Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.6
brahmaṇe śrīdevyā upadeśavarṇanam
brahmovāca
iti pṛṣṭā mayā devī vinayāvanatena ca /
uvāca vacanaṃ ślakṣṇamādyā bhagavatī hi sā
devyuvāca
sadaikatvaṃ na bhedo'sti sarvadaiva mamāsya ca /
yo'sau sāhamahaṃ yo'sau bhedo'sti mativibhramāt
āvayorantaraṃ sūkṣmaṃ yo veda matimānhi saḥ /
vimuktaḥ sa tu saṃsārānmucyate nātra saṃśayaḥ
ekamevādvitīyaṃ vai brahma nityaṃ sanātanam /
dvaitabhāvaṃ punaryāti kāla utpitsusaṃjñake
yathā dīpastathopādheryogātsañjāyate dvidhā /
chāyevādarśamadhye vā pratibimbaṃ tathāvayoḥ
bheda utpattikāle vai sargārthaṃ prabhavatyaja /
dṛśyādṛśyavibhedo'yaṃ dvaividhye sati sarvathā
nāhaṃ strī na pumāṃścāhaṃ na klībaṃ sargasaṃkṣaye /
sarge sati vibhedaḥ syātkalpito'yaṃ dhiyā punaḥ
ahaṃ buddhirahaṃ śrīśca dhṛtiḥ kīrtiḥ smṛtistathā /
śraddhā medhā dayā lajjā kṣudhā tṛṣṇā tathā kṣamā
kāntiḥ śāntiḥ pipāsā ca nidrā tandrā jarājarā /
vidyāvidyā spṛhā vāñchā śaktiścāśaktireva ca
vasā majjā ca tvakcāhaṃ dṛṣṭirvāganṛtānṛtā /
parā madhyā ca paśyantī nāḍyo'haṃ vividhāśca yāḥ
kiṃ nāhaṃ paśya saṃsāre madviyuktaṃ kimasti hi /
sarvamevāhamityevaṃ niścayaṃ viddhi padmaja
etairme niścitai rūpairvihīnaṃ kiṃ vadasva me /
tasmādahaṃ vidhe cāsminsarge vai vitatābhavam
nūnaṃ sarveṣu deveṣu nānānāmadharā hyaham /
bhavāmi śaktirūpeṇa karomi ca parākramam
gaurī brāhmī tathā raudrī vārāhī vaiṣṇavī śivā /
vārūṇī cātha kauberī nārasiṃhī ca vāsavī
utpanneṣu samasteṣu kāryeṣu praviśāmi tān /
karomi sarvakāryāṇi nimittaṃ taṃ vidhāya vai
jale śītaṃ tathā vahnāvauṣṇyaṃ jyotirdivākare /
niśānāthe himā kāmaṃ prabhavāmi yathā tathā
mayā tyaktaṃ vidhe nūnaṃ spandituṃ na kṣamaṃ bhavet /
jīvajātaṃ ca saṃsāre niścayo'yaṃ bruve tvayi
aśaktaḥ śaṅkaro hantuṃ daityānkila mayojjhitaḥ /
śaktihīnaṃ naraṃ brūte lokaścaivātidurbalam
rudrahīnaṃ viṣṇuhīnaṃ na vadanti janāḥ kila /
śaktihīnaṃ yathā sarve pravadanti narādhamam
patitaḥ skhalito bhītaḥ śāntaḥ śatruvaśaṃ gataḥ /
aśaktaḥ procyate loke nārudraḥ ko'pi kathyate
tadviddhi kāraṇaṃ śaktiryathā tvaṃ ca sisṛkṣasi /
bhavitā ca yadā yuktaḥ śaktyā kartā tadākhilam
tathā haristathā śaṃbhustathendro'tha vibhāvasuḥ /
śaśī sūryo yamastvaṣṭā varuṇaḥ pavanastathā
dharā sthirā tadā dhartuṃ śaktiyuktā yadā bhavet /
anyathā cedaśaktā syātparamāṇośca dhāraṇe
tathā śeṣastathā kūrmo ye'nye sarve ca diggajāḥ /
madyuktā vai samarthāśca svāni kāryāṇi sādhitum
jalaṃ pibāmi sakalaṃ saṃharāmi vibhāvasum /
pavanaṃ stambhayāmyadya yadicchāmi tathācaram
tattvānāṃ caiva sarveṣāṃ kadāpi kamalodbhava /
asatāṃ bhāvasandehaḥ kartavyo na kadācana
kadācitprāgabhāvaḥ syātpradhvaṃsābhāva eva vā /
mṛtpiṇḍeṣu kapāleṣu ghaṭābhāvo yathā tathā
adyātra pṛthivī nāsti kva gateti vicāraṇe /
sañjātā iti vijñeyā asyāstu paramāṇavaḥ
śāśvataṃ kṣaṇikaṃ śūnyaṃ nityānityaṃ sakartukam /
