Devi Bhagavata Purana · Chapter 8.21
narakasvarūpavarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
tasyānubhāvaṃ bhagavān brahmaputraḥ sanātanaḥ /
sabhāyāṃ brahmadevasya gāyamāna upāsate
utpattisthitilayahetavo'sya kalpāḥ
sattvādyāḥ prakṛtiguṇā yadīkṣayā''san /
yadrūpaṃ dhruvamakṛtaṃ yadekamātman-
nānādhātkathamuha veda tasya vartma
mūrtiṃ naḥ purukṛpayā babhāra sattvaṃ
saṃśuddhaṃ sadasadidaṃ vibhāti yatra /
yallīlāṃ mṛgapatirādade'navadyā-
mādātuṃ svajanamanāṃsyudāravīryaḥ
yannāma śrutamanukīrtayedakasmā-
dārto vā yadi patitaḥ pralambhanādvā /
hantyaṃhaḥ sapadi nṛṇāmaśeṣamanyaṃ
kaṃ śeṣādbhagavata āśrayetyumukṣuḥ
mūrdhanyarpitamaṇuvatsahasramūrdhno
bhūgolaṃ sagirisaritsamudrasattvam /
ānantyādanamitavikramasya bhūmnaḥ
ko vīryāṇyadhigaṇayetsahasrajihvaḥ
evaṃprabhāvo bhagavānananto
durantavīryoruguṇānubhāvaḥ /
mūle rasāyāḥ sthita ātmatantro
yo līlayā kṣmāṃ sthitaye bibharti
etā hyeveha tu nṛbhirgatayo munisattama /
gantavyā bahuśo yadvadyathākarmavinirmitāḥ
yathopadeśaṃ ca kāmānsadā kāmayamānakaiḥ /
etāvatīrhi rājendra manuṣyamṛgapakṣiṣu
vipākagatayaḥ proktā dharmasya vaśagāstathā /
uccāvacā visadṛśā yathāpraśnaṃ nibodhata
nārada uvāca
vaicitryametallokasya kathaṃ bhagavatā kṛtam /
samānatve karmaṇāṃ ca tanno brūhi yathātatham
śrīnārāyaṇa uvāca
kartuḥ śraddhāvaśādeva gatayo'pi pṛthagvidhāḥ /
triguṇatvātsadā tāsāṃ phalaṃ visadṛśaṃ tviha
sāttvikyā śraddhayā kartuḥ sukhitvaṃ jāyate sadā /
duḥkhitvaṃ ca tathā kartū rājasyā śraddhayā bhavet
duḥkhitvaṃ caiva mūḍhatvaṃ tāmasyā śraddhayoditam /
tāratamyāttu śraddhānāṃ phalavaicitryamīritam
anādyavidyāvihitakarmaṇāṃ pariṇāmajāḥ /
sahasraśaḥ pravṛttāstu gatayo dvijapuṅgava
tadbhedānvarṇayiṣyāmi prācuryeṇa dvijottama /
trijagatyā antarāle dakṣiṇasyāṃ diśīha vai
bhūmeradhastādupari tvatalasya ca nārada /
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇā vartante pitaraśca ha
vasanti yasyāṃ svīyānāṃ gotrāṇāṃ paramāśiṣaḥ /
satyāḥ samādhinā śīghraṃ tvāśāsānāḥ pareṇa vai
pitṛrājo'pi bhagavān sampareteṣu jantuṣu /
viṣayaṃ prāpiteṣveṣu svakīyaiḥ puruṣairiha
sagaṇo bhagavatproktājñāparo damadhārakaḥ /
yathākarma yathādoṣaṃ vidadhāti vicāradṛk
svāngaṇāndharmatattvajñānsarvānājñāpravartakān /
sadā prerayati prājño yathādeśaniyojitān
narakānekaviṃśatyā saṃkhyayā varṇayanti hi /
aṣṭāviṃśamitānkecittānanukramato bruve
tāmisra andhatāmisro rauravo'pi tṛtīyakaḥ /
mahārauravanāmā ca kumbhīpāko'paro mataḥ
kālasūtraṃ tathā cāsipatrāraṇyamudāhṛtam /
sūkarasya mukhaṃ cāndhakūpo'tha kṛmibhojanaḥ
saṃdaṃśastaptamūrtiśca vajrakaṇṭaka eva ca /
śālmalī cātha devarṣe nāmnā vairataṇī tathā
pūyodaḥ prāṇarodhaśca tathā viśasanaṃ matam /
lālābhakṣaḥ sārameyādanamuktamataḥ param
avīcirapyayaḥ pānaṃ kṣārakardama eva ca /
rakṣogaṇākhyasambhojaḥ śūlaproto'pyataḥ param
dandaśūko'vaṭārodhaḥ paryāvartanakaḥ param /
sūcīmukhamiti proktā aṣṭāviṃśatinārakāḥ
ityete nārakā nāma yātanābhūmayaḥ parāḥ /
karmabhiścāpi bhūtānāṃ gamyāḥ padmajasambhava
iti śrīmaddevībhāgavatemahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe
narakasvarūpavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0