Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.8

devyāḥ svarūpod‌bhavavarṇanam
vyāsa uvāca
tarasā te'tha samprāpya vaikuṇṭhaṃ viṣṇuvallabham /
dadṛśuḥ sarvaśobhāḍhyaṃ divyasadmavirājitam

sarovāpīsarid‌bhiśca saṃyutaṃ sukhadaṃ śubham /
haṃsasārasacakrāhvaiḥ kūjad‌bhiśca virājitam

campakāśokakahlāramandārabakulāvṛtaiḥ /
mallikātilakāmrātayutaiḥ kurabakādibhiḥ

kokilārāvasannādaiḥ śikhaṇḍairnṛtyarañjitaiḥ /
bhramarārāvaramyaiśca divyairupavanairyutam

sunandanandanādyaiśca pārṣadairbhaktitatparaiḥ /
saṃstuvad‌bhiryutaṃ bhaktairananyabhavavṛttibhiḥ

prāsādai rat‍nakhacitaiḥ kāñcanaiścitramaṇḍitaiḥ /
abhraṃlihairvirājad‌bhiḥ saṃyutaṃ śubhasadmakaiḥ

gāyad‌bhirdevagandharvairnṛtyad‌bhirapsarogaṇaiḥ /
rañjitaṃ kinnaraiḥ śaśvad‌raktakaṇṭhermanoharaiḥ

munibhiśca tathā śāntairvedapāṭhakṛtādaraiḥ /
stuvad‌bhiḥ śrutisūktaiśca maṇḍitaṃ sadanaṃ hareḥ

te ca viṣṇugṛhaṃ prāpya dvārapālau śubhākṛtī /
vīkṣyocurjayavijayau hemayaṣṭidharau sthitau

gatvaiko'pyubhayormadhye nivedayatu saṅgatān /
dvārasthān brahmarudrādīnviṣṇudarśanalālasān

vyāsa uvāca
vijayastadvacaḥ śrutvā gatvātha viṣṇusannidhau /
sarvānsamāgatāndevānpraṇamyovāca satvaraḥ

vijaya uvāca
devadeva mahārāja ramākānta surārihan /
samāgatāḥ surāḥ sarve dvāri tiṣṭhanti vai vibho

brahmā rudrastathendraśca varuṇaḥ pāvako yamaḥ /
stuvanti vedavākyaistvāmamarā darśanārthinaḥ

vyāsa uvāca
tacchrutvā vacanaṃ viṣṇarvijayasya ramāpatiḥ /
nirjagāma gṛhāttūrṇaṃ surānsamadhikotsavaḥ

gatvā vīkṣya harirdevāndvārasthāñchramakarśitān /
prītipravaṇayā dṛṣṭyā prīṇayāmāsa duḥkhitān

praṇemuste surāḥ sarve devadevaṃ janārdanam /
tuṣṭuvuśca surārighnaṃ vāgbhirvedaviniścitam

devā ūcuḥ
devadeva jagannātha sṛṣṭisthityantakāraka /
dayāsindho mahārāja trāhi naḥ śaraṇāgatān

viṣṇuruvāca
viśantu nirjarāḥ sarve kuśalaṃ kathayantu vaḥ /
āsaneṣu kimarthaṃ vai militāḥ samupāgatāḥ

cintāturāḥ kathaṃ jātā viṣaṇṇā dīnamānasāḥ /
brahmarudreṇa sahitāḥ kāryaṃ prabrūta satvaram

devā ūcuḥ
mahiṣeṇa mahārāja pīḍitāḥ pāpakarmaṇā /
asādhyenātiduṣṭena varadṛptena pāpinā

yajñabhāgānasau bhuṃkte brāhmaṇaiḥ pratipāditān /
amarā giridurgeṣu bhramanti ca bhayāturāḥ

varadānena dhātuḥ sa durjayo madhusūdana /
tasmāttvāṃ śaraṇaṃ prāptā jñātvā tatkāryagauravam

samartho'si samuddhartuṃ daityamāyāviśārada /
kuru kṛṣṇa vadhopāyaṃ tasya dānavamardana

dhātrā tasmai varo datto hyavadhyo'si naraiḥ kila /
kā strī tvevaṃvidhā bālā yā hanyāttaṃ śaṭhaṃ raṇe

