu dīkṣaṇam /
sarveṣāṃ ca vratānāṃ ca tapasāṃ phalameva ca
pāṭhe caturṇāṃ vedānāṃ prādakṣiṇyaṃ bhuvastathā /
phalabhūtamidaṃ sarvaṃ muktidaṃ śaktisevanam
purāṇeṣu ca vedeṣu cetihāseṣu sarvataḥ /
nirūpitaṃ sārabhūtaṃ devīpādāmbujārcanam
tadvarṇanaṃ ca taddhyānaṃ tannāmaguṇakīrtanam /
tatstotrasmaraṇaṃ caiva vandanaṃ japameva ca
tatpādodakanaivedyaṃ bhakṣaṇaṃ nityameva ca /
sarvasammatamityevaṃ sarvepsitamidaṃ sati
bhaja nityaṃ paraṃ brahma nirguṇaṃ prakṛtiṃ parām /
gṛhāṇa svāminaṃ vatse sukhaṃ vasa ca mandire
ayaṃ te kathitaḥ karmavipāko maṅgalo nṛṇām /
sarvepsitaḥ sarvamatastattvajñānapradaḥ paraḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryā saṃhitāyāṃ
navamaskandhe yamena karmavipākakathanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0