Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.2
mahiṣāsurotpattiḥ
rājovāca
yogeśvaryāḥ prabhāvo'yaṃ kathitaścātivistarāt /
brūhi taccaritaṃ svāmiñchrotuṃ kautūhalaṃ mama
mahādevīprabhāvaṃ vai śrotuṃ ko nābhivāñchati /
yo jānāti jagatsarvaṃ tadutpannaṃ carācaram
vyāsa uvāca
śṛṇu rājan pravakṣyāmi vistareṇa mahāmate /
śraddadhānāya śāntāya na brūyātsa tu mandadhīḥ
purā yuddhamabhūd ghoraṃ devadānavasenayoḥ /
pṛthivyāṃ pṛthivīpāla mahiṣākhye mahīpatau
mahiṣo nāma rājendra cakāra tapa uttamam /
gatvā hemagirau cograṃ devavismayakārakam
varṣāṇāmayutaṃ pūrṇaṃ cintayanhṛdi devatām /
tasya tuṣṭo mahārāja brahmā lokapitāmahaḥ
tatrāgatyābravīdvākyaṃ haṃsārūḍhaścaturmukhaḥ /
varaṃ varaya dharmātmandadāmi tava vācchitam
mahiṣa uvāca
amaratvaṃ devadeva vāñchāmi druhiṇa prabho /
yathā mṛtyu bhayaṃ na syāttathā kuru pitāmaha
brahmovāca
utpannasya dhruvaṃ mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca /
sarvathā maraṇotpattī sarveṣāṃ prāṇināṃ kila
nāśaḥ kālena sarveṣāṃ prāṇināṃ daityapuṅgava /
mahāmahīdharāṇāṃ ca samudrāṇāṃ ca sarvathā
ekaṃ sthānaṃ parityajya maraṇasya mahīpate /
prabrūhi taṃ varaṃ sādho yaste manasi vartate
mahiṣa uvāca
na devānmānuṣāddaityānmaraṇaṃ me pitāmaha /
puruṣānna ca me mṛtyuryoṣā māṃ kā haniṣyati
tasmānme maraṇaṃ nūnaṃ kāminyāḥ kuru padmaja /
abalā hanta māṃ hantuṃ kathaṃ śaktā bhaviṣyati
brahmovāca
yadā kadāpi daityendra nāryāste maraṇaṃ dhuvam /
na narebhyo mahābhāga mṛtiste mahiṣāsura
vyāsa uvāca
evaṃ dattvā varaṃ tasmai yayau brahmā nijālayam /
so'pi daityavaraḥ prāpa nijaṃ sthānaṃ mudānvitaḥ
rājovāca
mahiṣaḥ kasya putro'sau kathaṃ jāto mahābalī /
kathaṃ ca māhiṣaṃ rūpaṃ prāptaṃ tena mahātmanā
vyāsa uvāca
danoḥ putrau mahārāja vikhyātau kṣitimaṇḍale /
rambhaścaiva karambhaśca dvāvāstāṃ dānavottamau
tāvaputrau mahārāja putrārthaṃ tepatustapaḥ /
bahūnvarṣagaṇānkāmaṃ puṇye pañcanade jale
karambhastu jale magnaścakāra paramaṃ tapaḥ /
vṛkṣaṃ rasālavaṭaṃ prāpya rambho'gnimasevata
pañcāgnisādhanāsaktaḥ sa rambhastu yadābhavat /
jñātvā śacīpatirduḥkhamudyayau dānavau prati
gatvā pañcanade tatra grāharūpaṃ cakāra ha /
vāsavastu karambhaṃ taṃ tadā jagrāha pādayoḥ
nijaghāna ca taṃ duṣṭaṃ karambhaṃ vṛtrasūdanaḥ /
bhrātaraṃ nihataṃ śrutvā rambhaḥ kopaṃ paraṃ gataḥ
svaśīrṣaṃ pāvake hotumaicchacchittvā kareṇa ha /
keśapāśe gahītvāśu vāmena krodhasaṃyutaḥ
dakṣiṇena kareṇograṃ gṛhītvā khaḍgamuttamam /
chinatti śīrṣaṃ tattāvadvahninā pratibodhitaḥ
uktaśca daitya mūrkho'si svaśīrṣaṃ chettumicchasi /
ātmahatyātiduḥsādhyā kathaṃ tvaṃ kartumudyataḥ
