Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.1

6.1.1

triśirasastapobhaṅgāya devarājendradvārā nānopāyacintanavarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
sūta sūta mahābhāga miṣṭaṃ te vacanāmṛtam /
na tṛptāḥ smo vayaṃ pītvā dvaipāyanakṛtaṃ śubham

6.1.2

punastvāṃ praṣṭumicchāmaḥ kathāṃ paurāṇikīṃ śubhām /
vede'pi kathitāṃ ramyāṃ prasiddhāṃ pāpanāśinīm

6.1.3

vṛtrāsura iti khyāto vīryavāṃstvaṣṭurātmajaḥ /
sa kathaṃ nihataḥ saṃkhye vāsavena mahātmanā

6.1.4

tvaṣṭā vai surapakṣīyastatputro balavattaraḥ /
śakreṇa ghātitaḥ kasmād‌brahmayonirmahābalaḥ

6.1.5

devāḥ sattvaguṇotpanā mānuṣā rājasāḥ smṛtāḥ /
tiryañcastāmasāḥ proktāḥ purāṇāgamavādibhiḥ

6.1.6

virodho'tra mahān bhāti nūnaṃ śatamakhena ha /
chalena balavān vṛtraḥ śakreṇa vinipātitaḥ

6.1.7

viṣṇuḥ prerayitā tatra sa tu sattvadharaḥ paraḥ /
praviṣṭaḥ pavimadhye sa chadmanā bhagavān prabhuḥ

6.1.8

sandhiṃ vidhāya sa hyevaṃ mantrito'sau mahābalaḥ /
haribhyāṃ satyamutsṛjya jalaphenena śātitaḥ

6.1.9

kṛtamindreṇa hariṇā kimetatsūta sāhasam /
mahānto'pi ca mohena vañcitāḥ pāpabuddhayaḥ

6.1.10

anyāyavartino'tyarthaṃ bhavanti surasattamāḥ /
sadācāreṇa yuktena devāḥ śiṣṭatvamāgatāḥ

6.1.11

evaṃ viśiṣṭadharmeṇa śiṣṭatvaṃ kīdṛśaṃ punaḥ /
hatvā vṛtraṃ tu viśvastaṃ śakreṇa chadmanā punaḥ

6.1.12

prāptaṃ pāpaphalaṃ no vā brahmahatyāsamud‌bhavam /
kiṃ ca tvayā purā proktaṃ vṛtrāsuravadhaḥ kṛtaḥ

6.1.13

śrīdevyā iti taccāpi cittaṃ mohayatīha naḥ /
sūta uvāca
śṛṇvantu munayo vṛttaṃ vṛtrāsuravadhāśrayam

6.1.14

yathendreṇa ca samprāptaṃ duḥkhaṃ hatyāsamud‌bhavam /
evameva purā pṛṣṭo vyāsaḥ satyavatīsutaḥ

6.1.15

pārīkṣitena rājñāpi sa yadāha ca tad‌bruve /
janamejaya uvāca
kathaṃ vṛtrāsuraḥ pūrvaṃ hato maghavatā mune

6.1.16

sahāyaṃ viṣṇumāsādya chadmanā sāttvikena ha /
kathaṃ ca devyā nihato daityo'sau kena hetunā

6.1.17

kathamekavadho dvābhyāṃ kṛtaḥ syānmunipuṅgava /
tadetacchrotumicchāmi paraṃ kautūhalaṃ hi me

6.1.18

mahatāṃ caritaṃ śṛṇvan ko virajyeta mānavaḥ /
kathayāmbāvaibhavaṃ tvaṃ vṛtrāsuravadhāśritam

6.1.19

vyāsa uvāca
dhanyo'si rājaṃstava buddhirīdṛśī
jātā purāṇaśravaṇe'tisādarā /
pītvāmṛtaṃ devavarāstu sarvathā
pāne vitṛṣṇāḥ prabhavanti vai punaḥ