ahaṅkārāgrimañcaiva saptabhedairvivakṣitam
gṛhāṇāja mahatattvamahaṅkārastadudbhavaḥ /
tataḥ sarvāṇi bhūtāni racayasva yathā purā
vrajantu svāni dhiṣṇyāni viracya nivasantu vaḥ /
svāni svāni ca kāryāṇi kurvantu daivabhāvitāḥ
gṛhāṇemāṃ vidhe śaktiṃ surūpāṃ cāruhāsinīm /
mahāsarasvatīṃ nāmnā rajoguṇayutāṃ varām
śvetāmbaradharāṃ divyāṃ divyabhūṣaṇabhūṣitām /
varāsanasamārūḍhāṃ krīḍārthaṃ sahacāriṇīm
eṣā sahacarī nityaṃ bhaviṣyati varāṅganā /
māvamaṃsthā vibhūtiṃ me matvā pūjyatamāṃ priyām
gaccha tvamanayā sārdhaṃ satyalokaṃ batāśu vai /
bījāccaturvidhaṃ sarvaṃ samutpādaya sāmpratam
liṅgakośāśca jīvaistaiḥ sahitāḥ karmabhistathā /
vartante saṃsthitāḥ kāle tānkuru tvaṃ yathā purā
kālakarmasvabhāvākhyaiḥ kāraṇaiḥ sakalaṃ jagat /
svabhāvasvaguṇairyuktaṃ pūrvavatsacarācaram
mānanīyastvayā viṣṇuḥ pūjanīyaśca sarvadā /
sattvaguṇapradhānatvādadhikaḥ sarvataḥ sadā
yadā yadā hi kāryaṃ vo bhaviṣyati duratyayam /
kariṣyati pṛthivyāṃ vai avatāraṃ tadā hariḥ
tiryagyonāvathānyatra mānuṣīṃ tanumāśritaḥ /
dānavānāṃ vināśaṃ vai kariṣyati janārdanaḥ
bhavo'yaṃ te sahāyaśca bhaviṣyati mahābalaḥ /
samutpādya surānsarvānviharasva yathāsukham
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā nānāyajñaiḥ sadakṣiṇaiḥ /
yajiṣyanti vidhānena sarvānvaḥ susamāhitāḥ
mannāmoccāraṇātsarve makheṣu sakaleṣu ca /
sadā tṛptāśca santuṣṭā bhaviṣyadhvaṃ surāḥ kila
śivaśca mānanīyo vai sarvathā yattamoguṇaḥ /
yajñakāryeṣu sarveṣu pūjanīyaḥ prayatnataḥ
yadā punaḥ surāṇāṃ vai bhayaṃ daityādbhaviṣyati /
śaktayo me tadotpannā hariṣyanti suvigrahāḥ
vārāhī vaiṣṇavī gaurī nārasiṃhī sadāśivā /
etāścānyāśca kāryāṇi kuru tvaṃ kamalodbhava
navākṣaramimaṃ mantraṃ bījadhyānayutaṃ sadā /
japansarvāṇi kāryāṇi kuru tvaṃ kamalodbhava
mantrāṇāmuttamo'yaṃ vai tvaṃ jānīhi mahāmate /
hṛdaye te sadā dhāryaḥ sarvakāmārthasiddhaye
ityuktvā māṃ jaganmātā hariṃ prāha śucismitā /
viṣṇo vraja gṛhāṇemāṃ mahālakṣmīṃ manoharām
sadā vakṣaḥsthale sthāne bhavitā nātra saṃśayaḥ /
krīḍārthaṃ te mayā dattā śaktiḥ sarvārthadā śivā
tvayeyaṃ nāvamantavyā mānanīyā ca sarvadā /
lakṣmīnārāyaṇākhyo'yaṃ yogo vai vihito mayā
jīvanārthaṃ kṛtā yajñā devānāṃ sarvathā mayā /
avirodhena saṅgena vartitavyaṃ tribhiḥ sadā
tvaṃ ca vedhāḥ śivastvete devā madguṇasambhavāḥ /
mānyāḥ pūjyāśca sarveṣāṃ bhaviṣyanti na saṃśayaḥ
ye vibhedaṃ kariṣyanti mānavā mūḍhacetasaḥ /
nirayaṃ te gamiṣyanti vibhedānnātra saṃśayaḥ
yo hariḥ sa śivaḥ sākṣādyaḥ śivaḥ sa svayaṃ hariḥ /
etayorbhedamātiṣṭhannarakāya bhavennaraḥ
tathaiva druhiṇo jñeyo nātra kāryā vicāraṇā /
aparo guṇabhedo'sti śṛṇu viṣṇo bravīmi te
mukhyaḥ sattvaguṇaste'stu paramātmavicintane /
gauṇatve'pi parau khyātau rajoguṇatamoguṇau
lakṣmyā saha vikāreṣu nānābhedeṣu sarvadā /
rajoguṇayuto bhūtvā viharasvānayā saha
vāgbījaṃ kāmarājaṃ ca māyābījaṃ tṛtīyakam /
mantro'yaṃ tvaṃ ramākānta maddattaḥ paramārthadaḥ
gṛhītvā japa taṃ nityaṃ viharasva yathāsukham /
na te mṛtyubhayaṃ viṣṇo na kālaprabhavaṃ bhayam
yāvadeṣa vihāro me bhaviṣyati suniścayaḥ /
saṃhariṣyāmyahaṃ sarvaṃ yadā viśvaṃ carācaram
bhavanto'pi tadā nūnaṃ mayi līnā bhaviṣyatha /
smartavyo'yaṃ sadā mantraḥ kāmado mokṣadastathā
udgīthena ca saṃyuktaḥ kartavyaḥ śubhamicchatā /
kārayitvātha vaikuṇṭhaṃ vastavyaṃ puruṣottama
viharasva yathākāmaṃ cintayanmāṃ sanātanīm /
brahmovāca
ityuktvā vāsudevaṃ sā triguṇā prakṛtiḥ parā
nirguṇā śaṅkaraṃ devamavocadamṛtaṃ vacaḥ /
devyuvāca
gṛhāṇa haragaurīṃ tvaṃ mahākālīṃ manoharām
kailāsaṃ kārayitvā ca viharasva yathāsukham /
mukhyastamoguṇaste'stu gauṇau sattvarajoguṇau
viharāsuranāśārthaṃ rajoguṇatamoguṇau /
tapastaptaṃ tathā kartuṃ smaraṇaṃ paramātmanaḥ
sarvasattvaguṇaḥ śānto gṛhītavyaḥ sadānagha /
sarvathā triguṇā yūyaṃ sṛṣṭisthityantakārakāḥ
ebhirvihīnaṃ saṃsāre vastu naivātra kutracit /
vastumātraṃ tu yaddṛśyaṃ saṃsāre triguṇaṃ hi tat
dṛśyaṃ ca nirguṇaṃ loke na bhūtaṃ no bhaviṣyati /
nirguṇaḥ paramātmāsau na tu dṛśyaḥ kadācana
saguṇā nirguṇā cāhaṃ samaye śaṅkarottamā /
sadāhaṃ kāraṇaṃ śambho na ca kāryaṃ kadācana
saguṇā kāraṇatvādvai nirguṇā puruṣāntike /
mahattattvamahaṅkāro guṇāḥ śabdādayastathā
kāryakāraṇarūpeṇa saṃsarante tvaharniśam //
sadudbhūtastvahaṅkārastenāhaṃ kāraṇaṃ śivā
ahaṅkāraśca me kāryaṃ triguṇo'sau pratiṣṭhitaḥ /
ahaṅkārānmahattattvaṃ buddhiḥ sā parikīrtitā
mahattattvaṃ hi kāryaṃ syādahaṅkāro hi kāraṇam /
tanmātrāṇi tvahaṅkārādutpadyante sadaiva hi
kāraṇaṃ pañcabhūtānāṃ tāni sarvasamudbhave /
karmendriyāṇi paṃcaiva pañca jñānendriyāṇi ca
mahābhūtāni pañcaiva manaḥ ṣoḍaśameva ca /
kāryañca kāraṇañcaiva gaṇo'yaṃ ṣoḍaśātmakaḥ
paramātmā pumānādyo na kāryaṃ na ca kāraṇam /
evaṃ samudbhavaḥ śambho sarveṣāmādisambhave
saṃkṣepeṇa mayā proktastava tatra samudbhavaḥ /
vrajantvadya vimānena kāryārthaṃ mama sattamāḥ
smaraṇāddarśanaṃ tubhyaṃ dāsye'haṃ viṣame sthite /
smartavyāhaṃ sadā devāḥ paramātmā sanātanaḥ
ubhayoḥ smaraṇādeva kāryasiddhirasaṃśayam /
brahmovāca
ityuktvā visasarjāsmāndattvā śaktīḥ susaṃskṛtāḥ
viṣṇave'tha mahālakṣmīṃ mahākālīṃ śivāya ca /
mahāsarasvatīṃ mahyaṃ sthānāttasmādvisarjitāḥ
sthalāntaraṃ samāsādya te jātāḥ puruṣā vayam /
cintayantaḥ svarūpaṃ tatprabhāvaṃ paramādbhutam
vimānaṃ tatsamāsādya saṃrūḍhāstatra vai trayaḥ /
na dvīpo'sau na sā devī sudhāsindhustathaiva ca //
punardṛṣṭaṃ vimānaṃ vai tatrāsmābhirna cānyathā
āsādya tasminvitate vimāne
prāptā vayaṃ paṅkajasannidhau ca /
mahārṇave yatra hatau duratyayau
murāriṇā tau madhukaiṭabhākhyau
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
tṛtīyaskandhe brahmaṇe śrīdevyā upadeśavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0