દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.30

યમેન કર્મવિપાકકથનમ્
સાવિત્ર્યુવાચ
પ્રયાન્તિ સ્વર્ગમન્યં ચ યેનૈવ કર્મણા યમ ।
માનવાઃ પુણ્યવન્તશ્ચ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ

ધર્મરાજ ઉવાચ
અન્નદાનં ચ વિપ્રાય યઃ કરોતિ ચ ભારતે ।
અન્નપ્રમાણવર્ષં ચ શિવલોકે મહીયતે

અન્નદાનં મહાદાનમન્યેભ્યોઽપિ કરોતિ યઃ ।
અન્નદાનપ્રમાણં ચ શિવલોકે મહીયતે

અન્નદાનાત્પરં દાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
નાત્ર પાત્રપરીક્ષા સ્યાન્ન કાલનિયમઃ ક્વચિત્

દેવેભ્યો બ્રાહ્મણેભ્યો વા દદાતિ ચાસનં યદિ ।
મહીયતે વિષ્ણુલોકે વર્ષાણામયુતં સતિ

યો દદાતિ ચ વિપ્રાય દિવ્યાં ધેનું પયસ્વિનીમ્ ।
તલ્લોમમાનવર્ષં ચ વિષ્ણુલોકે મહીયતે

ચતુર્ગુણં પુણ્યદિને તીર્થે શતગુણં ફલમ્ ।
દાનં નારાયણક્ષેત્રં ફલં કોટિગુણં ભવેત્

ગાં યો દદાતિ વિપ્રાય ભારતે ભક્તિપૂર્વકમ્ ।
વર્ષાણામયુતં ચૈવ ચન્દ્રલોકે મહીયતે

યશ્ચોભયમુખીદાનં કરોતિ બ્રાહ્મણાય ચ ।
તલ્લોમમાનવર્ષં ચ વિષ્ણુલોકે મહીયતે

યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય શ્વેતચ્છત્રં મનોહરમ્ ।
વર્ષાણામયુતં સોઽપિ મોદતે વરુણાલયે

વિપ્રાય પીડિતાઙ્‌ગાય વસ્ત્રયુગ્મં દદાતિ ચ ।
મહીયતે વાયુલોકે વર્ષાણામયુતં સતિ

યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય શાલગ્રામં સવસ્ત્રકમ્ ।
મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય દિવ્યાં શય્યાં મનોહરામ્ ।
મહીયતે ચન્દ્રલોકે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

યો દદાતિ પ્રદીપં ચ દેવેભ્યો બ્રાહ્મણાય ચ ।
યાવન્મન્વન્તરં સોઽપિ વહ્નિલોકે મહીયતે

કરોતિ ગજદાનં ચ યદિ વિપ્રાય ભારતે ।
યાવદિન્દ્રો નરસ્તાવદિન્દ્રસ્યાર્ધાસને વસેત્

ભારતે યોઽશ્વદાનં ચ કરોતિ બ્રાહ્મણાય ચ ।
મોદતે વારુણે લોકે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

પ્રકૃષ્ટાં શિબિકાં યો હિ દદાતિ બ્રાહ્મણાય ચ ।
મોદતે વારુણે લોકે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

પ્રકૃષ્ટાં વાટિકા યો હિ દદાતિ બ્રાહ્મણાય ચ ।
મહીયતે વાયુલોકે યાવન્મન્વન્તરં સતિ

યો દદાતિ ચ વિપ્રાય વ્યજનં શ્વેતચામરમ્ ।
મહીયતે વાયુલોકે વર્ષાણામયુતં ધ્રુવમ્

ધાન્યં રત્‍નં યો દદાતિ ચિરઞ્જીવી ભવેત્સુધીઃ ।
દાતા ગ્રહીતા તૌ દ્વૌ ચ ધ્રુવં વૈકુણ્ઠગામિનૌ

સતતં શ્રીહરેર્નામ ભારતે યો જપેન્નરઃ ।
સ એવ ચિરજીવી ચ તતો મૃત્યુઃ પલાયતે

યો નરો ભારતે વર્ષે દોલનં કારયેત્સુધીઃ ।
પૂર્ણિમારજનીશેષે જીવન્મુક્તો ભવેન્નરઃ

ઇહલોકે સુખં ભુક્ત્વા યાત્યન્તે વિષ્ણુમન્દિરમ્ ।
નિશ્ચિતં નિવસેત્તત્ર શતમન્વન્તરાવધિ

ફલમુત્તરફલ્ગુન્યાં તતોઽપિ દ્વિગુણં ભવેત્ ।
કલ્પાન્તજીવી સ ભવેદિત્યાહ કમલોદ્‍ભવઃ

તિલદાનં બ્રાહ્મણાય યઃ કરોતિ ચ ભારતે ।
તિલપ્રમાણવર્ષં ચ મોદતે શિવમન્દિરે

તતઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય ચિરઞ્જીવી ભવેત્સુખી ।
તામ્રપાત્રસ્ય દાનેન દ્વિગુણં ચ ફલં લભેત્

સાલંકૃતાં ચ ભોગ્યાં ચ સવસ્ત્રાં સુન્દરીં પ્રિયામ્ ।
યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય ભારતે ચ પતિવ્રતામ્

મહીયતે ચન્દ્રલોકે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ।
તત્ર સ્વર્વેશ્યયા સાર્ધં મોદતે ચ દિવાનિશમ્

તતો ગન્ધર્વલોકે ચ વર્ષાણામયુતં ધ્રુવમ્ ।
દિવાનિશં કૌતુકેન ચોર્વશ્યા સહ મોદતે

તતો જન્મસહસ્રં ચ પ્રાપ્નોતિ સુન્દરીં પ્રિયામ્ ।
સતીં સૌભાગ્યયુક્તાં ચ કોમલાં પ્રિયવાદિનીમ્

પ્રદદાતિ ફલં ચારુ બ્રાહ્મણાય ચ યો નરઃ ।
ફલપ્રમાણવર્ષં ચ શક્રલોકે મહીયતે

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય લભતે સુતમુત્તમમ્ ।
સફલાનાં ચ વૃક્ષાણાં સહસ્રં ચ પ્રશંસિતમ્

કેવલં ફલદાનં વા બ્રાહ્મણાય દદાતિ ચ ।
સુચિરં સ્વર્ગવાસં ચ કૃત્વા યાતિ ચ ભારતે

નાનાદ્રવ્યસમાયુક્તં નાનાસસ્યસમન્વિતમ્ ।
દદાતિ યશ્ચ વિપ્રાય ભારતે વિપુલં ગૃહમ્

સુરલોકે વસેત્સોઽપિ યાવન્મન્વન્તરં શતમ્ ।
તતઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય સ મહાધનવાન્ભવેત્

યો નરઃ સસ્યસંયુક્તાં ભૂમિં ચ રુચિરાં સતિ ।
દદાતિ ભક્ત્યા વિપ્રાય પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે

મહીયતે ચ વૈકુણ્ઠે મન્વન્તરશતં ધ્રુવમ્ ।
પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય મહાંશ્ચ ભૂમિપો ભવેત્

તં ન ત્યજતિ ભૂમિશ્ચ જન્મનાં શતકં પરમ્ ।
શ્રીમાંશ્ચ ધનવાંશ્ચૈવ પુત્રવાંશ્ચ પ્રજેશ્વરઃ

યો વ્રજં ચ પ્રકૃષ્ટં ચ ગ્રામં દદ્યાદ્‌ દ્વિજાય ચ ।
લક્ષમન્વન્તરં ચૈવ વૈકુણ્ઠે સ મહીયતે

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય ગ્રામલક્ષસમન્વિતમ્ ।
ન જહાતિ ચ તં પૃથ્વી જન્મનાં લક્ષમેવ ચ

સુપ્રજં ચ પ્રકૃષ્ટં ચ પક્વસસ્યસમન્વિતમ્ ।
નાનાપુષ્કરિણીવૃક્ષફલવલ્લીસમન્વિતમ્

નગરં યશ્ચ વિપ્રાય દદાતિ ભારતે ભુવિ ।
મહીયતે સ કૈલાસે દશલક્ષેન્દ્રકાલકમ્

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્ ।
નગરાણાં ચ નિયુતં સ લભેન્નાત્ર સંશયઃ