6.1.20

dine dine te'dhikabhaktibhāvaḥ
kathāsu rājan mahanīyakīrteḥ /
śrotā yadaikapravaṇaḥ śṛṇoti
vaktā tadā prītamanā bravīti

6.1.21

yuddhaṃ purā vāsavavṛtrayoryad‌
vede prasiddhaṃ ca tathā purāṇe /
duḥkhaṃ surendreṇa tathaiva labdhaṃ
hatvā ripuṃ tvāṣṭramapāpameva

6.1.22

citraṃ kimatra nṛpate harivajrabhṛd‌bhyāṃ
yacchadmanā vinihatastriśiro'tha vṛtraḥ /
māyābalena munayo'pi vimohitāste
cakruśca nindyamaniśaṃ kila pāpabhītāḥ

6.1.23

viṣṇuḥ sadaiva kapaṭena jaghāna daityān
sattvātmamūrtirapi mohamavāpya kāmam /
ko'nyo'sti tāṃ bhagavatīṃ manasāpi jetuṃ
śaktaḥ samastajanamohakarīṃ bhavānīm

6.1.24

matsyādiyoniṣu sahasrayugeṣu sadyaḥ
sākṣād‌bhavatyapi yayā viniyojito'tra /
nārāyaṇo narasakho bhagavānanantaḥ
kāryaṃ karoti vihitāvihitaṃ kadācit

6.1.25

dehaṃ dhanaṃ gṛhamidaṃ svajanā madīyaṃ
putrāḥ kalatramiti mohamupetya sarvaḥ /
puṇyaṃ karotyatha ca pāpacayaṃ karoti
māyāguṇairatibalairvikalīkṛto yat

6.1.26

na jātu mohaṃ kṣapituṃ naraḥ kṣamaḥ
kaścid‌bhaved‌bhūpa parāvarārthavit /
vimohitastaistribhireva mūlato
vaśīkṛtātmā jagatītale bhṛśam

6.1.27

atha tau māyayā viṣṇuvāsavau mohitau bhṛśam /
jaghnatuśchadmanā vṛtraṃ svārthasādhanatatparau

6.1.28

tadahaṃ sampravakṣyāmi vṛttāntamavanīpate /
kāraṇaṃ pūrvavairasya vṛtravāsavayormithaḥ

6.1.29

tvaṣṭā prajāpatirhyāsīddevaśreṣṭho mahātapāḥ /
devānāṃ kāryakartā ca nipuṇo brāhmaṇapriyaḥ

6.1.30

sa putraṃ vai triśirasamindradveṣātkilāsṛjat /
viśvarūpeti vikhyātaṃ nāmnā rūpeṇa mohanam

6.1.31

tribhiḥ sa vadanaiḥ śreṣṭhairvyarocata manoharaiḥ /
tribhirbhinnāni kāryāṇi mukhaiḥ samakaronmuniḥ

6.1.32

vedānekena so'dhīte surāṃ caikena so'pibat /
tṛtīyena diśaḥ sarvā yugapacca nirīkṣate

6.1.33

triśirā bhogamutsṛjya tapaścakre suduṣkaram /
tapasvī sa mṛdurdānto dharmameva samāśritaḥ

6.1.34

pañcāgnisādhanaṃ kāle pādapāgre niveśanam /
jalamadhye nivāsaṃ ca hemante śiśire tathā

6.1.35

nirāhāro jitātmāsau tyaktasarvaparigrahaḥ /
tapaścacāra medhāvī duṣkaraṃ mandabuddhibhiḥ

6.1.36

taṃ ca dṛṣṭvā tapasyantaṃ khedamāpa śacīpatiḥ /
viṣādamagamattatra śakro'yaṃ māsmabhūditi

6.1.37

dṛṣṭvā tasya tapo vīryaṃ satyaṃ cāmitatejasaḥ /
cintāṃ ca mahatīṃ prāpa hyaniśaṃ pākaśāsanaḥ

6.1.38

vivardhamānastriśirā māmayaṃ śātayiṣyati /
nopekṣyaḥ sarvathā śatrurvardhamānabalo budhaiḥ

