Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.26
caṇḍamuṇḍavadhena devyāścāmuṇḍetināmavarṇanam
vyāsa uvāca
ityājñaptau tadā vīrau caṇḍamuṇḍau mahābalau /
jagmatustarasaivājau sainyena mahatānvitau
dṛṣṭvā tatra sthitāṃ devīṃ devānāṃ hitakāriṇīm /
ūcatustau mahāvīryau tadā sāmānvitaṃ vacaḥ
bāle tvaṃ kiṃ na jānāsi śumbhaṃ surabalārdanam /
niśumbhañca mahāvīryaṃ turāṣāḍvijayoddhatam
tvamekāsi varārohe kālikāsiṃhasaṃyutā /
jetumicchasi durbuddhe śumbhaṃ sarvabalānvitam
matidaḥ ko'pi te nāsti nārī vāpi naro'pi vā /
devāstvāṃ prerayantyeva vināśāya tavaiva te
vimṛśya kuru tanvaṅgi kāryaṃ svaparayorbalam /
aṣṭādaśabhujatvāttvaṃ garvañca kuruṣe mṛṣā
kiṃ bhujairbahubhirvyarthairāyudhaiḥ kiṃ śramapradaiḥ /
śumbhasyāgre surāṇāṃ vai jetuḥ samaraśālinaḥ
airāvatakaracchetturdantidāraṇakāriṇaḥ /
jayinaḥ surasaṅghānāṃ kāryaṃ kuru manogatam
vṛthā garvāyase kānte kuru me vacanaṃ priyam /
hitaṃ tava viśālākṣi sukhadaṃ duḥkhanāśanam
duḥkhadāni ca kāryāṇi tyājyāni dūrato budhaiḥ /
sukhadāni ca sevyāni śāstratattvaviśāradaiḥ
caturāsi pikālāpe paśya śumbhabalaṃ mahat /
pratyakṣaṃ surasaṅghānāṃ mardanena mahodayam
pratyakṣañca parityajya vṛthaivānumitiḥ kila /
sandehasahite kārye na vipaścitpravartate
śatruḥ surāṇāṃ paramaḥ śumbhaḥ samaradurjayaḥ /
tasmāttvāṃ prerayantyatra devā daityeśapīḍitāḥ
tasmāttadvacanaiḥ snigdhairvañcitāsi śucismite /
duḥkhāya tava devānāṃ śikṣā svārthasya sādhikā
kāryamitraṃ parikṣipya dharmamitraṃ samāśrayet /
devāḥ svārthaparāḥ kāmaṃ tvāmahaṃ satyamabruvam
bhaja śumbhaṃ sureśānaṃ jetāraṃ bhuvaneśvaram /
caturaṃ sundaraṃ śūraṃ kāmaśāstraviśāradam // १६
aiśvaryaṃ sarvalokānāṃ prāpsyase śumbhaśāsanāt /
niścayaṃ paramaṃ kṛtvā bhartāraṃ bhaja śobhanam
vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā caṇḍasya jagadambikā /
meghagambhīraninadaṃ jagarja punarabravīt
gaccha jālma mṛṣā kiṃ tvaṃ bhāṣase vañcakaṃ vacaḥ /
tyaktvā hariharādīṃśca śumbhaṃ kasmādbhaje patim
na me kaścitpatiḥ kāryo na kāryaṃ patinā saha /
svāminī sarvabhūtānāmahameva niśāmaya
śumbhā me bahavo dṛṣṭā niśumbhāśca sahasraśaḥ /
ghātitāśca mayā pūrvaṃ śataśo daityadānavāḥ
mamāgre devavṛndāni vinaṣṭāni yuge yuge /
nāśaṃ yāsyanti daityānāṃ yūthāni punaradya vai
kāla evāgato'styatra daityasaṃhārakārakaḥ /
vṛthā tvaṃ kuruṣe yatnaṃ rakṣaṇāyātmasantateḥ
kuru yuddhaṃ vīradharmarakṣāyai tvaṃ mahāmate /
maraṇaṃ bhāvi dustyājyaṃ yaśo rakṣyaṃ mahātmabhiḥ
kiṃ te kāryaṃ niśumbhena śumbhena ca durātmanā /
vīradharmaṃ paraṃ prāpya gaccha svargaṃ surālayam
śumbho niśumbhaścaivānye ye cātra tava bāndhavāḥ /
sarve tavānugāḥ paścādāgamiṣyanti sāmpratam
kramaśaḥ sarvadaityānāṃ kariṣyāmyadya saṃkṣayam /
viṣādaṃ tyaja mandātman kuru yuddhaṃ viśāṃpate
tvāmahaṃ nihaniṣyāmi bhrātaraṃ tava sāmpratam /
tataḥ śumbhaṃ niśumbhaṃ ca raktabījaṃ madotkaṭam
anyāṃśca dānavānsarvānhatvāhaṃ samarāṅgaṇe /
gamiṣyāmi yathāsthānaṃ tiṣṭha vā gaccha vā drutam
gṛhāṇāstraṃ vṛthāpuṣṭa kuru yuddhaṃ mayādhunā /
kiṃ jalpasi mṛṣā vākyaṃ sarvathā kātarapriyam
vyāsa uvāca
tayetthaṃ preritau daityau caṇḍamuṇḍau krudhānvitau /
jyāśabdaṃ tarasā ghoraṃ cakraturbaladarpitau
sāpi śaṅkhasvanaṃ cakre pūrayantī diśo daśa /
siṃho'pi kupitastāvannādaṃ samakarodbalī
tena nādena śakrādyā jaharṣuramarāstadā /
munayo yakṣagandharvāḥ siddhāḥ sādhyāśca kinnarāḥ
yuddhaṃ parasparaṃ tatra jātaṃ kātarabhītidam /
caṇḍikācaṇḍayostīvraṃ bāṇakhaḍgagadādibhiḥ
caṇḍamuktāñcharāndevī ciccheda niśitaiḥ śaraiḥ /
mumoca punarugrānsā bāṇāṃśca pannagāniva
gaganaṃ chāditaṃ tatra saṃgrāme viśikhaistadā /
śalabhairiva meghānte karṣakāṇāṃ bhayapradaiḥ
muṇḍo'pi sainikaiḥ sārdhaṃ papāta tarasā raṇe /
mumoca bāṇavṛṣṭiṃ vai kruddhaḥ paramadāruṇaḥ
bāṇajālaṃ mahad dṛṣṭvā kuddhā tatrāmbikā bhṛśam /
kopena vadanaṃ tasyā babhūva ghanasannibham
kadalīpuṣpanetrañca bhṛkuṭīkuṭilaṃ tadā /
niṣkrāntā ca tadā kālī lalāṭaphalakāddrutam
vyāghracarmāmbarā krūrā gajacarmottarīyakā /
muṇḍamālādharā ghorā śuṣkavāpīsamodarā
khaḍgapāśadharātīva bhīṣaṇā bhayadāyinī /
khaṭvāṅgadhāriṇī raudrā kālarātririvāparā
vistīrṇavadanā jihvāṃ cālayantī muhurmuhuḥ /
vistārajaghanā vegājjaghānāsurasainikān
kare kṛtvā mahāvīrāṃstarasā sā ruṣānvitā /
mukhe cikṣepa daiteyānpipeṣa daśanaiḥ śanaiḥ
gajānghaṇṭānvitānhaste gṛhītvā nidadhau mukhe /
sārohānbhakṣayitvājau sāṭṭahāsaṃ cakāra ha
tathaiva turagānuṣṭrāṃstathā sārathibhiḥ saha /
nikṣipya vakttre daśanaiścarvayatyatibhairavam
hanyamānaṃ balaṃ prekṣya caṇḍamuṇḍau mahāsurau /
chādayāmāsaturdevīṃ bāṇāsārairanantaraiḥ
caṇḍaścaṇḍakaracchāyaṃ cakraṃ cakradharāyudham /
cikṣepa tarasā devīṃ nanāda ca muhurmuhuḥ
nadantaṃ vīkṣya taṃ kālī rathāṅgañca raviprabham /
bāṇenaikena ciccheda suprabhaṃ tatsudarśanam
taṃ jaghāna śaraistīkṣṇaiścaṇḍaṃ caṇḍī śilāśitaiḥ /
mūrcchito'sau papātorvyāṃ devībāṇārdito bhṛśam
patitaṃ bhrātaraṃ vīkṣya muṇḍo duḥkhārditastadā /
cakāra śaravṛṣṭiñca kālikopari kopataḥ
caṇḍikā muṇḍanirmuktāṃ śaravṛṣṭiṃ sudāruṇām /
īṣikāstrairbalānmuktaiścakāra tilaśaḥ kṣaṇāt
ardhacandreṇa bāṇena tāḍayāmāsa taṃ punaḥ /
patito'sau mahāvīryo medinyāṃ madavarjitaḥ
hāhākāro mahānāsīddānavānāṃ bale tadā /
jaharṣuramarāḥ sarve gaganasthā gatavyathāḥ
vihāya mūrcchāṃ caṇḍastu saṃgṛhya mahatīṃ gadām /
tarasā tāḍayāmāsa kālikāṃ dakṣiṇe bhuje
vañcayitvā gadāghātaṃ taṃ babandha mahāsuram /
tarasā bāṇapāśena mantramuktena kālikā
utthitastu tadā muṇḍo baddhaṃ dṛṣṭvānujaṃ balāt /
ājagāma susannaddhaḥ śaktiṃ kṛtvā kare dṛḍhām
āgacchantaṃ tadā kālī dānavaṃ vīkṣya satvaram /
babandha tarasā taṃ tu dvitīyaṃ bhrātaraṃ bhṛśam
gṛhītvā tau mahāvīryau caṇḍamuṇḍau śaśāviva /
kurvatī vipulaṃ hāsamājagāmāmbikāṃ prati
āgatya tāmathovāca gṛhāṇemau paśū priye /
raṇayajñārthamānītau dānavau raṇadurjayau
tāvānītau tadā vīkṣya caṇḍikā tau vṛkāviva /
ambikā kālikāṃ prāha mādhurīsaṃyutaṃ vacaḥ
vadhaṃ mā kuru mā muñca caturāsi raṇapriye /
devānāṃ kāryasaṃsiddhiḥ kartavyā tarasā tvayā
vyāsa uvāca
iti tasyā vacaḥ śrutvā kālikā prāha tāṃ punaḥ /
yuddhayajñe'tivikhyāte khaḍgayūpe pratiṣṭhite
ālambhañca kariṣyāmi yathā hiṃsā na jāyate /
ityuktvā sā tadā devī khaḍgena śirasī tayoḥ
cakarta tarasā kālī papau ca rudhiraṃ mudā /
evaṃ daityau hatau dṛṣṭvā muditovāca cāmbikā
kṛtaṃ kāryaṃ surāṇāṃ te dadāmyadya varaṃ śubham /
caṇḍamuṇḍau hatau yasmāttasmātte nāma kālike /
cāmuṇḍeti suvikhyātaṃ bhaviṣyati dharātale
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcamaskandhe
caṇḍamuṇḍavadhena devyāścāmuṇḍetināmavarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0