ધરા તં ન જહાત્યેવ જન્મનામયુતં ધ્રુવમ્ ।
પરમૈશ્વર્યનિયુતો ભવેદેવ મહીતલે

નગરાણાં ચ શતકં દેશં યો હિ દ્વિજાતયે ।
સુપ્રકૃષ્ટં મધ્યકૃષ્ટં પ્રજાયુક્તં દદાતિ ચ

વાપીતડાગસંયુક્તં નાનાવૃક્ષસમન્વિતમ્ ।
મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે કોટિમન્વન્તરાવધિ

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય જમ્બુદ્વીપપતિર્ભવેત્ ।
પરમૈશ્વર્યસંયુક્તો યથા શક્રસ્તથા ભુવિ

મહી તં ન જહાત્યેવ જન્મનાં કોટિમેવ ચ ।
કલ્પાન્તજીવી સ ભવેદ્‌રાજરાજેશ્વરો મહાન્

સ્વાધિકારં સમગ્રં ચ યો દદાતિ દ્વિજાતયે ।
ચતુર્ગુણં ફલં ચાન્તે ભવેત્તસ્ય ન સંશયઃ

જમ્બુદ્વીપં યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય તપસ્વિને ।
ફલં શતગુણં ચાન્તે ભવેત્તસ્ય ન સંશયઃ

જમ્બુદ્વીપમહીદાતુઃ સર્વતીર્થાનિ સેવિતુઃ ।
સર્વેષાં તપસાં કર્તુઃ સર્વેષાં વાસકારિણઃ

સર્વદાનપ્રદાતુશ્ચ સર્વસિદ્ધેશ્વરસ્ય ચ ।
અસ્ત્યેવ પુનરાવૃત્તિર્ન ભક્તસ્ય મહેશિતુઃ

અસંખ્યબ્રહ્મણાં પાતં પશ્યન્તિ ભુવનેશિતુઃ ।
નિવસન્તિ મણિદ્વીપે શ્રીદેવ્યાઃ પરમે પદે

દેવીમન્ત્રોપાસકાશ્ચ વિહાય માનવીં તનુમ્ ।
વિભૂતિં દિવ્યરૂપં ચ જન્મમૃત્યુજરાહરમ્

લબ્ધ્વા દેવ્યાશ્ચ સારૂપ્યં દેવીસેવાં ચ કુર્વતે ।
પશ્યન્તિ તે મણિદ્વીપે સખણ્ડં લોકસંક્ષયમ્

નશ્યન્તિ દેવાઃ સિદ્ધાશ્ચ વિશ્વાનિ નિખિલાનિ ચ ।
દેવીભક્તા ન નશ્યન્તિ જન્મમૃત્યુજરાહરાઃ

કાર્તિકે તુલસીદાનં કરોતિ હરયે ચ યઃ ।
યુગત્રયપ્રમાણં ચ મોદતે હરિમન્દિરે

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય હરિભક્તિં લભેદ્‌ ધ્રુવમ્ ।
જિતેન્દ્રિયાણાં પ્રવરઃ સ ભવેદ્‍ભારતે ભુવિ

મધ્યે યઃ સ્નાતિ ગઙ્‌ગાયામરુણોદયકાલતઃ ।
યુગષષ્ટિસહસ્રાણિ મોદતે હરિમન્દિરે

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય વિષ્ણુમન્ત્રં લભેદ્‌ ધ્રુવમ્ ।
ત્યક્ત્વા ચ માનુષં દેહં પુનર્યાતિ હરેઃ પદમ્

નાસ્તિ તત્પુનરાવૃત્તિર્વૈકુણ્ઠાચ્ચ મહીતલે ।
કરોતિ હરિદાસ્યં ચ તથા સારૂપ્યમેવ ચ

નિત્યસ્નાયી ચ ગઙ્‌ગાયાં સ પૂતઃ સૂર્યવદ્‌ભુવિ ।
પદે પદેઽશ્વમેધસ્ય લભતે નિશ્ચિતં ફલમ્