6.1.39

tasmādupāyaḥ kartavyastaponāśāya sāmpratam /
kāmastu tapasāṃ śatruḥ kāmānnaśyati vai tapaḥ

6.1.40

tathaivādya prakartavyaṃ bhogāsakto bhavedyathā /
iti sañcintya manasā buddhimānbalamardanaḥ

6.1.41

ājñāpayatso'psarasastvāṣṭraputrapralobhane /
urvaśīṃ menakāṃ rambhāṃ ghṛtācīṃ ca tilottamām

6.1.42

samāhūyābravīcchakrastāstadā rūpagarvitāḥ /
priyaṃ kurudhvaṃ me sarvāḥ kārye'dya samupasthite

6.1.43

yatto me'dya mahāñchatrustapastapati durjayaḥ /
kāryaṃ kuruta gacchadhvaṃ pralobhayata māciram

6.1.44

śṛṅgāraveṣairvividhairhāvairdehasamud‌bhavaiḥ /
pralobhayata bhadraṃ vaḥ śamayadhvaṃ jvaraṃ mama

6.1.45

asvastho'haṃ mahābhāgāstasya jñātvā tapobalam /
balavānāsanaṃ me'dya grahīṣyatyavilambitaḥ

6.1.46

bhayaṃ me samupāyātaṃ kṣipraṃ nāśayatābalāḥ /
upakurvantu sahitāḥ kārye'dya samupasthite

6.1.47

tacchrutvā vacanaṃ nārya ūcustaṃ praṇatāḥ puraḥ /
mā bhayaṃ kuru deveśa yatiṣyāmaḥ pralobhane

6.1.48

yathā na syād‌bhayaṃ tasmāttathā kāryaṃ mahādyute /
nṛtyagītavihāraiśca munestasya pralobhane

6.1.49

kaṭākṣairaṅgabhedaiśca mohayitvā muniṃ vibho /
lolupaṃ vaśamasmākaṃ kariṣyāmo niyantritam

6.1.50

vyāsa uvāca
ityābhāṣya hariṃ nāryo yayustriśiraso'ntikam /
kurvantyo vividhānbhāvānkāmaśāstrocitānapi

6.1.51

gāyantyastālabhedaistā nṛtyantyaḥ purato muneḥ /
taṃ pralobhayituṃ cakrurnānābhāvānvarāṅganāḥ

6.1.52

nāpaśyatsa taporāśiraṅganānāṃ viḍambanam /
indriyāṇi vaśe kṛtvā mūkāndhabadhiraḥ sthitaḥ

6.1.53

dināni katicittasthurnāryastasyāśrame vare /
kurvantyo gānanṛtyādiprapañcānatimohadān

6.1.54

na cacāla yadā kāmaṃ dhyānācca triśirā muniḥ /
parāvṛtya tadā devyaḥ punaḥ śakramupasthitāḥ

6.1.55

kṛtāñjalipuṭāḥ sarvā devarājamathābruvan /
śrāntā dīnā bhayatrastā vivarṇavadanā bhṛśam

6.1.56

devadeva mahārāja yat‍naśca paramaḥ kṛtaḥ /
na sa śakyo durādharṣo dhairyāccālayituṃ vibho

6.1.57

upāyo'nyaḥ prakartavyaḥ sarvathā pākaśāsana /
nāsmākaṃ balametasmiṃstāpase vijitendriye

6.1.58

diṣṭyā vayaṃ na śaptāḥ sma yadanena mahātmanā /
muninā vahnitulyena tapasā dyotitena hi

6.1.59

visṛjyāpsarasaḥ śakraścintayāmāsa mandadhīḥ /
tasyaiva ca vadhopāyaṃ pāpabuddhirasāmpratam

6.1.60

visṛjya lokalajjāṃ sa tathā pāpabhayaṃ bhṛśam /
cakāra pāpabuddhiṃ tu tadvadhāya mahīpate

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc