Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.8
prahlādatīrthayātrāvarṇanam
sūta uvāca
iti pṛṣṭastadā vipro rājñā pārīkṣitena vai /
uvāca vistarātsarvaṃ vyāsaḥ satyavatīsutaḥ
janamejayo'pi dharmātmā nirvedaṃ paramaṃ gataḥ /
cittaṃ duścaritaṃ matvā vairāṭītanayasya vai
tasyaivoddharaṇārthāya cakāra satataṃ manaḥ /
viprāvamānapāpena yamalokaṃ gatasya vai
punnāmanarakādyasmāttrāyate pitaraṃ svakam /
putreti nāma sārthaṃ syāttena tasya munīśvarāḥ
sarpadaṣṭaṃ nṛpaṃ śrutvā harmyopari mṛtaṃ tathā /
vipraśāpādauttareyaṃ snānadānavivarjitam
piturgatiṃ niśamyāsau nirvedaṃ gatavānnṛpaḥ /
pārīkṣito mahābhāgaḥ santapto bhayavihvalaḥ
papracchātha muniṃ vyāsaṃ gṛhāgatamaninditaḥ /
naranārāyaṇasyemāṃ kathāṃ paramavismṛtām
vyāsa uvāca
sa yadā nihato raudro hiraṇyakaśipurnṛpa /
abhiṣiktastadā rājye prahlādo nāma tatsutaḥ
tasmiñchāsati daityendre devabrāhmaṇapūjake /
makhairbhūmau nṛpatayo yajantaḥ śraddhayānvitāḥ
brāhmaṇāśca tapodharmatīrthayātrāśca kurvate /
vaiśyāśca svasvavṛttisthāḥ śūdrāḥ śuśrūṣaṇe ratāḥ
nṛsiṃhena ca pātāle sthāpitaḥ so'tha daityarāṭ /
rājyaṃ cakāra tatraiva prajāpālanatatparaḥ
kadācid bhṛguputro'tha cyavanākhyo mahātapāḥ /
jagāma narmadāṃ snātuṃ tīrthaṃ vai vyāhṛtīśvaram
revāṃ mahānadīṃ dṛṣṭvā tatastasyāmavātarat /
uttarantaṃ prajagrāha nāgo viṣabhayaṅkaraḥ
gṛhīto bhayabhītastu pātāle munisattamaḥ /
sasmāra manasā viṣṇuṃ devadevaṃ janārdanam
saṃsmṛte puṇḍarīkākṣe nirviṣo'bhūnmahoragaḥ /
na prāpa cyavano duḥkhaṃ nīyamāno rasātalam
dvijihvena munistyakto nirviṇṇenātiśaṅkinā /
māṃ śapeta muniḥ kuddhastāpaso'yaṃ mahāniti
cacāra nāgakanyābhiḥ pūjito munisattamaḥ /
viveśāpyatha nāgānāṃ dānavānāṃ mahatpuram
kadācidbhṛguputraṃ taṃ vicarantaṃ purottame /
dadarśa daityarājo'sau prahlādo dharmavatsalaḥ
dṛṣṭvā taṃ pūjayāmāsa muniṃ daityapatistadā /
papraccha kāraṇaṃ kiṃ te pātālāgamane vada
preṣito'si kimindreṇa satyaṃ brūhi dvijottama /
daityavidveṣayuktena mama rājyadidṛkṣayā
cyavana uvāca
kiṃ me maghavatā rājan yadahaṃ preṣitaḥ punaḥ /
dūtakāryaṃ prakurvāṇaḥ prāptavānnagare tava
viddhi māṃ bhṛguputraṃ taṃ svanetraṃ dharmatatparam /
mā śaṅkāṃ kuru daityendra vāsavapreṣitasya vai
snānārthaṃ narmadāṃ prāptaḥ puṇyatīrthe nṛpottama /
nadyāmevāvatīrṇo'haṃ gṛhītaśca mahāhinā
jāto'sau nirviṣaḥ sarpo viṣṇoḥ saṃsmaraṇādiva /
mukto'haṃ tena nāgena prabhāvātsmaraṇasya vai
atrāgatena rājendra mayāptaṃ tava darśanam /
viṣṇubhakto'si daityendra tadbhaktaṃ māṃ vicintaya
vyāsa uvāca
tanniśamya vacaḥ ślakṣṇaṃ hiraṇyakaśipoḥ sutaḥ /
papraccha parayā prītyā tīrthāni vividhāni ca
prahlāda uvāca
pṛthivyāṃ kāni tīrthāni puṇyāni munisattama /
pātāle ca tathākāśe tāni no vada vistarāt
cyavana uvāca
manovākkāyaśuddhānāṃ rājaṃstīrthaṃ pade pade /
tathā malinacittānāṃ gaṅgāpi kīkaṭādhikā
prathamaṃ cenmanaḥ śuddhaṃ jātaṃ pāpavivarjitam /
tadā tīrthāni sarvāṇi pāvanāni bhavanti vai
gaṅgātīre hi sarvatra vasanti nagarāṇi ca /
vrajāścaivākarā grāmāḥ sarve kheṭāstathāpare
niṣādānāṃ nivāsāśca kaivartānāṃ tathāpare /
hūṇabaṅgakhasānāṃ ca mlecchānāṃ daityasattama
pibanti sarvadā gāṅgaṃ jalaṃ brahmopamaṃ sadā /
snānaṃ kurvanti daityendra trikālaṃ svecchayā janāḥ
tatraiko'pi viśuddhātmā na bhavatyeva māriṣa /
kiṃ phalaṃ tarhi tīrthasya viṣayopahatātmasu
kāraṇaṃ mana evātra nānyadrājanvicintaya /
manaḥśuddhiṃ prakartavyā satataṃ śuddhimicchatā
tīrthavāsī mahāpāpī bhavettatrātmavañcanāt /
tatraivācaritaṃ pāpamānantyāya prakalpate
yathendravāruṇaṃ pakvaṃ miṣṭaṃ naivopajāyate /
bhāvaduṣṭastathā tīrthe koṭistāto na śudhyati
prathamaṃ manasaḥ śuddhiḥ kartavyā śubhamicchatā /
śuddhe manasi dravyasya śuddhirbhavati nānyathā
tathaivācāraśuddhiḥ syāttatastīrthaṃ prasidhyati /
anyathā tu kṛtaṃ sarvaṃ vyarthaṃ bhavati tatkṣaṇāt
(hīnavarṇasya saṃsargaṃ tīrthe gatvā sadā tyajet /) //
bhūtānukampanaṃ caiva kartavyaṃ karmaṇā dhiyā /
yadi pṛcchasi rājendra tīrthaṃ vakṣyāmyanuttamam
prathamaṃ naimiṣaṃ puṇyaṃ cakratīrthaṃ ca puṣkaram /
anyeṣāṃ caiva tīrthānāṃ saṃkhyā nāsti mahītale
pāvanāni ca sthānāni bahūni nṛpasattama /
vyāsa uvāca
tacchrutvā vacanaṃ rājā naimiṣaṃ gantumudyataḥ
nodayāmāsa daityānvai harṣanirbharamānasaḥ /
prahlāda uvāca
uttiṣṭhantu mahābhāgā gamiṣyāmo'dya naimiṣam
drakṣyāmaḥ puṇḍarīkākṣaṃ pītavāsasamacyutam /
vyāsa uvāca
ityuktā viṣṇubhaktena sarve te dānavāstadā
tenaiva saha pātālānniryayuḥ parayā mudā /
te sametya ca daiteyā dānavāśca mahābalāḥ
naimiṣāraṇyamāsādya snānaṃ cakrurmudānvitāḥ /
prahlādastatra tīrtheṣu carandaityaiḥ samanvitaḥ
sarasvatīṃ mahāpuṇyāṃ dadarśa vimalodakām /
tīrthe tatra nṛpaśreṣṭha prahlādasya mahātmanaḥ
manaḥ prasannaṃ sañjātaṃ snātvā sārasvate jale /
vidhivattatra daityendraḥ snānadānādikaṃ śubhe
cakārātiprasannātmā tīrthe paramapāvane
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ //
caturthaskandhe prahlādatīrthayātrāvarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0