varaṃ varaya bhadraṃ te yaste manasi vartate /
mā mriyasva mṛtenādya kiṃ te kāryaṃ bhaviṣyati
vyāsa uvāca
tacchutvā vacanaṃ rambhaḥ pāvakasya subhāṣitam /
tato'bravīdvaco rambhastyaktvā keśakalāpakam
yadi tuṣṭo'si deveśa dehi me vāñchitaṃ varam /
trailokyavijayī putraḥ syānnaḥ parabalārdanaḥ
ajeyaḥ sarvathā sa syāddevadānavamānavaiḥ /
kāmarūpī mahāvīryaḥ sarvalokābhivanditaḥ
pāvakastaṃ tathetyāha bhaviṣyati tavepsitam /
putrastava mahābhāga maraṇādviramādhunā
yasyāṃ cittaṃ tu rambha tvaṃ pramadāyāṃ kariṣyasi /
tasyāṃ putro mahābhāga bhaviṣyati balādhikaḥ
vyāsa uvāca
ityukto vahninā rambho vacanaṃ cittarañjanam /
śrutvā praṇamya prayayau vahniṃ taṃ dānavottamaḥ
yakṣaiḥ parivṛtaṃ sthānaṃ ramaṇīyaṃ śriyānvitam /
dṛṣṭvā cakre tadā bhāvaṃ mahiṣyāṃ dānavottamaḥ
mattāyāṃ rūpapūrṇāyāṃ vihāyānyāñca yoṣitam /
sā samāgācca tarasā kāmayantī mudānvitā
rambho'pi gamanaṃ cakre bhavitavyapraṇoditaḥ /
sā tu garbhavatī jātā mahiṣī tasya vīryataḥ
tāṃ gṛhītvātha pātālaṃ praviveśa manoharam /
mahiṣebhyaśca tāṃ rakṣanpriyāmanumatāṃ kila
kadācinmahiṣaścānyaḥ kāmārtastāmupādravat /
svayamāgatya taṃ hantuṃ dānavaḥ samupādravat
svarakṣārthaṃ samāgatya mahiṣaṃ samatāḍayat /
so'pi taṃ nijaghānāśu śṛṅgābhyāṃ kāmamohitaḥ
tāḍitastena tīkṣṇābhyāṃ śṛṅgābhyāṃ hṛdaye bhṛśam /
bhūmau papāta tarasā mamāra ca vimūrcchitaḥ
mṛte bhartari sā dīnā bhayārtā vidrutā bhṛśam /
sā vegāttaṃ vaṭaṃ prāpya yakṣāṇāṃ śaraṇaṃ gatā
pṛṣṭhatastu gatastatra mahiṣaḥ kāmapīḍitaḥ /
kāmayānastu tāṃ kāmī balavīryamadoddhataḥ
rudatī sā bhṛśaṃ dīnā dṛṣṭā yakṣairbhayāturā /
dhāvamānaṃ ca taṃ vīkṣya yakṣāstrātuṃ samāyayuḥ
yuddhaṃ samabhavad ghoraṃ yakṣāṇāṃ ca hayāriṇā /
śareṇa tāḍitastūrṇaṃ papāta dharaṇītale
mṛtaṃ rambhaṃ samānīya yakṣāste paramaṃ priyam /
citāyāṃ ropayāmāsustasya dehasya śuddhaye
mahiṣī sā patiṃ dṛṣṭvā citāyāṃ ropitaṃ tadā /
praveṣṭuṃ sā matiṃ cakre patinā saha pāvakam
vāryamāṇāpi yakṣaiḥ sā praviveśa hutāśanam /
jvālāmālākulaṃ sādhvī patimādāya vallabham
mahiṣastu citāmadhyātsamuttasthau mahābalaḥ /
rambho'pyanyadvapuḥ kṛtvā niḥsṛtaḥ putravatsalaḥ
raktabījo'pyasau jāto mahiṣo'pi mahābalaḥ /
abhiṣiktastu rājye'sau hayārirasurottamaiḥ
evaṃ sa mahiṣo jāto raktabījaśca vīryavān /
avadhyastu surairdaityairmānavaiśca nṛpottama
ityetatkathitaṃ rājan janma tasya mahātmanaḥ /
varapradānañca tathā proktaṃ sarvaṃ savistaram
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
pañcamaskandhe mahiṣāsurotpattirnāma dvitīyo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0