Devi Bhagavata Purana · Chapter 8.22
narakapradapātakavarṇanam
nārada uvāca
karmabhedāḥ katividhāḥ sanātanamune mama /
śrotavyāḥ sarvathaivaite yātanāprāptibhūmayaḥ
śrīnārāyaṇa uvāca
yo vai parasya vittāni dārāpatyāni caiva hi /
harate sa hi duṣṭātmā yamānucaragocaraḥ
kālapāśena sambaddho yāmyairatibhayānakaiḥ /
tāmisranāmanarake pātyate yātanāspade
tāḍanaṃ daṇḍanaṃ caiva santarjanamataḥ param /
yāmyāḥ kurvanti pāśāḍhyāḥ kaśmalaṃ yāti caiva hi
mūrcchāmāyāti vivaśo nārakī padmabhūsuta /
yaḥ patiṃ vañcayitvā tu dārādīnupabhujyati
andhatāmisranarake pātyate yamakiṅkaraiḥ /
pātyamāno yatra janturvedanāparavānbhavet
naṣṭadṛṣṭirnaṣṭamatirbhavatyevāvilambataḥ /
vanaspatirbhajyamānamūlo yadvadbhavediha
tasmādapyandhatāmisranāmnā proktaḥ purātanaiḥ /
etanmamāhamiti yo bhūtadroheṇa kevalam
puṣṇāti pratyahaṃ svīyaṃ kuṭumbaṃ kāryalampaṭaḥ /
etadvihāya cātraiva svāśubhena patediha
raurave nāma narake sarvasattvabhayāvahe /
iha loke'munā ye tu hiṃsitā jantavaḥ purā
ta eva ruravo bhūtvā paratra pīḍayanti tam /
tasmādrauravamityāhuḥ purāṇajñā manīṣiṇaḥ
ruruḥ sarpādatikrūro janturuktaḥ purātanaiḥ /
evaṃ mahārauravākhyo narako yatra pūruṣaḥ
yātanāṃ prāpyamāṇo hi yaḥ paraṃ dehasambhavaḥ /
kravyādā nāma ruravastaṃ kravye ghātayanti ca
ya ugraḥ puruṣaḥ krūraḥ paśupakṣigaṇānapi /
uparandhayate mūḍho yāmyāstaṃ randhayanti ca
kumbhīpāke taptataile uparyapi ca nārada /
yāvanti paśuromāṇi tāvadvarṣasahasrakam
pitṛviprabrāhmaṇadhrukkālasūtre sa nārake /
agnyarkābhyāṃ tapyamāne nārakī viniveśitaḥ
kṣutpipāsādahyamāno'ntaḥśarīrastathā bahiḥ /
āste śete ceṣṭate cāvatiṣṭhati ca dhāvati
nijavedapathādyo vai pākhaṇḍaṃ copayāti ca /
anāpadyapi devarṣe taṃ pāpaṃ puruṣaṃ bhaṭāḥ
asipatravanaṃ nāma narakaṃ veśayanti ca /
kaśayā praharantyeva nārakī tadgatastadā
itastato dhāvamāna uttālamativegataḥ /
asipatraiśchidyamāna ubhayatra ca dhārabhiḥ
saṃchidyamānasarvāṅgo hāhato'smīti mūrcchitaḥ /
vedanāṃ paramāṃ prāptaḥ patatyeva pade pade
svadharmānugataṃ bhuṅkte pākhaṇḍaphalamalpadhīḥ /
yo rājā rājapuruṣo daṇḍayedvai tvadharmataḥ
dvije śarīradaṇḍaṃ ca pāpīyānnārakī ca saḥ /
narake sūkaramukhe pātyate yamakiṅkaraiḥ
viniṣyiṣṭāvayavako balavadbhistathekṣuvat /
ārtasvareṇa svanayanmūrcchitaḥ kaśmalaṅgataḥ
sa pīḍyamāno bahudhā vedanāṃ yātyatīva hi /
viviktaparapīḍo yo'pyaviviktaparavyathām
īśvarāṅkitavṛttīnāṃ vyathāmācarate svayam /
sa cāndhakūpe patati tadabhidrohayantrite
tatrāsau jantubhiḥ krūraiḥ paśubhirmṛgapakṣibhiḥ /