તસ્યૈવ પાદરજસા સદ્યઃપૂતા વસુન્ધરા ।
મોદતે સ ચ વૈકુણ્ઠે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય હરિભક્તિં લભેદ્‌ ધ્રુવમ્ ।
જીવન્મુક્તોઽતિતેજસ્વી તપસ્વિપ્રવરો ભવેત્

સ્વધર્મનિરતઃ શુદ્ધો વિદ્વાંશ્ચ સ જિતેન્દ્રિયઃ ।
મીનકર્કટયોર્મધ્યે ગાઢં તપતિ ભાસ્કરઃ

ભારતે યો દદાત્યેવ જલમેવ સુવાસિતમ્ ।
સ મોદતે ચ કૈલાસે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય રૂપવાંશ્ચ સુખી ભવેત્ ।
શિવભક્તશ્ચ તેજસ્વી વેદવેદાઙ્‌ગપારગઃ

વૈશાખે સક્તુદાનં ચ યઃ કરોતિ દ્વિજાતયે ।
સક્તુરેણુપ્રમાણાબ્દં મોદતે શિવમન્દિરે

કરોતિ ભારતે યો હિ કૃષ્ણજન્માષ્ટમીવ્રતમ્ ।
શતજન્મકૃતં પાપં મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

વૈકુણ્ઠે મોદતે સોઽપિ યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ।
પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય કૃષ્ણે ભક્તિંલભેદ્‌ ધ્રુવમ્

ઇહૈવ ભારતે વર્ષે શિવરાત્રિં કરોતિ યઃ ।
મોદતે શિવલોકે સ સપ્તમન્વન્તરાવધિ

શિવાય શિવરાત્રૌ ચ બિલ્વપત્રં દદાતિ યઃ ।
પત્રમાનયુગં તત્ર મોદતે શિવમન્દિરે

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય શિવભક્તિં લભેદ્‌ધ્રુવમ્ ।
વિદ્યાવાન્પુત્રવાઞ્છ્રીમાન્ પ્રજાવાન્ભૂમિમાન્ભવેત્

ચૈત્રમાસેઽથવા માઘે શઙ્‌કરં યોઽર્ચયેદ્‌વ્રતી ।
કરોતિ નર્તનં ભક્ત્યા વેત્રપાણિર્દિવાનિશમ્

માસં વાપ્યર્ધમાસં વા દશ સપ્ત દિનાનિ ચ ।
દિનમાનયુગં સોઽપિ શિવલોકે મહીયતે

શ્રીરામનવમીં યો હિ કરોતિ ભારતે પુમાન્ ।
સપ્તમન્વન્તરં યાવન્મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે

પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય રામભક્તિં લભેદ્‌ધ્રુવમ્ ।
જિતેન્દ્રિયાણાં પ્રવરો મહાંશ્ચ ધનવાન્ભવેત્

શારદીયાં મહાપૂજાં પ્રકૃતેર્યઃ કરોતિ ચ ।
મહિષૈશ્છાગલૈર્મેષૈઃ ખડ્ગૈર્ભેકાદિભિઃ સતિ

નૈવેદ્યૈરુપહારૈશ્ચ ધૂપદીપાદિભિસ્તથા ।
નૃત્યગીતાદિભિર્વાદ્યૈર્નાનાકૌતુકમઙ્‌ગલમ્

શિવલોકે વસેત્સોઽપિ સપ્તમન્વન્તરાવધિ ।
પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય નરો બુદ્ધિં ચ નિર્મલામ્

અતુલાં શ્રિયમાપ્નોતિ પુત્રપૌત્રવિવર્ધનીમ્ ।
મહાપ્રભાવયુક્તશ્ચ ગજવાજિસમન્વિતઃ

રાજરાજેશ્વરઃ સોઽપિ ભવેદેવ ન સંશયઃ ।
તતઃ શુક્લાષ્ટમીં પ્રાપ્ય મહાલક્ષ્મીં ચ યોઽર્ચયેત્

નિત્યં ભક્ત્યા પક્ષમેકં પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે ।
દત્ત્વા તસ્યૈ પ્રકૃષ્ટાનિ ચોપચારાણિ ષોડશ

ગોલોકે ચ વસેત્સોઽપિ યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ।
પુનઃ સુયોનિં સમ્પ્રાપ્ય રાજરાજેશ્વરો ભવેત્