umā mā vā śacī vidyā kā samarthāsya ghātane /
mahiṣasyātiduṣṭasya varadānabalādapi

vicintya buddhyā yatsarvaṃ maraṇasyāsya kāraṇam /
kuru kāryaṃ ca devānāṃ bhaktavatsala bhūdhara

vyāsa uvāca
śrutvā tadvacanaṃ viṣṇustānuvāca hasanniva /
yuddhaṃ kṛtaṃ purāsmābhistathāpi na mṛto hyasau

adya sarvasurāṇāṃ vai tejobhī rūpasampadā /
utpannā cedvarārohā sā hanyāttaṃ raṇe balāt

hayāriṃ varadṛptañca māyāśataviśāradam /
hantuṃ yogyā bhavennārī śaktyaṃśairnirmitā hi naḥ

prārthayantu ca tejoṃ'śānstriyo'smākaṃ tathā punaḥ /
utpannaistaiśca tejoṃ'śaistejorāśirbhavedyathā

āyudhāni vayaṃ dadmaḥ sarve rudrapurogamāḥ /
tasyai sarvāṇi divyāni triśūlādīni yāni ca

sarvāyudhadharā nārī sarvatejaḥsamanvitā /
haniṣyati durātmānaṃ taṃ pāpaṃ madagarvitam

vyāsa uvāca
ityuktavati deveśe brahmaṇo vadanāttataḥ /
svayamevod‌babhau tejorāśiścātīva duḥsahaḥ

raktavarṇaṃ śubhākāraṃ padmarāgamaṇiprabham /
kiñcicchītaṃ tathā coṣṇaṃ marīcijālamaṇḍitam

niḥsṛtaṃ hariṇā dṛṣṭaṃ hareṇa ca mahātmanā /
vismitau tau mahārāja babhūvatururukramau

śaṅkarasya śarīrāttu niḥsṛtaṃ mahadad‌bhutam /
raupyavarṇamabhūttīvraṃ durdarśaṃ dāruṇaṃ mahat

bhayaṅkarañca daityānāṃ devānāṃ vismayapradam /
ghorarūpaṃ giriprakhyaṃ tamoguṇamivāparam

tato viṣṇuśarīrāttu tejorāśimivāparam /
nīlaṃ sattvaguṇopetaṃ prādurāsa mahādyuti

tataścendraśarīrāttu citrarūpaṃ durāsadam /
āvirāsītsusaṃvṛttaṃ tejaḥ sarvaguṇātmakam

kuberayamavahnīnāṃ śarīrebhyaḥ samantataḥ /
niścakrāma mahattejo varuṇasya tathaiva ca

anyeṣāṃ caiva devānāṃ śarīrebhyo'tibhāsvaram /
nirgataṃ tanmahātejorāśirāsīnmahojjvalaḥ

taṃ dṛṣṭvā vismitāḥ sarve devā viṣṇupurogamāḥ /
tejorāśiṃ mahādivyaṃ himācalamivāparam

paśyatāṃ tatra devānāṃ tejaḥpuñjasamud‌bhavā /
babhūvātivarā nārī sundarī vismayapradā

triguṇā sā mahālakṣmīḥ sarvadevaśarīrajā /
aṣṭādaśabhujā ramyā trivarṇā viśvamohinī

śvetānanā kṛṣṇanetrā saṃraktādharapallavā /
tāmrapāṇitalā kāntā divyabhūṣaṇabhūṣitā

aṣṭādaśabhujā devī sahasrabhujamaṇḍitā /
sambhūtāsuranāśāya tejorāśisamud‌bhavā

janamejaya uvāca
kṛṣṇa deva mahābhāga sarvajña munisattama /
vistaraṃ brūhi tasyāstvaṃ śarīrasya samud‌bhavam

ekībhūtaṃ ca sarveṣāṃ tejaḥ kiṃ vā pṛthak sthitam /
aṅgāni caiva tasyāstu sarvatejomayāni vā

bhinnabhāgavibhāgena jātānyaṅgāni yāni tu /
mukhanāsākṣibhedena sarvatraikabhavāni ca

brūhi tadvistaraṃ vyāsa śarīrāṅgasamud‌bhavam /
babhūva yasya devasya tejaso'ṅgaṃ yadad‌bhutam