sarīsṛpaiśca maśakairyūkāmatkuṇajātibhiḥ
makṣikābhiśca tamasi dandaśūkaiśca pīḍyate /
parikrāmati caivātra kuśarīre ca jantuvat
yastu saṃvihitaiḥ pañcayajñaiḥ kākaiśca saṃstutaḥ /
aśnāti cāsaṃvibhajya yatkiṃñcidupapadyate
sa pāpapuruṣaḥ krūrairyāmyaiśca kṛmibhojane /
narakādhamake duṣṭakarmaṇā paripātyate
lakṣayojanavistīrṇe kṛmikuṇḍe bhayaṅkare /
kṛmirūpaṃ samāsādya bhakṣyamāṇaśca taiḥ svayam
aprattāprahutādo yaḥ pātamāpnoti tatra vai /
yastu steyena ca balāddhiraṇyaṃ ratnameva ca
brāhmaṇasyāpaharati anyasyāpi ca kasyacit /
anāpadi ca devarṣe tamamutra yamānugāḥ
ayasmayairagnipiṇḍaiḥ sadṛśairnitkuṣanti ca /
yo'gamyāṃ yoṣitaṃ gacchedagamyaṃ puruṣaṃ ca yā
tāvamutrāpi kaśayā tāḍayanto yamānugāḥ /
tigmayā lohamayyā ca sūrmyāpyāliṅgayanti tam
tāṃ cāpi yoṣitaṃ sūrmyāliṅgayanti yamānugāḥ /
yastu sarvābhigamanaḥ puruṣaḥ pāpasañcayī
niraye'mutra taṃ yāmyāḥ śālmalīṃ ropayanti tam /
vajrakaṇṭakasaṃyuktāṃ śālmalīṃ tāmayasmayīm
rājanyā rājapuruṣā ye vā pākhaṇḍavartinaḥ /
dharmasetuṃ vibhindanti te paretya gatā narāḥ
vaitaraṇyāṃ patantyeva bhinnamaryādapātakāḥ /
nadyāṃ nirayadurgasya parikhāyāṃ ca nārada
yādogaṇaiḥ samantāttu bhakṣyamāṇā itastataḥ /
nātmanā viyujantyeva nāsubhiścāpi nārada
svīyena karmapākenopatapanti ca sarvataḥ /
viṇmūtrapūyaraktaiśca keśāsthinakhamāṃsakaiḥ
medovasāsaṃyutāyāṃ nadyāmupapatanti te /
vṛṣalīpatayo ye ca naṣṭaśaucā gatatrapāḥ
ācāraniyamaistyaktāḥ paśucaryāparāyaṇāḥ /
te'trānukaṣṭagatayo viṇmūtraśleṣmaraktakaiḥ
śleṣmamalasamāpūrṇe nipatanti durāgrahāḥ /
tadeva khādayantyetānyamānucaravargakāḥ
ye śvānagardabhādīnāṃ patayo vai dvijātayaḥ /
mṛgayārasikā nityamatīrthe mṛgaghātakāḥ
paretāṃstānyamabhaṭā lakṣībhūtānnarādhamān /
iṣubhiśca vibhindanti tāṃstāndurnayamāgatān
ye dambhā dambhayajñeṣu paśūnghnanti narādhamāḥ /
tānamuṣminyamabhaṭā narake vaiśase tadā
nipātya pīḍayantyeva kaśāghātairdurāsadaiḥ /
yo bhāryāṃ ca savarṇāṃ vai dvijo madanamohitaḥ
retaḥ pāyayati mūḍho'mutra taṃ yamakiṅkarāḥ /
retaḥkuṇḍe pātayanti retaḥ sampāyayanti ca
ye dasyavo'gnidāścaiva garadā sārthaghātakāḥ /
grāmānsārthānvilumpanti rājāno rājapūruṣāḥ
tānparetānyamabhaṭā nayanti śvānakādanam /
viṃśatyathikasaṃkhyātāḥ sārameyā mahādbhutāḥ
saptaśatyā samākhyātā rabhasaṃ khādayanti te /
sārameyādanaṃ nāma narakaṃ dāruṇaṃ mune /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi avīciprabhukhānmune
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe
narakapradapātakavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0