કાર્તિકીપૂર્ણિમાયાં ચ કૃત્વા તુ રાસમણ્ડલમ્ ।
ગોપાનાં શતકં કૃત્વા ગોપીનાં શતકં તથા

શિલાયાં પ્રતિમાયાં ચ શ્રીકૃષ્ણં રાધયા સહ ।
ભારતે પૂજયેદ્‍ભક્ત્યા ચોપચારાણિ ષોડશ

ગોલોકે વસતે સોઽપિ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણો વયઃ ।
ભારતં પુનરાગત્ય કૃષ્ણે ભક્તિં લભેદ્‌દૃઢામ્

ક્રમેણ સુદૃઢાં ભક્તિં લબ્ધ્વા મન્ત્રં હરેરહો ।
દેહં ત્યક્ત્વા ચ ગોલોકં પુનરેવ પ્રયાતિ સઃ

તતઃ કૃષ્ણસ્ય સારૂપ્યં પાર્ષદપ્રવરો ભવેત્ ।
પુનસ્તત્પતનં નાસ્તિ જરામૃત્યુહરો ભવેત્

શુક્લાં વાપ્યથવા કૃષ્ણાં કરોત્યેકાદશીં ચ યઃ ।
વૈકુણ્ઠે મોદતે સોઽપિ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણો વયઃ

ભારતે પુનરાગત્ય કૃષ્ણભક્તિં લભેદ્‌ધ્રુવમ્ ।
ક્રમેણ ભક્તિં સુદૃઢાં કરોત્યેકાં હરેરહો

દેહં ત્યક્ત્વા ચ ગોલોકં પુનરેવ પ્રયાતિ સઃ ।
તતઃ કૃષ્ણસ્ય સારૂપ્યં સમ્પ્રાપ્ય પાર્ષદો ભવેત્

પુનસ્તત્પતનં નાસ્તિ જરામૃત્યુહરો ભવેત્ ।
ભાદ્રે ચ શુક્લદ્વાદશ્યાં યઃ શક્રં પૂજયેન્નરઃ

ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ શક્રલોકે મહીયતે ।
રવિવારે ચ સંક્રાન્ત્યાં સપ્તમ્યાં શુક્લપક્ષકે

સમ્પૂજ્યાર્કં હવિષ્યાન્નં યઃ કરોતિ ચ ભારતે ।
મહીયતે સોઽર્કલોકે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

ભારતં પુનરાગત્ય ચારોગી શ્રીયુતો ભવેત્ ।
જ્યેષ્ઠકૃષ્ણચતુર્દશ્યાં સાવિત્રીં યો હિ પૂજયેત્

મહીયતે બ્રહ્મલોકે સપ્તમન્વન્તરાવધિ ।
પુનર્મહીં સમાગત્ય શ્રીમાનતુલવિક્રમઃ

ચિરજીવી ભવેત્સોઽપિ જ્ઞાનવાન્સમ્પદા યુતઃ ।
માઘસ્ય શુક્લપઞ્ચમ્યાં પૂજયેદ્યઃ સરસ્વતીમ્

સંયતો ભક્તિતો દત્ત્વા ચોપચારાણિ ષોડશ ।
મહીયતે મણિદ્વીપે યાવદ્બ્રહ્મ દિવાનિશમ્

સમ્પ્રાપ્ય ચ પુનર્જન્મ સ ભવેત્કવિપણ્ડિતઃ ।
ગાં સુવર્ણાદિકં યો હિ બ્રાહ્મણાય દદાતિ ચ

નિત્યં જીવનપર્યન્તં ભક્તિયુક્તશ્ચ ભારતે ।
ગવાં લોમપ્રમાણાબ્દં દ્વિગુણં વિષ્ણુમન્દિરે

મોદતે હરિણા સાર્ધં ક્રીડાકૌતુકમઙ્‌ગલૈઃ ।
તદન્તે પુનરાગત્ય રાજરાજેશ્વરો ભવેત્

શ્રીમાંશ્ચ પુત્રવાન્વિદ્વાઞ્જ્ઞાનવાન્સર્વતઃ સુખી ।
ભોજયેદ્યોઽપિ મિષ્ટાન્નં બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ ભારતે

