Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.10
karmaṇāṃ gahanagativarṇanam
janamejaya uvāca
kathitaṃ caritaṃ brahmañchakrasyādbhutakarmaṇaḥ /
sthānabhraṃśastathā duḥkhaprāptiruktā viśeṣataḥ
yatra devādhidevyāśca mahimātīva varṇitaḥ /
sandeho'tra mamāpyasti yacchakro'pi mahātapāḥ
devādhipatyamāsādya duḥsahaṃ duḥkhamanvabhūt /
makhānāṃ tu śataṃ kṛtvā prāptaṃ sthānamanuttamam
deveśatvaṃ ca samprāpya bhraṣṭaḥ sthānādasau katham /
etatsarvaṃ samācakṣva kāraṇaṃ karuṇānidhe
sarvajño'si muniśreṣṭha purāṇānāṃ pravartakaḥ /
nāvācyaṃ mahatāṃ kiñcicchiṣye ca śraddhayānvite
tasmātkuru mahābhāga matsandehāpanodanam /
sūta uvāca
iti pṛṣṭaḥ sa rājñā vai tadā satyavatīsutaḥ
tamāhātiprasannātmā yathānukramamuttaram /
vyāsa uvāca
nibodha nṛpatiśreṣṭha kāraṇaṃ paramādbhutam
karmaṇastu tridhā proktā gatistattvavidāṃ varaiḥ /
sañcitaṃ vartamānaṃ ca prārabdhamiti bhedataḥ
anekajanmasañjātaṃ prāktanaṃ sañcitaṃ smṛtam /
sāttvikaṃ rājasaṃ karma tāmasaṃ trividhaṃ punaḥ
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ bhūpa sañcitaṃ bahukālikam /
avaśyameva bhoktavyaṃ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ tathā
janmajanmani jīvānāṃ sañcitānāṃ ca karmaṇām /
niḥśeṣastu kṣayo nābhūtkalpakoṭiśatairapi
kriyamāṇaṃ ca yatkarma vartamānaṃ taducyate /
dehaṃ prāpya śubhaṃ vāpi hyaśubhaṃ vā samācaret
sañcitānāṃ punarmadhyātsamāhṛtya kiyānkila /
dehārambhe ca samaye kālaḥ prerayatīva tat
prārabdhaṃ karma vijñeyaṃ bhogāttasya kṣayaḥ smṛtaḥ /
prāṇibhiḥ khalu bhoktavyaṃ prārabdhaṃ nātra saṃśayaḥ
purā kṛtāni rājendra hyaśubhāni śubhāni ca /
avaśyameva karmāṇi bhoktavyānīti niścayaḥ
devairmanuṣyairasurairyakṣagandharvakinnaraiḥ /
karmaiva hi mahārāja dehārambhasya kāraṇam
karmakṣaye janmanāśaḥ prāṇināṃ nātra saṃśayaḥ /
brahmā viṣṇustathā rudra indrādyāśca surāstathā
dānavā yakṣagandharvāḥ sarve karmavaśā kila /
anyathā dehasambandhaḥ kathaṃ bhavati bhūpate
kāraṇaṃ yastu bhogasya dehinaḥ sukhaduḥkhayoḥ /
tasmādanekajanmotthasañcitānāṃ ca karmaṇām
madhye vegaḥ samāyāti kasyacitkālapākataḥ /
tatprārabdhavaśātpuṇyaṃ karoti ca yathā tathā
pāpaṃ karoti manujastathā devādayo'pi ca /
tathā nārāyaṇo rājannaraśca dharmajāvubhau
jātau kṛṣṇārjunau kāmamaṃśau nārāyaṇasya tau /
purāṇapīṭhikeyaṃ vai munibhiḥ parikīrtitā
devāṃśaḥ sa tu vijñeyo yo bhavedvibhavādhikaḥ /
nānṛṣiḥ kurute kāvyaṃ nārudro rudramarcate
nādevāṃśo dadātyannaṃ nāviṣṇuḥ pṛthivīpatiḥ /
indrādagneryamādviṣṇordhanadāditi bhūpate
prabhutvaṃ ca prabhāvaṃ ca kopaṃ caiva parākramam /
ādāya kriyate nūnaṃ śarīramiti niścayaḥ
yaḥ kaścidbalavām̐lloke bhāgyavānatha bhogavān /
vidyāvāndānavānvāpi sa devāṃśaḥ prapaḍhyate
tathaivaite mayākhyātā pāṇḍavāḥ pṛthivīpate /
devāṃśo vāsudevo'pi nārāyaṇasamadyutiḥ
śarīraṃ prāṇināṃ nūnaṃ bhājanaṃ sukhaduḥkhayoḥ /
śarīrī prāpnuyātkāmaṃ sukhaṃ duḥkhamanantaram
dehī nāsti vaśaḥ ko'pi daivādhīnaḥ sadaiva hi /
jananaṃ maraṇaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ prāpnoti cāvaśaḥ
pāṇḍavāste vane jātāḥ prāptāstu svagṛhaṃ punaḥ /
svabāhubalataḥ paścādrājasūyaṃ kratūttamam
vanavāsaṃ punaḥ prāptā bahuduḥkhakaraṃ param /
arjunena tapastaptaṃ duṣkaraṃ hyajitendriyaiḥ
santuṣṭaistu surairdattaṃ varadānaṃ punaḥ śubham /
naradehakṛtaṃ puṇyaṃ kva gataṃ vanavāsajam
naradehe tapastaptaṃ cograṃ badarikāśrame /
nārjunasya śarīre tatphaladaṃ sambabhūva ha
prāṇināṃ dehasambandhe gahanā karmaṇo gatiḥ /
durjñeyā sarvathā devairmānavānāṃ tu kā kathā
vāsudevo'pi sañjātaḥ kārāgāre'tisaṅkaṭe /
nīto'sau vasudevena nandagopasya gokulam
ekādaśaiva varṣāṇi saṃsthitastatra bhārata /
punaḥ sa mathurāṃ gatvā jaghānograsutaṃ balāt
mocayāmāsa pitarau bandhanādbhṛśaduḥkhitau /
ugrasenaṃ ca rājānañcakāra madhurāpure
jagāma dvāravatyāṃ sa mleccharājabhayātpunaḥ /
sarvaṃ bhāvivaśātkṛṣṇaḥ kṛtavānpauruṣaṃ mahat
kṛtvā kāryāṇyanekāni dvāravatyāṃ janārdanaḥ /
dehaṃ tyaktvā prabhāse tu sakuṭumbo divaṃ gataḥ
putrāḥ pautrāśca suhṛdo bhrātaro jāmayastathā /
prabhāse yādavāḥ sarve vipraśāpātkṣayaṃ gatāḥ
evaṃ te kathitā rājan karmaṇo gahanā gatiḥ /
vāsudevo'pi vyādhasya bāṇena nidhanaṃ gataḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ṣaṣṭhaskandhe karmaṇāṃ gahanagativarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0