āyudhābharaṇādīni dattāni yairyathā yathā /
tatsarvaṃ śrotukāmo'smi tvanmukhāmbujanirgatam

na hi tṛpyāmyahaṃ brahman sudhāmayarasaṃ piban /
caritañca mahālakṣyāstvanmukhāmbhojaniḥsṛtam

sūta uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā rājñaḥ satyavatīsutaḥ /
uvāca madhuraṃ vākyaṃ prīṇayanniva bhūpatim

vyāsa uvāca
śṛṇu rājanmahābhāga vistareṇa bravīmi te /
yathāmati kuruśreṣṭha tasyā dehasamud‌bhavam

na brahmā na hariḥ sākṣānna rudro na ca vāsavaḥ /
yāthātathyena tad‌rūpaṃ vaktumīśaḥ kadācana

kathaṃ jānāmyahaṃ devyā yad‌rūpaṃ yādṛśaṃ yataḥ /
vācārambhaṇamātraṃ tadutpanneti bravīmi yat

sā nityā sarvadaivāste devakāryārthasiddhaye /
nānārūpā tvekarūpā jāyate kāryagauravāt

yathā naṭo raṅgagato nānārūpo bhavatyasau /
ekarūpasvabhāvo'pi lokarañjanahetave

tathaiṣā devakāryārthamarūpāpi svalīlayā /
karoti bahurūpāṇi nirguṇā saguṇāni ca

kāryakarmānusāreṇa nāmāni prabhavanti hi /
dhātvarthaguṇayuktāni gauṇāni subahūnyapi

tadvai buddhyanusāreṇa prabravīmi narādhipa /
yathā tejaḥsamud‌bhūtaṃ rūpaṃ tasyā manoharam

śaṅkarasya ca yattejastena tanmukhapaṅkajam /
śvetavarṇaṃ śubhākāramajāyata mahattaram

keśāstasyāstathā snigdhā yāmyena tejasābhavan /
vakrāgrāścātidīrghā vai meghavarṇā manoharāḥ

nayanatritayaṃ tasyā jajñe pāvakatejasā /
kṛṣṇaṃ raktaṃ tathā śvetaṃ varṇatrayavibhūṣitam

vakre snigdhe kṛṣṇavarṇe sandhyayostejasā bhruvau /
jāte devyāḥ sutejaske kāmasya dhanuṣīva te

vāyośca tejasā śastau śravaṇau sambabhūvatuḥ /
nātidīrgho nātihrasvau dolāviva manobhuvaḥ

tilapuṣpasamākārā nāsikā sumanoharā /
sañjātā snigdhavarṇā vai dhanadasya ca tejasā

dantāḥ śikhariṇaḥ ślakṣṇāḥ kundāgrasadṛśāḥ samāḥ /
sañjātāḥ suprabhā rājan prājāpatyena tejasā

adharaścātirakto'syāḥ sañjāto'ruṇatejasā /
uttaroṣṭhastathā ramyaḥ kārtikeyasya tejasā

aṣṭādaśabhujākārā bāhavo viṣṇutejasā /
vasūnāṃ tejasāṅgulyo raktavarṇāstathābhavan

saumyena tejasā jātaṃ stanayoryugmamuttamam /
aindreṇāsyāstathā madhyaṃ jātaṃ trivalisaṃyutam

jaṅghorū varuṇasyātha tejasā sambabhūvatuḥ /
nitambaḥ sa tu sañjāto vipulastejasā bhuvaḥ

evaṃ nārī śubhākārā surūpā susvarā bhṛśam /
samutpannā tathā rājaṃstejorāśisamud‌bhavā

tāṃ dṛṣṭvā suṣṭhusarvāṅgīṃ sudatīṃ cārulocanām /
mudaṃ prāpuḥ surāḥ sarve mahiṣeṇa prapīḍitāḥ

viṣṇustvāha surānsarvānbhūṣaṇānyāyudhāni ca /
prayacchantu śubhānyasyai devāḥ sarvāṇi sāmpratam

svāyudhebhyaḥ samutpādya tejoyuktāni satvarāḥ /
samarpayantu sarve'dya devyai nānāyudhāni vai

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
pañcamaskandhe devyāḥ svarūpod‌bhavavarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