વિપ્રલોમપ્રમાણાબ્દં મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે ।
તતઃ પુનરિહાગત્ય સુખી ચ ધનવાન્ભવેત્

વિદ્વાન્સુચિરજીવી ચ શ્રીમાનતુલવિક્રમઃ ।
યો વક્તિ વા દદાત્યેવ હરેર્નામાનિ ભારતે

યુગં નામ પ્રમાણં ચ વિષ્ણુલોકે મહીયતે ।
તતઃ પુનરિહાગત્ય સ સુખી ધનવાન્ભવેત્

યદિ નારાયણક્ષેત્રે ફલં કોટિગુણં ભવેત્ ।
નામ્ના કોટિં હરેર્યો હિ ક્ષેત્રે નારાયણે જપેત્

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો જીવન્મુક્તો ભવેદ્‌ધ્રુવમ્ ।
ન લભેત્સ પુનર્જન્મ વૈકુણ્ઠે સ મહીયતે

લભેદ્વિષ્ણોશ્ચ સારૂપ્યં ન તસ્ય પતનં ભવેત્ ।
વિષ્ણુભક્તિં લભેત્સોઽપિ વિષ્ણુસારૂપ્યમાપ્નુયાત્

શિવં યઃ પૂજયેન્નિત્યં કૃત્વા લિઙ્‌ગં ચ પાર્થિવમ્ ।
યાવજ્જીવનપર્યન્તં સ યાતિ શિવમન્દિરમ્

મૃદો રેણુપ્રમાણાબ્દં શિવલોકે મહીયતે ।
તતઃ પુનરિહાગત્ય રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્

શિલાં ચ પૂજયેન્નિત્યં શિલાતોયં ચ ભક્ષતિ ।
મહીયતે ચ વૈકુણ્ઠે યાવદ્વૈ બ્રહ્મણઃ શતમ્

તતો લબ્ધ્વા પુનર્જન્મ હરિભક્તિં ચ દુર્લભામ્ ।
મહીયતે વિષ્ણુલોકે ન તસ્ય પતનં ભવેત્

તપાંસિ ચૈવ સર્વાણિ વ્રતાનિ નિખિલાનિ ચ ।
કૃત્વા તિષ્ઠતિ વૈકુણ્ઠે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

તતો લબ્ધ્વા પુનર્જન્મ રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્ ।
તતો મુક્તો ભવેત્પશ્ચાત્પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે

યઃ સ્નાત્વા સર્વતીર્થેષુ ભુવઃ કૃત્વા પ્રદક્ષિણામ્ ।
સ તુ નિર્વાણતાં યાતિ ન ચ જન્મ ભવેદ્‌ભુવિ

પુણ્યક્ષેત્રે ભારતે ચ યોઽશ્વમેધં કરોતિ ચ ।
અશ્વલોમમિતાબ્દં ચ શક્રસ્યાર્ધાસનં ભજેત્

ચતુર્ગુણં રાજસૂયે ફલમાપ્નોતિ માનવઃ ।
સર્વેભ્યોઽપિ મખેભ્યો હિ પરો દેવીમખઃ સ્મૃતઃ

વિષ્ણુના ચ કૃતઃ પૂર્વં બ્રહ્મણા ચ વરાનને ।
શઙ્‌કરેણ મહેશેન ત્રિપુરાસુરનાશને

શક્તિયજ્ઞઃ પ્રધાનશ્ચ સર્વયજ્ઞેષુ સુન્દરિ ।
નાનેન સદૃશો યજ્ઞસ્ત્રિષુ લોકેષુ વિદ્યતે

દક્ષેણ ચ કૃતઃ પૂર્વં મહાન્સંવાદસંયુતઃ ।
બભૂવ કલહો યત્ર દક્ષશઙ્‌કરયોઃ સતિ

શેપુશ્ચ નન્દિનં વિપ્રા નન્દી વિપ્રાંશ્ચ કોપતઃ ।
યદ્ધેતોર્દક્ષયજ્ઞં ચ બભઞ્જ ચન્દ્રશેખરઃ

ચકાર દેવીયજ્ઞં સ પુરા દક્ષઃ પ્રજાપતિઃ ।
ધર્મશ્ચ કશ્યપશ્ચૈવ શેષશ્ચાપિ ચ કર્દમઃ

સ્વાયમ્ભુવો મનુશ્ચૈવ તત્પુત્રશ્ચ પ્રિયવ્રતઃ ।
શિવઃ સનત્કુમારશ્ચ કપિલશ્ચ ધ્રુવસ્તથા

રાજસૂયસહસ્રાણાં ફલમાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ।
દેવીયજ્ઞાત્પરો યજ્ઞો નાસ્તિ વેદે ફલપ્રદઃ

વર્ષાણાં શતજીવી ચ જીવન્મુક્તો ભવેદ્‌ધ્રુવમ્ ।
જ્ઞાનેન તેજસા ચૈવ વિષ્ણુતુલ્યો ભવેદિહ

દેવાનાં ચ યથા વિષ્ણુર્વૈષ્ણવાનાં ચ નારદ ।
શાસ્ત્રાણાં ચ યથા વેદા વર્ણાનાં બ્રાહ્મણો યથા

તીર્થાનાં ચ યથા ગઙ્‌ગા પવિત્રાણાં શિવો યથા ।
એકાદશી વ્રતાનાં ચ પુષ્પાણાં તુલસી યથા

નક્ષત્રાણાં યથા ચન્દ્રઃ પક્ષિણાં ગરુડો યથા ।
યથા સ્ત્રીણાં ચ પ્રકૃતી રાધા વાણી વસુન્ધરા

શીઘ્રાણાં ચેન્દ્રિયાણાં ચ ચઞ્ચલાનાં મનો યથા ।
પ્રજાપતીનાં બ્રહ્મા ચ પ્રજાનાં ચ પ્રજાપતિઃ

વૃન્દાવનં વનાનાં ચ વર્ષાણાં ભારતં યથા ।
શ્રીમતાં ચ યથા શ્રીશ્ચ વિદુષાં ચ સરસ્વતી

પતિવ્રતાનાં દુર્ગા ચ સૌભાગ્યાનાં ચ રાધિકા ।
દેવીયજ્ઞસ્તથા વત્સે સર્વયજ્ઞેષુ ભામિનિ

અશ્વમેધશતેનૈવ શક્રત્વં ચ લભેદ્‌ધ્રુવમ્ ।
સહસ્રેણ વિષ્ણુપદં સમ્પ્રાપ્તઃ પૃથુરેવ ચ

સ્નાનં ચ સર્વતીર્થાનાં સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષણમ્ ।
સર્વેષાં ચ વ્રતાનાં ચ તપસાં ફલમેવ ચ

પાઠે ચતુર્ણાં વેદાનાં પ્રાદક્ષિણ્યં ભુવસ્તથા ।
ફલભૂતમિદં સર્વં મુક્તિદં શક્તિસેવનમ્

પુરાણેષુ ચ વેદેષુ ચેતિહાસેષુ સર્વતઃ ।
નિરૂપિતં સારભૂતં દેવીપાદામ્બુજાર્ચનમ્

તદ્વર્ણનં ચ તદ્ધ્યાનં તન્નામગુણકીર્તનમ્ ।
તત્સ્તોત્રસ્મરણં ચૈવ વન્દનં જપમેવ ચ

તત્પાદોદકનૈવેદ્યં ભક્ષણં નિત્યમેવ ચ ।
સર્વસમ્મતમિત્યેવં સર્વેપ્સિતમિદં સતિ

ભજ નિત્યં પરં બ્રહ્મ નિર્ગુણં પ્રકૃતિં પરામ્ ।
ગૃહાણ સ્વામિનં વત્સે સુખં વસ ચ મન્દિરે

અયં તે કથિતઃ કર્મવિપાકો મઙ્‌ગલો નૃણામ્ ।
સર્વેપ્સિતઃ સર્વમતસ્તત્ત્વજ્ઞાનપ્રદઃ પરઃ

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યા સંહિતાયાં
નવમસ્કન્ધે યમેન કર્મવિપાકકથનં નામ ત્રિંશોઽધ્યાયઃ